III SA/LU 604/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2006-03-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
stypendium szkolnepomoc materialnakryterium dochodoweustawa o systemie oświatyustawa o pomocy społecznejdochód rodziny WSA Lublinpostępowanie administracyjne

WSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania stypendium szkolnego, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium.

Skarżąca A. H. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy odmowę przyznania stypendium szkolnego dla jej córki B. H. Powodem odmowy było przekroczenie przez rodzinę kryterium dochodowego (316 zł netto na osobę), wynoszącego w ich przypadku 354,22 zł miesięcznie. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o systemie oświaty i pomocy społecznej, a dochód został obliczony zgodnie z prawem, wliczając m.in. ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego i zasiłek rodzinny, a nie uwzględniając potrąceń komorniczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprawę ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o odmowie przyznania stypendium szkolnego dla uczennicy B. H. Głównym powodem odmowy było przekroczenie przez rodzinę uczennicy kryterium dochodowego, które zgodnie z art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty nie może być wyższe niż 316 zł netto na osobę w rodzinie (wg art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej). Wnioskodawczyni argumentowała trudną sytuacją materialną, posiadaniem czworga uczących się dzieci, potrąceniami komorniczymi z wynagrodzenia oraz brakiem dochodu z gospodarstwa rolnego. Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że dochód rodziny został obliczony zgodnie z przepisami, uwzględniając m.in. ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego (194 zł za ha przeliczeniowy) oraz zasiłek rodzinny, a nie uwzględniając potrąceń komorniczych, które nie są podstawą do odliczenia od dochodu. Sąd administracyjny, po wstępnej weryfikacji formalnej, uznał skargę za zasadną pod względem terminowości jej wniesienia. Następnie, oceniając merytorycznie, Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa. Sąd podkreślił, że ustawa o systemie oświaty precyzyjnie określa warunki przyznania stypendium, a nawet minimalne przekroczenie kryterium dochodowego skutkuje odmową. Sąd zaznaczył również, że nie może badać legalności decyzji wydanych wobec innych osób. Wskazał skarżącej na możliwość ubiegania się o inne formy pomocy socjalnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet minimalne przekroczenie kryterium dochodowego skutkuje odmową przyznania stypendium szkolnego, gdyż ustawodawca nie przewidział luzu decyzyjnego w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty, który jasno określa maksymalną wysokość dochodu na osobę w rodzinie, nie przewidując wyjątków od tej reguły.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 83 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.o. art. 90 d § ust. 1

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.o. art. 90 d § ust. 2

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.o. art. 90 d § ust. 7

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.o. art. 90 d § ust. 8

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.o. art. 90 n § ust. 1

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.o. art. 90 n § ust. 2

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.p.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.o. art. 90 c § ust. 2

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.o. art. 90 c § ust. 3

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.p.s. art. 8 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust. 9

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust. 13

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została wniesiona w terminie, mimo że ostatni dzień terminu przypadał w niedzielę, co zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. pozwala na wniesienie jej w poniedziałek.

Odrzucone argumenty

Rodzina skarżącej spełniała kryterium dochodowe do przyznania stypendium szkolnego. Potrącenia komornicze z wynagrodzenia powinny zostać uwzględnione przy obliczaniu dochodu. Dochód z gospodarstwa rolnego, które nie przynosi realnych zysków, nie powinien być wliczany do dochodu rodziny. Sąd powinien zbadać, czy inne osoby w podobnej sytuacji otrzymały stypendium.

Godne uwagi sformułowania

Nawet minimalne przekroczenie tej kwoty niweczy starania o przyznanie przedmiotowego świadczenia, bowiem ustawodawca nie powierzył w tym zakresie organom orzekającym tzw. luzu decyzyjnego. Żaden z przepisów nie zezwala na odliczenie od dochodu kwot zajętych na skutek prowadzonej egzekucji. Dla obliczenia dochodu nie ma także znaczenia, czy gospodarstwo rolne przynosi jakiekolwiek zyski. Organy wydające decyzje w zakresie wniosków o przyznanie stypendium szkolnego są związane regulacją ustawową, a o negatywnej treści decyzji przesądza wynik prostego działania arytmetycznego. Sąd administracyjny, którego kognicja ograniczona jest do zbadania zgodności z prawem wyłącznie zaskarżonej decyzji ostatecznej, nie może weryfikować decyzji wydanych w stosunku do innych osób, w innych sprawach.

Skład orzekający

Marek Zalewski

przewodniczący

Jerzy Marcinowski

sprawozdawca

Jadwiga Pastusiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów dochodowych przy przyznawaniu stypendiów szkolnych, zasady obliczania dochodu rodziny, nieuwzględnianie potrąceń komorniczych, ryczałtowe ustalanie dochodu z gospodarstwa rolnego, zakres kognicji sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie oświaty i pomocy społecznej, które mogły ulec zmianie. Interpretacja kryteriów dochodowych jest ściśle związana z obowiązującymi przepisami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne stosowanie przepisów dotyczących kryteriów dochodowych przy świadczeniach socjalnych, co jest częstym problemem dla obywateli. Pokazuje, jak ważne jest dokładne obliczenie dochodu i jakie elementy nie są brane pod uwagę.

Nawet 33 zł przekroczenia dochodu mogą pozbawić dziecko stypendium. Sąd wyjaśnia, dlaczego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 604/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak
Jerzy Marcinowski /sprawozdawca/
Marek Zalewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
srt. 83 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 8 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 90 ust. 7 i 8
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Monika Kutarska-Wolińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego dla B. H. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie m. in. art. 90 d ust. 1, ust. 2, ust. 7, ust. 8 i art. 90 n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] znak [...] wydaną przez Wójta Gminy o odmowie przyznania stypendium szkolnego dla uczennicy B. H.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji, rozpoznając wniosek złożony przez A. H., odmówił przyznania pomocy materialnej w formie stypendium szkolnego dla jej córki B. H. Uczennica ta nie spełnia warunków przyznania stypendium, bowiem miesięczny dochód jej rodziny przeliczony na jedną osobę przekracza pułap umożliwiający przyznanie tego świadczenia (316 zł netto). Ze złożonego wniosku o przyznanie stypendium wynika, że dochód na osobę w rodzinie wynosi 354,22 zł miesięcznie.
Od decyzji tej wnioskodawczyni wniosła odwołanie, w którym wyjaśniła, że sytuacja materialna 6-osobowej rodziny jest trudna. W rodzinie jest czworo uczących się dzieci. Z wynagrodzenia potrącana jest kwota zajęta przez Komornika w wyniku egzekucji sądowej, a gospodarstwo rolne nie przynosi realnego dochodu ze względu na brak sprzętu rolniczego.
Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 90 d ust. 1 ustawy o systemie oświaty - stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie. Art. 90 d ust. 7 określa, iż miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa wart. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) - tj. 316 zł. Miesięczna wysokość w/w dochodu ustalona została na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej, z tym, że do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w art. 90 c ust. 2 i 3, tj. m.in. udzielanych stypendiów szkolnych, zasiłku szkolnego, stypendiów za wyniki w nauce. Za dochód - w świetle art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania - pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach jak też kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Art. 8 ust. 9 tej ustawy określa, iż przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 194 zł. Dochody rodziny sumuje się.
Z załączonych w sprawie akt wynika, że rodzina nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania uczniowi stypendium szkolnego.
Kolegium wyjaśniło również, że potrącane przez Komornika Sądowego kwoty z wynagrodzenia jej męża na rzecz Banku Regionalnego S.A. nie mogą być uwzględniane przy ustalaniu dochodu rodziny. Dlatego też do dochodu rodziny organ przyjął wysokość wynagrodzenia netto w kwocie 1614,22 zł. Ponadto doliczona została do dochodu wysokość zasiłku rodzinnego w kwocie 205 zł, dodatek do zasiłku rodzinnego w kwocie 80 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego stanowiącego współwłasność córki K. w kwocie zł 126,10 (1/2 z kwoty 252,20 zł wynikającej z przemnożenia 1,30 ha przeliczeniowych przez 194 zł).
Kolegium wskazało, że organ I instancji doliczył do dochodu kwotę 100 zł, która stanowi stypendium syna S. Nie wyjaśnił jednak bliżej z jakiego tytułu syn otrzymuje to stypendium. Niemniej jednak, po odliczeniu od dochodu tej kwoty, miesięczna wysokość dochodu rodziny wynosi 2.025,32 zł, co w przeliczeniu na 1 osobę wynosi 337,55 zł. Wysokość ta również przekracza kryterium dające podstawę do przyznania w/w stypendium.
W tej sytuacji Kolegium uznało odmowę przyznania stypendium szkolnego za uzasadnioną.
Decyzję powyższą zaskarżyła do Sądu A. H., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła dość ogólnie nie uwzględnienie rzeczywistego stanu spraw, ciężkiej sytuacji materialnej, w jakiej żyje ich rodzina oraz potraktowanie ich gorzej niż innych wnioskodawców, którzy mając lepszą sytuację finansową, otrzymują wnioskowaną pomoc.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie twierdząc, że skarga została wniesiona po terminie.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności zweryfikować należy stanowisko Kolegium, według którego skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu.
Stanowisko powyższe nie jest trafne, bowiem decyzję ostateczną doręczono A. H. w dniu 21 października 2005 r., zaś skarga sądowa została nadana w placówce pocztowej w dniu 21 listopada 2005 r. (poniedziałek). Skoro ostatni dzień terminu do złożenia skargi przypadał w niedzielę, to w świetle uregulowania zawartego w art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej u.p.s.a., skargę wniesioną następnego dnia uznaje się za złożoną w terminie.
Pozostaje zatem ocena legalności zaskarżonej decyzji.
Argumenty przytoczone w skardze nie mają prawnego znaczenia.
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwana dalej u.s.o. w sposób precyzyjny wskazuje warunki, które trzeba spełnić, aby uzyskać stypendium szkolne. Jednym z tych warunków określonych w art. 90d ust. 7 u.s.o. jest to, aby miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia nie była większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), czyli 316 zł. Nawet minimalne przekroczenie tej kwoty niweczy starania o przyznanie przedmiotowego świadczenia, bowiem ustawodawca nie powierzył w tym zakresie organom orzekającym tzw. luzu decyzyjnego.
Zgodnie z art. 90 d ust. 8 u.s.o. miesięczna wysokość dochodu ustalana jest według kryteriów określonych w przepisach art. 8 ust. 3-13 ustawy społecznej, z tym że do dochodu nie wlicza się świadczeń wymienionych w art. 90 c ust. 2 i 3 u.s.o.
Żaden z przepisów nie zezwala na odliczenie od dochodu kwot zajętych na skutek prowadzonej egzekucji. W przedmiotowej sprawie zajęcie dotyczy części wynagrodzenia za pracę świadczoną przez A. H.
Dla obliczenia dochodu nie ma także znaczenia, czy gospodarstwo rolne przynosi jakiekolwiek zyski. W art. 8 ust. 9 ustawy o świadczeniach pieniężnych przyjęto ryczałtowo dochód uzyskiwany z hektara przeliczeniowego gospodarstwa w kwocie 194 zł. Taki też dochód stanowił podstawą obliczeń dokonanych przez organ.
Organy wydające decyzje w zakresie wniosków o przyznanie stypendium szkolnego są związane regulacją ustawową, a o negatywnej treści decyzji przesądza wynik prostego działania arytmetycznego.
Zarzut skargi sprowadzający się do twierdzenia, że inni wnioskodawcy otrzymują tego typu świadczenia jest niemerytoryczny i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd administracyjny, którego kognicja ograniczona jest do zbadania zgodności z prawem wyłącznie zaskarżonej decyzji ostatecznej, nie może weryfikować decyzji wydanych w stosunku do innych osób, w innych sprawach.
Sytuacja materialna rodziny skarżącej jest rzeczywiście trudna. Powinna ona zatem rozważyć wystąpienie z wnioskiem o przyznanie innej formy pomocy o charakterze socjalnym.
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI