I SA/Wa 680/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-08-19
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościpostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnekpasąd administracyjnyprawo rzeczoweksięgi wieczyste

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że wpis do księgi wieczystej nie stanowi zagadnienia wstępnego.

Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o zawieszeniu, uznając wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej za zagadnienie wstępne. Sąd administracyjny uchylił oba postanowienia, stwierdzając, że nierozpoznanie wniosków o wpis do księgi wieczystej nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa i nie stoi na przeszkodzie rozpatrzeniu wniosku o zwrot nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi M. K. i J. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] marca 2004 r., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2003 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości. Organy administracji uznały, że rozpatrzenie sprawy zwrotu nieruchomości zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd wieczystoksięgowy wniosków o wpis prawa użytkowania wieczystego na rzecz T. [...] SA i Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że nierozpoznanie przez sąd wieczystoksięgowy wniosków o wpis prawa użytkowania wieczystego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślono, że brak rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd nie stoi na przeszkodzie rozpatrzeniu wniosku o zwrot nieruchomości, który toczy się od 1997 r. Sąd zaznaczył, że wpis do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny jedynie w odniesieniu do użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". W związku z tym, uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody oraz postanowienie Prezydenta Miasta, nakazując rozpatrzenie wniosku o zwrot nieruchomości zgodnie z wcześniejszymi wskazaniami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nierozpoznanie przez sąd wieczystoksięgowy wniosków o wpis prawa użytkowania wieczystego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa i nie stoi na przeszkodzie rozpatrzeniu wniosku o zwrot nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zagadnienie wstępne to kwestia prawna, bez której nie można załatwić sprawy administracyjnej, a jej rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu. Nierozpoznanie wniosków o wpis do księgi wieczystej nie uniemożliwia rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania jest uzasadnione, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nierozpoznanie wniosków o wpis do księgi wieczystej nie jest zagadnieniem wstępnym w sprawie zwrotu nieruchomości.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

u.g.n. art. 34 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wspomniany w argumentacji skarżących w kontekście naruszenia przepisów dotyczących przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierozpoznanie przez sąd wieczystoksięgowy wniosków o wpis prawa użytkowania wieczystego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Brak rozstrzygnięcia kwestii wpisu do księgi wieczystej nie stoi na przeszkodzie rozpatrzeniu wniosku o zwrot nieruchomości. Wpis do księgi wieczystej ma konstytutywny charakter tylko w ograniczonym zakresie (dot. Spółdzielni Mieszkaniowej).

Odrzucone argumenty

Stanowisko organów administracji, że wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Godne uwagi sformułowania

zagadnienie wstępne stanowi pewną kwestię prawną, bez rozstrzygnięcia której sprawy administracyjnej załatwić nie można Nierozpoznanie przez sąd wieczystoksięgowy wskazanych wyżej wniosków nie stoi na przeszkodzie rozpatrzeniu wniosku o zwrot nieruchomości

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Kleiber

członek

Maria Tarnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego w kontekście zawieszenia postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości i wpisów do ksiąg wieczystych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od kwestii związanych z wpisem do księgi wieczystej, ale sąd administracyjny uznał, że nie jest to zagadnienie wstępne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, która może mieć wpływ na długość i przebieg spraw dotyczących zwrotu nieruchomości. Jest to istotne dla prawników procesowych i osób zajmujących się obrotem nieruchomościami.

Czy wpis do księgi wieczystej zawsze wstrzymuje sprawę o zwrot nieruchomości? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 680/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-08-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Banasiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Kleiber
Maria Tarnowska
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M. K. i J. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Wa 680/04
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku M. K. i J. S. na postanowienie Prezydenta Miasta W. nr [...], z dnia [...] maja 2003 r. zawieszające postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych wniosku o wpis prawa użytkowania wieczystego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy:
Postanowieniem nr [...], z dnia [...] maja 2003 r. Prezydent Miasta W. zawiesił postępowanie w sprawie zwrotu wyżej wymienionej nieruchomości.
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji stwierdził, iż rozstrzygnięcie sprawy zwrotu przedmiotowej nieruchomości zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd wieczystoksięgowy zagadnienia wstępnego.
W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu M. K. i J. S. nie zgodziły się z zawartym w nim stanowiskiem, wnosząc o podjęcie przez Prezydenta Miasta W. postępowania w sprawie zwrotu.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia i zbadania akt sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne stanowi więc pewną kwestię materialnoprawną pojawiającą się w toku załatwiania sprawy administracyjnej, bez rozstrzygnięcia której sprawy administracyjnej załatwić nie można, a rozstrzygnięcie której należy do właściwości innego organu administracji niż ten, przed którym toczy się postępowanie administracyjne lub do sądu.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej jest elementem niezbędnym do powstania tego prawa oraz, że w rozpatrywanej sprawie stanowi on zagadnienie wstępne w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu.
W tej sytuacji zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa uznano za w pełni uzasadnione.
Na powyższe postanowienie wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wojewody [...], z zachowaniem ustawowego terminu, M. K. i J. S. W skardze tej zarzucono, że brak było w sprawie niniejszej podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Podkreślono, że postępowanie dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości toczy się od [...] października 1997 r. Spadkobiercy byłych właścicieli występowali do Gminy o wstrzymanie jakichkolwiek działań dotyczących przekazywania wywłaszczonego gruntu w użytkowanie wieczyste, żądali także dokonania wpisu do księgi wieczystej KW nr [...] ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o zwrot nieruchomości. Przekazanie przez Gminę B. aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2001 r. działki nr [...] w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" przed rozpoznaniem wniosku o zwrot nieruchomości narusza art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z postanowienia Prezydenta Miasta W. wynika, że działka ewidencyjna nr [...] została przekazana decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1992 r. wydaną przez Urząd Wojewódzki w W. w wieczyste użytkowanie T. [...] SA. Zarówno Spółdzielni, jak i T. wiadomym było, że toczy się postępowanie o zwrot nieruchomości.
Na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2005 r. skarżąca M. K. wnosiła o uchylenie obydwu postanowień w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości i o zasądzenie zwrotu kosztów.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
T. [...] SA wnosiła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów wyrażonym w postanowieniach z dnia [...] maja 2003 r. i [...] marca 2004 r., że w sprawie dotyczącej zwrotu przedmiotowej nieruchomości rozpatrzenie przez sąd wieczystoksiegowy wniosków o wpis praw użytkowania wieczystego T. [...] SA (działka ewidencyjna nr [...]) i Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. (działka ewidencyjna nr [...]) stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Niezależnie od tego, że z akt sprawy nie wynika, by poczynione zostały jakiekolwiek ustalenia w kierunku stwierdzenia, czy istotnie wnioski te do czasu wydania zaskarżonych postanowień nie zostały już rozpoznane, na co wskazywałyby daty ich złożenia (1999 r. i 2001 r.), to przede wszystkim podnieść należy, że omawiana okoliczność nie mogła być uznana za zagadnienie wstępne w tej sprawie.
Jak słusznie zauważono w zaskarżonym postanowieniu, zagadnienie wstępne stanowi pewną kwestię prawną, bez rozstrzygnięcia której sprawy administracyjnej załatwić nie można, a rozstrzygnięcie której należy do właściwości innego organu administracji lub od sądu. Nierozpoznanie przez sąd wieczystoksięgowy wskazanych wyżej wniosków nie stoi na przeszkodzie rozpatrzeniu wniosku o zwrot nieruchomości, co do którego postępowanie powadzone jest od 1997 r. Dlatego też uznać należało, że kwestionowane postanowienia naruszają art. 97 § 1 pkt 4 kpa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Na marginesie zauważyć należy, że nie można uznać za prawidłowy poglądu, że w obu rozważanych w sprawie przypadkach wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej jest elementem niezbędnym do powstania tego prawa. Taka sytuacja ma miejsce bowiem jedynie w odniesieniu do użytkowania wieczystego Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. ustanowionego w umowie notarialnej z dnia [...] grudnia 2001 r., w którym to przypadku wpis do księgi wieczystej ma charakter konstytutywnej przesłanki nabycia tego prawa.
Z przedstawionych wyżej względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Wobec uchylenia postanowień zawieszających postępowanie administracyjne Prezydent Miasta W. winien rozpatrzyć wniosek o zwrot nieruchomości zgodnie ze wskazówkami zawartymi w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r.