I SA/Wa 659/21

I SA/Wa 659/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Skiba
Łukasz Trochym /przewodniczący/
Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 159 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Trochym Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu 30 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa), Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej jako organ/minister) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] wstrzymujące z urzędu wykonanie decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2015 r. znak: [...], przekształcającej odpłatnie przysługujące [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej jako skarżąca/spółka) w prawo własności prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w [...],[...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...].
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] Starosta [...] przekształcił odpłatnie prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa w prawo własności i ustalił jednorazową opłatę na rzecz Skarbu Państwa z tytułu przekształcenia (...).
Następnie w 2017r. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. i postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] wstrzymał z urzędu jej wykonanie. Organ przywołał treść art. 159 § 1 kpa i przyjął, że zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Wskazał przy tym na istnienie wady mającej pewne cechy oczywistości tj. wyjaśnił, że kwestionowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. została wydana na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U z 2012 r., poz. 83 z późn, zm.), odnośnie do której Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 orzekł o niezgodności z Konstytucją jej przepisów art. 1 ust. 1 i ust. 3. Jak wskazał organ, skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 przestał obowiązywać art. 1 ust. 1 ww. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. stanowiący, że osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności oraz art. 1 ust. 3 dający takie uprawnienie osobom fizycznym i prawnym będącym następcami prawnymi osób wymienionych w art. 1 ust. 1 w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 28 lipca 2011 r.
Tym samym organ uznał, że wskutek stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę materialną kwestionowanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nastąpiło wyłączenie możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz osób prawnych (z wyjątkiem: spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu). W konsekwencji przyjął, że w niniejszej sprawie zachodzi prawdopodobieństwo wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. wydania decyzji bez podstawy prawnej.
W skardze na ww. postanowienie spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 159 § 1 kpa poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż na gruncie niniejszej sprawy zachodzi prawdopodobieństwo, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 roku obarczona jest jedną z wad wymienionych w przedmiotowym przepisie, w konsekwencji przedwczesne zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania decyzji, w konsekwencji naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych a ponadto błędne uznanie, iż powyższa decyzja Starosty Kościerskiego stanowi akt kwalifikujący się do wstrzymania jego wykonania. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia I i II instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie wstrzymujące wykonalność ostatecznej decyzji administracyjnej w wyniku zainicjowania w stosunku do niej nadzwyczajnego trybu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Wstrzymanie wykonalności decyzji w tym trybie przewiduje art. 159 kpa, zatem jedynie jego wykładnia może być przedmiotem kontrowersji. Przepis ten stanowi, że podstawą wstrzymania wykonalności decyzji administracyjnej może być prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Wbrew zarzutom skargi, przepis ten nie stanowi o wysokim prawdopodobieństwie, czy też o oczywistości naruszenia prawa, lecz jedynie o prawdopodobieństwie. W tym zakresie organ uzasadnił swoje stanowisko powołując się na konkretny wyrok Trybunału Konstytucyjnego eliminujący z obrotu prawnego przepisy, na podstawie których zapadła kwestionowana w trybie nadzwyczajnym decyzja. Kwestie podniesione w skardze, wskazujące na orzecznictwo związane ze stosowaniem art. 156 §1 pkt. 2 kpa, w szczególności te dotyczące braku podstawy prawnej aktu administracyjnego, nie mogą być badane w toku niniejszego postępowania, gdyż stanowić będą dopiero meritum orzekania organu podczas procedury nieważnościowej. Poza kwestią zaistnienia przesłanki wydania decyzji bez podstawy prawnej, organ nadzoru powinien przede wszystkim zbadać i porównać poszczególne daty: publikacji wyroku TK, derogacji przepisów a także wydania czy ostateczności spornej decyzji. Orzekanie w tym zakresie przez Sąd administracyjny na etapie oceny zasadności wstrzymania decyzji weryfikowanej w procedurze nadzoru, stanowiłoby przedwczesny eksces orzeczniczy. Tymczasem jedynym podmiotem uprawnionym do orzekania w kwestii nieważności ww. decyzji z 2015 r. jest organ nadzoru, sądy administracyjne w dalszej kolejności sprawują kontrolę nad legalnością tego rodzaju orzeczenia, nie mogą natomiast zastępować organu w dokonywaniu pierwotnej oceny stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. W tej sytuacji, skoro organy przedstawiły konkretne i rzeczowe uzasadnienie stanowiące podstawy do twierdzenia o zasadności wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do ww. decyzji, to jednocześnie należy przyjąć, że przedstawiły argumenty za prawdopodobieństwem zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 kpa. Powyższe, rzecz oczywista, nie przesądza wyniku sprawy.
Wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 159 § 1 kpa, jak zasadnie podniósł organ, nie przesądza o stwierdzeniu nieważności badanej w tym trybie decyzji. Udowodnienie istnienia bądź nieistnienia kwalifikowanych wad postępowania następuje dopiero w dalszej części nadzorczego postępowania administracyjnego.
Z tych względów skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ppsa), przywołany w skardze przepis nie został bowiem naruszony. Wyrok zapadł na posiedzeniu niejawnym w ramach art. 119 pkt. 3 ppsa.