I SA/Wa 693/21

I SA/Wa 693/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-08-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Apostolidis /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Durzyńska
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1258/22 - Wyrok NSA z 2023-07-18
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
art. 34 i  art. 35
ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] Minister Rozwoju, Pracy i Technologii po rozpatrzeniu odwołania [...] SA w [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. z 2020 r., poz. 292 ze zm.) decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w gminie [...], k. m. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanego w księdze wieczystej nr [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka [...] S.A.
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] SA w [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa decyzja została wydana między innymi na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...].
Podkreślono, że zgodnie z art. 34 ww. ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r ), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich.
Minister odnosząc się do kwestii własności przedmiotowego gruntu według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 2016 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej, położonej w gminie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
Ponadto podkreślono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 373/16 oddalił skargę na ww. decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 2016 r. nr [...]. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2352/16 oddalił skargę kasacyjną [...] S.A. w [...] od ww. wyroku z 23 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 373/16.
Powyższe okoliczności zdaniem organu oznaczają, że zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i w dniu 27 października 2000 r. przedmiotowa działka stanowiła własność Gminy [...], a nie Skarbu Państwa. Tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej.
W ocenie organu skoro przedmiotowa działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii obowiązany był utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2020 r. Zaznaczono przy tym, że pozostawanie przedmiotowego gruntu w posiadaniu [...] S.A. według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. pozostaje w tym przypadku bez znaczenia skoro działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno nadzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r.
Skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły [...] S.A. zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a. art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
b. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...], tj. Dz.U. z 2018 poz. 1311 ze zm. (dalej jako [...]) poprzez bezzasadne przyjęcie, że [...] S.A. nie nabyły z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, ze względu na nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności nieruchomości w dniu [...] grudnia 1990 r.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2020 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie,
[...] S.A. w [...] zwróciły się do Wojewody [...] z wnioskiem o uwłaszczenie, w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm.) - dalej: ustawa o komercjalizacji [...] - nieruchomości położonej w gminie [...], k. m. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanego w księdze wieczystej nr [...].
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji [...] "grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]."
Z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone:
- grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,
- grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...],
- do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Podkreślić przy tym należy, że wymienione przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]".
Dla zastosowania powyższego przepisu konieczne było zatem ustalenie, że dany grunt był zarówno 5 grudnia 1990 r. (data wskazana w ustawie) jak i w dniu 27 października 2000 r. (data wejścia w życie ustawy o komercjalizacji) własnością Skarbu Państwa (por. stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 stycznia 2013 r. I OSK 1475/11). Sąd zwraca uwagę w tym miejscu, że zgodnie z art. 34 ust. 4 ustawy o komercjalizacji nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i ust. 3, nie może naruszać praw osób trzecich. Zatem przepis art. 34 ust. 1 ustawy należy rozumieć jako wprowadzający wymóg przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa zarówno 5 grudnia 1990 r. jak i w dniu wejścia w życie ustawy to jest 27 października 2000 r.
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymując w mocy odmowną decyzję Wojewody [...], jako przesłankę odmowy uwłaszczenia wskazał, że zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i w dniu 27 października 2000 r. przedmiotowa działka stanowiła własność Gminy [...], a nie Skarbu Państwa. Tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej.
Minister podkreślił, że Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2013 r.
nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 2016 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej, położonej w gminie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
Jak wynika z akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 373/16 oddalił skargę na ww. decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 2016 r. nr [...]. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2352/16 oddalił skargę kasacyjną [...] S.A. w [...] od ww. wyroku z 23 maja 2016 r.
W świetle powyższych ustaleń podzielić należy stanowisko organu drugiej instancji, że przedmiotowa działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa w dniu wejścia w życie ustawy o komercjalizacji, to jest w dniu 27 października 2000 r.
Należy przy tym zaznaczyć, że pozostawanie przedmiotowego gruntu w posiadaniu [...] S.A. według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. pozostaje w tym przypadku bez znaczenia skoro działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno nadzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r.
Odnosząc się do podniesionego w skardze argumentu, że grunty o których mowa w art. 34 ustawy o komercjalizacji [...] nie podlegały komunalizacji sąd przypomina, że przepisy tej ustawy, która weszła w życie 27 października 2000 r. a więc po dniu 27 maja 1990 r., mogą dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego własność ogólnonarodową (państwową), komunalizowanego w trybie art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm. dalej "ustawa z 10 maja 1990 r."), czyli decyzjami konstytutywnymi, nie mogą natomiast odnosić się do mienia już skomunalizowanego z mocy art. 5 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, gdyż mienie to już w dniu 27 maja 1990 r. stało się mieniem komunalnym i od tej daty nie jest już mieniem państwowym.
Zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego uznać należało za niezasadne.
Wyjaśnić należy, że w związku z tym, że stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, w trybie art. 34 ust. 1, następuje z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 września 2000 r., tj. 27 października 2000 r., to uwłaszczenie nie może nastąpić z naruszeniem praw osób trzecich istniejących w tej właśnie dacie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2014r., sygn. akt I SA/Wa 1739/13).
W rozpatrywanej sprawie nie została zatem spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 34 powołanej ustawy. W tej sytuacji brak było prawnych możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki, niezależnie od ewentualnego spełnienia pozostałych przesłanek określonych w powołanym przepisie.
Wbrew zarzutom skargi nie doszło także do naruszenia art. 7, art. 75 art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż organ prowadził postępowanie z zachowaniem zasad określonych w tych przepisach. Nie został również naruszony przepis art. art. 107 § 3 k.p.a.. Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Z uzasadnienia wynika, jakimi przesłankami kierował się organ wydając decyzję, wyjaśnia podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiają.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie, wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.