I SA/Wa 609/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę PKP S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, która odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Podstawą prawną był art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", który wymagał łącznego spełnienia trzech przesłanek: własności Skarbu Państwa, posiadania gruntu przez PKP w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz braku dokumentów o przekazaniu gruntu. Spór koncentrował się na przesłance posiadania. Organy administracji uznały, że PKP S.A. nie przedstawiło wystarczających dowodów na posiadanie gruntu w wymaganej dacie, mimo wezwań. Sąd podzielił to stanowisko, podkreślając, że ciężar dowodu spoczywał na stronie skarżącej, a jej pasywna postawa i brak inicjatywy dowodowej uniemożliwiły uwzględnienie wniosku. Oświadczenia przedstawicieli PKP S.A. oraz dokumenty dotyczące stanu obecnego nie mogły zastąpić dowodów potwierdzających posiadanie w 1990 r. Sąd odwołał się również do historii tytułów prawnych PKP do nieruchomości, wskazując na utratę prawa zarządu z dniem 8 grudnia 1960 r. w związku z uchyleniem rozporządzenia Prezydenta RP z 1926 r. przez ustawę o kolejach z 1960 r. Ostatecznie, z uwagi na niewykazanie kluczowej przesłanki posiadania, skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii ciężaru dowodu w postępowaniach o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na podstawie ustawy komercjalizacyjnej, zwłaszcza w kontekście posiadania gruntu w określonej dacie.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i wymaga wykazania posiadania w konkretnym dniu. Interpretacja przepisów dotyczących tytułów prawnych PKP do nieruchomości może być pomocna w podobnych sprawach historycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oświadczenie przedstawicieli spółki oraz dokumenty dotyczące stanu obecnego gruntu mogą stanowić wystarczający dowód na posiadanie gruntu przez przedsiębiorstwo państwowe w dniu 5 grudnia 1990 r. na potrzeby stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie oraz dokumenty dotyczące stanu obecnego nie są wystarczające do potwierdzenia posiadania w dacie 5 grudnia 1990 r., zwłaszcza w sytuacji braku reakcji na wezwania organu i braku innych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na stronie skarżącej, a jej bierna postawa i brak inicjatywy dowodowej uniemożliwiają uwzględnienie wniosku. Oświadczenia nie mogą zastępować wymaganych prawem dokumentów, a brak reakcji na wezwania organu dodatkowo osłabia pozycję strony.
Czy organy administracji publicznej miały obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów potwierdzających posiadanie gruntu przez PKP w dniu 5 grudnia 1990 r., mimo braku inicjatywy dowodowej ze strony PKP S.A.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada prawdy obiektywnej nie zwalnia strony z inicjatywy dowodowej, a organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na rzecz strony, która pozostaje bierna.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym obowiązek wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego przez organ nie oznacza obowiązku poszukiwania dowodów na rzecz strony, która sama ich nie przedstawia, zwłaszcza gdy może to prowadzić do niekorzystnych dla niej rezultatów.
Jaki jest wpływ utraty mocy rozporządzenia Prezydenta RP z 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" na tytuł prawny PKP do nieruchomości Skarbu Państwa?
Odpowiedź sądu
Utrata mocy rozporządzenia z 1926 r. na skutek ustawy o kolejach z 1960 r. spowodowała utratę przez PKP ustawowego tytułu prawnego do zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa z dniem 8 grudnia 1960 r.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwał NSA, wskazując, że uchylenie rozporządzenia z 1926 r. przez ustawę z 1960 r. spowodowało upadek podstawy normatywnej prawa zarządu, a PKP nie legitymowało się już tytułem prawnym do nieruchomości Skarbu Państwa, chyba że uzyskało go na podstawie późniejszych zdarzeń prawnych.
Przepisy (17)
Główne
ustawa komercjalizacyjna art. 34 § 1
Ustawa o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Grunty Skarbu Państwa w posiadaniu PKP w dniu 5 grudnia 1990 r., co do których PKP nie miało dokumentów o przekazaniu, stają się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego PKP z dniem 27 października 2000 r.
ustawa komercjalizacyjna art. 35 § 1
Ustawa o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Nabycie praw, o których mowa w art. 34 ust. 1, potwierdza wojewoda w drodze decyzji administracyjnej po złożeniu wniosku.
Dz.U. 2018 poz 1311 art. 34
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Dz.U. 2018 poz 1311 art. 35
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Oddalenie skargi.
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 120
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
t.j.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale nie zwalnia strony z inicjatywy dowodowej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena zebranego materiału dowodowego następuje z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
W sprawach, w których nie zachowały się dokumenty, stwierdzenia posiadania można dokonać zgodnie z tym przepisem.
Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29 art. 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach
Określa dokumenty potwierdzające posiadanie gruntów przez PKP.
Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29 art. 2 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach
W przypadku braku dokumentów, stwierdzenie posiadania można dokonać zgodnie z art. 75 KPA.
Ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" art. 6 § 1
Określa zadania PKP, w tym utrzymanie i eksploatację infrastruktury kolejowej.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" art. 4 § 1
Przedsiębiorstwo PKP prowadziło eksploatację linii kolejowych i obejmowało w zarząd powierniczy majątek nieruchomy.
Ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach art. 46 § 1
Utrata mocy rozporządzenia Prezydenta RP z 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" z dniem 8 grudnia 1960 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na posiadanie gruntu przez PKP w dniu 5 grudnia 1990 r. • Ciężar dowodu w zakresie posiadania spoczywał na stronie skarżącej (PKP S.A.). • Pasywna postawa strony skarżącej i brak inicjatywy dowodowej. • Oświadczenia przedstawicieli spółki oraz dokumenty dotyczące stanu obecnego nie zastępują dowodów wymaganych prawem dla potwierdzenia posiadania w przeszłości.
Odrzucone argumenty
Organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy. • Organy błędnie ograniczyły własne działania jedynie do wystąpienia do wnioskodawcy. • Nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i ocena dowodów w sposób dowolny. • Nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji. • Mylne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał nie na organie, lecz na skarżącej • strona nie może pozostać bierna w zbieraniu materiału dowodowego • organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie • nie było wolą ustawodawcy potwierdzenie przysługiwania PKP zarządu [...] po 1960 r. bez odpowiedniej podstawy prawnej
Skład orzekający
Łukasz Trochym
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
sędzia
Dariusz Pirogowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii ciężaru dowodu w postępowaniach o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na podstawie ustawy komercjalizacyjnej, zwłaszcza w kontekście posiadania gruntu w określonej dacie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i wymaga wykazania posiadania w konkretnym dniu. Interpretacja przepisów dotyczących tytułów prawnych PKP do nieruchomości może być pomocna w podobnych sprawach historycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym, ze względu na szczegółowe omówienie ciężaru dowodu i interpretacji przepisów dotyczących uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“PKP S.A. przegrywa sprawę o grunt: kluczowy dowód okazał się niewystarczający.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.