I SA/Wa 73/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-06-29
NSAnieruchomościŚredniawsa
uwłaszczenienieruchomościkomunalizacjawłaściwość organupostępowanie administracyjnewstrzymanie wykonania decyzjiKodeks postępowania administracyjnegoprzedsiębiorstwo państwowe

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji uwłaszczeniowej, uznając prawdopodobieństwo jej nieważności z powodu naruszenia właściwości organu.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Ministra Transportu i Budownictwa, które utrzymało w mocy wstrzymanie wykonania decyzji uwłaszczeniowej z 1996 r. Sąd uznał, że Minister prawidłowo zastosował art. 159 § 1 kpa, wstrzymując wykonanie decyzji z uwagi na prawdopodobieństwo jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 kpa) z powodu naruszenia właściwości organu, co wynikało z późniejszej komunalizacji gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Zakładu [...] S. A. na postanowienie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r., utrzymujące w mocy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. Decyzja ta stwierdzała uwłaszczenie przedsiębiorstwa państwowego gruntami. Minister uznał, że istnieje prawdopodobieństwo nieważności decyzji uwłaszczeniowej z powodu naruszenia przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa), ponieważ działki objęte decyzją uległy komunalizacji z mocy prawa przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej. Sąd administracyjny zgodził się z Ministrem, podkreślając, że wstrzymanie wykonania decyzji jest obligatoryjne, gdy zachodzi prawdopodobieństwo jej wadliwości. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta wadą z art. 156 § 1 kpa, w tym naruszeniem przepisów o właściwości.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji (art. 159 § 1 kpa) ma na celu ograniczenie negatywnych skutków wadliwej decyzji do czasu jej wyeliminowania. Wystarczy uzasadnione przypuszczenie wystąpienia wady, a nie pewność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ stwierdza nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości.

k.p.a. art. 159 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wstrzyma jej wykonanie, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo jej wadliwości z art. 156 § 1 kpa.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 2 § 3

Przepis dotyczący komunalizacji gruntów.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez WSA.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Zakres kontroli działalności administracji przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawdopodobieństwo naruszenia przepisów o właściwości przy wydaniu decyzji uwłaszczeniowej uzasadnia jej wstrzymanie na podstawie art. 159 § 1 kpa.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone postanowienie narusza art. 159 § 1 kpa, gdyż decyzja uwłaszczeniowa jako akt niepodlegający egzekucji nie mogła być wstrzymana. Organ wydał postanowienie na wniosek Prezydenta Miasta P., mimo istniejącego nierozstrzygniętego zagadnienia wstępnego stojącego na przeszkodzie merytorycznego rozpoznania wniosku (naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa).

Godne uwagi sformułowania

wstrzymanie wykonania decyzji jest obligatoryjne, o ile organ stwierdzi prawdopodobieństwo wystąpienia wady określonej w art. 156 § 1 kpa do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie powołanego art. 159 § 1 kpa nie jest konieczne wykazanie przez organ, iż decyzja jest wadliwa. Wyjaśnienie tej kwestii następuje bowiem dopiero w trakcie dalszego postępowania prowadzonego w trybie art. 156 § 1 kpa. Wystarczy tu jedynie uzasadnione przypuszczenie (prawdopodobieństwo) wystąpienia takiej wady.

Skład orzekający

Emilia Lewandowska

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Sobielarska

sędzia

Tomasz Wykowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 156 i 159 kpa w kontekście wstrzymania wykonania decyzji uwłaszczeniowej z powodu prawdopodobieństwa naruszenia właściwości organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją gruntów i uwłaszczeniem przedsiębiorstw państwowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym, jakim jest wstrzymanie wykonania decyzji, co jest istotne dla praktyków. Mechanizm ten jest kluczowy w sytuacjach spornych dotyczących własności i uwłaszczenia.

Kiedy decyzja uwłaszczeniowa może zostać wstrzymana? Kluczowa rola prawdopodobieństwa wadliwości.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 73/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska
Emilia Lewandowska /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] S. A. w W. na postanowienie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej uwłaszczenie przedsiębiorstwa państwowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Transportu i Budownictwa postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Zakładu [...] W. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] wstrzymujące wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1996 r., nr [...] stwierdzającej uwłaszczenie PP Zakład [...] W. działkami nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonymi w P..
Z ustaleń organu wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1996 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PP Zakład [...] W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w P. i oznaczonego jako działki nr [...] i [...] przy ul. [...] i działki nr [...], [...] i [...] przy ul. [...] o łącznej powierzchni [...] ha oraz nabycie własności budynków, budowli i urządzeń położonych na tym gruncie.
Pismem z dnia [...] listopada 1999 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] grudnia 1999 r., [...] W. S.A. wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, a Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Następnie rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie powyższej sprawy, postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 r., zawiesił postępowanie do czasu rozpatrzenia sprawy prawidłowości decyzji Naczelnika Miasta P. z dnia [...] listopada 1976 r., z której wyprowadzono prawo zarządu dla jednostki uwłaszczonej.
Prezydent Miasta P. pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, wskazując na art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa oraz podnosząc, że powyższe działki uległy komunalizacji z mocy prawa.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] października 2003 r., wskazując na art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił postępowanie, do czasu rozstrzygnięcia sprawy o komunalizację przedmiotowych działek.
W tej sytuacji Prezydent Miasta P. pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 1996 r., a Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. wstrzymał jej wykonanie.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej powyższym postanowieniem wniósł Zakład [...] W. S.A.
Minister Transportu i Budownictwa rozpatrując sprawę wskazał, że zgodnie z art. 159 § 1 kpa organ administracji właściwy w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona obarczona wadą z art. 156 § 1 kpa.
Organ zaznaczył, że w stosunku do przedmiotowych działek, z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., utrzymanej w mocy przez decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., utrzymanej w mocy przez decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2004 r., wynika fakt komunalizacji z mocy prawa, a więc z dniem 27 maja 1990 r. Powyższe decyzje Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokami z dnia 13 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 685/04 i z dnia 10 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1099/04 oddalił skargi, jednakże wyroki te nie są jeszcze prawomocne.
Powyższe - zdaniem organu - wskazuje, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż organ wojewódzki, w świetle art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), byłby niewłaściwy do wydania decyzji uwłaszczeniowej, która to kwestia jest objęta art. 156 § 1 pkt 1 kpa. W konsekwencji ma więc zastosowanie art. 159 § 1 kpa, posiadający charakter obligatoryjny.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Zakład [...] S.A. w W. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 159 § 1 kpa poprzez wstrzymanie wykonalności decyzji, mimo że jako akt niepodlegający egzekucji w administracji ze swej istoty nie mogła być ona wstrzymana oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez wydanie postanowienia na wniosek Prezydenta Miasta P., mimo istniejącego nierozstrzygniętego zagadnienia wstępnego stojącego na przeszkodzie merytorycznego rozpoznania wniosku. W uzasadnieniu skargi przedstawiono szereg argumentów na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie z dnia [...] listopada 2005 r. nie narusza prawa.
Przedmiotowym postanowieniem Minister Transportu i Budownictwa utrzymał w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2005 r., wstrzymujące wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1996 r., mocą której stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PP Zakład [...] W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w P. i oznaczonego jako działki nr [...] i [...] przy ul. [...] i działki nr [...], [...] i [...] przy ul. [...] o łącznej powierzchni [...] ha oraz nabycie własności budynków, budowli i urządzeń położonych na tym gruncie. Organ uznał, że w sprawie istnieje prawdopodobieństwo, iż przedmiotowa decyzja uwłaszczeniowa wydana została przez organ niewłaściwy, co objęte jest dyspozycją art. 156 § 1 pkt 1 kpa, a w konsekwencji zastosowanie ma art. 159 § 1 kpa.
Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 159 § 1 kpa, stanowiącym podstawą prawną zaskarżonego postanowienia, organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
W doktrynie podkreśla się, że wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej jest obligatoryjne, o ile organ stwierdzi prawdopodobieństwo wystąpienia wady określonej w art. 156 § 1 kpa. Skoro bowiem celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyeliminowanie z obrotu decyzji dotkniętej ciężka wadą, to organ właściwy w sprawie ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji nieważnej, by pomniejszyć jej negatywne skutki, które mogłyby wystąpić do czasu wydania decyzji stwierdzającej nieważność. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji powinno zostać podjęte niezależnie od stopnia prawdopodobieństwa.
Zaznaczyć należy, że do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie powołanego art. 159 § 1 kpa nie jest konieczne wykazanie przez organ, iż decyzja jest wadliwa. Wyjaśnienie tej kwestii następuje bowiem dopiero w trakcie dalszego postępowania prowadzonego w trybie art. 156 § 1 kpa. Innymi słowy, wydając postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji organ nie musi mieć pewności, że decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą, określoną w art. 156 § 1 kpa. Wystarczy tu jedynie uzasadnione przypuszczenie (prawdopodobieństwo) wystąpienia takiej wady.
W rozpoznawanej sprawie Minister Transportu i Budownictwa, wydając postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. uznał, że w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności tej decyzji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Jednocześnie Minister Transportu i Budownictwa wskazał okoliczności, które zdecydowały, że w jego ocenie zaistniało uzasadnione przypuszczenie, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. dotknięta jest kwalifikowaną wadą, tj. wydana została przez organ niewłaściwy. Organ zaznaczył, że objęte decyzją uwłaszczeniową działki uległy komunalizacji z mocy prawa, a więc z dniem 27 maja 1990 r. Wskazywały na to stosowne decyzje komunalizacyjne Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2004 r. i z dnia [...] kwietnia 2004 r., utrzymujące w mocy decyzje Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. i z dnia [...] grudnia 2003 r. Minister Transportu i Budownictwa wskazał, że skargi na przedmiotowe decyzje oddalone zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kolejnymi wyrokami z dnia 13 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 685/04 i z dnia 10 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1099/04, które to wyroki nie stały się jeszcze prawomocne.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r. jest zgodne z prawem. Skoro bowiem w sprawie zaistniało prawdopodobieństwo wystąpienia jednej z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, to obowiązkiem organu było wydanie postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji. Dodatkowo podnieść trzeba, że rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ administracji powołanych w skardze przepisów kpa.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę