I SA/Wa 726/22

I SA/Wa 726/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula
Elżbieta Lenart /sprawozdawca/
Łukasz Trochym /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 106 par. 3,  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 28,  art. 73 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, asesor WSA Anna Fyda-Kawula, sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 19 stycznia 2022 r., nr KOC/7648/Go/21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu zażalenia A. P., działając na podstawie art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., uchyliło postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z 29 października 2021 r., nr 528/SD/2021, o odmowie udostępnienia do wglądu akt i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Pismem z 2 marca 2021 r. A. P. (dalej jako skarżąca), zastępowana przez radcę prawnego, wystąpiła do Biura Spraw Dekretowych Urzędu m.st. Warszawy o wyrażenie zgody na wgląd do akt sprawy dotyczących nieruchomości opisanej jako "[...]".
Prezydent m. st. Warszawy pismem z 16 marca 2021 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania żądania - poprzez wskazanie, jakiego postępowania administracyjnego dotyczy wniosek, poprzez wskazanie wniosku, który wszczął postępowanie oraz poprzez wskazanie wszystkich stron postępowania.
Precyzując wniosek pełnomocnik skarżącej przedłożyła poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z rozprawy z 30 marca 2021r. na potwierdzenie, iż Sąd Rejonowy dla [...] zobowiązał ją do sprawdzenia w aktach własnościowych - aktach geodezyjnych dla nieruchomości tabela likwidacyjna wsi [...] pod nr [...] w Biurze Spraw Dekretowych danych personalnych i adresowych zstępnych po spadkodawcy L. T.
Następnie Prezydent m. st. Warszawy pismem z 15 lipca 2021 r. ponownie wezwał pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania żądania poprzez przedłożenie dokumentów wskazujących jakiego postępowania administracyjnego dotyczy wniosek wraz z pełnym umocowaniem skarżącej, w tym przedłożenie dokumentu, z którego wynikałoby, iż jest ona następcą prawnym dawnego właściciela hipotecznego wraz z dokumentem potwierdzającym własność na dzień wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
W piśmie z 10 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej ponownie wskazała, że Sąd Rejonowy dla [...] zobowiązał ją do sprawdzenia w aktach własnościowych - aktach geodezyjnych dla nieruchomości tabela likwidacyjna [...] pod nr [...] w Biurze Spraw Dekretowych danych personalnych i adresowych zstępnych po spadkodawcy L. T. Dodała, że dane te są potrzebne do ustalenia kręgu stron spadkobierców po L. T. dla celów toczącego się postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Zaś przeglądanie tych dokumentów ma na celu ustalenie faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nabycia spadku. Podniosła również, iż do akt sprawy złożyła stosowne pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej oraz złożyła postanowienia spadkowe po S. L. - co jest wystarczające dla wykazania następstwa prawnego po właścicielach nieruchomości tabeli likwidacyjnej [...] nr [...].
Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem nr 528/SD/2021 z 29 października 2021 r., odmówił skarżącej uwzględnienia wniosku o udostępnienie do wglądu akt własnościowych nieruchomości "[...]".
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca - wskazując na naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez niewykonanie zobowiązania sądu powszechnego do udostępnienia akt i nieprzestrzegania art. 248 § 1 k.p.c. oraz art. 28, art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z 19 stycznia 2022 r., nr KOC/7648/Go/21, uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazało, że prawo strony do dostępu do akt sprawy jest w postępowaniu administracyjnym jedną z form realizacji zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu - art. 10 § 1 k.p.a. Żądanie umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, a także uwierzytelnienia tych odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów może być załatwione albo poprzez czynność materialno-techniczną w postaci udostępnienia stronie akt i umożliwienia jej sporządzenia odpisów (uwierzytelnienia odpisów), albo poprzez wydanie postanowienia o odmowie udostępnienia akt na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. Kwestia udostępnienia akt postępowania nie jest samodzielną sprawą administracyjną w znaczeniu, jakie temu pojęciu nadaje art. 1 k.p.a. Zawsze jest ona powiązana ze sprawa główną, do której dokumentacji strona żąda dostępu.
Przy czym dostęp do akt postępowania administracyjnego dla stron tego postępowania reguluje przepis art. 73 k.p.a. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że akta mogą być udostępniane wyłącznie stronie postępowania administracyjnego.
Kolegium zauważyło, że pełnomocnik skarżącej - żądając udostępnienia do wglądu akt własnościowych nieruchomości "[...]"- przedłożył pismo z Urzędu m.st. Warszawy z 15 listopada 2018 r., z którego wynika, iż przedmiotowa nieruchomość składa sięz wielu działek zlokalizowanych pod różnymi adresami, dla których prowadzone są oddzielne akta sprawy. Jednakże - pomimo wezwania - pełnomocnik nie sprecyzował jakiego postępowania administracyjnego dotyczy złożone żądanie, ani też nie wykazał interesu prawnego swojej mocodawczyni.
Następnie wyjaśniło - odnosząc się do pojęcia strony postępowania, a więc oceny interesu prawnego posiadanego przez stronę żądającą udostępnienia jej akt sprawy - że pojęcie strony postępowania ma dwie płaszczyzny: procesową - bo uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego w określonej sprawie oraz materialnoprawną - bo wynika z przepisów prawa materialnego, które dotyczą określonych praw i obowiązków danego podmiotu. Interes prawny to przy tym osobisty, konkretny i aktualnie, prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym.
W przypadku zaś postępowań dotyczących nieruchomości warszawskich, prowadzonych w oparciu o przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279 ze zm.), interes prawny mają jedynie byli właściciele nieruchomości dekretowej i ich następcy prawni, których legitymacja procesowa wywodzi się z art. 7 ust. 1 dekretu, a także każdy inny podmiot, który legitymuje się tytułem prawno-rzeczowym do nieruchomości objętej postępowaniem.
W związku z tym Kolegium stwierdziło, że skarżąca nie wykazała, aby przysługiwał jej interes prawny do bycia stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. - co prawidłowo zostało przez organ wywiedzione w zaskarżonym postanowieniu. Wobec tego nie przysługuje jej prawo wglądu do akt sprawy dotyczącej nieruchomości "[...]", gdyż - jak to wynika art. 73 § 1 k.p.a. - uprawnienie takie przysługuje tylko stronie.
Wskazało również, że przepis art. 74 § 2 k.p.a. odnosi się do wszystkich przypadków odmowy realizacji żądań strony przewidzianych w art. 73 k.p.a., a nie tylko ze względu na przepis art. 74 § 1 k.p.a., na co mogłaby wskazywać systematyka wewnętrzna komentowanego przepisu. Odmowa udostępniania akt następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Tym samym wydanie na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. postanowienia o odmowie przeglądania akt sprawy możliwe jest tylko wówczas, gdy odmowa ta jest adresowana do strony. Jeżeli zaś z wnioskiem o udostępnienie akt sprawy wystąpi podmiot, który nie jest stroną - to wówczas brak jest podstawy prawnej do wydania przedmiotowego postanowienia.
Zwróciło też uwagę, iż przepisy k.p.a. nie dają podstawy prawnej do wydawania odrębnego aktu administracyjnego orzekającego o tym, czy konkretna osoba w danym toczącym się już postępowaniu jest czy nie jest stroną. Jedynie w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostałoby wniesione przez osobę niebędącą stroną, wówczas organ administracji publicznej, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia. Konsekwencją tego rozwiązania jest m. in. treść art. 74 § 2 k.p.a. - zgodnie z którym postanowienie o odmowie udostępnienia akt sprawy wydawane jest tylko wówczas, gdy odmowa dotyczy strony, natomiast przedmiotowe postanowienie nie może stać się aktem administracyjnym orzekającym o tym, czy danej osobie w toczącym się postępowaniu przysługuje status strony.
W ocenie Kolegium, wydanie postanowienia na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. możliwe jest tylko wówczas, gdy odmowa ta jest adresowana do strony.
Natomiast w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca.
Zatem zaskarżone postanowienie należało uchylić i umorzyć postępowanie w I instancji.
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6 k.p.a. (zasady praworządności) w związku z art. 248 § 1 k.p.c., poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji niewykonanie zobowiązania sądu powszechnego do udostępnienia akt,
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 8 k.p.a. przez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej oraz dokonując interpretacji przepisów, która prowadzi do rezultatów niemożliwych do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa,
3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie, którym dowodom SKO odmówiło wiarygodności dowodowej i dlaczego w szczególności organ administracji: 1) w pierwszej kolejności w ogóle pominął w swoich rozważaniach fakt wydania zobowiązania przez sąd powszechny Prezydenta m.st. Warszawy do udostępnienia skarżącej przedmiotowych akt a następnie 2) odmówił - jak się wydaje - temu dowodowi wiarygodności dowodowej lecz nie wskazał przyczyn dla takiego rozstrzygnięcia; 3) dokonując w konsekwencji ustaleń, które należy traktować jako dowolne,
5. naruszenie przepisów k.p.a., tj.:
- art. 28 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wadliwe uznanie, że skarżąca nie ma praw strony w postępowaniu,
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji umorzenie postępowania w sprawie, które było wadliwe.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, gdyż jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, wyznaczenie rozprawy oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w treści zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 19 stycznia 2022 r. o uchyleniu postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy z 29 października 2021 r. i umorzeniu postępowania organu I instancji wszczętego na wniosek skarżącej o wyrażenie zgody na wgląd do akt sprawy dotyczącej nieruchomości opisanej jako "[...]".
Zgodnie z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić jedynie ustawa.
Wyrazem konstytucyjnego prawa dostępu do urzędowych dokumentów i zbiorów danych na gruncie procedury administracyjnej są przepisy art. 73 i art. 74 k.p.a.
Zgodnie z art. 73 § 1 - 2 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Wgląd w akta sprawy w przypadku, o którym mowa w art. 236 § 2, następuje z pominięciem danych osobowych osoby składającej skargę (§ 1b). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2).
Stosownie zaś do art. 74 § 1 - 2 k.p.a. przepisu art. 73 k.p.a. nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy (§ 1). Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (§ 2).
Z brzmienia art. 73 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, że prawo wglądu do akt sprawy przysługuje wyłącznie stronie postępowania administracyjnego.
Przy czym przez użyte w tym przepisie pojęcie strony należy rozumieć stronę w znaczeniu wynikającym z art. 28 k.p.a.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem.
Stwierdzenie istnienia po stronie określonego podmiotu interesu prawnego, wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.
Przy czym pojęcie interesu prawnego obejmuje uprawnienia i obowiązki prawne.
W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że tylko przepisy prawa materialnego stanowią podstawę interesu prawnego, stwarzając dla konkretnego podmiotu legitymację procesową strony (por. wyroki NSA z: 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04; 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1828/06; 12 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 1043/10 i 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1059/10).
W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny jest indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, zaś jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących podstawą zastosowania przepisu prawa materialnego.
W postępowaniach prowadzonych na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) interes prawny mają wyłącznie byli właściciele nieruchomości dekretowej i ich następcy prawni, a także każdy inny podmiot, który legitymuje się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości objętej postępowaniem.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony wystąpiła o wyrażenie zgody na wgląd do akt sprawy dotyczącej nieruchomości warszawskiej opisanej jako "[...]".
Jak wynika z akt sprawy, wzmiankowana nieruchomość dekretowa obejmuje
21 działek, które zostały z niej wydzielone i dla których założono odrębne księgi wieczyste. Dla tych działek prowadzone są też różne postępowania administracyjne.
Zatem rzeczą organu - wobec ogólnie sformułowanego wniosku odnoszącego się do całej nieruchomości dekretowej - w pierwszej kolejności było sprecyzowanie, której z wyodrębnionych działek dotyczy wniosek skarżącej o wgląd do akt, a następnie ustalenie, czy skarżącej przysługuje interes prawny do bycia stroną - w rozumieniu art. 28 k.p.a. - w tej konkretnie określonej sprawie.
Natomiast z akt sprawy ewidentnie wynika, że pełnomocnik skarżącej - pomimo dwukrotnego wezwania wystosowanego przez organ do sprecyzowania wniosku - ostatecznie nie wskazała, jakiego postępowania administracyjnego dotyczy jej wniosek.
Skoro zaś skarżąca nie sprecyzowała swojego żądania, to organ nie miał możliwości pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku. Nie jest bowiem rzeczą organu domyślanie się, do jakich akt administracyjnych strona żąda wglądu.
Skarżąca nie wykazała również, że przysługuje jej interes prawny do bycia stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Nie wykazała w sposób bezsprzeczny, że jest właścicielem nieruchomości warszawskiej lub należy go kręgu następców prawnych dawnych właścicieli, czy też, że przysługuje jej tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości. Dokumentacja, którą skarżąca przedstawiła w toku postępowania, nie pozwoliła organowi na ustalenie, czy przysługuje jej interes prawny w tym postępowaniu.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 30 marca 2021 r. jest wystarczające do wglądu w akta administracyjne.
Jak już wskazano wyżej prawo wglądu do akt sprawy przysługuje wyłącznie stronie postępowania administracyjnego (art. 73 § 1 k.p.a.). Stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Ponadto, tylko przepisy prawa materialnego stanowią podstawę interesu prawnego, stwarzając dla konkretnego podmiotu legitymację procesową strony.
Postanowienie sądu powszechnego zobowiązujące do sprawdzenia w aktach własnościowych - aktach geodezyjnych dla nieruchomości tabela likwidacyjna wsi [...] pod nr [...] w Biurze Spraw Dekretowych danych personalnych i adresowych, zstępnych po spadkodawcy L. T. - nie kreuje po stronie skarżącej interesu prawnego do wglądu w akta administracyjne, albowiem wyłącznie przepisy prawa materialnego stanowią podstawę interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie interes prawny skarżącej nie wynika również z art. 248 § 1 k.p.c. - który stanowi, że każdy obowiązany jest przedstawić na zarządzenie sądu w oznaczonym terminie i miejscu dokument znajdujący się w jego posiadaniu i stanowiący dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że dokument zawiera informacje niejawne.
Należy mieć na uwadze fakt, że sformułowane na podstawie art. 248 § 1 k.p.a. postanowienie sądu powszechnego zobowiązujące do sprawdzenia w aktach własnościowych, zostało skierowane nie do organu administracji publicznej, będącego dysponentem akt administracyjnych, ale do pełnomocnika wnioskodawców.
Nie można zatem uznać, że to postanowienie sądu powszechnego kreowało po stronie organu administracji obowiązek udostępnienia skarżącej do wglądu akt postępowania.
Przy czym zupełnie inaczej wyglądałaby sytuacja, gdyby to sąd powszechny -korzystając ze swoich uprawnień procesowych - sam wystąpił bezpośrednio do organu administracji o wypożyczenie akt administracyjnych na podstawie powołanego wyżej art. 248 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji, po stronie organu niewątpliwie powstałby obowiązek przedstawienia akt sądowi żądającemu. Powszechna jest bowiem praktyka zwracania się przez sądy powszechne do organów administracji o wypożyczenie akt administracyjnych - celem ich dołączenia do materiału dowodowego sprawy rozpoznawanej przez sąd.
Natomiast w sytuacji, gdy strona powołuje się na postanowienie sądu powszechnego zobowiązujące ją do zbadania akt własnościowych nieruchomości dekretowej, obowiązana jest wykazać występowanie po jej stronie interesu prawnego do bycia stroną postępowania (art. 28 k.p.a.) uzasadniającego żądanie wglądu do akt.
Tymczasem w rozpoznanej sprawie skarżąca nie wykazała, iż przysługuje jej interes prawny do bycia stroną konkretnie określonego postępowania.
Prawidłowo zatem organy orzekające obu instancji odmówiły jej wglądu we wskazane we wniosku akta administracyjne.
Trafne jest również stanowisko organu odwoławczego - co do konieczności umorzenia przedmiotowego postępowania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd o konieczności umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia akt, które wszczęto na wniosek podmiotu nieuprawnionego.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 maja 2013 r., sygn. akt
II OSK 2679/11, wskazano: "w obowiązującym stanie prawnym kwestia bezprzedmiotowości postępowania zainicjowanego w sprawie wpadkowej została poddana regulacji art. 105 § 1 k.p.a., co oznacza, że w przypadkach bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu wskazanego przepisu organ jest zobowiązany do wydania postanowienia orzekającego o umorzeniu postępowania dotyczącego danej kwestii procesowej. Nie może ulegać wątpliwości, że bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z faktu, iż zostało ono uruchomione z inicjatywy podmiotu nieuprawnionego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 5 lipca 1999 r. sygn. OPS 16/98, ONSA 1999/4/119). Mając na uwadze powyższe, przyjąć należy, że stwierdzenie przez organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie akt sprawy, iż wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w postępowaniu, prowadzić powinno w aktualnym stanie prawnym do umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia akt sprawy na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 126 k.p.a. W powyższym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd G. Łaszczycy, który zauważył, że w świetle obowiązujących przepisów za podstawę wydania postanowienia o odmowie udostępnienia akt sprawy nie można uważać przypadku wniesienia takiego żądania przez podmiot nieposiadający statusu strony w sprawie (por. G. Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 199)."
Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1297/19.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w pełni prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego podjęte w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. - uchylające postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z 29 października 2021 r. o odmowie udostępnienia do wglądu akt własnościowych nieruchomości "[...]" i umarzające postępowanie pierwszej instancji.
Powyższej oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów orzekających obu instancji, co do odmowy udostępnienia do wglądu akt, nie mogło zmienić sformułowane w skardze żądanie przeprowadzenia w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis wyraźnie stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w rozpoznawanej sprawie żadne istotne wątpliwości nie występowały.
Stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego, należy uznać za całkowicie nieuprawnione - bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodnie z prawem. Organ orzekający II instancji wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy jej rozstrzyganiu. Swoje stanowisko uzasadnił przekonująco w sposób spełniający wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. - uzyskując całkowitą aprobatę Sądu.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.