I SA/WA 644/22

I SA/Wa 644/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak /sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Monika Sawa
Symbol z opisem
6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 16, art. 7,  art. 77,  art. 80,  art. 156 par. 2,  art. 158 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 grudnia 2021 r. nr DN.gn.625.34.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 29 grudnia 2021 r., nr DN.gn.625.34.1.2021, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu odwołania J. K., uchylił w całości decyzję Wojewody Małopolskiego z 17 maja 2021 r., nr WS-III.7511.2.28.2017.RW, oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Orzeczeniem z 21 kwietnia 1955 r., nr L.Rol.U/1/0g/c/33/1/55, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. orzekło o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości W. (obecnie województwo małopolskie, powiat [...]).
Wnioskiem z 12 października 2017 r. J. K. wystąpiła o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości W., gmina P., objętych wykazem hipotecznym lwh [...] gm. Kat. W. stanowiących w dacie przejęcia współwłasność A. P. z d. U. (punkt [...] orzeczenia).
Decyzją z dnia 17 maja 2021 r. Wojewoda Małopolski odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia we wnioskowanej części.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. K.
Decyzją z 29 grudnia 2021 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił w całości decyzję Wojewody Małopolskiego z 17 maja 2021 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Minister wskazał, że odwołanie J. K. nie może zostać merytorycznie rozpatrzone. Zmianie uległ bowiem stan prawny dający podstawę do orzekania w sprawie, gdyż 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Organ przywołał następnie treść art. 2 ust. 2 ww. ustawy i podniósł, że badając sprawę przez pryzmat spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie należy zwrócić uwagę na informacje zawarte w orzeczeniu z 21 kwietnia 1955 r. Wynika z nich mianowicie, że doręczenie tego aktu miało nastąpić w trybie określonym w rozporządzeniu Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. w sprawie trybu orzekania o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz. U. Nr 37, poz. 271).
Minister wskazał, że pośród zachowanych akt archiwalnych brak jest jednak dokumentu, z którego wynikałoby kiedy orzeczenie PPRN w N. z 21 kwietnia 1955 r. zostało ogłoszone w wojewódzkim dzienniku urzędowym. W aktach sprawy brak jest również dokumentu potwierdzającego inny sposób doręczenia tego orzeczenia. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczność ta sama w sobie nie pozwala jednak na stwierdzenie, że akt ten nie został stronom doręczony. Do jego wydania doszło bowiem ponad sześćdziesiąt lat temu. Mogło się więc zdarzyć, że na skutek przekształceń organizacyjno-ustrojowych w administracji publicznej, podziału administracyjnego kraju czy archiwizacji akt nie zachowały się wszystkie dokumenty, które znajdowały się w aktach sprawy w latach 50-tych XX wieku. Ponadto, tylko część dokumentów urzędowych ma wartość historyczną i jest przechowywana wieczyście. Pozostałe materiały po upływie określonego czasu podlegają zniszczeniu (brakowaniu). Pomimo zatem, że ustalenie dokładnej daty doręczenia orzeczenia z 21 kwietnia 1955 r. nie jest w niniejszej sprawie możliwe, to, zdaniem organu, równocześnie nie można zanegować faktu doręczenia. Nie można tego uczynić tym bardziej, że przedmiotowe orzeczenie weszło do obrotu prawnego i zostało wykonane. Świadczą o tym wniosek Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z 4 maja 1955 r. skierowany do Sądu Powiatowego w N. (Wydział Ksiąg Wieczystych), o dokonanie wpisu prawa własności Skarbu Państwa do nieruchomości stanowiących współwłasność A. P. oraz dane zawarte w księdze wieczystej nr [...], w której jako właściciel nieruchomości ujawniony został Skarb Państwa, zaś podstawę wpisu prawa własności stanowiło właśnie orzeczenie o przejęciu z 21 kwietnia 1955 r.
W tej sytuacji, w ocenie organu, uznać trzeba, że doręczenie orzeczenia z 21 kwietnia 1955 r. nastąpiło najpóźniej w kwietniu 1963 r., kiedy to sąd dokonał wpisu Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości w księdze wieczystej nr [...] (do sądu można było bowiem przekazać orzeczenie ostateczne, a więc takie, które zostało skutecznie doręczone lub ogłoszone i od którego upłynął termin na jego zaskarżenie).
Minister podniósł, że wniosek J. K. wpłynął do Wojewody dniu 24 października 2017 r. (co potwierdza prezentata wpływu), a więc ten dzień jest datą wszczęcia postępowania. Oznacza to, że od doręczenia orzeczenia z 21 kwietnia 1955 r. do dnia złożenia wniosku o stwierdzenie jego nieważności (w części dotyczącej A. P.) upłynęło już ponad trzydzieści lat. Zatem, w myśl art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. z dniem 16 września 2021 r. postępowanie to podlega umorzeniu z mocy prawa, co czyni koniecznym uchylenie decyzji Wojewody Małopolskiego i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyła J. K. zarzucając jej naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji na podstawie art. 2 ust. 2 ww. ustawy, w sytuacji gdy powołany przepis narusza wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę zaufania jednostki do państwa i prawa, a także określone w art. 77 ust. 1 Konstytucji RP prawo do wynagrodzenia szkody jaka została wyrządzona obywatelowi przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej oraz narusza normę wskazaną w art. 77 ust. 2 Konstytucji zamykając obywatelom drogę sądową do dochodzenia wynagrodzenia szkody wynikającej z pozbawienia jednostki własności w wyniku niezgodnego z prawem działania organów administracji publicznej,
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego ustalenia daty doręczenia poprzedniczce prawnej skarżącej orzeczenia z 21 kwietnia 1955 r. i przyjęcie, że od daty doręczenia powołanego orzeczenia upłynęło ponad trzydzieści lat, co w konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, spowodowało, że spełniona została przesłanka do umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji,
3) art. 156 ust. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w wyniku umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. jest niezgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą demokratycznego państwa i prawa, z której to zasady wywodzi się zasada zaufania jednostki do państwa i prawa, a także zasadą ochrony interesów w toku postępowania oraz zasadą lex retro non agit. Skarżąca wskazała, że w żadnej mierze nie mogła podejrzewać, że w toku zainicjowanego przez nią w 2017 r. postępowania administracyjnego ustawodawca wprowadzi takie zmiany przepisów postępowania administracyjnego, które spowodują, że jej wniosek nie zostanie w sposób merytoryczny rozpatrzony przez organ odwoławczy.
Ponadto, zdaniem skarżącej, art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. narusza normy prawne wynikające z art. 77 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji. Skarżąca została faktycznie pozbawiona możliwości domagania się w przyszłości wynagrodzenia z tytułu poniesionej szkody za przejęcie przez Skarb Państwa własności nieruchomości jej poprzedniczki prawnej w sposób niezgodny z prawem. Niezgodność art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. z art. 77 ust. 1 Konstytucji implikuje również naruszenie art. 77 ust. 2 Konstytucji, który określa zakaz zamykania drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw lub wolności. W konsekwencji skarżącą pozbawiono możliwości uzyskania decyzji umożliwiającej w przyszłości dochodzenie odszkodowania na podstawie art. 4171 § 2 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącej, niezgodność powołanej normy ze wskazanymi zasadami konstytucyjnym uprawnia sąd administracyjny do odmowy jej zastosowania.
Skarżąca podniosła również, że organ odwoławczy nie wykazał wystąpienia żadnych z form ogłoszenia orzeczenia z 21 kwietnia 1955 r. określonych w rozporządzeniu Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. wydanym w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie trybu orzekania o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. Zdaniem skarżącej, swoich ustaleń w przedmiocie doręczenia przedmiotowego orzeczenia Minister nie powinien opierać jedynie na domniemaniach. Jest to o tyle istotne, że zgodnie z § 5 wyżej ww. rozporządzenia za datę doręczenia orzeczenia uważa się dzień trzydziesty następujący po dniu wydania wojewódzkiego dziennika urzędowego,
Końcowo skarżąca wskazała na kwalifikowane wady orzeczenia z 21 kwietnia 1955 r., które uzasadniają jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, a którymi w ogóle nie zajął się organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z 8 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 11 sierpnia 2021 r." Zgodnie z powołaną regulacją postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. dniem 16 września 2021 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Umorzenie postępowania z mocy prawa następuje z kolei na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości.
Z powyższego wynika, że stwierdzenie przez organ w toku prowadzonego postępowania nieważnościowego, że zostało ono wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia kwestionowanego w tym trybie rozstrzygnięcia, stanowi obligatoryjną przesłankę do umorzenia postępowania administracyjnego.
Po analizie akt sprawy Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie wszystkie przesłanki uprawniające organ do zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. zostały spełnione.
Jak wynika z akt sprawy wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z 21 kwietnia 1955 r. wpłynął do organu w dniu 24 października 2017 r. Doręczenie powyższego orzeczenia, co wynika z jego treści, miało nastąpić w trybie określonym w rozporządzeniu Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z 15 lipca 1948 r. w sprawie trybu orzekania o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz. U. Nr 37, poz. 271). Z akt sprawy wynika, że pomimo poszukiwań nie odnaleziono dokumentu, który wskazywałby kiedy przedmiotowe orzeczenie zostało ogłoszone w wojewódzkim dzienniku urzędowym. W aktach sprawy brak jest również dokumentu potwierdzającego inny sposób doręczenia tego orzeczenia.
Jednakże, co trafnie dostrzegł organ odwoławczy, przy ocenie tego zagadnienia nie sposób abstrahować od faktu znacznego upływu czasu, to jest upływu ponad sześćdziesięciu lat od dnia wydania kwestionowanego orzeczenia, i wynikającej z tego powodu całkowitej racjonalności zakładania, że sporne dowody doręczenia orzeczenia wydanego w latach 50-tych XX wieku uległy w międzyczasie zaginięciu lub rozproszeniu. Powyższe powoduje potrzebę, a nawet konieczność przyjęcia, że brak dokumentu w aktach sprawy nie zawsze musi prowadzić do wniosku, że nie został on w ogóle sporządzony. W ocenie Sądu, na automatyzm kwestionowania istnienia dokumentów nie pozwala w takich sytuacjach przede wszystkim zasada trwałości decyzji administracyjnych wyrażona w art. 16 k.p.a. W wyroku z 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2737/14, Lex nr 1794885, Naczelny Sąd Administracyjny trafnie uznał, że przewidziane w art. 156 § 2 k.p.a. ograniczenie stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na upływ czasu jest wyrazem kompromisu między zasadą legalności a zasadą trwałości decyzji. Nie jest zatem tak, że przepisy k.p.a. ustalają sztywną hierarchię zasad tego postępowania i zwalniają z konieczności ważenia zarówno interesu indywidualnego i społecznego, jak też zasad ogólnych, w tym zasady trwałości decyzji ostatecznej. W powołanym rozstrzygnięciu Naczelny Sąd Administracyjny wyraził przekonanie, że powyższe argumenty powinny być brane pod uwagę przy kontrolowaniu w trybie nadzwyczajnym legalności decyzji pochodzącej sprzed wielu lat. Wobec powyższego za uprawnione w realiach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał zbadanie przez organ nadzoru, czy wobec niezachowania w aktach sprawy dowodów doręczenia kwestionowanego orzeczenia całokształt zebranej dokumentacji w dostateczny sposób uprawdopodabnia zakładanie, że do spornego doręczenia doszło. Przekonująco w tym kontekście organ odwoławczy powołał fakt, że objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z 21 kwietnia 1955 r. zostało wykonane, a na jego podstawie Skarb Państwa został ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel spornej nieruchomości. Wobec powyższego Sąd nie podzielił zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.
Prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zdołały również podważyć zarzuty skargi nakierowane na wykazanie niekonstytucyjności normy wywodzonej z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z 11 sierpnia 2021 r. (druk sejmowy nr IX.1090) dokonana powyższą ustawą nowelizacja miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (OTK ZU Nr 5A, poz. 62). W wyroku tym sąd trybunalski stwierdził, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu powołanego orzeczenia Trybunał przypomniał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać. W tym kontekście Trybunał podkreślił, że określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania ustawodawca powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP. Natomiast odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (które stanowi również możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Co istotne, Trybunał zaakcentował, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. Zdaniem sądu trybunalskiego, po stronie ustawodawcy spoczywa wręcz obowiązek kształtowania norm prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trybunał stwierdził przy tym, że trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko gdyby ustawodawca nie przewidział ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać nieograniczoną terminem możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę.
Z powyższego wynika, że już w wyroku z 12 maja 2015 r. Trybunał Konstytucyjny stanowczo podkreślił potrzebę stabilizacji stanu prawnego ukształtowanego decyzjami ostatecznymi i utrwalenia praw nabytych z takich decyzji, która to stabilizacja leży w interesie porządku publicznego. Norma zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy, wprowadzona do porządku prawnego ustawą nowelizującą z 16 sierpnia 2021 r., jest odpowiedzią na powyższe orzeczenie trybunalskie. Istota powyższej normy opiera się na założeniu, że dochodzenie praw przez obywatela nie ma charakteru absolutnego. Zarzucając powołanej normie niekonstytucyjność skarżąca pomija, że w porządku prawnym nie podważa się konieczności ograniczenia czasowego w dochodzeniu przez obywateli ich praw (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 3182/21, Lex nr 3354545). Od wielu lat w obrocie prawnym funcjonują przepisy przewidujące takie instytucje jak zasiedzenie, przemilczenie lub przedawnienie. Jeżeli bowiem obywatel przez wiele lat nie korzysta z przysługujących mu praw, to w pewnym momencie takiej możliwości zostaje pozbawiony. Zdaniem Sądu, trzydziestoletni okres przedawnienia - w odniesieniu do orzekania o kwalifikowanych wadach nieważności - gwarantował obywatelowi odpowiednią ilość czasu na zakwestionowanie decyzji wydanych kilkadziesiąt lat temu. Jest to przy tym termin zbieżny z maksymalnym terminem nabycia prawa własności nieruchomości przez jej posiadacza uzyskującego posiadanie w złej wierze (art. 172 § 2 Kodeksu cywilnego).
W tej sytuacji Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, że w sprawie zaistniała podstawa do umorzenia postępowania nadzorczego dotyczącego kontrolowanej decyzji z 1950 r. z uwagi na brzmienie przepisów ustawy nowelizującej k.p.a. Zważyć trzeba, że z chwilą wejścia w życie powołanej ustawy (16 września 2021 r.) organy administracji utraciły możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, od której wydania lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat (art. 156 § 2 k.p.a.). Jeżeli zaś od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się w ogóle postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 158 § 3 k.p.a.).
Podniesiona w skardze argumentacja zarzuca również, że przyjęte w art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. rozwiązanie godzi w zasadę demokratycznego państwa prawa w powiązaniu z takimi wartościami jak ochrona zaufania jednostki do państwa, ochrona praw słusznie nabytych oraz ochrona interesów w toku, zasada proporcjonalności, a także zasada niedziałania prawa wstecz. Odnosząc się do powyższego podnieść trzeba, że acquis constitutionnel, wypracowany w okresie obowiązywania Konstytucji przez Trybunał Konstytucyjny, praktykę i doktrynę prawa, dopuszcza możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę zarówno retroakcji jak i retrospekcji. Zauważa się bowiem, że nie sposób abstrakcyjnie wykluczyć istnienia wymagających ochrony konstytucyjnych wartości, które będą uzasadniać odstępstwo od zasady nieretroaktywnego działania prawa. Jednakże tego rodzaju odstępstwo musi być wolne od arbitralności i podlegać ocenie z perspektywy celowości i proporcjonalności (por. orzeczenia o wzajemnym stosunku zasady lex retro non agit i zasady ochrony prawa nabytych: np. wyroki TK z 15 września 1998 r., K 10/98, z 8 grudnia 2009 r., SK 34/08). W ocenie Sądu, racje konstytucyjne w aspekcie zasady praworządności mogły zostać ograniczone przez potrzebę stabilizacji stanów społeczno - gospodarczych ukształtowanych mocą aktu administracyjnego, a ponadto przez zasadę zaufania obywatela do Państwa, w tym zasadę pewności prawa, które wynikają z art. 2 Konstytucji RP. Z tego powodu przyjęte w art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. rozwiązanie normatywne spełnia zasadę proporcjonalności w zakresie w jakim racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 148/22, Lex nr 3354507 i przywołany tam wyrok ETPCz z 30 sierpnia 2007 r., Wielka Izba, skarga nr 44302/02, § 68).
Niezależnie od powyższego podnieść trzeba, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła, na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że zastrzeżenia wnioskodawcy budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie niektórych postępowań pozostających w toku. W sytuacji zatem gdy Trybunał Konstytucyjny uzna, że regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to wówczas strona będzie uprawniona do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a k.p.a.).
Wobec powyższego za niezasadny Sąd uznał podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. w związku z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).