I SA/Wa 621/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, utrzymującą w mocy odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP, uznając wniosek za złożony po terminie.
Skarga dotyczyła decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP. Skarżący twierdzili, że pierwotny wniosek złożono w 1990 r., a postępowanie nie zostało zakończone. Minister i Sąd uznali jednak, że wniosek z 2008 r. został już rozpatrzony decyzją z 2013 r., a późniejszy wniosek z 2020 r. złożono po terminie materialnym określonym w ustawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez J. P. Skarżący, spadkobiercy J. P., domagali się potwierdzenia prawa do rekompensaty, powołując się na wniosek złożony rzekomo w 1990 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody, wskazując, że wniosek z 2008 r. został już rozpatrzony ostateczną decyzją z 2013 r., a wniosek z 2020 r. został złożony po terminie materialnym określonym w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. Sąd podzielił stanowisko organu, uznając, że wniosek z 1990 r. został 'skonsumowany' przez późniejszy wniosek z 2008 r. i decyzję z 2013 r. Podkreślono, że postępowanie na podstawie ustawy z 2005 r. jest nowym postępowaniem, a termin na złożenie wniosku jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Sąd uznał również zarzuty naruszenia przepisów KPA za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek z 1990 r. został 'skonsumowany' przez późniejszy wniosek z 2008 r. i rozpatrzony decyzją z 2013 r. Ponowne rozpoznanie nie jest możliwe z uwagi na res iudicata.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek z 1990 r. został już rozpatrzony decyzją z 2013 r., a postępowanie na podstawie ustawy z 2005 r. jest nowym postępowaniem, które nie jest kontynuacją poprzedniego. Wydanie decyzji w 2013 r. wyklucza ponowne rozpatrzenie tej samej sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.r.r. art. 5 § ust. 3 pkt 2 i ust. 1
Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Określa termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty (do 31 grudnia 2008 r.). Wniosek złożony po tym terminie jest nieskuteczny.
u.r.r. art. 7 § ust. 2
Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Wskazuje na powiązanie z art. 5 ust. 1, co oznacza konieczność złożenia wniosku w terminie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wszczęcia postępowania i jego skutków, w tym wpływu terminu na możliwość rozpoznania sprawy.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym wydanie decyzji z naruszeniem przepisów, co może mieć zastosowanie w kontekście res iudicata.
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przepis obowiązujący przed wejściem w życie ustawy z 2005 r., wspomniany w kontekście wcześniejszych wniosków.
u.g.n. art. 212
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis wspomniany w kontekście możliwości rozpatrzenia wniosku z 1990 r.
Ustawa o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego
Przepis wspomniany w kontekście możliwości rozpatrzenia wniosku z 1990 r.
u.r.r. art. 27
Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Reguluje prowadzenie postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy z 2005 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek z 2008 r. został już rozpatrzony decyzją z 2013 r., co wyklucza ponowne rozpoznanie sprawy z uwagi na res iudicata. Wniosek z 2020 r. został złożony po terminie materialnym określonym w ustawie z 2005 r. Brak było podstaw do odtworzenia zaginionych akt postępowania z 1990 r.
Odrzucone argumenty
Wniosek z 1990 r. powinien być podstawą do wszczęcia nowego postępowania na podstawie ustawy z 2005 r. Naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej z powodu zagubienia akt. Brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i nierozpoznanie jej istoty. Dowolna ocena dowodów.
Godne uwagi sformułowania
wniosek został już 'skonsumowany' kolejnym wnioskiem J. Ś. z 2008 r. i wydaną decyzją Wojewody Małopolskiego z 27 listopada 2013 r. termin przewidziany w ustawie z 8 lipca 2005 r. jest terminem prawa materialnego, który ogranicza w czasie dochodzenie praw podmiotowych. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym.
Skład orzekający
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Nowak
przewodniczący
Anna Fyda-Kawula
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów materialnych w sprawach o rekompensaty za mienie zabużańskie oraz zasady res iudicata w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą z 2005 r. i wcześniejszymi przepisami dotyczącymi mienia zabużańskiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia rekompensat za mienie zabużańskie i interpretacji terminów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Jednakże, ze względu na złożoność prawną i brak nietypowych faktów, może być mniej interesująca dla szerszej publiczności.
“Termin na rekompensatę za mienie zabużańskie: czy wniosek z 1990 roku mógł być podstawą do odzyskania majątku?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 621/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-10-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418 art. 5 ust. 3 pkt 2 i art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) asesor WSA Anna Fyda-Kawula protokolant referent Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 stycznia 2022 r., nr DAP-WOSR-7280-172/2021/GD w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 5 stycznia 2022 r., nr DAP-WOSR-7280-172/2021/GD Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania U. P., A. P., W. P., M. T. i J. Ś. od decyzji Wojewody Małopolskiego z 26 października 2021 r., nr WS-VIII.7541.1.6.2020.TH o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. P. poza obecnymi granicami RP, w miejscowości [...], pow. [...], woj. [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 26 października 2021 r. oraz postanowienie Wojewody Małopolskiego z 28 września 2021 r. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda Małopolski ostateczną decyzją z 27 listopada 2013 r., nr WS-VIII.7541.1.12.2012.JS odmówił J. Ś. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia ww. nieruchomości. W uzasadnieniu organ podał, że w przedmiotowym postępowaniu nie udowodniono prawa własności do nieruchomości pozostawionej w [...], poza obecnymi granicami państwa polskiego. Pismem z 5 listopada 2018 r. J. Ś., U. P., A. P. oraz W. P. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z 27 listopada 2013 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dacie wydania ww. decyzji krąg spadkobierców po J. P. poza J. Ś. wyczerpywali: W. P., K. P., U. P. oraz A. P.. Podniesiono również, że J. Ś. w 1990 r. złożyła do Urzędu Miasta i Gminy w [...] wniosek o potwierdzenie uprawnień z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte pod rządami ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, która przewiduje legitymację łączną po stronie wszystkich spadkobierców. W ocenie wnioskodawców zapadła w przedmiotowej sprawie decyzja powinna niepodzielnie obejmować wszystkie strony. Decyzją z 15 stycznia 2019 r., nr DAP-WOSR-7280-343/2018/GD Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z 27 listopada 2013 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, m. in. że w aktach sprawy brak jest wniosku J. Ś. z 1990 r. o potwierdzenie uprawnień z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, na który powołują się wnioskodawcy. Natomiast postępowanie prowadzone przed Wojewodą Małopolskim w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte i prowadzone na wniosek złożony 31 grudnia 2008 r. przez J. Ś. do Wojewody Zachodniopomorskiego. Jednocześnie wskazano, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem nie została ona wydana w sprzeczności z treścią przepisów prawa, w tym w szczególności z zapisami ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2097) oraz ich wykładnią sądowoadministracyjną obowiązującą w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 487/19 oddalił skargę na powyższą decyzję. W dniu 27 sierpnia 2020 r. U. P., A. P., W. P., M. T. i J. Ś. złożyli do Wojewody Małopolskiego wniosek o: 1) nadanie biegu sprawie z wniosku J. Ś. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w miejscowości [...], województwo [...], złożonego w 1990 r. w Urzędzie Miasta i Gminy w [...], 2) odtworzenie akt postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku J. Ś. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty złożonego w 1990 r. Do powyższego wniosku załączono, m. in.: uwierzytelnioną kopię zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy w [...] z 19 listopada 1990 r. informującego, że "w rejestrze osób ubiegających się o odszkodowanie za pozostawione poza granicami Kraju mienie pod numerem 156 zarejestrowano właściciela mienia: J. P., spadkobierca J. S." oraz pismo Urzędu Rejonowego w [...] z 20 stycznia 1994 r., znak GNG-6016/156/2/91 wzywające do osobistego stawienia się w Urzędzie w związku z zarejestrowaniem w rejestrze osób ubiegających się o ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą. Wojewoda Małopolski postanowieniem z 28 września 2021 r., nr WS-VIII.7541.1.6.2020.TH odmówił odtworzenia akt postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku J. Ś. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w miejscowości [...], woj. [...], złożonego w 1990 r. do Urzędu Miasta i Gminy w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że analiza akt sprawy zakończonej decyzją Wojewody Małopolskiego z 27 listopada 2013 r. wykazała, że nie zawierają one wniosku J. Ś. z 1990 r. Ponadto, przeprowadzona kwerenda w powyższym zakresie zakończyła się wynikiem negatywnym, a strony nie przedstawiły dokumentów na podstawie których możliwe byłoby odtworzenie przedmiotowych akt. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał na brak jednoznacznej i wyraźnej podstawy wynikającej z przepisów prawa do przeprowadzenia procedury odtworzenia akt sprawy. Decyzją z 26 października 2021 r. Wojewoda Małopolski odmówił U. P., A. P., W. P., M. T. i J. Ś. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w miejscowości [...], woj. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że biorąc pod uwagę, iż poszukiwania wniosku J. Ś. nie przyniosły rezultatu, jako datę wszczęcia niniejszego postępowania przyjęto 27 sierpnia 2020 r., tj. datę wniosku o nadanie biegu sprawie w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. ww. nieruchomości. Organ stwierdził, że wniosek został złożony po terminie wyznaczonym w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r., zgodnie z którym wniosek można było złożyć do 31 grudnia 2008 r. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli: U. P., A. P., W. P., M. T. i J. Ś.. Zaskarżyli także postanowienie Wojewody z 28 września 2021 r. w przedmiocie odmowy odtworzenia akt. Po rozpatrzeniu sprawy Mister wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do 31 grudnia 2008 r. W ocenie organu odwoławczego wobec braku innego nierozpatrzonego wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. P. należało przyjąć, jako datę wszczęcia niniejszego postępowania, 27 sierpnia 2020 r., tj. datę wniosku U. P., A. P., W. P., M. T. i J. Ś. "o nadanie biegu sprawie z wniosku J. Ś. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości [...], województwo [...], złożonego w 1990 roku w Urzędzie Miasta i Gminy w [...]". Organ stwierdził, że przewidziany w ustawie termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty jest terminem prawa materialnego, który ogranicza w czasie dochodzenie praw podmiotowych. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Takie terminy mają charakter zawity i nie podlegają przywróceniu. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. W ustawie z 8 lipca 2005 r. brak jest przepisu przewidującego taką możliwość. Jednocześnie Minister uznał za całkowicie chybione stanowisko stron, że wniosek z 1990 r. mógłby obecnie stanowić podstawę do prowadzenia postępowania w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty oraz wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Wyjaśnił, że J. Ś. wystąpiła w terminie ustawowym, tj. 30 grudnia 2008 r. z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza granicami RP nieruchomości tożsamej, co wymieniona w piśmie wnioskodawców, a wniosek ten został rozpatrzony i zakończony ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z 27 listopada 2013 r. odmawiającą potwierdzenia J. Ś. prawa do rekompensaty. Dodatkowo decyzją z 15 stycznia 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra. W ocenie organu wniosek J. Ś. o potwierdzenie prawa do rekompensaty został już rozpatrzony ostateczną decyzją administracyjną wydaną zgodnie z przepisami prawa, pomimo faktu, iż na dzień jej wydania nie obejmowała ona pełnego kręgu następców prawnych po właścicielu pozostawionej nieruchomości. Za całkowicie błędne uznał Minister twierdzenia stron, że w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do nadania biegu ewentualnemu wcześniejszemu wnioskowi J. Ś. złożonemu w tej samej sprawie, bowiem wniosek J. Ś. o tym samym zakresie podmiotowym i przedmiotowym, co wymieniony w piśmie skarżących z 27 sierpnia 2020 r., został już rozpatrzony przez Wojewodę Małopolskiego ostateczną decyzją. Nawet więc w przypadku ewentualnego odnalezienia przez organ przedmiotowego wniosku z 1990 r. brak byłoby podstaw do wydania nowego i jednocześnie odmiennego rozstrzygnięcia merytorycznego, gdyż nastąpiłoby naruszenie res iudicata (powaga rzeczy osądzonej). Reasumując organ stwierdził, że ewentualny wniosek J. Ś. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, w miejscowości [...], województwo [...], złożony w 1990 r. w Urzędzie Miasta i Gminy w [...], został już skonsumowany ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z 27 listopada 2013 r. i obecnie brak byłoby podstaw prawnych do prowadzenia odrębnego postępowania w oparciu o taki wniosek, a tym bardziej do wydania kolejnej decyzji administracyjnej w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Jednocześnie Minister podzielił argumentację Wojewody zawartą w postanowieniu z 28 września 2021 r. co do braku podstaw prawnych do odtworzenia akt postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku J. Ś. złożonego w 1990 r. do Urzędu Miasta i Gminy w [...]. Wyjaśnił, że organ nie jest w stanie jednoznacznie określić treści tego wniosku lub jej domniemywać. Pomimo przeprowadzonej kwerendy żaden organ nie przekazał do Wojewody Małopolskiego wniosku J. Ś. z 1990 r. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 stycznia 2022 r. złożyli: U. P., A. P., W. P., M. T. i J. Ś.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: a) art. 61 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 27 ustawy z 8 lipca 2005 r., poprzez bezzasadne przyjęcie, jako daty wszczęcia niniejszego postępowania 27 sierpnia 2020 r., a zatem po terminie wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy w sytuacji, kiedy wniosek został złożony i postępowanie zostało wszczęte w 1990 r., co wprost wynika z załączonych dokumentów, w tym, m.in. zaświadczenia z 19 listopada 1990 r. wydanego przez Urząd Miasta i Gminy w [...], gdzie w rejestrze osób ubiegających się o odszkodowanie za pozostawienie poza obecnymi granicami kraju mienie pod nr 156 zarejestrowano właściciela - J. P. - spadkobierca J. Ś., a także uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 487/19, a postępowanie to niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z 8 lipca 2005 r. nie było prowadzone na podstawie jej przepisów, ani nigdy nie zostało formalnie zakończone, b) art. 8 § 1 kpa, poprzez naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez bezzasadne obciążenie skarżących negatywnymi konsekwencjami w postaci pozbawienia ich możliwości rzetelnego rozpoznania sprawy o rekompensatę, w sytuacji zagubienia przez organy administracyjne akt postępowania, a kiedy to z pism Wojewody Zachodniopomorskiego wprost wynika, że akta sprawy złożone przez J. Ś. do Urzędu Rejonowego w [...], które zostały zarejestrowane pod nr 156, w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez J. i B. małż. P. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskie, Wojewoda Zachodniopomorski przekazał 30 maja 2012 r. Wojewodzie Małopolskiemu, c) art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 kpa, poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i nierozpoznania jej istoty oraz rozstrzygnięcie sprawy przy zaniechaniu przeprowadzenia postępowania w przedmiocie odtworzenia zaginionych akt sprawy z wniosku złożonego przez J. Ś. do Urzędu Rejonowego w [...], które zostały zarejestrowane pod nr 156, d) art. 80 kpa, polegającym na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów oraz braku dokonania oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Małopolskiego z 26 października 2021 r. i postanowienia Wojewody Małopolskiego z 28 września 2021 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuty rozwinęli w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie było to, czy i jaki wniosek złożyła w 1990 r. J. Ś.. Jak wynika z zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy w [...] z 19 listopada 1990 r. " (...) w rejestrze osób ubiegających się o odszkodowanie za pozostawione poza granicami Kraju mienie pod nr 156 zarejestrowano właściciela/li mienia J. P. spadkobierca J. Ś. (...)". Natomiast w piśmie tego Urzędu z 20 stycznia 1994 r. wzywa się do stawienia się w urzędzie osobę wskazaną jako "J. P." w związku z zarejestrowaniem się w rejestrze osób ubiegających się o ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą. Z kolei z pisma Starosty [...] z 25 marca 2021 r. wynika, że J. Ś. była zarejestrowana w rejestrze osób ubiegających się o odszkodowanie za utracone mienie pod poz. 156. Z powyższego pisma wynika także, że J. Ś. nie występowała do Urzędu Rejonowego w [...] z wnioskiem o przyznane ekwiwalentu za mienie pozostawione przez J. i B. P., w miejscowości [...], pow. [...], woj. [...]. Natomiast z pisma Wojewody Zachodniopomorskiego z 28 listopada 2018 r. skierowanym do pełnomocnika J. Ś. wynika, że wniosek J. Ś. złożony 31 grudnia 2008 r. do tego Wojewody oraz akta sprawy złożone przez ww. wnioskodawczynię do Urzędu Rejonowego w [...] , które zostały zarejestrowane pod nr 156 w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez J. i B. małż. P. Wojewoda przekazał Wojewodzie Małopolskiemu. Organ poszukiwał wniosku J. Ś., jednakże nie udało się go odnaleźć. Z uwagi na brak dokumentów nie odtworzono akt zainicjowanych powyższym wnioskiem. Pomimo przeprowadzonej kwerendy żaden organ, do którego w toku niniejszego postępowania zwracał się Wojewoda Małopolski, nie przekazał mu wniosku J. Ś. z 1990 r. Nie udało się ponad wszelką wątpliwość ustalić jaka była treść tego pisma i jaki był zakres żądania w nim zgłoszonego. Z wyżej powołanych dokumentów, w tym z zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy w [...] z 19 listopada 1990 r. można wnioskować, że chodziło o prawo do rekompensaty za mienie pozostawione przez J. P. poza obecnymi granicami RP. Co istotne J. Ś. złożyła w grudniu 2008 r. kolejny wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości w [...], woj. [...]. Wniosek ten został rozpoznany decyzją Wojewody Małopolskiego z 27 listopada 2013 r. Wobec tego powstaje pytanie w jakim celu J. Ś. złożyła ponowny wniosek, skoro wcześniej wniosek w tej samej sprawie już złożyła. Być może wynikało to ze zmiany przepisów prawa, tj. wejścia w życie przepisów ustawy z 8 lipca 2005 r. Zważyć jednak należy, że wniosek z 1990 r. został już "skonsumowany" kolejnym wnioskiem J. Ś. z 2008 r. i wydaną decyzją Wojewody Małopolskiego z 27 listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia wnioskodawczyni prawa do rekompensaty za minie pozostawione przez J. P. w miejscowości [...]. W tym postępowaniu brała udział tylko J. Ś.. Oceny "skonsumowania" wniosku z 1990 r. nie zmienia stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 487/19. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę skarżących na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 stycznia 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z 27 listopada 2013 r. To decyzja z 15 stycznia 2019 r. i prowadzone potęgowanie nadzorcze przez Ministra było przedmiotem oceny Sądu. Natomiast do kwestii wniosku z 1990 r. Sąd odniósł się jedynie ubocznie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, m.in., że: "Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził także - wbrew stanowisku organu - że z akt sprawy wynika, iż J. Ś. w 1990 r. złożyła stosowny wniosek o potwierdzenie uprawnień z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. (.....). Wniosek ten nie został rozpatrzony ani na mocy ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, ani na mocy art. 212 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ani też na mocy ustawy z 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego. Jednakże - wbrew zarzutom skargi - nie można przyjąć, że późniejszy wniosek J. Ś. z 31 grudnia 2008 r. stanowi kontynuację wniosku poprzednio złożonego w 1990 r. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1052/14 - z treści art. 27 ustawy zabużańskiej wynika, że sprawa wszczęta wnioskiem złożonym przed wejściem w życie ustawy z 2005 r., która nie została zakończona, stanowi sprawę odrębną podlegającą załatwieniu na podstawie obowiązujących aktualnie przepisów. Postępowanie prowadzone na podstawie obecnie obowiązujących przepisów nie jest kontynuacją postępowania prowadzonego w oparciu o poprzednio obowiązujące regulacje prawne, ale odrębnym nowym postępowaniem do którego należy stosować obowiązujące przepisy zawarte w ustawie zabużańskiej z 2005 r. Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy z 8 lipca 2005 r. - tak jak przyjął to Wojewoda Małopolski w kontrolowanej decyzji z 27 listopada 2013 r.". Jak wynika z treści zacytowanego fragmentu uzasadnienia wyroku z 21 czerwca 2020 r. Sąd wskazał, że wniosek wcześniejszy podlega załatwieniu na podstawie obowiązujących przepisów, "tak jak przyjął to Wojewoda Małopolski w decyzji z 27 listopada 2013 r.". Sąd nie stwierdził, że ma być on załatwiony ponownie, pomimo wydania decyzji z 2013 r. Przy czym, co istotne, Sąd powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1052/14. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w okresie powojennym kwestie rozliczeń za nieruchomości zabużańskie były początkowo uregulowane przez ustawodawcę w kilku aktach prawnych, zawierających "cząstkowe" regulacje dotyczące ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W każdej z tych regulacji ustawodawca określił w odrębny sposób możliwości kompensacji wartości pozostawionego mienia. Ustawa zabużańska z 2005 r., wprowadziła nowe rozwiązania prawne, w tym rekompensatę również (alternatywnie) w formie pieniężnej ze środków Funduszu Rekompensacyjnego. Natomiast zgodnie z art. 27 ustawy zabużańskiej postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Postępowanie prowadzone na podstawie obecnie obowiązujących przepisów nie jest kontynuacją postępowania prowadzonego w oparciu o poprzednio obowiązujące regulacje prawne, ale odrębnym nowym postępowaniem do którego należy stosować obowiązujące przepisy zawarte w ustawie zabużańskiej z 2005 r. Skarżący wskazując na naruszenie art. 27 ustawy podnoszą, że wniosek z 1990 r. J. Ś. powinien być ponownie rozpoznany na podstawie przepisów ustawy z 8 lipca 2005 r. Jednakże uznać należy, że wobec wydania decyzji z 27 listopada 2013 r. ponowne jego rozpoznanie nie byłoby możliwe z uwagi na przepis art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W. J. S. dotyczący potwierdzenia prawa do rekompensaty za minie pozostawione przez J. P. został już rozpatrzony przez Wojewodę Małopolskiego decyzją, która stała się ostateczna. Jak wyżej zaznaczono wniosek J. Ś. złożony w 1990 r. w Urzędzie Miasta i Gminy w [...], został już skonsumowany ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z 27 listopada 2013 r. o odmowie potwierdzenia J. Ś. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości. Nie doszło więc do naruszenia art. 27 ustawy. Natomiast wniosek złożony 27 sierpnia 2020 r. dotyczący potwierdzenia skarżącym, tj. pozostałym spadkobiercom po byłym właścicielu majątku, prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości poza granicami RP w miejscowości [...], woj. [...] został złożony po terminie, o jakim mowa w art. 5 ust. 1 ustawy. Jak trafnie wskazały organy przewidziany w ustawie z 8 lipca 2005 r. termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP jest terminem prawa materialnego, który ogranicza w czasie dochodzenie praw podmiotowych. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Takie terminy mają charakter zawity i nie podlegają przywróceniu. Wobec tego nie został naruszony art. 5 ust. 1 ustawy w zw. z art. 61 § 1 i 3 kpa. Również niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Ministra przepisów art. 6, 7, 8 § 1, 77 § 1 i 80 kpa. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie konieczny do wydania rozstrzygnięcia, zgromadził i właściwie ocenił dowody, a uzasadnienie decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 kpa. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI