I SA/Wa 669/07

I SA/Wa 669/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch
Maria Tarnowska /sprawozdawca/
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1066/08 - Wyrok NSA z 2009-07-29
I OZ 729/07 - Postanowienie NSA z 2007-10-08
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
art. 6,  art. 16
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skarg Akademii [...] w K., Prezydenta Miasta K. wykonującego zadania starosty i K. P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu oddala skargi.
Uzasadnienie
Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosków Akademii [...], Prezydenta Miasta K. oraz K. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 1971 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w K. [...], oznaczonej [...] (obecnie nr [...] oraz nr [...] obręb [...]), o pow. [...] m2, stanowiącej własność A. W., K. P. i I. M. oraz utrzymującej je w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1971 r., nr [..;.] – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że orzeczeniem z dnia [...] maja 1971 r. Prezydium Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. orzekło o wywłaszczeniu m. in. nieruchomości położonej w K., w gm. [...], oznaczonej jako [...], stanowiącej własność A. W., K. P. i I. M., a Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] grudnia 1971 r. utrzymała w mocy to orzeczenie.
Z wnioskami o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia [...] maja 1971 r. utrzymanego w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 1971 r. wystąpili w dniu 16 października 2001 r. J. W. (spadkobierczyni po I. M.), a w dniu 4 października 2001 r. K. P. i A. W. (byli współwłaściciele wywłaszczonej nieruchomości).
Z ustaleń organu wynika, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1971 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia z dnia [...] maja 1971 r., a następnie po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2002 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2002 r.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2002 r. złożyli K. P. i A. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt I SA 1428/02 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2002 r., wskazując m. in., że Akademia [...] w K. nie przeprowadziła rokowań z A. W., określonych w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w K. Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 1971 r. oraz utrzymującej je w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1971 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w K. [...], oznaczonej [...], o pow. [...] m2, stanowiącej własność A. W., K. P. i I. M.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła Akademia [...] w K., zarzucając, że w przedmiotowej sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne oraz że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił również Prezydent Miasta K., wskazując, iż zaistniałe uchybienia dotyczą postępowania poprzedzającego wydanie decyzji wywłaszczeniowej, nie wskazują zaś na wadę w treści samej decyzji. Wskazano, iż powyższe uchybienia dotyczyły czynności wstępnej, poprzedzającej wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, do której przeprowadzenia zobowiązany był podmiot ubiegający się o wywłaszczenie.
W toku postępowania administracyjnego zmarła A. W., a spadek po niej w całości nabył jej syn J. W., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., sygn. akt [...], o czym poinformował Ministerstwo Budownictwa pismem z dnia 22 września 2006 r.
Minister Budownictwa stwierdził, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma, zdaniem organu, ocena, czy spełnione zostały materialnoprawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cel użyteczności publicznej, na cel obrony Państwa albo dla wykonywania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych oraz dla planowej realizacji budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. Z akt sprawy wynika, że przedmiotową nieruchomość wywłaszczono ze względu na budowę II etapu "[...]", objętą decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] kwietnia 1969 r. nr [...], wydaną przez Prezydium Rady Narodowej m. K. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury.
Minister Budownictwa, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 3364/01 (nie publ.), w którym stwierdzono, iż "organ nadzoru ocenia prawidłowość decyzji administracyjnej stosując przepisy i ich wykładnię obowiązującą w dacie wydania ocenianej decyzji, a nie dokonując aktualnie wykładni tych przepisów. Zgodnie z przepisami ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. i ich ówczesnej wykładni ocena całokształtu okoliczności mających istotne znaczenie dla ustalenia zasadności i celowości wywłaszczenia w szczególności sprowadzała się do ustalenia jej zasadności i celowości wywłaszczenia konkretnej nieruchomości z punktu widzenia potrzeb wnioskodawcy wywłaszczenia", uznał, że przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia określona jako "cele użyteczności publicznej" została w niniejszej sprawie zachowana.
Minister Budownictwa wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Jednak, zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy, powyższy obowiązek nie ciążył na ubiegającym się o wywłaszczenie, jeżeli prowadzenie rokowań z właścicielem o dobrowolne odstąpienie nieruchomości natrafiłoby na przeszkody trudne do pokonania, w szczególności, jeżeli osoba właściciela lub jego miejsce pobytu były nieznane.
Z ustaleń organu wynika, iż Akademia [...] w K. pismem z dnia 27 czerwca 1970 r. wystąpiła do K. P. i I. M. z ofertą dobrowolnego odstąpienia nieruchomości za cenę [...] zł, i oferty zostały odebrane, co potwierdzają zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach sprawy.
We wniosku o wywłaszczenie nieruchomości z dnia 28 listopada 1970 r. Akademia [...] podała, iż A. P. (później W.) była nieznana z miejsca pobytu i z powodu braku jej adresu nie zostały przeprowadzone z nią rokowania w kwestii dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika jednak, jakie czynności zostały podjęte przez Akademię [...] w celu ustalenia adresu współwłaścicielki nieruchomości.
Minister Budownictwa, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 1999 r. sygn. akt IV SA 1642/96, stwierdził, że osoba ubiegająca się o wywłaszczenie była zobowiązana do odbycia rokowań ze wszystkimi współwłaścicielami, niezależnie od ich wyniku.
Mimo, iż z treści pisma Akademii [...] z dnia 17 kwietnia 1971 r. skierowanego do organu wywłaszczeniowego wynika, że zarówno adres A. P. oraz jej późniejsze nazwisko "W." były znane, to Akademia [...] do chwili wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, co nastąpiło w dniu 21 kwietnia 1971 r., nie przeprowadziła rokowań z A. W.
Zdaniem Ministra Budownictwa, organ wywłaszczeniowy nie powinien był wszczynać postępowania, gdy nie były przeprowadzone prawidłowo czynności wstępne, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Tym samym brak negocjacji z wszystkimi właścicielami oraz wszczęcie postępowania z zaniechaniem tego obowiązku, stanowi rażące naruszenie art. 6 i art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, bowiem organ miał obowiązek skontrolować wykonanie wymogów m. in. art. 6 ustawy, a nie wszczynać postępowanie wywłaszczeniowe.
Zdaniem Ministra Budownictwa, zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem, ustalenie faktu rażącego naruszenia prawa, uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, musi być jednoznaczne, obiektywne, oczywiste i wewnętrznie spójne. Organ rozpatrujący sprawę w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji musi wykazać oczywistą sprzeczność z przepisami prawa, odwołanie się przy tym do innych, nie wymienionych w normie prawnej przesłanek jest niedopuszczalne. Pozytywną przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest kwalifikowane naruszenie prawa, określone w tym przepisie jako "rażące". Przepis ten musi być interpretowany ściśle, jako wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 kpa, nie może podlegać wykładni rozszerzającej, a wręcz należy go interpretować dosłownie lub nawet ścieśniająco (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1705/97, z dnia 22 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1380/97).
Minister Budownictwa stwierdził, że pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych wielokrotnie było przedmiotem interpretacji dokonywanej przez Sąd Najwyższy oraz Naczelny Sąd Administracyjny. W uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r. sygn. akt III AZP 4/92 (OSN CP 1992/12/211) stwierdzono, że odwracalność albo nieodwracalność skutku prawnego decyzji trzeba rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych prawnych form działania. Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny.
Minister Budownictwa stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby w przedmiotowej sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 września 2005 r. sygn. akt I OSK 81/05, o powstaniu nieodwracalnych skutków prawnych nie mogło zadecydować przekształcenie z mocy prawa zarządu w użytkowanie wieczyste przedmiotowej działki; podstawę prawną przekształcenia stanowił art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.); zgodnie z jego treścią, z dniem wejścia w życie ustawy, grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni wyższych stają się, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni, a zatem dla uwłaszczenia niezbędnym było, aby nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa.
Skoro zatem decyzja wywłaszczeniowa, z uwagi na stwierdzenie jej nieważności zostałaby wyeliminowana z obrotu prawnego, to Skarb Państwa nie byłby właścicielem nieruchomości, a decyzja potwierdzająca przekształcenie z mocy prawa zarządu w użytkowanie wieczyste była zbędna, prawidłowy jest wniosek, zdaniem organu, że wygasłaby także podstawa prawna do ujawnienia tego prawa przez Akademię w księdze wieczystej.
Oznacza to, zdaniem organu, że skutki decyzji wywłaszczeniowej nie mają nieodwracalnego charakteru, a stanowisko Akademii [...] iż użytkowanie wieczyste mogłoby zostać rozwiązane tylko w postępowaniu przed sądem powszechnym, w trybie art. 33 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest błędne.
Minister Budownictwa stwierdził, że w niniejszej sprawie nastąpiło nieodpłatne nabycie prawa, a zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieodpłatne nabycie prawa użytkowania wieczystego, nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 1995 r. sygn. akt IV SA 495/94, opubl. Pr. Gospod. 1995/9/15; z dnia 5 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 2316/97, niepubl.)
Zdaniem Ministra Budownictwa, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 1995 r. (sygn. akt III ARN 8/95), prawa majątkowe osób trzecich do nieruchomości stanowią przeszkodę w nabyciu przez państwową osobę prawną użytkowania wieczystego nieruchomości pozostającej w jej zarządzie (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - Dz. U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.). A skoro skutki prawne decyzji administracyjnej mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego oznacza to, iż nie mają one charakteru nieodwracalnego (art. 156 § 2 kpa).
Skargi na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli:
• Akademia [...] w K.; zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 138 § 1 pkt 1 kpa polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. w sytuacji, gdy ustalone na podstawie zgromadzonych dowodów fakty wskazywały na konieczność odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy; art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegające na przyjęciu, że decyzja Prezydium Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. oraz decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1971 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa; art. 140 kpa w związku z art. 107 § 1 i 3 kpa polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z którego nie wynikają okoliczności wskazane w wymienionych przepisach; naruszenie art. 77, art. 7 i 8 kpa polegające na tym, że organ nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 i art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, polegające na błędnym przyjęciu, iż wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem nieważności ww. decyzji – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji;
• Prezydent Miasta K. wykonujący zadania Starosty G.; zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie; art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, iż nie przeprowadzenie rokowań ze współwłaścicielką nieruchomości w niniejszej sprawie stanowiło rażące naruszenie prawa – wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji;
• K. P., zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości – wniósł o pozostawienie w mocy sentencji przedmiotowej decyzji, a uchylenie decyzji jedynie w tej części jej uzasadnienia, w której organ orzekł, że: "przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia określona jako cele użyteczności publicznej została zachowana".
W odpowiedzi na skargi Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa.
Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia [...] maja 1971 r. oraz utrzymującej je w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1971 r.
Orzeczeniem z dnia [...] maja 1971 r., wydanym w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), wywłaszczono m. in. nieruchomość stanowiącą własność A. W., K. P. i I.M.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji zostało wszczęte w 2001 r.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, jest formą nadzoru. Jego przedmiotem jest wyłącznie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi dotknięta jest którąkolwiek z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 kpa, oraz, czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Dokonując takiej oceny, organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez art. 156 § 1 kpa, a zatem, w postępowaniu tym organ administracji publicznej nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym.
W niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt I SA 1428/02, uchylił decyzję organu z dnia [...] maja 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] maja 1971 r., i stwierdził, że art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nakładał na ubiegającego się o wywłaszczenie obowiązek wystąpienia do właściciela przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Dopóki takie rokowania z właścicielem nie zostaną przeprowadzone, postępowanie wywłaszczeniowe nie powinno być w ogóle wszczęte. Organ wywłaszczeniowy natomiast, wbrew wymogom ustawy wywłaszczeniowej, nie przeprowadzając ze współwłaścicielką nieruchomości A. W. rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, jak również nie powiadamiając jej o toczącym się postępowaniu i rozprawie wywłaszczeniowo - odszkodowawczej naruszył art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. oraz decyzja poprzedzająca ją nie naruszają prawa, i są zgodne z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt I SA 1428/02.
Prawidłowo organ uznał, że ubiegający się o wywłaszczenie zobowiązany był do odbycia rokowań ze wszystkimi współwłaścicielami nieruchomości, niezależnie od ich wyniku, przed rozpoczęciem postępowania wywłaszczeniowego.
Sąd podziela pogląd organu, że brak negocjacji ze wszystkimi wspołwłaścicielami nieruchomości oraz wszczęcie postępowania z zaniechaniem tego obowiązku, stanowi rażące naruszenie art. 6 i art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Pojęcie "cel użyteczności publicznej" zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa, musi się łączyć z powszechnością i ogólną dostępnością dla całego społeczeństwa. Zarówno stadion miejski, jak i szkoła, kino, teatr, muzeum czy uniwersytet, służyły zaspokajaniu określonych potrzeb społecznych, niezależnie od tego, że nie wszyscy z tych obiektów chcieli czy mogli skorzystać.
Zdaniem Sądu, inwestycje dokonywane na edukację, zwłaszcza w tamtych czasach, gdy istniało szkolnictwo tylko państwowe, miały charakter z całą pewnością użyteczności publicznej.
Prawidłowo zatem, zdaniem Sądu, Minister Budownictwa uznał, że orzeczenie wywłaszczeniowe i utrzymująca je w mocy decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń z dnia [...] grudnia 1971 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, zaś z akt sprawy nie wynika, aby w przedmiotowej sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne.
W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie – w tym postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Ocena prawna i wskazania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie.
Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05 LEX nr 187499, związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.