I SA/Wa 725/19

I SA/Wa 725/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart
Elżbieta Sobielarska /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Dargas
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1787/20 - Wyrok NSA z 2024-01-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 §1, art. 145 §1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
art. 36  ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Elżbieta Lenart Protokolant Sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] Dystrybucja S.A. w L. na decyzję Wojewody [...] - Delegatury w S. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]
po rozpatrzeniu odwołania [...] Dystrybucja S.A w L. oddział W.
od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2018 r.
nr [...] o ustaleniu odszkodowania na rzecz Z.H.
za czasowe zajęcie nieruchomości, położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...], w celu budowy linii energetycznej [...] - S. Z-dy N. "P.", zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Terenowej Urzędu Miasta S. nr [...] z dnia [...].04.1976 r. i decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].03.1978 r. z tytułu szkód powstałych w wyniku budowy i posadowienia linii energetycznej oraz obniżenia wartości nieruchomości w związku z lokalizacją ww. linii.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r. Z.H. wystąpił do Starosty S. o ustalenie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, oznaczonej jako działka nr ewidencyjny [...], z obrębu [...], położonej w S. przy ul. [...] (róg ul. [...]) w związku z budową i posadowieniem w latach 1976- 1978 na wymienionej nieruchomości linii energetycznej [...] - S. Z-dy N. "P." - ul. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Starosta S. przy piśmie z dnia [...].01.2018 r., nr [...] przekazał
wg właściwości przedmiotowy wniosek Prezydentowi Miasta S.
Decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...] Prezydent Miasta S. ustalił odszkodowanie na rzecz Z.H. w wysokości [...] zł
za czasowe zajęcie nieruchomości, położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...], w celu budowy linii energetycznej [...] - S. Z-dy N. "P.", zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Terenowej Urzędu Miasta S. nr [...] z dnia [...].04.1976 r. i decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].03.1978 r. z tytułu szkód powstałych w wyniku budowy i posadowienia linii energetycznej oraz obniżenia wartości nieruchomości w związku z lokalizacją ww. linii. Jednocześnie Prezydent Miasta S. zobowiązał [...] Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie
się ostateczna.
Od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2018 r., odwołanie wniosła spółka [...] Dystrybucja S.A. w L. Oddział W., zarzucając jej naruszenie:
1) art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami "poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie, podczas gdy trwają prace związane
z przebudową linii energetycznej "SN P. w S. ul. [...] i przyległe" zmierzające do usunięcia jej fragmentu z nieruchomości Z.H., a planowane zakończenie robót ma nastąpić nie później niż do końca 2019 r. - okoliczności te winny być znane Organowi z urzędu", na ustaleniu wysokości odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, pomimo że organ ten nie dysponował wystarczającymi informacjami do prawidłowego określenia wartości rynkowej nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy". W związku z powyższym zdaniem skarżącego postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe".
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77, art. 80 i art. 84 k.p.a. "poprzez wydanie decyzji
na podstawie opinii z dnia [...].07.2018 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego B. L., podczas gdy:
- biegły z zakresu tej specjalności nie ma wystarczających wiadomości specjalnych niezbędnych do samodzielnego sporządzenia opinii w niniejszej sprawie,
a w szczególności nie jest w stanie samodzielnie określić powierzchni nieruchomości będącej własnością wnioskodawcy niezbędnej przedsiębiorcy przesyłowemu
do prawidłowego z niej korzystania, co ściśle uzależnione jest od rodzaju linii
(jej napięcia), układu w jakim jest zbudowana, czy linia zbudowana jest
w obostrzeniu, a jeśli tak to jakiego stopnia, oraz położenia linii (miejsca gdzie jest zlokalizowana);
- zgodnie z zarządzeniem Nr [...] z dnia [...].04.2013 r.,
w którym występuje odwołanie do zarządzenia Wiceprezesa Zarządu PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. z dnia [...].04.2013 r. /powołanego przez biegłego w przedmiotowej opinii/, podana jest inna niż przyjęta przez biegłego szerokość pasa eksploatacyjnego dla napowietrznej linii elektroenergetycznej
[...], która wynosi 2 m (po lm od osi linii) i jest przyjmowana w spółce
[...] Dystrybucja S.A. za obowiązującą;
- biegły przyjął do porównania z nieruchomością wnioskodawcy nieruchomości, które ze względu na powierzchnię - nie są nieruchomościami podobnymi w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 16 u.g.n.(vide: tabela nr 1, str. 12 opinii)".
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji lub umorzenie postępowania
w niniejszej sprawie, ewentualnie o "zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia robót budowlanych na nieruchomości należącej do Z.H.".
Rozpoznając odwołanie organ podniósł, że z dokumentów zgromadzonych
w aktach sprawy pierwszej instancji wynika, że decyzją Prezydenta Miasta S.
z dnia [...].04.1976 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 35 ustawy
z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
(Dz.U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) udzielono Zakładowi Energetycznemu Okręgu Centralnego Zakładu Energetycznego W. - Teren w W. zezwolenia
na czasowe zajęcie nieruchomości położonych w S. na trasie projektowanych linii [...] - S. Z-dy N. "P." - ul. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], stanowiącej własność m. in. pana Z.H., w celu budowy linii energetycznej napowietrznej [...] oraz budowy stacji transformatorowych zgodnie z decyzja Urzędu Miejskiego w S. wydziału Gospodarki Terenowej nr [...] z dnia 10.04.1976 r., zatwierdzającej plan realizacyjny tej inwestycji.
Obecnie obowiązujące przepisy, tj. art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami odpowiada treścią uchylonemu art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r.
Zgodnie z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na osobie
lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.
W myśl art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120
i 124-126 powyższej ustawy. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
Przepis art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie także do stanów faktycznych, powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do wszystkich stanów faktycznych, polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania.
Odmienna interpretacja powyższego przepisu sprowadza się zdaniem organu
do uznania, iż osoby, które utraciły w drodze wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami,
a dla których do tej pory odszkodowanie za tę nieruchomość nie zostało ustalone,
wraz z wejściem w życie powyższej ustawy, utraciłyby uprawnienia do uzyskania przedmiotowego odszkodowania. Takie stanowisko naruszałoby konstytucyjną zasadę ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP), a przede wszystkim zasadę wyrażoną
w art. 21 ust. 2 gwarantującą prawo do odszkodowania w przypadku wywłaszczenia.
Mając na uwadze powyższe, art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ma zastosowanie do spraw, w których przed dniem 1 stycznia
1998 r. wydano decyzję o wywłaszczeniu, albo przed tą datą nastąpiło nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa bez odszkodowania. Stanowisko takie
w podobnych sprawach zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w swoim wyroku z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 385/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w swoim wyroku z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 374/12, a także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 czerwca 2015 r.,
sygn. akt IV SA/Wa 608/15 wydanym w analogicznej sprawie prowadzonej
w postępowaniu odwoławczym przez Wojewodę [...].
Skoro zatem odszkodowanie za zajęcie przedmiotowej nieruchomości nie zostało przyznane osobie uprawnionej tj. właścicielowi (co bezspornie ustalił Prezydent Miasta S. w toku prowadzonego postępowania), to zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy
o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie takie może być przyznane
jej właścicielowi, który do chwili obecnej ponosił realne skutki przedmiotowego zajęcia.
W tej sytuacji pozbawiony podstaw jest zdaniem organu zarzut odwołania,
iż "postępowanie w/s odszkodowania na rzecz Z.H. jest bezprzedmiotowe", z uwagi, na to iż w chwili obecnej "trwają prace związane
z przebudową linii energetycznej "SN P. w S. ul. [...]
i przyległe" zmierzające do usunięcia jej fragmentu z nieruchomości Z.H., a planowane zakończenie robót ma nastąpić nie później niż do końca 2019 r."
Organ wskazał, iż zainicjowany proces usunięcia linii energetycznej z działki Z.H. nie dotyczy niniejszego postępowania. Organ odwoławczy jest zdania,
że odszkodowanie jest należne za szkody oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości w skutek wywłaszczenia polegającego na czasowym zajęciu nieruchomości
na podstawie decyzji wydanych na podstawie art. 124 - 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W uchwale [...] Sąd Najwyższy wskazał, że roszczenie
o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości nie ma samodzielnego charakteru tak długo, jak długo właścicielowi przysługuje roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem albo roszczenie negatoryjne.
Organ podkreślił, że nawet w przypadku braku przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego przez stronę nie czyni to prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., lecz oznacza bezzasadność żądania strony (wyrok NSA z dnia 20.09.2011 r., I OSK 697/11, LEX nr 1068530). Bezprzedmiotowość postępowania ma bowiem miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa,
w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach
lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. W niniejszej sprawie zdaniem organu nie można przyjąć,
aby zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 105 § 1 k.p.a. Jeżeli podmiot uprawniony, mający przymiot strony (wnioskujący) żąda rozstrzygnięcia sprawy,
to nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania. Organ I instancji uznał,
że Z.H. nie zostało wypłacone odszkodowanie za szkody skutkujące powstaniem roszczenia o wypłatę odszkodowania za zmniejszenie wartości przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda [...] zaznacza, że skoro w toku postępowania właściciel nieruchomości oświadczył, że nie otrzymał odszkodowania
z tytułu zmniejszenia wartości tej nieruchomości, spowodowanego wybudowaniem linii, a Archiwum Państwowe poinformowało organ I instancji, że w materiałach archiwalnych nie odnaleziono akt sprawy nr [...] ze względu na klasyfikację archiwalną
B-15 (okres przechowywania 15 lat), dokumentacji takiej nie posiada również archiwum Urzędu Miasta S., jak również spółka [...] Dystrybucja S.A. w L. Oddział W., która nie przedstawiła żadnego dowodu na potwierdzenie, iż wnioskodawcy zostało wypłacone odszkodowanie z tego tytułu. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego Prezydent Miasta S. prawidłowo uznał złożone oświadczenie jako wiarygodny dowód w sprawie, tym bardziej, że składanie oświadczenia wiąże się z odpowiedzialnością karną wynikającą z art. 233 Kodeksu karnego z dnia 20 lipca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1600 ze zm.).
Na podstawie akt sprawy ustalono, że dla potrzeb ustalenia odszkodowania
za przedmiotową nieruchomość został sporządzony w dniu [...] lipca 2018 r.
operat szacunkowy przez rzeczoznawcę majątkowego B. L. (uprawnienia
nr [...]), w którym biegły wartość szkód powstałych w wyniku budowy i lokalizacji linii średniego napięcia odpowiadającej obniżeniu wartości przedmiotowej nieruchomości określił na kwotę [...] zł, przy czym wartość tą ustalił przyjmując stan nieruchomości na dzień [...].04.1976 r., czyli na dzień ograniczenia prawa własności oraz wartości nieruchomości na dzień [...].07.2018 r.
Rzeczoznawca majątkowy wykonując szacowanie wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości w pierwszej kolejności przeanalizował przeznaczenie wycenianej nieruchomości określone w planie zagospodarowania przestrzennego gminy S. i ustalił, że zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Naczelnika Miasta S. z dnia [...] października 1974 r. o ustaleniu terenu budowlanego w mieście S. i jego podziale na normatywne działki budowlane i wg. rejestru pomiarowego stanowiącego załącznik do tego zarządzenia działka nr [...] znajdowała się na terenach nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne (zagrodowe).
Rzeczoznawca majątkowy wykonując szacowanie wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości, stwierdził, że na działce przebiega pod katem prostym napowietrzna linia elektroenergetyczna średniego napięcia [...] - S.
Z-dy N. "P." wybudowana w latach 1976 r. - 1978 r. Wzdłuż ulicy [...] linia elektroenergetyczna przebiega długością [...] m, szerokością
od osi linii do granicy działki z ulicy [...] ok. 3 m i szerokością do granicy działek sąsiednich ([...] i [...] ob. [...]) ok. [...] m. Wzdłuż ulicy [...] linia elektroenergetyczna przebiega długością 6,20 m, szerokością od osi linii do granicy działki z ulicą [...]. Na działce znajdują się dwa słupy linii energetycznej: typowe słupy żelbetowe - od rogu ulic [...] i [...] - słup odporowy - narożny średniego napięcia, od strony ul. [...] - słup odporowy.
Dla potrzeb wyceny rzeczoznawca zbadał lokalny rynek nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na terenie miasta S., w okresie od 2016 r. do 2018 r. Na podstawie badania lokalnego rynku uznał, że najistotniejszymi atrybutami wpływającymi na zróżnicowanie cen transakcyjnych nieruchomości gruntowych są: atrakcyjność położenia, przeznaczenie
w miejscowym planie, kształt powierzchni gruntu, uzbrojenie i dostęp do drogi publicznej utwardzonej.
Do oszacowania przedmiotowej nieruchomości zastosował metodę korygowania ceny średniej, w której do porównań przyjął 11 transakcji nieruchomości gruntowych niezabudowanych zdaniem biegłego najbardziej podobnych do przedmiotu wyceny (małe działki gruntu), położonych w pośredniej strefie miasta przeznaczonych
pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, znajdujących się, w bliskim lub dalszym sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości, które były przedmiotem sprzedaży w ciągu ostatnich dwóch lat poprzedzających wycenę oraz warunki zawarcia transakcji i cechy tych obiektów (wykaz transakcji przedstawia tabela nr 1 operatu). Następnie określił zakres współczynników korygujących. W oparciu o przeprowadzoną analizę
cen transakcyjnych na terenie gminy S. wyodrębnił nieruchomości podobne, obliczył cenę średnią ze wszystkich transakcji oraz wytypował cechy i oszacował zakres procentowych współczynników korygujących oraz dokonał charakterystyki każdej
z 5 nieruchomości wybranej do porównań w aspekcie cech rynkowych. Następnie biegły dokonał porównania nieruchomości wycenianej w pryzmacie cech rynkowych
do nieruchomości podobnych, będących przedmiotem obrotu rynkowego o najniższej
i najwyższej cenie jednostkowej. Zatem wartość szkód powstałych w wyniku przeprowadzonych prac związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia, obniżenie wartości nieruchomości w związku z lokalizacją urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej biegły określił w drodze korekty średniej ceny nieruchomości podobnych współczynnikami, uwzględniającymi różnicę
w poszczególnych cechach tych nieruchomości. Po przeprowadzeniu stosownych wyliczeń uzyskał wartość 1 m2 prawa własności wycenianego gruntu w wysokości
287 zł/m2. Wielkość szkody, odpowiadającej zmniejszeniu się wartości nieruchomości określił przy zastosowaniu współczynnika zmniejszenia wartości nieruchomości przyjmując S=0,20 (z uwagi na lokalizację słupów). Zatem wartość szkód spowodowanych związanych z lokalizacją napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia odpowiadającej zmniejszeniu wartości przedmiotowej nieruchomości wyniosła [...] zł.
Organ podkreślił, że zarówno wskazana ustawa z dnia 12 marca 1958 r.
o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, jak i inne obowiązujące wówczas przepisy - nie przewidywały konieczności wytyczania stref ochronnych. Regulacje takie do polskiego prawodawstwa zostały bowiem wprowadzone znacznie później. Zatem odszkodowanie ustalane w oparciu o art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości powinno uwzględniać jedynie szkodę wynikłą z umiejscowienia linii energetycznej na terenie należącym do wnioskodawcy. Nie było zatem podstaw do uwzględnienia stref ochronnych, w rozumieniu aktualnie obowiązujących przepisów, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie w wyroku z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 608/15, wydanym w analogicznej sprawie prowadzonej przez Wojewodę [...].
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że biegły w swoim opracowaniu błędnie przystąpił do ustalania powierzchni pasa technologicznego podczas gdy w ogóle
nie było podstaw do jego uwzględnienia. Jednak zdaniem organu przedmiotowe uchybienie sporządzonego operatu szacunkowego nie dotyczyło wiedzy specjalistycznej, czy doboru niewłaściwej metody szacowania, a wynikało
z niewłaściwego zastosowania przepisów prawa. Jednak z uwagi na to, że ustalona
w wycenie powierzchnia pasa technologicznego odpowiada całej powierzchni przedmiotowej działki tj. [...] m2, uchybienie to nie wywołało skutków prawnych
w ramach prowadzonego postępowania skutkujących uchyleniem kwestionowanej decyzji. W związku z powyższym za chybione organ uznał zarzuty w zakresie kwestionowania wiadomości specjalnych niezbędnych do samodzielnego sporządzenia opinii w niniejszej sprawie, a w szczególności w zakresie określania powierzchni nieruchomości będącej własnością wnioskodawcy niezbędnej przedsiębiorcy przesyłowemu do prawidłowego z niej korzystania.
Zdaniem organu odwoławczego odszkodowanie ustalone przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym odpowiada wartości poniesionych szkód
i zmniejszenia wartości nieruchomości na skutek złożenia i przeprowadzenia przez nieruchomość linii elektroenergetycznej [...]. Tak ustalone odszkodowanie stanowi realizację wyrażonej w art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej klauzuli wywłaszczeniowej - dopuszczającej wywłaszczenie na cele publiczne za słusznym odszkodowaniem. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego "słuszne odszkodowanie" to odszkodowanie związane z wartością wywłaszczonej nieruchomości, co w przypadku wywłaszczenia polegającego na ograniczeniu uprawnień właściciela do gruntu poprzez usytuowanie na nim urządzeń przesyłowych, oznacza odszkodowanie za szkody na gruncie wyrządzone wybudowaniem urządzeń oraz wartość ubytku wartości nieruchomości wskutek konieczności znoszenia trwałej obecności urządzeń na gruncie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania dotyczących sporządzonej wyceny w szczególności kwestii doboru nieruchomości przyjętych do porównań stwierdził, że organ nie jest zobligowany do analizowania prawidłowości zastosowanych rozwiązań merytorycznych w zakresie zasad sztuki szacowania - sposobu analizy rynku i doboru nieruchomości do porównań, wypracowanych w praktyce szacowania
przez środowisko rzeczoznawców, ponieważ nie są to zagadnienia unormowane
w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, ale wiadomości specjalne rzeczoznawcy majątkowego (wiedza branżowa). W świetle powyższego ocena operatu szacunkowego w tym zakresie nie jest możliwa, bowiem dotyczy wiadomości specjalnych (vide wyrok WSA w Białymstoku z 27 czerwca 2017 r.
sygn. akt II SA/BK 224/17).
W ocenie organu odwoławczego określone w operacie szacunkowym zmniejszenie wartości nieruchomości ustalone zostało w sposób wymagany przez prawo materialne, tj. art. 130, art. 134, art. 152 i art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia
1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 43 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. W ocenie organu odwoławczego operat szacunkowy
z uwzględnieniem wyjaśnień rzeczoznawcy zawartych w piśmie z dnia 16.09.2018 r. sporządzony został w sposób prawidłowy i zawiera informacje niezbędne
przy dokonywaniu wyceny nieruchomości, tj. wskazanie podstawy prawnej
i uwarunkowań dokonywanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń oraz wyniku końcowego. Jest to dokument logiczny i wiarygodny,
nie zawiera braków, pomyłek, niejasności. Zawarte zostały nim także elementy wymagane w § 56 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt I OSK 446/13 "Poza zakresem analizy jest kwestia merytorycznej zasadności wyboru metody i techniki szacowania nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy ma swobodę w wyborze właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania. Organ prowadzący postępowanie, nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Powinien jednak dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać, czy został on sporządzony
i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane prawem elementy treści, nie zawiera niejasności pomyłek, które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument miał wartość dowodową. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n. jeżeli strony postępowania uważały, że sporządzony na zlecenie organu I instancji operat szacunkowy budzi wątpliwości, mogły zakwestionować prawidłowość jego wykonania przed organizacją zawodową rzeczoznawców majątkowych, która jest właściwa do wyrażania opinii w sprawie prawidłowości wykonania operatu szacunkowego". Przekonanie strony, iż wskazana w operacie szacunkowym wartość rynkowa wywłaszczonej nieruchomości jest zbyt wysoka, nie świadczy o wadliwości operatu szacunkowego, który podlegał ocenie przez organy administracji prowadzące postępowanie jako jeden z dowodów w sprawie.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został właściwie zinterpretowany.
Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. skargę
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. zarzucając jej:
mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: przepisu art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2018.2204 t.j. z dnia 2018.11.26) (dalej u.g.n.) poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie, podczas gdy trwają prace związane z przebudową linii energetycznej "SN P.
w S. ul. [...] i przyległe" zmierzające do przebudowy rzeczonej linii, w tym do usunięcia jej fragmentu z nieruchomości Pana Z.H., a planowane zakończenie robót ma nastąpić nie później niż do końca bieżącego roku;
mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania, tj.: naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 84 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I-ej Instancji, która została wydana na podstawie operatu szacunkowego z dnia [...].07.2018 r. sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego B. L., podczas gdy: biegły z zakresu tej specjalności nie ma wystarczających wiadomości specjalnych niezbędnych do samodzielnego sporządzenia opinii w niniejszej sprawie,
a w szczególności nie jest w stanie samodzielnie określić powierzchni nieruchomości niezbędnej przedsiębiorcy przesyłowemu do prawidłowego z niej korzystania, co ściśle uzależnione jest od rodzaju linii /jej napięcia/, układu w jakim jest zbudowana, czy linia zbudowana jest w obostrzeniu, a jeśli tak to jakiego stopnia, oraz położenia linii
(miejsca gdzie jest zlokalizowana);
zgodnie z zarządzeniem Nr [...] z dnia [...].04.2013 r., w którym występuje odwołanie do zarządzenia Wiceprezesa Zarządu [...] Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. z dnia [...].04.2013 r. /przywołanego przez biegłego
w przedmiotowej opinii/, podana jest inna niż przyjęta przez biegłego szerokość pasa eksploatacyjnego dla napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], która wynosi
2 m /po 1 m od osi linii/ i jest przyjmowana w spółce [...] Dystrybucja S.A.
za obowiązującą;
biegły do obliczenia wysokości odszkodowania posłużył
się współczynnikiem powierzchni pasa eksploatacyjnego, natomiast Organ II-ej Instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że w operacie szacunkowym
w ogóle nie było podstaw do jego uwzględnienia;
biegły przyjął do porównania z nieruchomością wnioskodawcy nieruchomości, które ze względu na swoją powierzchnię - nie są nieruchomościami podobnymi w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 16 u.g.n. wnosząc o jej uchylenie
oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego.
W obszernym uzasadnieniu odniesiono się do przedstawionych wyżej zarzutów skargi.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i uniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153. poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem, przy czym Sąd rozstrzyga w granicach dolnej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.)
W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie
w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...]ego
z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S.
z dnia [...] września 2018 r. ustalającą na rzecz Z.H. odszkodowanie
za czasowe zajęcie nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] w wysokości [...] zł za czasowe zajęcie nieruchomości w celu budowy linii energetycznej [...] – S. Z-dy N. "P." i obniżenia wartości nieruchomości w związku z wybudowaniem tej linii.
W pierwszej kolejności należy mieć na względzie, że ograniczenie w korzystaniu z przedmiotowej nieruchomości na skutek wybudowania linii średniego napięcia miało miejsce pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10. poz. 64).
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił Się pogląd, że przepis
art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje zastosowanie także do stanów faktycznych, powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do wszystkich stanów faktycznych, polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania.
Zgodnie z treścią przepisu art. 129 ust. 5 odszkodowanie takie może być przyznane właścicielowi nieruchomości, który do chwili obecnej ponosi rzeczywiste skutki takiego zajęcia. Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt niewypłacenia dotąd przedmiotowego odszkodowania. Wobec tego istniały podstawy do wydania przedmiotowej decyzji zważywszy, że art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przewidywał wypłatę takiego odszkodowania, ustalanego na podstawie decyzji właściwego organu, gdy strony
nie doszły w tym zakresie do porozumienia (gdy zachodził spór).
Jak wynika z materiału dowodowego sprawy do chwili wydania zaskarżonych decyzji Z.H. nie otrzymał odszkodowania o którym mowa wyżej. Zdaniem Sądu dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy bez znaczenia jest, że skarżący podjął działania związane z przebudową linii energetycznej "SN P.
w S. ul. [...] i przyległe" w efekcie których planuje de lege ferenda usunięcie jej fragmentu z nieruchomości należącej do Z.H..
Sąd zobowiązany jest bowiem do oceny stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, bo to ona podlega ocenie sądu. Dlatego zarzut skargi dotyczącym naruszenia przez organ art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2018, poz. 2204) nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd podziela także w pełni stanowisko organu dotyczące oceny sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego B. Ł. (uprawnienie nr [...]) operatu szacunkowego z dnia [...] lipca 2018 r., który stanowił podstawę do określenia wysokości przyznanego Z.H. odszkodowania za szkody powstałe
w wyniku budowy linii średniego napięcia odpowiadającej obniżeniu wartości jego nieruchomości na dzień [...] kwietnia 1976 r. (dzień ograniczenia prawa własności)
oraz wartości nieruchomości na dzień [...] lipca 2018 r.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 KPA. Należy bowiem mieć na uwadze,
ze zarówno wskazana ustawa z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jak i inne wówczas obowiązujące przepisy –
nie przewidywały konieczności wytyczania owych stref ochronnych. Regulacje takie
do polskiego prawodawstwa zostały bowiem wprowadzone znacznie później. Zatem odszkodowanie ustalane w oparciu o art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości powinno uwzględniać jedynie szkodę wynikłą z umiejscowienia linii energetycznej na terenie aktualnie należącym
do Z.H. analogicznie jak przy ustanawianiu służebności. Nie było zatem podstaw przy ustalaniu wysokości odszkodowania do uwzględnienia stref ochronnych, w rozumieniu aktualnie obowiązujących przepisów. Dlatego też słusznie przyjął organ, że biegły sporządzając operat niepotrzebnie przystąpił do ustalenia powierzchni pasa technologicznego, ale uchybienie to nie dotyczyło wiedzy specjalistycznej,
lecz niewłaściwego zastosowania przepisów prawa i nie miało wpływu na wynik sprawy. Dlatego też zarzut skargi dotyczy braku wiadomości specjalnych biegłego
do wypowiadania się w zakresie określenia powierzchni nieruchomości niezbędnej przedsiębiorcy przemysłowemu do prawidłowego z niej korzystania także nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu skargi w kwestii doboru nieruchomości przyjętych
do porównań, to Sąd podziela dotychczasowe orzecznictwo dotyczące powyższej kwestii, że "poza zakresem analizy organu i sądu jest kwestia merytorycznej metody
i techniki szacowania nieruchomości, w tym sposobu analizy rynku i doboru nieruchomości do porównań" (vide wyrok NSA z 17 października 2014 r.,
sygn. akt I OSK 446/13). Organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać
w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły, powinien jednak dokonać oceny operatu pod względem formalnym tj. czy wykonała go uprawniona osoba, czy zawiera wymagane prawem elementy, nie ma niejasności i błędów wymagających uzupełnienia lub sprostowania, tak aby można było uznać go za dokument mający ważność dowodową. Zdaniem Sądu organ dokonał takiej oceny operatu szacunkowego
i prawidłowo uznał, że jest to dokument wiarygodny oraz zawierający elementy wymagane przez § 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.
( Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.).
Zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy materiał dowodowy, odniósł się do zarzutów odwołania, a swoje stanowisko
w sposób jasny i logiczny przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a.
orzekł jak w sentencji.