I SA/Wa 649/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę PKP S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego do gruntów Skarbu Państwa. Podstawą prawną wniosku o uwłaszczenie był art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", który wymagał, aby grunty były własnością Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. i w dniu wejścia w życie ustawy (27 października 2000 r.), a także znajdowały się w posiadaniu PKP. Sąd administracyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na prawomocnych postanowieniach Sądu Rejonowego w [...] stwierdzających nabycie przez zasiedzenie prawa własności przedmiotowych gruntów na rzecz Skarbu Państwa z dniem 1 stycznia 2003 r. W ocenie Sądu, skoro własność Skarbu Państwa powstała dopiero w 2003 r., to nie mogła ona istnieć ani w 1990 r., ani w 2000 r. Tym samym, podstawowy warunek uwłaszczenia – własność Skarbu Państwa w wymaganych datach – nie został spełniony. Sąd odrzucił argumenty PKP S.A. dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), wskazując, że nawet gdyby pozostałe przesłanki (posiadanie, brak dokumentów przekazania) zostały spełnione, to brak własności Skarbu Państwa w kluczowych datach czynił dalsze postępowanie dowodowe bezcelowym. Sąd podkreślił również, że prawomocne orzeczenia sądów powszechnych wiążą inne organy państwowe i administracji publicznej, uniemożliwiając ponowną ocenę kwestii własności. W konsekwencji, Sąd uznał decyzje organów obu instancji za prawidłowe i oddalił skargę PKP S.A.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP w kontekście prawomocnych orzeczeń o zasiedzeniu stwierdzających własność Skarbu Państwa z datą późniejszą niż wymagana przez ustawę. Potwierdzenie mocy wiążącej orzeczeń sądów powszechnych dla organów administracji.
Dotyczy specyficznej sytuacji uwłaszczenia PKP S.A. na podstawie ustawy z 2000 r. i prawomocnych orzeczeń o zasiedzeniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka PKP S.A. nabyła z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego do gruntów Skarbu Państwa na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", jeśli własność Skarbu Państwa do tych gruntów powstała w drodze zasiedzenia z datą późniejszą niż wymagana przez ustawę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie nabyła prawa użytkowania wieczystego, ponieważ kluczowym warunkiem jest, aby grunty stanowiły własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (27 października 2000 r.), a w tym przypadku własność Skarbu Państwa powstała dopiero w 2003 r. w drodze zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na prawomocnych postanowieniach sądu powszechnego o zasiedzeniu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa z datą 1 stycznia 2003 r. Skoro własność Skarbu Państwa powstała tak późno, nie mogła być spełniona przesłanka własności państwowej w wymaganych przez ustawę datach (5 grudnia 1990 r. i 27 października 2000 r.), co uniemożliwia uwłaszczenie.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) przez organy administracji miało wpływ na wynik sprawy, jeśli podstawowa przesłanka materialnoprawna (własność Skarbu Państwa) nie została spełniona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ brak spełnienia kluczowej przesłanki materialnoprawnej czynił dalsze postępowanie dowodowe bezcelowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet gdyby organy nie zgromadziły wszystkich dowodów dotyczących posiadania czy braku dokumentów przekazania, to brak własności Skarbu Państwa w wymaganych datach był przeszkodą nie do pokonania dla uwłaszczenia. Uchybienie przepisom postępowania ma znaczenie tylko wtedy, gdy wpływa na wynik sprawy, co w tym przypadku nie miało miejsca.
Przepisy (8)
Główne
u.o.k.i.r.p.p. art. 34
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Przepis ten określa przesłanki nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. do gruntów Skarbu Państwa, w tym wymóg własności Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (27 października 2000 r.).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis stanowiący podstawę do oddalenia skargi, jeśli sąd uzna, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Pomocnicze
u.o.k.i.r.p.p. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Przepis ten stanowi, że nabycie praw, o których mowa w art. 34 ust. 1, potwierdza wojewoda w drodze decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organowi podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.c. art. 365 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający moc wiążącą prawomocnych orzeczeń sądowych, które wiążą nie tylko strony, ale także inne sądy, organy państwowe i administracji publicznej.
k.c. art. 172 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie po upływie określonego czasu posiadania.
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis umożliwiający rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych okolicznościach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie kluczowej przesłanki materialnoprawnej – własności Skarbu Państwa do gruntów w wymaganych datach (5 grudnia 1990 r. i 27 października 2000 r.), co wynika z prawomocnych postanowień sądu powszechnego o zasiedzeniu. • Prawomocne orzeczenia sądów powszechnych wiążą organy administracji, uniemożliwiając ponowną ocenę kwestii własności.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) przez organy administracji. • Argumentacja PKP S.A. o posiadaniu nieruchomości i konieczności uwzględnienia tego faktu mimo braku własności Skarbu Państwa w odpowiednich datach.
Godne uwagi sformułowania
"Skoro tak, to nie można twierdzić, że Skarb Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. mógł być właścicielem tego mienia. Podobnie nie był właścicielem (Skarb Państwa) spornych działek również 27 października 2000 r., czyli w dniu wejścia w życie ustawy." • "Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, zarówno organ I instancji, jak i Minister zasadnie przyjęły, że brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez skarżącą spółkę powstania z mocy prawa (ex lege) prawa użytkowania wieczystego gruntów opisanych we wniosku." • "Zasiedzenie nieruchomości jest zatem pierwotnym sposobem nabycia prawa własności gruntu, w sytuacji gdy podmiot nieuprawiony (nie właściciel), który posiada nieruchomość nabywa wymienione prawo podmiotowe. Nie jest bowiem możliwa sytuacja, aby właściciel nieruchomości dochodził swojego prawa w trybie zasiedzenia. Zasiadywać można bowiem jedynie cudzą nieruchomość a nie własną." • "Niemniej jednak wobec niewątpliwej okoliczności niespełnienia przesłanki własności Skarbu Państwa do gruntu, zdaniem Sądu, ustalanie spełnienia pozostałych przesłanek jest bezcelowe, ponieważ muszą być one spełnione łącznie, aby mogło dojść do uwłaszczenia w trybie art. 34 ust. 1 ustawy."
Skład orzekający
Dorota Apostolidis
przewodniczący
Łukasz Trochym
sprawozdawca
Dariusz Pirogowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP w kontekście prawomocnych orzeczeń o zasiedzeniu stwierdzających własność Skarbu Państwa z datą późniejszą niż wymagana przez ustawę. Potwierdzenie mocy wiążącej orzeczeń sądów powszechnych dla organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uwłaszczenia PKP S.A. na podstawie ustawy z 2000 r. i prawomocnych orzeczeń o zasiedzeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawomocne orzeczenia sądów powszechnych (o zasiedzeniu) mogą wpływać na postępowania administracyjne dotyczące uwłaszczenia, nawet po wielu latach. Jest to przykład złożonych relacji między różnymi gałęziami prawa.
“PKP S.A. nie uwłaszczyło się na gruncie Skarbu Państwa. Kluczowe okazało się prawomocne orzeczenie o zasiedzeniu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.