I SA/WA 675/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-01-26
NSAnieruchomościŚredniawsa
komunalizacjanieruchomościmienie państwoweplan zagospodarowania przestrzennegoPaństwowy Fundusz Ziemiustawa komunalizacyjnaWSAnieruchomość rolna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę gminy na decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa, uznając, że nieruchomość ta, przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolnicze, wchodziła w skład Państwowego Funduszu Ziemi i tym samym była wyłączona z komunalizacji.

Gmina Miasto L. zaskarżyła decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa. Gmina argumentowała, że nieruchomość była przeznaczona na cele zieleni, a nie rolnicze, co wykluczałoby jej przynależność do Państwowego Funduszu Ziemi. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w kluczowych datach, nieruchomość miała charakter rolniczy, co skutkowało jej wyłączeniem z komunalizacji.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasto L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości Skarbu Państwa. Gmina podnosiła, że nieruchomość nie była przeznaczona na cele rolnicze, lecz na cele zieleni, co wykluczałoby jej przynależność do Państwowego Funduszu Ziemi i tym samym podleganie komunalizacji. Wojewoda i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznały jednak, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej (27 maja 1990 r.) oraz ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (1985 r.), nieruchomość ta była przeznaczona na cele rolnicze (lub rolniczo-mieszkaniowe po zmianach w 1988 r.), co skutkowało jej wejściem w skład Państwowego Funduszu Ziemi i wyłączeniem z komunalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, a przeznaczenie gruntu w obecnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego nie ma znaczenia. Sąd stwierdził, że skoro nieruchomość była przeznaczona na cele rolnicze w planie obowiązującym w kluczowych datach, to spełniała przesłanki do wyłączenia z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy komunalizacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nieruchomość taka nie podlega komunalizacji z mocy prawa, jeśli w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej wchodziła w skład Państwowego Funduszu Ziemi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej. Skoro nieruchomość była przeznaczona na cele rolnicze, spełniała przesłanki do wyłączenia z komunalizacji jako należąca do Państwowego Funduszu Ziemi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Dz. U. z 1986 r. Nr 14, poz. 74 art. 91

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Grunty Skarbu Państwa położone na obszarach miast, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, nie oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, wchodzą w skład Państwowego Funduszu Ziemi.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 11 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Wyłącza możliwość komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy samego prawa, jeśli składniki mienia należą do Państwowego Funduszu Ziemi.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi, jeśli nie narusza ona prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolnicze w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej. Przeznaczenie rolnicze nieruchomości skutkowało jej wejściem w skład Państwowego Funduszu Ziemi, co wyłączało ją z komunalizacji z mocy prawa.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość była przeznaczona na cele zieleni, a nie rolnicze. Obecne przeznaczenie gruntu jako 'zieleń urządzona' wyklucza jego przynależność do Państwowego Funduszu Ziemi.

Godne uwagi sformułowania

Decydujące znaczenie dla komunalizacji w tym trybie ma stan prawny i faktyczny dotyczący mienia ogólnonarodowego istniejący w dniu wejścia w życie wspomnianej ustawy komunalizacyjnej. Z tego powodu przeznaczenie gruntu określone w obecnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego nie ma żadnego znaczenia prawnego. Ponieważ cytowana ustawa w przypadkach określonych w art. 11 ust. 1 wyłącza możliwość komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy samego prawa, organ orzekający słusznie badał czy w przedmiotowej sprawie nie zaistniały na dzień 27 maja 1990 r. przesłanki wyłączające tego rodzaju komunalizację... Kolejne zaś zmiany w zapisach w/w planu nie mogły mieć wpływu na zmianę tego stanu prawnego. Bez wpływu na tę okoliczność pozostają także wszelkie opinie o zapisach zawartych w takim planie, gdyż rozstrzygające znaczenie ma treść przepisów planu a nie opinia o nich.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Banasiewicz

sędzia

Daniela Kozłowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia państwowego, znaczenie planów zagospodarowania przestrzennego z przeszłości dla ustalenia stanu prawnego, wyłączenie z komunalizacji nieruchomości rolnych wchodzących w skład Państwowego Funduszu Ziemi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z okresu transformacji ustrojowej i przepisów obowiązujących w latach 80. i na początku lat 90. XX wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transformacji ustrojowej i reprywatyzacji/komunalizacji mienia, co jest tematem interesującym dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Kiedy rolnicza działka w mieście staje się przeszkodą w komunalizacji?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 675/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska
Joanna Banasiewicz
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Sygn. powiązane
I OSK 769/06 - Wyrok NSA z 2007-04-13
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Daniela Kozłowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr KKU – [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia
[...] października 2004 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę Miasto L. własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L. przy ulicy [...] i ulicy [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], o powierzchni [...] m kw., w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej Kw [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy L. i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej za nr [...].W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, że decyzją Wojewody [...] z dnia
[...] października 2004 r. odmówiono komunalizacji wyżej opisanej nieruchomości. Decyzja ta została zaskarżona odwołaniem przez Gminę – Miasto L., która twierdziła, że przedmiotowa nieruchomość nie była – jak przyjął to Wojewoda - przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, a była przeznaczona na cele zieleni, co wykluczało stwierdzenie, iż należała ona do Państwowego Funduszu Ziemi.
Wojewoda bowiem, powołując się na treść wspomnianego planu dla województwa miejskiego [...] na lata 1976 - 1990 r. ustalił, że sporna nieruchomość znajdowała się w obszarach rolniczych przestrzeni produkcyjnych ze szczególnym uwzględnieniem produkcji rolnej o kierunku hodowlanym. Stwierdził też, że przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości na cele zieleni stanowiło jedynie uzupełnienie głównego, rolniczego przeznaczenia określonego we wskazanym planie. W związku z powyższy uznano, że w/w działka spełniała przesłanki przewidziane w art. 91 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, zatem wchodziła w skład Państwowego Funduszu Ziemi, co w rezultacie przesądzało o wyłączeniu powyższego mienia z komunalizacji.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa - rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej - zauważyła, iż zgromadzone przez organ I instancji dowody, a w szczególności: opinia urbanistyczna przedstawiona przez Urząd Miasta L.- Wydział Urbanistyki i Architektury (pismo z dnia 27 lutego 2004 r. (K-17) i kserokopie planu zagospodarowania przestrzennego województwa [...] miejskiego wskazują, że wg stanu na dzień 27 maja 1990 r. działka nr [...] położona w L. przy ul. [...]. nr w obrębie [...] zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym wg tego stanu wraz z jego zmianami wprowadzonymi Uchwałą Rady Narodowej Miasta L. z dnia [...] czerwca 1985 r. (Dz.U. Województwa [...] z 1988 r. Nr [...], poz. [...]) - znajdowała się w jednostce planu [...] w obszarach rolniczych przestrzeni produkcyjnych, ze szczególnym wskazaniem na produkcję rolniczą o kierunku hodowlanym (K 17-28).
W tych warunkach oraz ponieważ - jak ustalił organ I instancji (a czego w istocie skutecznie nie zakwestionował odwołujący się) - nieruchomość ta w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej nie była oddana w zarząd, użytkowanie wieczyste lub użytkowanie, Komisja uznała, że grunt ten spełniał przesłanki cyt. ustawy z dnia
29 kwietnia 1985 r. (tekst jednolity obowiązujący w dniu 27 maja 1990 r. - Dz. U. z 1986 r. Nr 14, poz. 74) przesądzające o tym, że jako należący do Państwowego Funduszu Ziemi podlegał on wyłączeniu z komunalizacji (art. 11 ust. 1 pkt. 3 cyt. ustawy komunalizacyjnej).
Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którą wniosła Gmina Miasto L., domagając się uchylenia obu w/w decyzji.
Rozstrzygnięciom tym skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 i art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez przyjęcie, ze przedmiotowa nieruchomość nie podlegała komunalizacji w sytuacji, gdy – w ocenie Gminy - wg opinii urbanistycznej z dnia 27 lutego 2004 r. była ona przeznaczona na cele zieleni [...], a zatem nie posiadała rolniczego charakteru. Powyższe – zdaniem skarżącej – potwierdzać miał także fakt, iż obecne przeznaczenie tegoż gruntu to "zieleń urządzona w tym parki i cmentarze", co wyklucza możliwość przynależenia go do Państwowego Funduszu Ziemi.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko a ponadto dodatkowo podnosząc, że okoliczność, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na obszarach rolniczych przestrzeni produkcyjnych, była potwierdzona planem zagospodarowania przestrzennego Województwa Miejskiego [...] obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za nieuzasadnioną, co skutkowało jej oddaleniem.
W przedmiotowej sprawie żądanie stwierdzenia komunalizacji spornego gruntu zgłoszone przez Gminę Miasto L. oparte było na przepisie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Przepis ten stanowi, że "jeżeli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin" Decydujące zatem znaczenie dla komunalizacji w tym trybie ma stan prawny i faktyczny dotyczący mienia ogólnonarodowego istniejący w dniu wejścia w życie wspomnianej ustawy komunalizacyjnej. Z tego powodu przeznaczenie gruntu określone w obecnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego nie ma żadnego znaczenia prawnego.
Ponieważ cytowana ustawa w przypadkach określonych w art. 11 ust. 1 wyłącza możliwość komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy samego prawa, organ orzekający słusznie badał czy w przedmiotowej sprawie nie zaistniały na dzień 27 maja 1990 r. przesłanki wyłączające tego rodzaju komunalizację, które zostały wymienione we wspomnianym przepisie. Zgodnie z zawartą w nim regulacją składniki mienia ogólnonarodowego nie stają się bowiem mieniem komunalnym m. in. gdy należą do Państwowego Funduszu Ziemi.
Po myśli natomiast przepisu art. 91 ustawy z dnia 29 maja 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) grunty Skarbu Państwa położone na obszarach miast, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, nie oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, wchodzą w skład Państwowego Funduszu Ziemi. Jak z powyższego zatem wynika ponieważ przedmiotowe mienie bezspornie położone było w granicach miasta i nie było przedmiotem w/w praw, podstawowe znaczenie w sprawie miały ustalenia odnoszące się do przeznaczenia spornego gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego terenu, który obowiązywał w dacie wejścia w życie wspomnianej ustawy z dnia 29 maja 1985 r. oraz oczywiście – co zauważono wyżej – w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej.
Jak wynika z dokumentów zawartych w aktach, dla województwa [...] obowiązywał w w/w datach plan zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta L. z dnia [...] marca 1977 r. w sprawie zatwierdzenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa miejskiego [...] na lata 1976 – 1990 (później zmieniany). Z zapisów zawartych w tym akcie prawnym w wersji pierwotnej z 1977 r. wynikało zaś, że przedmiotowa nieruchomość położona była w jednostce planu "[...]" i jako podstawowe jej przeznaczenie wskazano właśnie przeznaczenie rolnicze. Dopiero po zmianach tegoż planu, które nastąpiły w 1988 r. (uchwała Rady Narodowej Miasta L. nr [...] z dnia [...] czerwca 1988 r.), zatem już po wejściu w życie ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jako podstawowe przeznaczenie tegoż terenu wpisano cyt. "funkcja podstawowa: rolniczo-mieszkaniowa".
Z tego powodu zatem należy uznać, iż w dacie wejścia w życie wspomnianej ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, na podstawie jej przepisów sporny grunt - jako rolniczy - wszedł w skład Państwowego Funduszu Ziemi i ze względu na tę okoliczność był wyłączony spod komunalizacji z mocy samego prawa. Kolejne zaś zmiany w zapisach w/w planu nie mogły mieć wpływu na zmianę tego stanu prawnego. Bez wpływu na tę okoliczność pozostają także wszelkie opinie o zapisach zawartych w takim planie, gdyż rozstrzygające znaczenie ma treść przepisów planu a nie opinia o nich.
Pomimo zatem, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie było może w pełni dokładne, ale zarówno jego treść jak i materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie przez organy, pozwalał sądowi na stwierdzenie, że decyzja ta odpowiada prawu i z tego powodu Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI