I SA/Wa 70/25

I SA/Wa 70/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/
Jolanta Dargas
Magdalena Durzyńska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant Referent stażysta Magdalena Matusik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. L. , I. Z. , I. L. , M. D. , W. Z. , W. Ś. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 października 2024 r. nr 4105/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr SPN-VIII.755.2.244.2023.KG, z 29 października 2024 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy nr 656/SD/2023 z 8 września 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ulicy [...] hip. [...].
Organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość położona była na terenie działania dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (D.U. Nr 50, poz. 279 – dalej dekret warszawski). Stała się z dniem wejścia w życie dekretu tj. 21 listopada 1945 r. własnością gminy m. st. Warszawa a następnie przeszła na własność Skarbu Państwa. Obecnie nieruchomość wchodzi w skład części działki o nr ew. [...] z obrębu [...].
Tytuł własności nieruchomości hipotecznej przysługiwał M. G. na mocy aktu z 7 czerwca 1939 r. Organ szczegółowo opisał krąg jego spadkobierców w tym powołał akt notarialny z 4 października 2013 r A nr 23741/2013 którym W. G., spadkobierca M. G. sprzedał D. L., I. L., W. Z., I. Z., W. S., G. D., M. D. przysługujące mu prawa do spadku po M. G.1 oraz M. G. w zakresie praw i roszczeń wynikających z dekretu warszawskiego m.in. do przedmiotowej nieruchomości. Następnie powołał prawomocną ugodę z 15 stycznia 2018 r., sygn.. akt VII Ns 928/17 zawartą przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi Południe z której wynika, że W. G. nie mógł zbyć praw do spadku po M. G.1, co oznacza że umowa z 4 października 2013 r. jest nieważna. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie o bezskuteczności umowy i aneks umowy sprzedaży spadku sporządzony przez notariusza E. M. 10 sierpnia 2016 r. na mocy którego W. G. oświadczył, że nie jest spadkobiercą po matce M. G. gdyż 8 listopada 1985 r. zostało przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi, II Ns 1556/85 wydane postanowienie o nabyciu praw do spadku po niej przez H. P.
11 lutego 1949 r. do Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy wpłynął wniosek kuratorów nieobecnego M. G. – adwokata R. M. i M. G.1 o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.
Orzeczeniem administracyjnym z 23 października 1965 r. nr GT-III-II-6/B/242/62 Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawa odmówiło M. G. ustanowienia prawa własności czasowej ponieważ nieruchomość została przeznaczone pod użyteczność publiczną - budowę hotelu.
Decyzją z 29 maja 2018 r., znak DO3.6611.76.2016JS Minister Inwestycji i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z 23 października 1965 r. WSA w Warszawie wyrokiem z 18 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/WA 1336/18 oddalił skargę. NSA wyrokiem z 24 października 2022 r., I OSK 2188/19 oddalił skargę kasacyjną.
W aktach znajduje się kopia wniosku W. G. z 9 października 1991 r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wniosek ten został rozpoznany jako wniosek o odszkodowanie. W aktach znajduje się także wniosek D. L. z 12 czerwca 2018 r. oraz wniosek D. L., I. L., W. Z, I. Z., W. S. i M. D. Decyzją z 20 listopada 2022 r. nr 633/SD/2022, Prezydent m. st. Warszawy odmówił M. P. przyznania odszkodowania z ww nieruchomość oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku D. L., I. L., W. Z., I. Z., W. S. i M. D. ponieważ wniosek ich o odszkodowanie został złożony przez osoby nieuprawnione tj. osoby nie posiadające interesu prawnego we wszczęciu postępowania o odszkodowanie.
Wojewoda Mazowiecki decyzją nr 3230/2023 z 31 lipca 2023 r. uchylił tę decyzję.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy zostały wydane dwie decyzje w tym decyzja nr 656/SD/2023 z 8 września 2023 r. o ponownym umorzeniu postępowania z wniosku D. L., I. L., W. Z., I. Z., W. S. i M. D. Druga decyzja z 9 października 2023 r. nr 731/SD/2022 o odmowie przyznania odszkodowania M. P. Pierwsza z ich była przedmiotem oceny przez Wojewodę Mazowieckiego w niniejszym postępowaniu.
Organ II instancji podzielił ustalenia i wywody organu I instancji z których wynika, że przelew wierzytelności odszkodowawczej w drodze czynności cywilnoprawnej nie rodzi po stronie nabywcy roszczenia odszkodowawczego interesu prawnego w domaganiu się od organu administracji publicznej ustalenia należnego odszkodowania. Powołano przy tym uchwałę NSA z 30 czerwca 2022 r. i wyroki NSA: sygn: akt I OSK 2875/20, 2034/20, 707/20, 1717/20 na potwierdzenie tej tezy. W wyrokach tych wskazano na to, że skutki umów cywilnoprawnych w sferze praw określonych w dekrecie warszawskim należy oceniać przez pryzmat przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Tylko wtedy gdy ustawodawca unormował powstanie praw podmiotowych na skutek tego rodzaju czynności można mówić o sytuacji w której spełniona byłaby przesłanka interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. Wynika to z tego, że kształt i skutki prawne stosowania norm prawa administracyjnego nie zależą od zgodniej woli stron i adresatów tych norm. Skutki czynności prawnej dokonanej przez podmioty prawa cywilnego samoistnie nie stanowią źródła interesu prawnego w sferze prawa administracyjnego. Mimo, że uchwała I OPS 1/22 zapadła w sprawie o ustalenie odszkodowania o którym mowa w art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami to jednak brzmienie art. 215 tej ustawy pozwala wywieść skutki dla nabywców roszczeń w nim określonych. Jak się zresztą przyjmuje na gruncie dekretu warszawskiego prawo do odszkodowania przysługuje albo właścicielowi przeddekretowemu albo jego spadkobiercami w ramach sukcesji generalnej. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przesłanki interesu prawnego nie można wywieźć z art. 30 § 4 kpa. Przepis ten nie stanowi odrębnej i konkurencyjnej wobec art. 28 kpa podstawy prawnej definiującej przymiot strony lecz jest pochodną powołanego art. 28 kpa.
Uchwałą z 10 kwietnia 2024 r. I OPS 1/23 NSA przyjął, że stronie umowy przelewu wierzytelności określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. do uzyskania prawa użytkowania wieczystego w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego.
Sumując organ II instancji ostatecznie nie znalazł po stronie ww. podmiotów podstaw do przyjęcia, że posiadają oni interes prawny w żądaniu odszkodowania za nieruchomość dekretową ponieważ uprawnionym do złożeniu takiego wniosku jest właściciel przeddekretowy lub jego spadkobierca. Organ nie dopatrzył się naruszenia przez organ I instancji wskazanych w odwołaniu przepisów prawa procesowego i materialnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli D. L., I. L., W. Z., I. Z., W. S. i M. D., dalej "Skarżący" wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa poprzez błędne przyjęcie, że postępowanie z wniosku Skarżących podlegać powinno umorzeniu z uwagi na bezprzedmiotowość, a to na skutek błędnego przyjęcia, iż Skarżący nie posiadają interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowaniami a więc nie są stroną postępowania, podczas gdy przysługuje im jako nabywcom udziału w spadku i następcom prawnym M. G. uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2. Ugn;
art. 7 kpa, 77 §1 kpa oraz 107 § 3 kpa poprzez brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, brak wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, a w szczególności:
błędną interpretację umowy przeniesienia spadku, jako umowy przenoszącej wyłącznie prawa i roszczenia, a nie ogół praw majątkowych przysługujących spadkodawcy, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem braku legitymacji Skarżących do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2. ugn;
brak wyjaśnia przyczyn braku uznania legitymacji Skarżących w sytuacji przedstawienia umowy przeniesienia spadku, jako umowy przenoszącej ogół praw majątkowych przysługujących spadkodawcy, a ograniczenie się w argumentacji jedynie do nieodnoszących się wprost do przedmiotowej sytuacji orzeczeń sądów administracyjnych;
art. 28 kpa w zw. z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2024.1145 tj. z dnia 2024.07.30; dalej: ugn) poprzez ich błędne niezastosowanie i w konsekwencji odmowę przyjęcia, że Skarżący są stronami postępowania jako posiadający legitymację do wszczęcia postępowania, którzy to nabyli spadek od W. G.;
przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy:
art. 1051 w zw. z 1052 §1 w zw. art. 1053 ustawy z dnia 23 kwietnia 2964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2024.1061 t.j. z dnia 2024.07.17, dalej: kc) poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i odmowę ustalenia, że Skarżący w drodze umów zbycia spadku- tj. udziału w spadku po M. G. - wstąpili w ogół praw i obowiązków spadkodawcy, a zatem w całość wstąpili w jego sytuację prawną, w ramach sukcesji uniwersalnej, a nie singularnej w zakresie wyłącznie wyodrębnionych praw i roszczeń; a tym samym, że mają interes prawny i legitymację do występowania w postępowaniu oraz dochodzenia przyznania odszkodowania;
art. 215 ust. 2 ugn poprzez brak jego zastosowania, mimo że spełnione zostały wszystkie przesłanki do przyznania odszkodowania Skarżącej, jako następcom prawnym poprzedniego właściciela nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024, poz. 1267.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 2935 ), dalej jako: "ppsa", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy ppsa, przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W niniejszej sprawie powodem umorzenia postępowania było przyjęcie, że skarżący nie mają interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności orzeczenia. Interes prawny we wszczęciu postępowania wynika z definicji strony.
Pojęcie strony zostało zdefiniowane w art. 28 kpa. Zgodnie z jego brzmieniem stroną jest "każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny l obowiązek".
Wskazać należy, że celem art. 28 kpa jest umożliwienie udziału w postępowaniu administracyjnym wszystkim, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. Chodzi o to aby mieli oni możliwość obrony swych praw przed ewentualnym naruszeniem przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądań zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. (por. wyrok NSA z 13 lutego 2019 r., II OSK 678/17) Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę wydania decyzji w określonym przedmiocie postępowania i musi być aktualny.
Podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r. , II GSK 163/06, Lex 274855). Interes prawny oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu —możliwość wydania określonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2001, SA 2326/00, lex nr 54528).
Powodem umorzenia postępowania było stwierdzenie przez organ, że skarżący nie maja interesu prawnego w żądaniu odszkodowania na podstawie art. 215 ugn. Organ powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne a w szczególności uchwałę 7 Sędziów z 30 czerwca 2022 r. I OPS 1/22. W uchwale tej przesądzono, że z "umowy przelewu o jakiej mowa w art. 509 kodeksu cywilnego, której przedmiotem jest wierzytelność odszkodowawcza za odjęcie prawa własności nieruchomości w wyniku zdarzenia lub aktu ze sfery prawa publicznego, nabywcy tej wierzytelności w sprawie o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 1 ugn nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa jest norma prawa powszechnie obowiązującego a nie skutki czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego".
Zgodnie z art. 269 § 1 ppsa uchwały składu 7 sędziów NSA wiążą pozostałe sądy administracyjne. Jeżeli sąd nie podziela treści takiej uchwały musi przestawić powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.
Uchwała ta podjęta została z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w kwestii legitymacji czynnej nabywców roszczeń dekretowych na podstawie umów przelewu wierzytelności i ostatecznie przesądziła tę kwestię na ich niekorzyść. W uchwale tej jednoznacznie przesądzono, że źródłem interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym nie mogą być różnego rodzaju zdarzenia prawne nie mieszczące się w sferze stosowania prawa. Nie można go wywieść ze skutków czynności prawnych prawa cywilnego – a takim jest umowa przelewu wierzytelności na podstawie art. 509 § 1 kodeksu cywilnego. Umowy obligacyjne, a taką jest umowa przelewu wierzytelności –zgodnie z treścią tej uchwały nie źródłem interesu prawnego gdyż umowy tego rodzaju nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Podobne stanowisko zajął NSA w uchwale z 6 lutego 2023 r. OPS1 1/23 na gruncie umowy przelewu wierzytelności określonej w art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Odnosząc te uchwały do stanu faktycznego ustalonego w tej sprawie to jak wynika z treści umowy z 4 października 2013 r. W. G. sprzedał Skarżącym prawa do spadku po M. G.1 i M. G. Następnie ugodą sądową z 15 marca 2016 r. uznano tę umowę za nieważną co do rozporządzenia udziałem po M. G.1. Spadek po M. G.1 nie nabył W. G. ale H. z d. P. (postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi z 8 listopada 1985 r. II Ns 1556/85). Oznacza to, że Skarżący nabyli w drodze umowy udział po M. G.
Skarżący nie negują faktu nabycia udziału w spadku w drodze czynności prawnej wywodzą jednak, że mocą umowy weszli w ogół praw i obowiązków spadkodawcy a więc weszli w całość jego sytuacji prawnej i w związku z tym mają interes prawny w żądaniu.
Uchwała I OPS 1/22ta została podjęta na tle stanu faktycznego w sprawie żądania odszkodowania, które toczyło się na podstawie art. 128 ust. 1 ugn, a nie na podstawie art. 215 ust. 2 ugn jak w sprawie niniejszej, a nabycie roszczenia odszkodowawczego przez Skarżących nie nastąpiło w drodze umowy cesji uregulowanej w art. 509 k.c. lecz na podstawie umowy kupna-sprzedaży. W ocenie sądu ma ona jednakże zastosowanie w realiach rozpoznawanej sprawy.
W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał bowiem, że istnieją uzasadnione wątpliwości w kwestii przysługiwania interesu prawnego osobie nabywającej roszczenie odszkodowawcze w drodze umowy zawartej na podstawie art. 509 k.c., z uwagi na publicznoprawny charakter tego roszczenia. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie niniejszej, analogicznie taki sam publicznoprawny charakter ma roszczenie o odszkodowanie o którym mowa w art. 215 ust. 2 ugn. Różnią się one wyłącznie tym, że art. 128 ust. 1 ugn reguluje kwestię odszkodowania za wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego, które dokonywane jest aktualnie, podczas gdy przepis art. 215 ust. 2 ugn dotyczy odszkodowań wypłacanych wyłącznie za nieruchomości wywłaszczone dekretem warszawskim. To zatem kiedy doszło do wywłaszczenia nieruchomości, tj. czy wywłaszczenie dokonywane jest obecnie, czy też nastąpiło dawniej samo w sobie nie może być, zdaniem Sądu, czynnikiem prawnie różnicującym sytuację właściciela, który na skutek wywłaszczenia utracił prawo własności. Zatem niewątpliwie roszczenia przysługujące właścicielom nieruchomości na podstawie art. 128 ust. 1 ugn i art. 215 ugn. mają wiele podobnych cech, oba funkcjonują na gruncie prawa publicznego oraz z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 215 ugn przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości, a więc też art. 128 ust. 1 tej ustawy, w sposób odpowiedni stosuje się do odszkodowań przyznawanych na zasadach określonych w art. 215 ust. 2 ugn.
Czy umowa cesji o jakiej mowa w art. 509 kc czy umowa nabycia praw do spadku są umowami sprzedaży mocą których na nabywcę przechodzą prawa jakie przysługiwały zbywcy (czy to cedentowi czy nabywcy praw do spadku). W przypadku nabycia drogą czynności cywilonoprawnej praw do spadku osoba nabywcy nabywa także różnego rodzaju roszczenia które przysługiwały zbywcy.
Tymczasem z uzasadnienia uchwały I OPS 1/22 wynika, że wskutek umowy kupna – sprzedaży roszczenia odszkodowawczego za przejęcie na podstawie dekretu Bieruta nieruchomości przy ul. [...], Skarżąca nie nabyła przymiotu strony w sprawie niniejszej.
Z tych względów organ, prawidłowo uznał, że Skarżący jako strony umowy nabycia spadku nie maja przymiotu strony w postępowaniu odszkodowawczym. Mocą umowy cywilnoprawnej, nabyły prawo dochodzenia odszkodowania za przejętą nieruchomość warszawską. I choć umowa ta nie jest stricte umową przelewu z art. 509 § 1 kodeksu cywilnego ale umową sprzedaży to w tym przypadku mamy do czynienia z umową cywilnoprawną, która zgodnie z uchwałami NSA nie może być źródłem interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym.
Odnosząc się do pozostałych kwestii podniesionych przez Skarżących Sad w pełni akceptuje wywody skargi co do tego, że na skutek nabycia w drodze czynności cywilnoprawnej Skarżący weszli w prawa zbywcy. Skutek następuje jednak w sferze prawa cywilnego a nie administracyjnego – co wprost wynika z powołanej wyżej uchwały. Skutki prawne tej czynności nie przenoszą się na sferę prawa administracyjnego. Skutki czynności prawnej aby wywarły wpływ na sferę praw o charakterze administracyjnym wymagają aby ustawodawca je wyraźnie unormował. Strony nie mają uprawnień do regulowania drogą własnych czynności zakresu praw w sferze prawa administracyjnego. Jak wskazano także w uchwale I OPS 1/23 odszkodowanie przysługuje albo właścicielowi nieruchomości dekretowej albo jego następcom prawnym w drodze spadkobrania, bowiem roszczenie odszkodowawcze związane jest z rekompensatą skierowaną do właściciela za przejęcie nieruchomości przez Państwo. Umowa cywilnoprawna czy to cesji czy darowizny czy nabycia praw do spadku nie może modyfikować kręgu podmiotów określonych w dekrecie uprawnionych do uzyskania rekompensata za odebrane mienie. Tak jak wskazano w obu uchwałach celem dekretu było m.in. zrekompensowania krzywd doznanych przez właścicieli na skutek odebrania im prawa własności. Taki sam cel ma art. 215 ugn. Oznacza to, że zbycie w jakiejkolwiek formie roszczeń dekretowych (umowa nabycia spadku pochłania przecież tego rodzaju roszczenia) podmiotom trzecim czyniłoby pustym cel dekretu w tym zakresie.
Sąd będąc związany uchwałą w konsekwencji przyjął, że nabycie udziału w spadku nie posiadają interes prawnego w żądaniu odszkodowania.
Powoływane przez Skarżących orzecznictwo co do przysługiwania nabywcom praw do spadku interesu prawnego, wobec aktualnej uchwał I OPS 1/22 i 1/23 staje się nieaktualne. Powoływane przez Skarżących na str. 7,8 skargi argumenty co do błędnej wykładni umowy notarialnej nabycia praw do spadku, nie zasługują na uwzględnienie. Wynika to z tego, że w istocie przedmiotem nabycia był udział w spadku w którego zakresie mieściły się roszczenia dekretowe. Mocą tej umowy skarżący nie stali się spadkobiercami ustawowymi czy testamentowymi (art. 926 § 1 kc) a tylko tym, zgodnie z dekretem przysługuje, wg NSA, prawa z niego wynikające. Czy to w wyniku przelewu wierzytelności czy nabycia praw do spadku dochodzi do zmiany podmiotowej. W jednym i drugim wypadku nie mamy jednak do czynienia z przejściem praw w drodze spadkobrania ale w drodze nabycia czy to praw do spadku czy cesji. Tymczasem, tak jak wskazano w uchwałach, uprawnienia z dekretu przysługują właścicielowi nieruchomości i jego spadkobiercy a spadkobiercą jest spadkobierca ustawowy lub testamentowy a nie nabywca spadku. Prawu cywilnemu, wbrew wywodom skargi, nie jest znane pojęcie spadkobiercy umownego.
Na tym tle można wskazać, że zgodnie z regulacjami kodeksu cywilnego, jego art. 925, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku a zgodnie z art. 924 kc spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. A contrario nabycie spadku w drodze czynności prawnej jako czynność prawna mająca miejsce po tej dacie nie czyni z nabywcy spadkobiercą.
Fakt, że przed uchwałami NSA uznawano że nabywcy roszczeń mają przymiot strony w postępowania administracyjnego nie może skutkować odmienną oceną jak zaprezentowana przez sąd obecnie rozpoznający sprawę. Sąd tych okoliczności (bycia stron) nie negował w szczególności w świetle toczącego się postępowania nieważnościowego (przed WSA i NSA). Dlatego sąd uznał że powołane wnioski dowodowe były nieprzydatne dla rozstrzygnięcia.
Podkreślić należy, że choć istotnie umowa nabycia praw do spadku skutkuje wejściem nabywcy w prawa zbywcy to jednak to na gruncie dekretu warszawskiego nie ma normy która kreowałaby po stronie takiego nabywcy prawa do odszkodowania.
Z tych względów Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty za niezasadne i na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd orzekł jak w wyroku.