I SA/Wa 642/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy na decyzję Ministra Rozwoju dotyczącą stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji uwłaszczeniowej z 1990 r., uznając, że choć decyzja Wojewody była wadliwa (naruszenie właściwości), to nie można było stwierdzić jej nieważności z powodu upływu 10-letniego terminu.
Gmina wniosła skargę na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji Wojewody z 2007 r. w przedmiocie uwłaszczenia gruntu Skarbu Państwa na rzecz Polskich Kolei Państwowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja Wojewody z 2007 r. była wadliwa w zakresie właściwości organu, jednakże nie można było stwierdzić jej nieważności z powodu upływu 10-letniego terminu. Sąd podkreślił, że rozbieżności interpretacyjne przepisów w dacie wydania decyzji nie stanowiły podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy na decyzję Ministra Rozwoju, która stwierdziła wydanie z naruszeniem prawa decyzji Wojewody z 2007 r. dotyczącej nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa przez Polskie Koleje Państwowe. Gmina podnosiła, że grunt ten podlegał komunalizacji. Minister Rozwoju utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą naruszenie prawa, wskazując, że Wojewoda był organem niewłaściwym do wydania decyzji uwłaszczeniowej, gdyż grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowił własność Gminy. Organ podkreślił również, że 10-letni termin do stwierdzenia nieważności decyzji upłynął. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy. Sąd uznał, że decyzja Wojewody z 2007 r. rzeczywiście zawierała wadę w postaci naruszenia właściwości organu (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), ponieważ grunt stanowił własność Gminy, a nie Skarbu Państwa. Jednakże, zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a., nie można było stwierdzić nieważności decyzji, gdyż od jej doręczenia upłynęło ponad 10 lat. Sąd podkreślił, że rozbieżności w orzecznictwie dotyczące dowodowej wartości decyzji o naliczeniu opłat za użytkowanie gruntu w kontekście stwierdzenia prawa zarządu, nie mogły być uznane za rażące naruszenie prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd przywołał orzecznictwo NSA i TK wskazujące, że błędy wykładni prawa lub dopuszczenie rozbieżnych interpretacji nie stanowią rażącego naruszenia prawa. W związku z tym, skarga Gminy jako nieuzasadniona została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja wydana z naruszeniem właściwości organu (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) nie może zostać stwierdzona jako nieważna, jeżeli od dnia jej doręczenia upłynęło 10 lat (art. 156 § 2 k.p.a.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja Wojewody z 2007 r. była wadliwa w zakresie właściwości organu, gdyż grunt stanowił własność Gminy, a nie Skarbu Państwa. Jednakże, upływ 10-letniego terminu od doręczenia decyzji uniemożliwił stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że stwierdzono jedynie wydanie decyzji z naruszeniem prawa, a nie jej nieważność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.g.n. art. 200
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa zasady nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków przez państwowe i komunalne osoby prawne, które posiadały grunty w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. Wskazuje, że decyzję wydaje wojewoda (dla nieruchomości Skarbu Państwa) lub wójt/burmistrz/prezydent miasta (dla nieruchomości gminnych).
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji: wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.
k.p.a. art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Ograniczenie czasowe do stwierdzenia nieważności: nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a. jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji: wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Ustawa wprowadzająca zasady uwłaszczenia z dniem 5 grudnia 1990 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. 4
W brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z 2007 r., wskazywało, że stwierdzenie prawa zarządu mogło nastąpić na podstawie decyzji o naliczeniu opłaty za użytkowanie lub zarząd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Wojewody z 2007 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), ponieważ grunt stanowił własność Gminy, a nie Skarbu Państwa. Upływ 10-letniego terminu od doręczenia decyzji Wojewody z 2007 r. uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 2 k.p.a.).
Odrzucone argumenty
Argumentacja Gminy, że decyzja Wojewody z 2007 r. powinna zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) z uwagi na wątpliwości co do podstawy prawnej stwierdzenia prawa zarządu. Argumentacja Gminy, że organ nadzoru nieprawidłowo ocenił dokumenty dotyczące prawa zarządu nieruchomością przez Polskie Koleje Państwowe.
Godne uwagi sformułowania
o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy wykładni prawa, wadliwość uzasadnienia ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
sprawozdawca
Gabriela Nowak
przewodniczący
Magdalena Durzyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, w szczególności w kontekście naruszenia właściwości organu i upływu terminu 10 lat, a także definicji rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uwłaszczenia z 1990 r. i interpretacji przepisów o gospodarce nieruchomościami oraz k.p.a. w kontekście terminów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych z uwłaszczeniem gruntów i stwierdzaniem nieważności decyzji administracyjnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Nieważność decyzji administracyjnej po 10 latach? Sąd wyjaśnia granice czasowe.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 642/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-01-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-03-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/ Gabriela Nowak /przewodniczący/ Magdalena Durzyńska Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 151/22 - Wyrok NSA z 2023-03-02 Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 115 poz 741 art. 200 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę. Uzasadnienie Minister Rozwoju decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] stwierdzającą, że decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2007 r. nr [...], stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r., przez Polskie Koleje Państwowe w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w obrębie [...] Nr [...], stanowiącego działkę nr [...] o pow. [...] ha oraz prawa własności znajdujących się na ww. gruncie budynków, budowli i urządzeń, w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2007 r., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu Skarbu Państwa, stanowiącego działkę nr [...] o pow. [...] ha oraz prawa własności znajdujących się na ww. gruncie budynków, budowli i urządzeń. Starosta [...] pismem z [...] sierpnia 2016 r. przekazał Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa wniosek Gminnej Spółdzielni "[...]" w [...] z [...] lipca 2016 r. dotyczący stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] ha, wydzielonej z działki nr [...] na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z [...] października 2011r. Następnie Wójt Gminy [...] pismem z [...] sierpnia 2017 r. zwrócił się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] lutego 2007 r. w części dotyczącej działki nr [...] podnosząc, że przedmiotowy grunt podlegał komunalizacji na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Wojewoda [...] ostateczną decyzją z [...] czerwca 2018 r. stwierdził, że z dniem [...] maja 1990 r. Gmina [...] nabyła z mocy prawa, nieodpłatnie prawo własności nieruchomości położonej w jedn. ewid. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha Następnie Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] kwietnia 2019 r. stwierdził, że decyzja z [...] lutego 2007 r. w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] ha została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji organ zaznaczył, że działka wskazana we wniosku Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2017 r., tj. działka nr [...] skomunalizowana decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. wchodziła w skład nieruchomości uwłaszczonej decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2007 r. Przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Gminy [...], zatem Wojewoda [...] był organem niewłaściwym w sprawie wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu oraz prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na tym gruncie, w części dotyczącej działki nr [...]. Zdaniem organu decyzja uwłaszczeniowa z [...] lutego 2007 r. zawiera zatem wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, tj. art. 200 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał jednocześnie, że zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a. jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat. Z akt sprawy wynika, że decyzję uwłaszczeniową doręczono Urzędowi Gminy w [...][...] marca 2007 r., a zatem 10-letni termin, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a. upłynął 6 marca 2017 r. Nie jest więc możliwe stwierdzenie nieważności tej decyzji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, lecz stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa. Wójt Gminy [...] wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] kwietnia 2019 r. Minister Rozwoju rozpoznając sprawę przytoczył przepisy k.p.a. i zasady dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji oraz zaznaczył, że zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób, przy czym decyzję wydaje wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Z kolei w myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Organ nadzoru wskazał, że na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z [...] października 2011 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] została podzielona m.in. na działkę nr [...], stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania. Stosownie do art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., aby można było wydać decyzję uwłaszczeniową, nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. musiała stanowić własność Skarbu Państwa lub gminy oraz pozostawać w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych. Minister podkreślił, że w dniu 5 grudnia 1990 r., nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiąca część dawnej działki nr [...], stanowiła własność Gminy [...] na podstawie decyzji komunalizacyjnej z [...] czerwca 2018 r., co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. Wojewoda [...] był więc organem niewłaściwym w sprawie wydania decyzji z [...] lutego 2007 r. Przedmiotowa decyzja uwłaszczeniowa zawiera więc wadę, o której mowa w 156 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, tj. art. 200 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z akt sprawy wynika ponadto, że decyzja ta doręczona została Urzędowi Gminy w [...][...] marca 2007 r., a zatem 10-letni termin, o którym mowa w art. 156 § 2 kpa upłynął 6 marca 2017 r. Słusznie organ pierwszej instancji uznał więc, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności tej decyzji, lecz stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa Odnosząc się do oceny spełnienia przesłanki pozostawania przedmiotowego gruntu w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego "[...]" w [...] organ wskazał, że powyższa okoliczność została uznana przez organ wojewódzki za udowodnioną na podstawie decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] grudnia 1987 r. nr [...] wydanej w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej za przysługujące przedsiębiorstwu państwowemu "[...]" w [...] prawo użytkowania nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Minister zaznaczył, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z [...] lutego 2007 r., stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości mogło nastąpić na podstaw m.in. decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania lub zarządu nieruchomością. Zatem organ wojewódzki korzystając zgodnie z art. 80 k.p.a. z przysługującej mu swobody w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że przesłanka pozostawania przedmiotowego gruntu w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego "[...]" w [...] w niniejszej sprawie została spełniona. Aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne w przedmiocie dowodowej decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania lub zarządu, w kontekście wykazania przesłanki prawa zarządu określonej w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., jest ugruntowane i stoi na stanowisku, iż dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wówczas, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu. Minister wskazał, że powyższa kwestia, w momencie wydawania decyzji z [...] lutego 2007 r. budziła wątpliwości judykatury i stanowisko to nie było jednolite, w szczególności w sytuacji, gdy obowiązujący przepis § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. wskazywał za wystarczający do stwierdzenia prawa zarządu dokument o naliczeniu opłaty za użytkowanie lub zarząd. Zdaniem organu spór co do wykładni przepisu prawa materialnego nie może stanowić przesłanki do uznania, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a.. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Ponieważ postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym, gdyż umożliwia wzruszenie decyzji ostatecznej ze skutkiem odstąpienia od zasady ochrony trwałości takich decyzji, przepisy regulujące zasady prowadzenia takiego postępowania winny być interpretowane ściśle. Powyższe wyklucza zatem możliwość rozszerzającej wykładni przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności. Co więcej zasada praworządności nie uzasadnia rozwiązania prawnego umożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, gdy decyzja ta korzystała przez kilkanaście lat z domniemania zgodności z prawem, wywołuje skutki polegające na nabyciu prawa lub ukształtowaniu ekspektatywy nabycia praw przez jej adresatów, a dodatkowo przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter niedookreślony. Nie służyłoby to realizacji zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady pewności prawa, wynikających z art. 2 Konstytucji. Gmina [...] wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasadzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: a) prawa procesowego które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przeprowadzenie przez organ nieprawidłowej oceny dokumentów znajdujących się w aktach sprawy dotyczących prawa zarządu nieruchomością przez [...], w sytuacji gdy prawidłowo przeprowadzona ocena tych akt powinna prowadzić do wniosku, że prawo zarządu nieruchomością [...] nie przysługiwało i wydający decyzję Wojewoda [...] winien właśnie tak ustalić stan faktyczny sprawy i odmówić wydania decyzji ustalającej na rzecz [...] prawo użytkowania wieczystego gruntu, a rozpoznający sprawę Minister Rozwoju winien stwierdzić nieważność wydanej, wbrew zaistniałym faktom, decyzji. b) prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy, z uwagi na stan faktyczny sprawy winien on znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów podkreślając, że prawidłowo ustalony i oceniony stan faktyczny sprawy powinien prowadzić do wniosku, że skoro w aktach sprawy brak jest decyzji administracyjnej ustalającej prawo użytkowania na rzecz [...], a znajduje się jedynie decyzja o naliczeniu opłat, decyzja o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego na rzecz [...] nie powinna w ogóle zostać wydana przez Wojewodę [...], a skoro już doszło do jej wydania winna ona być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa i organ powinien stwierdzić jej nieważność. Ponadto właśnie wobec występujących rozbieżności w judykaturze co do wartości dowodowej decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania lub zarządu w kontekście spełnienia przesłanki prawa zarządu z ostrożności Wojewoda winien odmówić wydania/nie wydawać decyzji ustalającej prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...], jako pociągającej za sobą daleko idące skutki prawne. Decyzja taka winna być wydana jedynie w niebudzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy. Za takim stanowiskiem przemawia również fakt, że przepis wskazujący przesłanki wystarczające do stwierdzenia prawa zarządu nie był przepisem rangi ustawowej, a jedynie rozporządzenia. Tym bardziej, że jak wskazuje sam organ, istniejące wcześniej rozbieżności w judykaturze zastąpiło ostatecznie ugruntowane już orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym decyzja o naliczeniu opłat za zarząd lub użytkowanie sama w sobie nie stanowi przesłanki pozwalającej na uznanie, iż prawo zarządu zostało ustanowione w drodze decyzji administracyjnej, tj. w sposób prawidłowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że fundamentalną zasadą procedury administracyjnej jest zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Z zasady tej wynika, że wzruszenie każdej ostatecznej decyzji administracyjnej, niezależnie od trybu w jakim ona zapadła, może nastąpić jedynie wyjątkowo – tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Artykuł 156 § 1 k.p.a. enumeratywnie wymienia przesłanki, których zaistnienie powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji . W myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych, wykształcił się pogląd, w myśl którego o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy wykładni prawa, wadliwość uzasadnienia ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Warunkiem wstępnym jest tu ustalenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny, możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów bez potrzeby korzystania z zaawansowanych metod wykładni (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2014 r., I OSK 3072/12, CBOSA). Innymi słowy, jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2008 r., II OSK 404/08, CBOSA). Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, Sąd w pełni aprobuje ustalenia i oceny przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w związku z czym nie zachodzi potrzeba ich ponownego, pełnego przytoczenia. Zgodnie z art.200 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady: 1)nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych; 2)nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. Istotnym jest, że będąca przedmiotem kontrolowanej przez organy decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2007r. działka nr [...] wydzielona została z działki nr [...] decyzją Wójta Gminy [...] z [...] października 2011r. Stosownie zaś do decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] czerwca 2018r. stała się z dniem 27 maja 1990r. własnością Gminy [...], co oznacza, że Wojewoda [...] rozpoznający wniosek [...] o wydanie decyzji na podstawie art. 200 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami nie był właściwy do jego rozpoznania. Z uwagi na powyższe Minister Rozwoju trafnie uznał, będąca przedmiotem kontroli decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2007r. odnośnie działki nr [...] zawiera wadę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. gdyż została wydana z naruszeniem art. 200 ust. 1 p. 2 cyt. ustawy z 21 sierpnia 1997r., jednakże nie można stwierdzić jej nieważności ponieważ w dniu 6 marca 2017r. upłynął 10 letni termin wskazany w treści 156 § 2 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2007r. z powodu przyjęcia w niej udowodnienia przez [...] przesłanki sprawowania zarządu nad sporną działką za pomocą decyzji Naczelnika Gminy [...] ustalającej wysokość opłaty rocznej za użytkowanie nieruchomości. Sąd w pełni podziela pogląd Ministra, że wskazana kwestia była w dacie wydania decyzji z [...] lutego 2007r. nieoczywista. Pomimo bowiem brzmienia § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, dopuszczającego uwzględnienie wniosku [...] w oparciu o decyzję ustalającą opłatę za grunt przyjęte zostało, że ustanowienie prawa zarządu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w związku z art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymagało albo formy zindywidualizowanej, albo też przepisu rangi ustawowej. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 22 listopada 1999 roku, sygn. akt U 6/99 zgodnie z treścią § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 roku w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, prawo użytkowania nieruchomości wyjątkowo jedynie można stwierdzić w oparciu o decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości. Sąd konstytucyjny wyjaśnił, że decyzja taka jest niewątpliwie dokumentem i to dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów kodeksów postępowania administracyjnego i cywilnego. Jednak dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania tylko wówczas, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła czy uległa zniszczeniu. Podkreślił przy tym, że z decyzji o opłatach powinien wynikać w sposób jednoznaczny tytuł prawny ich wnoszenia: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę. W konsekwencji oznacza to, że w każdej sprawie należy ustalić, czy wydane w niej decyzje o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, tj. czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania. Mając to na uwadze, jak to wskazano wyżej uznać należy, że jeżeli przepis prawa dopuszcza jego rozbieżną interpretację to wybór jednej z takich interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. W tym stanie rzeczy skarga , na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Od 24 października 2020 r. obszar całego kraju objęty został tzw. "strefą czerwoną". W związku z tym, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne, biorąc pod uwagę brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku oraz uznając, że rozpoznanie sprawy na rozprawie mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI