I SA/Wa 690/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, potwierdzając nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę.
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę. Syndyk masy upadłości przedsiębiorstwa państwowego kwestionował tę decyzję, twierdząc, że jego poprzednik prawny posiadał tytuł prawny do nieruchomości. Sąd, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach NSA, uznał, że prawo użytkowania nieruchomości przez przedsiębiorstwo wygasło z końcem 1969 roku, a od 1970 roku było to jedynie władanie faktyczne. W związku z tym, nieruchomość podlegała komunalizacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości Zakładów Lamp Profesjonalnych Przedsiębiorstwa Państwowego na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Decyzja ta utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie Wojewody stwierdzające nieodpłatne nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę z dniem 27 maja 1990 r. Syndyk argumentował, że jego poprzednik prawny, Przemysłowy Instytut Elektroniki, posiadał prawo użytkowania nieruchomości, które na mocy późniejszych przepisów przekształciło się w prawo nieograniczone czasowo, co wykluczałoby komunalizację. Sąd, powołując się na wiążące orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że prawo użytkowania nieruchomości, przyznane decyzją z 1960 r. na czas określony do końca 1969 r., wygasło z upływem tego terminu. Od 1970 r. władanie nieruchomością miało charakter faktyczny, a nie prawny. W związku z tym, nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej i podlegała komunalizacji na rzecz gminy. Sąd podkreślił, że prawo zarządu lub użytkowania nieruchomości wymagało udokumentowania w formie decyzji administracyjnej lub umowy, a samo faktyczne władanie nie tworzyło takiego tytułu prawnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo użytkowania nieruchomości przyznane na czas określony nie przekształca się z mocy prawa w użytkowanie nieograniczone czasowo. Władanie nieruchomością po upływie terminu określonego w decyzji jest jedynie władaniem faktycznym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. stanowił podstawę do wydania decyzji administracyjnej ustanawiającej użytkowanie, a nie tworzył prawa z mocy samego prawa. Decyzja o przekazaniu terenu w użytkowanie musiała zawierać określenie czasu i warunków. Prawo użytkowania uzyskane na podstawie decyzji z 1960 r. zachowało ważność tylko do końca 1969 r. Po tej dacie nie istniał tytuł prawny, co wykluczało zastosowanie art. 87 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. i umożliwiało komunalizację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa komunalizacyjna art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się z mocy prawa mieniem właściwych gmin.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
ustawa z 14 lipca 1961 r. art. 38
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
Stanowiła podstawę do przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania lub prawa zarządu w prawo użytkowania w kształcie znanym tej ustawie, co wymagało wydania decyzji administracyjnej.
ustawa z 14 lipca 1961 r. art. 10 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
Przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie następowało w drodze decyzji, która powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania.
ustawa z 29 kwietnia 1985 r. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przewidywał przekształcenie z mocy prawa użytkowania w zarząd, ale dotyczył stanów prawnych użytkowania gruntów państwowych w dniu wejścia w życie ustawy (1 sierpnia 1985 r.).
ustawa z 29 kwietnia 1985 r. art. 87 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Umożliwiał uregulowanie stanu prawnego gruntów posiadanych przez jednostki bez odpowiednich dokumentów, wymagał jednak złożenia wniosku.
ustawa z 29 kwietnia 1985 r. art. 38 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Określał sposób ustanawiania zarządu nieruchomością (decyzja, umowa).
ustawa z 29 kwietnia 1985 r. art. 6
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste.
K.p.a. art. 138 § § 1 lub 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Obowiązywał do 1 października 1990 r.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo użytkowania nieruchomości przyznane decyzją z 1960 r. miało charakter czasowy i wygasło z końcem 1969 r. Po 1969 r. władanie nieruchomością przez przedsiębiorstwo było jedynie faktyczne, bez tytułu prawnego. Nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej, co uzasadniało jej komunalizację. Brak udokumentowanego tytułu prawnego do nieruchomości uniemożliwiał jej pozostawanie w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego w rozumieniu przepisów.
Odrzucone argumenty
Prawo użytkowania nieruchomości przekształciło się z mocy prawa w użytkowanie nieograniczone czasowo na gruncie późniejszych ustaw. Faktyczne władanie nieruchomością przez przedsiębiorstwo było wystarczające do stwierdzenia prawa zarządu. Decyzja Wojewody z 1997 r. stwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwo powinna zostać uwzględniona.
Godne uwagi sformułowania
władanie nieruchomością było jedynie władztwem faktycznym brak udokumentowanego tytułu prawnego nieruchomość należała do terenowego organu administracji państwowej podlegała komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej
Skład orzekający
Anna Wesołowska
przewodniczący
Joanna Skiba
sprawozdawca
Jolanta Dargas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia państwowego, w szczególności w kontekście wygasania czasowych praw użytkowania i znaczenia udokumentowanego tytułu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z przekształceniami własnościowymi w okresie PRL i transformacji ustrojowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonego procesu komunalizacji nieruchomości, który miał miejsce po transformacji ustrojowej, a jej rozstrzygnięcie opiera się na wieloletniej batalii prawnej i interpretacji przepisów z różnych okresów.
“Wieloletnia batalia o nieruchomość: Kiedy wygasa prawo użytkowania, a gmina przejmuje własność?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 690/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-12-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-03-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Wesołowska /przewodniczący/ Joanna Skiba /sprawozdawca/ Jolanta Dargas Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 2101/21 - Wyrok NSA z 2022-10-24 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa Państwowego w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę Uzasadnienie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej jako "Komisja") decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Syndyka Masy Upadłości Zakładów Lamp Profesjonalnych Przedsiębiorstwa Państwowego w [...] (dalej jako "skarżący" lub "Syndyk"), utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z [...] stycznia 2014 r. nr [...] stwierdzającą nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. przez Dzielnicę Gminę [...] (dalej jako "gmina") prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako dz. nr [...] o pow. [...] m2. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydium Rady Narodowej w [...] decyzją z [...] lutego 1960 r. [...], na wniosek Ministra Przemysłu Ciężkiego, działając w trybie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz.U. z 1958 r. Nr 67 poz. 332), przekazało Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki, na potrzeby Zakładu Doświadczalnego na okres czasowy do 1970 r., nieruchomość obejmującą m.in. obecną dz. nr [...] stanowiącą własność Skarbu Państwa. Następcą prawnym Przemysłowego Instytutu Elektroniki jest przedsiębiorstwo Państwowe "Zakłady Lamp Profesjonalnych" w [...], dla którego organem założycielskim był Minister Przemysłu. Gmina [...] w 1996 r. wystąpiła o wydanie, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32 poz. 191 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa komunalizacyjna", decyzji stwierdzającej nabycie przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 1997 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości. Komisja decyzją z [...] grudnia 1997 r. nr [...], na skutek odwołania Dzielnicy [...] Gminy [...], uchyliła w całości ww. decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewoda [...] decyzją z [...] października 1998 r. nr [...] ponownie odmówił stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości. Komisja decyzją z [...] stycznia 1999 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Dzielnicy [...] Gminy [...], uchyliła ww. decyzję. Wojewoda decyzją z [...] grudnia 2003 r. nr [...] stwierdził nabycie przez gminę z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Komisja decyzją z [...] maja 2004 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Syndyka, utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/WA 1682/04, na skutek skargi Syndyka, uchylił decyzję Komisji z [...] maja 2004 r. oraz decyzję Wojewody z [...] grudnia 2003 r., wskazując, że w sprawie nienależycie wyjaśniono stan faktyczny sprawy i nie zgromadzono kompletnego materiału dowodowego, który miał dla jej rozstrzygnięcia istotne znaczenie. Sąd w tym kontekście wskazał m.in. na załączoną do skargi decyzję Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1960 r., którą organy nie dysponowały w dacie orzekania, a tym samym nie poddały jej stosownej ocenie, ani też nie przeanalizowały sprawy pod kątem przekształceń prawa przysługującego przedsiębiorstwu do nieruchomości na skutek kolejno wydawanych aktów prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 612/06 oddalił skargę kasacyjną [...] od wyroku z 10 listopada 2005 r. Wojewoda decyzją z [...] października 2008 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własności przedmiotowej nieruchomości. Komisja decyzją z [...] lutego 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta [...], uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i przekazała sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na nie wyjaśnienie oraz nieudokumentowanie stanu faktycznego i prawnego sprawy. W następstwie powyższego Wojewoda decyzją z [...] stycznia 2014 r., działając na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę prawa własności ww. działki. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że choć stosownie do art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 32, poz. 159), dalej jako "ustawa z 14 lipca 1961 r.", przedmiotowa nieruchomość, oddana uprzednio decyzją z 1960 r. Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki w zarząd i użytkowanie, stała się przedmiotem użytkowania tego podmiotu, to jednak powyższe prawo wygasło z dniem [...] grudnia 1969 r. Tym samym od [...] stycznia 1970 r. podmiot ten, a w konsekwencji także jego następca prawny władał nieruchomością jedynie faktycznie i nie miał do niego zastosowania art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z Nr 22, poz. 99 ze zm.), dalej jako "ustawa z 29 kwietnia 1985 r.", przewidujący przekształcenie z mocy prawa użytkowania w zarząd. Wojewoda zwrócił przy tym uwagę, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości nie została wydana decyzja, o której mowa w art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. Prawnym więc dysponentem na dzień [...] maja 1990 r. nieruchomości był terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. A skoro tak, to podlegała ona komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Wojewoda ocenił jednocześnie, że z racji tego, że przedsiębiorstwo państwowe Zakłady Lamp Profesjonalnych nie legitymowało się żadnym dokumentem potwierdzającym przysługujące mu prawo zarządu na ww. datę, nie przysługuje mu w postępowaniu komunalizacyjnym przymiot strony. W odwołaniu od powyższej decyzji Syndyk zakwestionował stanowisko Wojewody, że przysługujące jego poprzednikowi prawnemu użytkowanie gruntów, powstałe z przekształcenia zarządu i użytkowania ustanowionego decyzją z [...] lutego 1960 r. wygasło z końcem 1969 r. W jego ocenie przynależne Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki do dnia wejścia w życie ustawy z 14 lipca 1961 r. prawo, z mocy jej art. 38, przekształcone zostało w użytkowanie na czas nieokreślony. W konsekwencji po wejściu w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. przekształciło się, z mocy jej art. 87 ust. 1, w zarząd. Tym samym nieruchomość, jako należąca do przedsiębiorstwa, którego organem założycielskim był Minister (a nie terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego), nie mogła podlegać komunalizacji. Syndyk zakwestionował także stanowisko co do bezwzględnego obowiązku dokumentowania prawa zarządu decyzją administracyjną. W tym aspekcie odwołał się do poglądu wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt II CSK 473/11. Podważał również ocenę Wojewody dotyczącą legitymacji przedsiębiorstwa jako strony postępowania, wskazując m.in. że w dotychczasowym postępowaniu, tak administracyjnym jak i sądowym, nie był ten status kwestionowany. Komisja decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...], po rozpoznaniu powyższego odwołania, w pkt 1 uchyliła w całości decyzję Wojewody z [...] stycznia 2014 r., zaś w pkt 2 orzekła o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę własności przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Komisji dla ustalenia, czy nieruchomość pozostawała w zarządzie lub użytkowaniu poprzednika prawnego przedsiębiorstwa Zakłady Lamp Profesjonalnych, a co za tym idzie także i tego przedsiębiorstwa w ww. dacie, przesądzająca jest treść art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r., gdyż z dniem wejścia w życie tej ustawy tracą moc wszelkie dotychczasowe tytuły przysługiwania prawa użytkowania czy zarządu, a tytuł prawny użytkowania jest kontynuowany z mocy tego przepisu. Dlatego też w ocenie Komisji, z chwilą wejścia w życie ww. ustawy, decyzja z 23 lutego 1960 r. ograniczająca prawo użytkowania do końca 1969 r. przestała obowiązywać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 878/15, na skutek skargi [...], uchylił decyzję Komisji z [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r., wbrew twierdzeniu Komisji, nie tworzył bezpośrednio prawa dla konkretnych podmiotów w stosunku do konkretnych nieruchomości, lecz stanowił jedynie podstawę do wydania aktów o charakterze indywidualnym, tworzących takie prawo. Przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacyjnym społecznym w użytkowanie odbywać się miało w formie decyzji administracyjnej (art. 10 ustawy z 14 lipca 1961 r.). Jeśli zatem pierwotnie powierzony takiej jednostce zarząd i użytkowanie nieruchomością został, jak w rozpoznawanej sprawie, przyznany na ściśle oznaczony czas, to także po jego ewentualnym przekształceniu ex lege w użytkowanie w rozumieniu ustawy z 14 lipca 1961 r., prawo to nie mogło być wykreowane jako czasowo niegraniczone. Odmienne wnioskowanie byłoby uzasadnione jedynie wówczas, gdyby instytucja użytkowania, na gruncie powołanej ustawy, ustanowiona była wyłącznie jako prawo bezterminowe. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca, co wynika wprost z art. 10 ust. 1 ustawy z 14 lipca 1961 r., który wymieniając elementy konieczne wydawanej w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, wskazuje na obowiązek określenia w niej czasu użytkowania. Zdaniem Sądu, w tym stanie rzeczy wykładnia art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. dokonana przez Komisję, wedle której przepis ten stanowił podstawę do powstania z mocy prawa po stronie jednostki państwowej dotychczas władającej nieruchomością, prawa jej użytkowania na czas nieokreślony, jest błędna. Sąd za niewłaściwy uznał również pogląd organu, o utracie od dnia wejścia w życie ustawy z 14 lipca 1961 r. mocy obowiązującej decyzji wydanej na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów, przekazującej nieruchomość w zarząd i użytkowanie. Dla stwierdzenia tego rodzaju skutku musiałaby istnieć w jej przepisach norma prawna ten skutek kreująca. Takiej zaś w ustawie nie zawarto. Zdaniem Sądu, trafne natomiast jest stanowisko Wojewody wskazujące, że władanie nieruchomością przez poprzednika prawnego Zakładów Lamp Profesjonalnych wykraczające poza ramy czasowe określone w decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1960 r. (tj. po [...] grudnia 1960 r.) było jedynie władaniem faktycznym. Takie zaś nie ulegało przekształceniu z mocy prawa w zarząd z dniem wejścia w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r., na podstawie jej art. 87 ust. 1. Mogło jedynie stanowić podstawę do ustanowienia zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego na zasadzie art. 87 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., co jednak wymagało wydania w tym przedmiocie decyzji przez terenowy organ administracji państwowej, a co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W konsekwencji Sąd uznał, że ww. przedsiębiorstwo także w dniu 27 maja 1990 r. władało przedmiotową nieruchomością jedynie faktycznie. Takie władanie odpowiada z kolei przesłance wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, dotyczącej należenia mienia do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej. Nie istniała zatem przeszkoda prawna, w postaci należenia nieruchomości do przedsiębiorstwa państwowego, dla którego organem założycielskim nie był terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego, uniemożliwiająca komunalizację przedmiotowej nieruchomości. W konsekwencji uchylenie przez Komisję decyzji Wojewody i odmowa potwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa własności tej nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r., w ocenie Sądu, narusza w sposób mający wpływ na wynik sprawy, art. 5 ust. 1 pkt 1 ustaw komunalizacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 259/16 oddalił skargę kasacyjną [...] od wyroku z 28 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 878/15, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji, że użytkowanie uzyskane przez Przemysłowy Instytut Elektroniki na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1960 r. zachowało swoją podstawę prawną do czasu wskazanego w tej decyzji, tj. do 1970 r. W konsekwencji nie można prawa wynikającego z tej decyzji traktować jako prawa nieograniczonego czasowo. Z kolei przejście terenów dotychczas pozostających w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, w użytkowanie tych jednostek na podstawie art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. - niezależnie od tego, że wymagało wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy – nie mogło oznaczać przekształcenia tego prawa w prawo nieograniczone czasowo, tj. bez ograniczenia, które było wymagane przez przepisy ustawy z 14 lipca 1961 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca zachowała zatem swoje prawo użytkowania do końca 1969 r., zgodnie z treścią decyzji z [...] lutego 1960 r. Po tej dacie nie legitymowała się tytułem prawnym do terenu, a zatem nie miał w stosunku do niej zastosowania art. 87 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., który dotyczył stanów prawnych użytkowania gruntów państwowych "w dniu wejścia w życie ustawy", tj. w dniu 1 sierpnia 1985 r. Komisja decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] stwierdziła nabycie przez gminę z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności przedmiotowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2252/18, na skutek skargi [...], stwierdził nieważność decyzji Komisji z [...] września 2018 r., z uwagi na fakt, że została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 lub 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komisja zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją z [...] stycznia 2020 r. utrzymała w mocy decyzję Wojewody z [...] stycznia 2014 r. stwierdzającą nabycie przez gminę z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji wskazała, że ww. nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Koniecznym stało się zatem wyjaśnienie, czy w ww. dacie należała ona do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Komisja zauważyła, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych pojęcie "należenia" mienia jest pojęciem normatywnym i wiąże się z regulacją zawartą w art. 6 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, w myśl którego, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, a więc w tej sytuacji należały do organu administracji państwowej. Skoro zatem terenowy organ administracji państwowej, sprawując zarząd gruntu, mógł powierzyć sprawowanie zarządu takiego gruntu, utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, oznaczało to, że organ ten był uprawniony do tego gruntu. Z kolei z art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. wyraźnie wynika, że zarząd nieruchomości był ustanawiany w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabycie nieruchomości, i wszystkie państwowe jednostki miały wynikający z powyższego przepisu obowiązek uregulowania stanu prawnego gruntów faktycznie przez nie wówczas użytkowanych, niezależnie od tego kiedy i od kogo przejętych. Komisja zauważyła dalej, że Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 259/16 jako bezsporne uznał, że decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1960 r. sporna nieruchomość została przekazana Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki (przekształconemu następnie w Zakłady Lamp Profesjonalnych w [...]), z ograniczeniem czasowym do 1970 r., wskutek zatwierdzenia w dniu [...] grudnia 1958 r. lokalizacji szczegółowej nr [...] czasowej (wskazującej na możliwość czasowego użytkowania posadowionego na nieruchomości budynku). Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z 14 lipca 1961 r. przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie następowało w drodze decyzji właściwego organu wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu; decyzja powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania. Z powyższego jasno wynika, że pod rządami ustawy z 14 lipca 1961 r., podstawą uzyskania prawa użytkowania mogła być jedynie decyzja administracyjna. Nie ulega zatem wątpliwości, że użytkowanie nieruchomości w sensie faktycznym było niewystarczające do uznania, że na nieruchomości zostało ustanowione prawo użytkowania w rozumieniu tej ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykonywanie faktycznego władztwa nad nieruchomością nie może być utożsamiane z jego użytkowaniem w rozumieniu ustawy z 14 lipca 1961 r., ani następnie zarządem w rozumieniu ustawy z 29 kwietnia 1985 r. Z kolei użytkowaniem w rozumieniu ustawy z 14 lipca 1961 r. stały się dotychczasowe prawa użytkowania lub prawa zarządu jednostek państwowych wywodzące się z określonego tytułu prawnego, opartego na obowiązujących przepisach prawnych lub wynikające z aktu administracyjnego (decyzji) wydanego przez kompetentny organ władzy administracji państwowej. Komisja podkreśliła, mając na uwadze ww. wyrok, że jak wynika z akt sprawy, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz.U. z 1958 r. Nr 67, poz. 332), Prezydium Rady Narodowej w [...] przekazało, w drodze decyzji, nieruchomość Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki w [...] (§ 2, 3 i 7 rozporządzenia). Paragrafy 2-14 tego rozporządzenia nie miały zastosowania w związku z rozporządzeniem z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 35, poz. 159) po wejściu tego rozporządzenia w życie. Rozporządzenie to było kolejnym aktem normatywnym, wydanym z upoważnienia ustawowego, regulującym zasady przekazania nieruchomości w użytkowanie, wskazując w § 6 ust. 1 pkt 4, że decyzja o przekazaniu terenu w użytkowanie powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania. Mając zatem na uwadze treść art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. tereny pozostające na podstawie powyższych przepisów w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przechodziły w użytkowanie tych jednostek (przy czym przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie następowało w drodze decyzji (art. 10 ust. 1 ustawy z 14 lipca 1961 r.), która to decyzja powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania (§ 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r.)), to bezpodstawne jest twierdzenie, że ustanowione wcześniej użytkowanie czasowe przekształciło się w użytkowanie bez ograniczenia czasowego i to z mocy ustawy, bez konieczności wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjnego bezsprzecznie potwierdził więc, że użytkowanie uzyskane na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1960 r. zachowało swoją ważność do czasu wskazanego w tej decyzji, zatem nie można prawa tego traktować jako prawa nieograniczonego czasowo. Ustawa z 14 lipca 1961 r. wprowadzała w art. 38 podstawę normatywną do przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania lub prawo zarządu w prawo użytkowania, w kształcie znanym tej ustawie. Przemysłowy Instytut Elektroniki (przekształcony w Zakłady Lamp Profesjonalnych w [...]) zachował zatem prawo użytkowania do końca 1969 r., zgodnie z treścią decyzji z [...] lutego 1960 r. Po tej dacie nie legitymował się tytułem prawnym do terenu, a zatem nie miał w stosunku do niej zastosowania art. 87 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., który dotyczył stanów prawnych użytkowania gruntów państwowych "w dniu wejścia w życie ustawy", tj. w dniu 1 sierpnia 1985 r. Komisja zauważyła, że Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznie rozstrzygnął, że decyzja z [...] lutego 1960 r. miała charakter czasowy i obowiązywała do końca 1969 r. Od 1970 r. Przemysłowy Instytut Elektroniki (przekształcony w Zakłady Lamp Profesjonalnych w [...]) nie legitymował się tytułem prawnym, tj. prawem zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości, zatem nieruchomość należała do terenowego organu administracji państwowej i konsekwencji podlegała komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. W niniejszej sprawie, w ocenie Komisji nie wystąpiła również żadna z przesłanek negatywnych określonych w art. 11-12 ustawy komunalizacyjnej. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, zarzucając Komisji naruszenie: 1. art. 10 ustawy z 14 lipca 1961 r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nakładał on na jednostki państwowe i organizacje społeczne bezwzględny obowiązek dokumentowania prawa zarządu poprzez wydanie decyzji administracyjnej, podczas gdy taki obowiązek nie był bezwzględnie wymagany, a objęcie zarządu nieruchomością przez czynności faktyczne dokonane przez Przemysłowy Instytut Elektroniki były wystarczające do stwierdzenia, że takie prawo zarządu mu przysługuje; 2. art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że stanowił on jedynie podstawę do wydania decyzji administracyjnej i nie wywołuje skutku z mocy samego prawa, podczas gdy zgodnie z nim przynależne Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki prawo, z mocy art. 38 ustawy, przekształcone zostało w użytkowanie na czas nieokreślony; 3. art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. w zw. z obowiązującym do 1 października 1990 r. art. 128 Kodeksu cywilnego, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pierwotnie powierzony Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki zarząd i użytkowanie nieruchomości zostały przyznane na ściśle oznaczony okres czasu i wygasły z końcem 1969 r. i prawo to nie mogło być wykreowane jako czasowo nieograniczone, podczas gdy ani cele, na realizację jakich oddawano mienie państwowe w użytkowanie jednostkom państwowym, ani charakter tego prawa, nie przemawiały za tym, aby nie można było ustanowić go na czas nieokreślony; 4. art. 87 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., poprzez jego niezastosowanie z uwagi na błędne przyjęcie, że prawo użytkowania przysługujące Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki przysługiwało do końca 1969 r., podczas gdy prawo to z mocy art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. przekształcone zostało po tym czasie w użytkowanie na czas nieokreślony, a co za tym idzie art. 87 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. powinien mieć zastosowanie; 5. art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a co za tym idzie należała wówczas do terenowego organu administracji państwowej, w konsekwencji istniały okoliczności faktyczne objęte hipotezą normy prawnej zawartej w ww. art. 5 ust. 1, podczas gdy nieruchomość ta w dniu 27 maja 1990 r. należała do Zakładów Lamp Profesjonalnych, w konsekwencji ww. przepis nie miał w przedmiotowej sprawie zastosowania, w szczególności z uwagi na art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej; 6. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niepodjęcie przez organy obu instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym m.in. zweryfikowania, czy obowiązek dokumentowania prawa zarządu poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej był bezwzględnie wymagany oraz czy prawo przynależne Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki z mocy art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. przekształcone zostało w użytkowanie na czas nieokreślony, jak również nieuwzględnienie ostatecznej decyzji Wojewody z [...] lipca 1997 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady Lamp Profesjonalnych w [...] przy ul. [...] prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na gruncie, który to grunt - jak wynika z pkt III tej decyzji - stanowi własność Skarbu Państwa; 7. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie i błędne przyjęcie przez Komisję, że Wojewoda wydając decyzję z [...] stycznia 2014 r. w sposób wyczerpujący i właściwy rozparzył materiał dowodowy, podczas gdy dokonał on dowolnej oceny tego materiału, wyrażającej się w przyjęciu, że władanie nieruchomością przez poprzednika prawnego przedsiębiorstwa państwowego Zakładów Lamp Profesjonalnych było jedynie władaniem faktycznym, w konsekwencji niemożliwym było jego przekształcenie z mocy prawa w zarząd z dniem wejścia w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. na podstawie art. 87 ust. 1 tej ustawy, jak również w przyjęciu, że obowiązek dokumentowania prawa zarządu poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej był bezwzględnie wymagany oraz że prawo przynależne Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki z mocy art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. nie zostało przekształcone w użytkowanie na czas nieokreślony, jak również nieuwzględnienie ostatecznej decyzji Wojewody z [...] lipca 1997 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady Lamp Profesjonalnych w [...] prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na gruncie, który to grunt stanowi własność Skarbu Państwa; 8. art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i brak merytorycznego rozpoznania sprawy w drugiej instancji przez organ, a jedynie powielenie argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2017 r. oraz uznanej za nieważną decyzji Komisji z [...] września 2018 r. 9. naruszenie art. 2, art. 21, art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 8 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa w powiązaniu z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do państwa, naruszenie zasady ochrony prawa własności oraz równości podmiotów w zakresie środków ochrony własności wobec przyjęcia przez organ niejednolitej wykładni zwrotu "należenia mienia" zawartego w przepisach ustawy komunalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie wskazać należy, że Komisja wydając zaskarżoną decyzję związana była wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 259/16 oraz prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 878/15. Zgodnie natomiast z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że ocena prawna wyrażona w wyroku sądu jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany sprawę rozpoznać ponownie, stosując się do wyrażonej przez sąd oceny prawnej. Takie samo związanie dotyczy sądu administracyjnego ponownie kontrolującego zapadłe w sprawie decyzje. Zobowiązany jest on poza tym do dokonania kontroli zastosowania się przez organy do wykładni przepisu, wyłożonej uprzednio przez sąd administracyjny. W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podzielił natomiast stanowisko Sądu pierwszej instancji, że użytkowanie uzyskane przez Przemysłowy Instytut Elektroniki na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1960 r. zachowało swoją podstawę prawną do czasu wskazanego w tej decyzji, tj. do 1970 r., nie można więc prawa wynikającego z tej decyzji traktować jako prawa nieograniczonego czasowo. Przejście terenów dotychczas pozostających w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, w użytkowanie tych jednostek na podstawie art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. - niezależnie od tego, że wymagało wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy – nie mogło oznaczać przekształcenia tego prawa w prawo nieograniczone czasowo, tj. bez ograniczenia, które było wymagane przez przepisy ustawy "przekształcającej", tj. ustawy z 14 lipca 1961 r. Ustawa ta wprowadzała w art. 38 podstawę normatywną do przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania lub prawo zarządu w prawo użytkowania, w kształcie znanym tej ustawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca zachowała zatem swoje prawo użytkowania do końca 1969 r., zgodnie z treścią decyzji z [...] lutego 1960 r. Po tej dacie nie legitymowała się tytułem prawnym do terenu, a zatem nie miał w stosunku do niej zastosowania art. 87 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., który dotyczył stanów prawnych użytkowania gruntów państwowych "w dniu wejścia w życie ustawy", tj. w dniu 1 sierpnia 1985 r. Po zapoznaniu się z sentencją i treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2020 r. oraz materiałem dowodowym zebranym w przedmiotowej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie naruszono przedstawionej zasady związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającej z art. 153 p.p.s.a. Komisja prawidłowo ustaliła bowiem, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do uznania, że Zakładom Lamp Profesjonalnych w [...], jako następcy prawnemu Przemysłowego Instytutu Elektroniki, w dniu 27 maja 1990 r. przysługiwało prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości, które stało na przeszkodzie komunalizacji tej nieruchomości z mocy prawa na rzecz gminy. Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowił art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, zgodnie z którym jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Podstawowym zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie stanu prawnego i faktycznego spornej nieruchomości, a przede wszystkim ustalenie, czy w dacie 27 maja 1990 r. Zakłady Lamp Profesjonalnych w [...] dysponowały tytułem prawnym do nieruchomości, co wykluczałoby możliwość jej komunalizacji, czy też władanie nieruchomością przez ww. przedsiębiorstwo było jedynie władztwem faktycznym. Powoływanie się zatem przez skarżącego na decyzję Wojewody z [...] lipca 1997 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady Lamp Profesjonalnych w [...] prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na gruncie, nie może mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy. W ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie przyjęły, że na dzień 27 maja 1990 r., z którym ustawa komunalizacyjna wiąże skutek w postaci przejścia na właściwe gminy prawa do mienia ogólnonarodowego spełniającego przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy, Zakłady Lamp Profesjonalnych w [...] nie legitymowały się tytułem prawnym do spornej nieruchomości. Jak już wskazano powyżej, z akt sprawy bezspornie wynika, że na wniosek Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] czerwca 1959 r. nieruchomość została przekazana Przemysłowemu Instytutowi Elektroniki decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1960 r. – z ograniczeniem czasowym do 1970 r., wskutek zatwierdzenia w dniu 18 grudnia 1958 r. lokalizacji szczegółowej nr [...] czasowej (wskazującej na możliwość czasowego użytkowania posadowionego na nieruchomości budynku). Decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1960 r. określiła zatem użytkowanie jako czasowe. W ocenie skarżącego prawo to, mimo że określone zostało w decyzji z [...] lutego 1960 r. jako czasowe, na mocy art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. przekształcone zostało w użytkowanie na czas nieokreślony. Z takim stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 259/16 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 28 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 878/15, skoro zgodnie z art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. tereny pozostające na podstawie powyższych przepisów w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przechodziły w użytkowanie tych jednostek, a w stanie prawnym regulowanym tą ustawą "przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie następuje w drodze decyzji" (art. 10 ust. 1 ustawy), zaś "decyzja o przekazaniu terenu w użytkowanie powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania" (§ 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r.), to bezpodstawne jest twierdzenie, że ustanowione wcześniej użytkowanie czasowe przekształciło się w użytkowanie bez ograniczenia czasowego i to z mocy ustawy, bez konieczności wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie. Stanowisko, że art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. nie wywołuje skutku z mocy samego prawa, a stanowi jedynie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z 23 lutego 2010 r. I OSK 593/09; z 27 listopada 2009 r. I OSK 240/09; z 24 września 2009 r. I OSK 1393/08, z 28 lipca 2009 r. I OSK 1169/08; z 2 października 2013 r. I OSK 978/12). Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że użytkowanie uzyskane na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1960 r. zachowało swoją podstawę prawną do czasu wskazanego w tej decyzji i nie można prawa tego traktować jako nieograniczonego czasowo. Przejście terenów dotychczas pozostających w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, w użytkowanie tych jednostek na podstawie art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r., niezależnie od tego, że wymagało wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 10 ust. 1 tej ustawy, to nie mogło oznaczać przekształcenia tego prawa w prawo nieograniczone czasowo, tj. bez ograniczenia, które było wymagane przez przepisy ustawy "przekształcającej", tj. ustawy z 14 lipca 1961 r. Ustawa ta wprowadzała w art. 38 podstawę normatywną do przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania lub prawo zarządu w prawo użytkowania, w kształcie znanym tej ustawie. Strona skarżąca zachowała zatem swoje prawo użytkowania do końca 1969 r. zgodnie z treścią decyzji z [...] lutego 1960 r. Po tej dacie nie legitymowała się tytułem prawnym do terenu, a zatem nie miał w stosunku do niej zastosowania art. 87 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., który dotyczył stanów prawnych użytkowania gruntów państwowych "w dniu wejścia w życie ustawy", tj. w dniu 1 sierpnia 1985 r. Domniemanie prawne, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej, uprawnia organ, przy stwierdzeniu braku wykazania, że na nieruchomości zostały ustanowione powyżej wskazane prawa, do uznania, że nieruchomość należała do terenowego organu administracji państwowej, a w konsekwencji podlegała komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Zauważyć należy, że obowiązująca w dacie komunalizacji ustawa z 29 kwietnia 1985 r. (podobnie jak i ustawa z 14 lipca 1961 r.) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogła być decyzja o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem organu administracji umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 2 tej ustawy, zainteresowane jednostki, które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów, wydanymi w formie prawem przewidzianej, a były w dniu 1 sierpnia 1988 r. posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, mogły złożyć wniosek o uregulowanie stanu prawnego do posiadanego gruntu. Oznacza to, że takie prawo do gruntu jak zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste nie mogło powstać z sposób dorozumiany. Sam zatem fakt posiadania nieruchomości nie decydował o powstaniu prawa zarządu. Grunt taki mogły być użytkowany przez określone podmioty bez tytułu prawnego, lecz ich prawnym dysponentem był, według ustawy, terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 6 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie siedmiu sędziów w dniu 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16, w której wskazano, że pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Przytoczone wyżej przepisy oraz uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzają prawidłowość dokonanej przez organy w niniejszej sprawie wykładni art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej prowadzącej do wniosku, że brak udokumentowanego przez Zakłady Lamp Profesjonalnych w [...] tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości (tytuł ten wygasł bowiem z końcem 1969 r.) oznaczał, że nieruchomość ta należała na dzień 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu tego przepisu i jako taka podlegała ustawowej komunalizacji na rzecz gminy, to jest nabyciu przez tą gminę prawa własności nieruchomości. Tym samym zarzuty podniesione w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Należy też podnieść, że w obecnie rozpoznawanej skardze skarżący podniósł w zasadzie takie same zarzuty i argumentację, jak w treści skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku tutejszego sądu z 28 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 8 grudnia 2017 r. w sposób szczegółowy odniósł się do wskazanych w rozpoznawanej skardze zarzutów, a jak podkreślono wyżej, sąd w świetle art. 153 p.p.s.a. jest związany stanowiskiem przedstawionym w wyroku NSA. Reasumując, w świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w tym wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Organy rozpatrzyły całokształt materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i dokonały prawidłowej oceny przesłanek komunalizacji w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko (art. 8 i art. art. 107 § 3 K.p.a.). W konsekwencji prawidłowo Komisja, będąc związana na mocy art. 153 p.p.s.a. wydanymi w tej sprawie wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjny z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 259/16 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 878/15, utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy stało się konieczne z uwagi na datę wpływu skargi do sądu i dotychczasowy okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego. Z uwagi jednak na wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, w tym na Mazowszu oraz objęcia Polski tzw. czerwoną strefą, przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI