I SA/Wa 706/22

I SA/Wa 706/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak /przewodniczący/
Iwona Ścieszka
Jolanta Dargas /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 702/23 - Wyrok NSA z 2025-03-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134 par. 1; art. 153, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2407
art. 1 ust. 2; art. 4 ust. 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Dz.U. 2017 poz 2206
art. 127; 139a ust. 1; 127, 139 a ust. 1; 1390 ust. 1; 139 h ust. 1; 151; 1516
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Asesor WSA Iwona Ścieszka Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi V. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2022 r. nr KOC/7635/Sw/21 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 stycznia 2022 r. nr KOC/7635/Sw/21
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy
decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 5 listopada 2021 r.
nr UD-I-8250.1-019823/11/2021 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Informacją nr UD-I-8250.I-007645/07/2019 z dnia 26 lipca 2019 r. Prezydent
m. st. Warszawy przyznał V. D. świadczenie wychowawcze na dziecko E. B. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r.
Zawiadomieniem z dnia 18 września 2020 r. Prezydent m. st. Warszawy poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uchylenia prawa do powyższego świadczenia.
Decyzją nr UD-I-8250.1-002542/10/2020 z dnia 9 października 2020 r. Prezydent
m. st. Warszawy uchylił prawo do świadczenia wychowawczego ustalone w dniu
26 lipca 2019 r. przyznanego na dziecko E. B.. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie
z dnia 22 grudnia 2020 r., nr KOC/5445/Sw/20.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 334/21 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m. st. Warszawy.
Decyzją nr UD-I-8250.1 -019823/11 /2021 z dnia 5 listopada 2021 r. Prezydent
m. st. Warszawy uchylił prawo do świadczenia wychowawczego ustalone w dniu
26 lipca 2019 r. przyznanego na dziecko E. B.. W uzasadnieniu organ
I instancji wykazał, iż wnioskodawczyni na dzień składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego tj. 24 lipca 2019 r. na okres zasiłkowy 2019/2021
nie posiadała karty pobytu.
Od decyzji powyższej odwołanie złożyła V. D..
Kolegium rozpatrując sprawę wskazało, że w wyroku z dnia 8 czerwca 2021 r.,
sygn. akt I SA/Wa 334/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał:
"(...) Przedmiotem oceny organów było prawo do przyznania świadczenia wychowawczego na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 grudnia 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Powodem uchylenia ustalonego prawa
do świadczenia była okoliczność, że skarżąca - cudzoziemka, nie wykazała prawa
do pobytu na terenie RP oraz okoliczności, że nie posiada zezwolenia na pracę
na terenie Polski.
Sąd stwierdził, iż uchylenie prawa do świadczenia wychowawczego w argumentacji organów sprowadzało się do braku możliwości ustalenia przez te organy statusu skarżącej, związanego z jej prawem pobytu na terenie Polski. W ocenie Sądu argument ten nie może się ostać bowiem to rolą organów administracyjnych jest szczegółowe
i wyczerpujące ustalenie okoliczności stanu faktycznego, a z art. 17 ustawy
z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wprost wynikają obowiązki organów. Z akt sprawy wynika, ze skarżąca dysponowała kartą pobytu,
która była ważna do 14 stycznia 2019 r. oraz, że wystąpiła z wnioskiem o wydanie nowej karty 11 stycznia 2019 r. Z akt sprawy nie wynika czy wniosek ten został rozpoznany, tym niemniej samo złożenie wniosku powoduje, że pobyt cudzoziemca
na terenie RP od daty jego złożenia uważa się za legalny (art. 108 ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach Dz. U. z 2020 r., poz. 35). Skoro zatem
aby otrzymać świadczenie wychowawcze pobyt cudzoziemca na terenie RP musi wypełniać wymogi ustawowe rola organów było zweryfikowanie legalności i podstawy pobytu skarżącej w Polsce. Brak wyjaśnienia tej ustawowej przesłanki powoduje,
że wydane decyzje należy uznać za przedwczesne.
Jednocześnie w ocenie Sądu trafnie podniesiono w skardze, ze skarżąca nie miała obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę bowiem jest nauczycielką języka angielskiego (Art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Dz. U. z 2020 r. poz. 35 w zw. z § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium RP jest dopuszczalne
bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę Dz. U. z 2015 r., poz. 588).
Przedstawiona ocena legalności wydanych decyzji uzasadniała w ocenie Sądu uchylenie decyzji obu instancji w celu ponownego i prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w jego rezultacie doprowadzenia do wydania decyzji odpowiadającej prawu. (...)"
Organ II instancji wskazał, że z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika,
iż V. D. obywatelka [...] w dniu 11 stycznia 2019 r. wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ze względu na pobyt z obywatelem Rzeczpospolitej Polskiej. Wojewoda Mazowiecki, decyzją nr WSC-II-F.6151.2413.2019 z dnia 15 listopada 2019 r. odmówił udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia 15 lutego 2021 r. umorzył postępowanie odwoławcze. W dniu 11 maja 2020 r. V. D. wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego z kolejnym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ze względu na pobyt z małoletnim synem będącym obywatelem Rzeczpospolitej Polskiej. Wojewoda Mazowiecki, decyzją
nr WSC-I1- J.6151.21320.2020 z dnia 7 grudnia 2020 r. odmówił udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia 12 marca 2021 r. umorzył postępowanie odwoławcze. W dniu 3 marca 2021 r. V. D. wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ze względu na pobyt z małoletnim synem będącym obywatelem Rzeczpospolitej Polskiej. Wojewoda Mazowiecki, decyzją
nr WSC-II-B.6151.12392.2021 z dnia 19 lipca 2021 r., na podstawie art. 160 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r., poz. 35) udzielił pani D. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,
a w dniu 27 lipca 2021 r. wydał kartę pobytu ważną do dnia 18 lipca 2024 r.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r.
o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom:
do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym,
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 577 i 622), jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy",
jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy,
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub - w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe
o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej,
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: - na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 15lb ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, - na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych, - w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe
o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Z dosłownego (literalnego) brzmienia powołanego art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy
o świadczeniach rodzinnych w istocie wynika, że adnotacja "dostęp do rynku pracy"
na karcie pobytu jest ustawowym warunkiem uzyskania przez cudzoziemca świadczeń rodzinnych. Jednak z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach wynika,
że na karcie pobytu cudzoziemca adnotację "dostęp do rynku pracy" umieszcza się
w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony
do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony
z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Uprawnienie takie może wynikać
z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Jeśli więc cudzoziemcowi przysługuje
z mocy prawa uprawnienie do wykonywania pracy w Polsce to adnotacja na karcie pobytu jako potwierdzająca to uprawnienie ma charakter jedynie informacyjny.
Zatem, prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu uzależnione jest nie od wymaganej prawem adnotacji organu lecz od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które może wynikać bądź z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
Z ustaleń organu I instancji wynika, iż V. D. nie posiadała zezwolenia
na pobyt czasowy pomimo tego, ze z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego w dniu 11 stycznia 2019 r. Zezwolenie takie zostało jej udzielone dopiero na mocy decyzji z dnia 19 lipca 2021 r. wydanej na podstawie art. 160 pkt 3 ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Oznacza to, że w dniu składania wniosku
o ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na syna na okres zasiłkowy 2019/2021 tj. w dniu 24 lipca 2019 r. nie legitymowała się zezwoleniem na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ani też nie posiadała karty pobytu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 8 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 334/21 wyjaśnił, iż zamiarem ustawodawcy nie było przyznanie świadczenia wszystkim rodzicom dzieci (obywatelstwa polskiego lub innego) ale jak największej ich grupie.
Zdaniem Sądu nie powinno budzić wątpliwości, iż rodzicom obywatelstwa polskiego świadczenie to przysługuje zawsze, natomiast innym z pewnymi wyjątkami. Ustawodawca nie uzależnił możliwości przyznania świadczenia od obywatelstwa polskiego. Zatem. Z woli ustawodawcy to kryterium nie może być zatem brane
pod uwagę przez organy rozstrzygające o przyznaniu świadczenia. Każdemu dziecku, które zamieszkuje z rodzicem lub opiekunem na terenie Polski, pod warunkiem,
że ci są albo obywatelami polskimi albo cudzoziemcami spełniającymi pozostałe kryteria ustawowo, przysługuje to świadczenie. Skarżąca, jak wykazał organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu, kryteriów tych nie spełniała.
Skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniosła V. D. zarzucając jej naruszenie w sposób rażący prawa, tj. :
I. materialne:
1. art. 1 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11-02-2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci ( Dz. U. z 2016r., poz. 195 ze zm.) - w zakresie w jakim różnicuje obywateli polskich zależnie od pochodzenia rodziców i czyni w tym zakresie dyskryminację
dla tych z dzieci będących obywatelem Polski, którego jeden rodzic jest cudzoziemcem,
art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2017r.,
poz. 1952 ) - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyznaniu czynności technicznej - naniesienia adnotacji na karcie pobytu rozstrzygającego znaczenia dla przysługiwania świadczeń rodzinnych cudzoziemcom, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu polega na ustaleniu, czy dana osoba ma "dostęp do rynku pracy", brak nawet takiej adnotacji jako czynność techniczno-informacyjna nie wyklucza legalnego zatrudnienia, w szczególności gdy z mocy innych przepisów prawa wynika prawo do legalnego zatrudnienia nawet bez konieczności uzyskania adnotacji
"dostęp do rynku pracy",
art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach w związku z § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21-04-2015r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terenie Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia
na pracę ( Dz. U. z 2015r. , poz. 588 ) - poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy z ww. przepisów w świetle materiału dowodowego zgromadzonego przez organ jednoznacznie wynika, że skarżąca posiada dostęp do rynku pracy legalnego zatrudnienia na terytorium RP,
art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U.
z 2016 r. poz. 930) poprzez ich niezastosowanie i niezrealizowanie celów tej ustawy,
II. przepisy postępowania, naruszenie których miało wpływ na wynik sprawy:
art. 7 k.p.a. poprzez rażące zaniechanie przez organy obu instancji obiektywnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w uwzględnieniu słusznego interesu obywatela RP małoletniego E. B., w szczególności dokonanie błędnego ustalenia, że wnioskodawczyni nie przysługiwało w dacie złożenia wniosku i okresie zasiłkowym 2019-2021 prawo do legalnego zatrudnienia mimo braku formalnego zapisu "dostęp do rynku pracy", co doprowadziło do błędnego ustalenia, że synowi skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego,
art. 6. i art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie przez organy obu instancji, polegające na pominięciu w trakcie rozpatrywania wniosku i odwołania szeregu istotnych przepisów prawnych (wskazanych w zarzutach prawa materialnego),
co doprowadziło do wydania obu decyzji z rażącym naruszeniem prawa i wbrew praworządności, a przez to w istotny sposób wpłynęło na możliwość zaspokojenia egzystencjalnych potrzeb małoletniego E. B. i z uwagi na nadal trwające postępowanie dalsze narażanie małoletniego obywatela RP na gorszą (uboższą) egzystencję,
art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na niespełnieniu obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy, w szczególności przez błędną i subiektywną wykładnie terminu "dostępu do rynku pracy", przyczyn braku adnotacji na karcie pobytu, możliwości legalnego pobytu i zatrudnienia skarżącej w Polsce na podstawie przepisów szczególnych.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Przede wszystkim zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w prawomocnym i wiążącym
z mocy art. 153 p.p.s.a. wyroku z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 334/21 stwierdził, że poprzednie decyzje zostały wydane przedwcześnie z uwagi na brak wyjaśnienia przez organy orzekające ustawowej przesłanki jaką jest legalność
i podstawa pobytu skarżącej w Polsce i jej zweryfikowanie.
Zdaniem obecnie orzekającego składu organy administracyjne prawidłowo i zgodnie
z wytycznymi Sądu wyjaśniły status skarżącej, jaki miała w dacie składania wniosku
o przyznanie świadczenia wychowawczego.
Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
(t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2407), dalej ,,ustawa z dnia 11 lutego 2016 r."
Stosownie do treści art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. świadczenie wychowawcze przysługuje zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: obywatelom polskim, cudzoziemcom: do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym, przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia
na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017 r. poz. 2206 i 2282 oraz z 2018 r. poz. 107, 138 i 771), jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadającym kartę pobytu z adnotacją
"dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów
lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy, przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie: zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub – w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt
i pracę na okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej, przebywającym
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy,
o którym mowa w art. 151 lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach, na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych, w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
W myśl art. 4 ust. 2 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca,
z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo opiekunowi prawnemu dziecka, albo dyrektorowi domu pomocy społecznej.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej uchylił prawo
do świadczenia wychowawczego ustalonego w dniu 26 lipca 2019 r. na rzecz małoletniego dziecka uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanek do jego przyznania określonych ww. ustawą. Jak wskazano skarżąca w dacie składania wniosku
nie należała do żadnej kategorii osób wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy.
Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe.
Powołany wyżej art. 1 ust.2 pkt 2 ustawy zawierający zamknięty katalog osób uprawnionych do świadczenia, nie wymienia cudzoziemców przebywających
na terytorium RP i nie posiadających – tak jak skarżąca w dacie skłania wniosku
o przyznanie świadczenia wychowawczego – zezwolenia na pobyt czasowy. Aby ubiegać się o wskazane świadczenie cudzoziemiec zamieszkujący na terytorium RP musi natomiast spełniać wymogi określone w powołanym art. 1 ust. 2 pkt ustawy,
tj. legitymować się stosownymi dokumentami szczegółowo w tym przepisie wymienionymi. Do dokumentów takich zalicza się m.in. kartę pobytu z adnotacją ,,dostęp do rynku pracy" czy też właśnie zezwolenie na pobyt czasowy.
Wśród uprawnionych do ubiegania się o nie przepisy ustawy nie wymieniają jednakże cudzoziemca, któremu odmówiono zezwolenia na pobyt czasowy. Słusznie zatem organy orzekające uznały, że skarżąca nie spełnia materialnoprawnych przesłanek, wynikających z ustawy. Aby bowiem cudzoziemiec mógł uzyskać świadczenie wychowawcze na rzecz swojego małoletniego dziecka, musi spełnić ściśle określone przesłanki i legitymować się jednym ze wskazanych w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy dokumentem. Wskazany w powołanym przepisie katalog przesłanek ma natomiast charakter enumeratywny, a więc organy administracji publicznej, jak i orzekający
w sprawie Sąd nie mają kompetencji żeby stosować wykładnię rozszerzającą
lub odmówić stosowania niektórych przepisów ustawy. Podkreślić przy tym należy,
że to Państwo (prawodawca) ustala zasady udzielania pomocy społecznej podmiotom pozostającym w określonej relacji z państwem polskim, a szczególnie podmiotom przebywającym legalnie na terytorium RP z prawem do rynku pracy. Możliwości pomocy społecznej nie są zaś nieograniczone i stosowne wsparcie nie jest udzielane wszystkim potrzebującym Polakom, a także - co oczywiste - wszystkim cudzoziemcom, zwłaszcza tym, którzy nie spełniają przesłanek do jego uzyskania.
Jak wynika z ustaleń organów orzekających skarżąca jako cudzoziemiec w dacie składania wniosku nie posiadała zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski. Decyzjami bowiem z dnia 15 listopada 2019 r. i z dnia 7 grudnia 2020 r.
Wojewoda Mazowiecki odmówił skarżącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero decyzją z dnia 19 lipca 2021 r. skarżąca uzyskała takie zezwolenie. Ta zaś okoliczność była przyczyną uchylenia
przez organ I instancji prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego na okres od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 31 maja 2021r. i rozstrzygnięcie to należy uznać
za zasadne. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w tym okresie skarżąca nie legitymowała się zezwoleniem na pobyt czasowy w Polsce. Wbrew zarzutom skargi podstawą rozstrzygnięcia nie był fakt braku adnotacji "dostęp do rynku pracy", co wyjaśniło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodać należy, że w wiążącym wyroku z dnia 8 czerwca 2021 r. Sąd uznał za zbyt daleko idący pogląd, że skoro świadczenie służy zaspokajaniu potrzeb dziecka
to jest to wystarczającym argumentem za przyjęciem tezy o konieczności przyznania świadczenia każdemu, więc i cudzoziemce, tylko z tego powodu, że dziecko
ma obywatelstwo polskie. Sąd podkreślił, że ustawodawca nie uzależnił możliwości przyznania świadczenia od obywatelstwa dziecka. Zatem z woli ustawodawcy
to kryterium nie może być zatem brane pod uwagę przez organy rozstrzygające
o przyznaniu świadczenia i przez sądy powołane do oceny legalności działania tych organów. Każdemu dziecku, które zamieszkuje z rodzicem lub opiekunem na terenie Polski, pod warunkiem, że ci są albo obywatelami polskimi albo cudzoziemcami spełniającymi pozostałe kryteria ustawowe, przysługuje to świadczenie.
W takiej sytuacji, gdy ustawodawca nie wskazuje jako warunku sine qua non – obywatelstwa dziecka – nie ma podstaw, aby dokonywać takiej jak zaprezentowana przez skarżącą wykładni tej ustawy. Sądowi znane jest orzecznictwo powstałe
na gruncie ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (D.U. 2020,
poz. 111), nie podziela jednak koncepcji, w której to organy i sądy, w sytuacji,
w której ustawodawca jasno wskazał kryteria przyznania świadczenia, nie uzależniając ich od obywatelstwa dziecka, mógłby dokonać wykładni prawa stojącej w sprzeczności z treścią norm stanowiących podstawę orzekania. Tego rodzaju wykładnia zastosowana w stosunku do jednego z podmiotów stawiałaby go w lepszej sytuacji niż te podmioty
w stosunku, do których zastosowano jasno brzmiące normy. Takie działanie stanowiłoby naruszenie zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32
Konstytucji R.P.
Sąd w składzie obecnie orzekającym pogląd powyższy podziela.
Konkludując, raz jeszcze stwierdzić należy że w rozpoznawanej sprawie skarżąca
w dacie składania wniosku o przyznanie jej świadczenia wychowawczego nie należała do kategorii osób wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy, a zatem słusznie uchylono przyznane jej świadczenie.
Wobec powyższego zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego jak i materialnego należy uznać za chybione.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.