I SA/Wa 1883/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki S.A. na decyzję Ministra stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej, uznając spółkę za podmiot nieuprawniony do wniesienia skargi.
Sprawa dotyczyła skargi spółki S.A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która stwierdziła nieważność decyzji Wojewody o przekazaniu mienia państwowego gminie. Minister uznał, że przekazanie mienia było niezgodne z prawem, ponieważ nie było ono związane z zadaniami gminy, jednak ze względu na nieodwracalne skutki prawne (sprzedaż części nieruchomości), decyzja komunalizacyjna nie została w całości unieważniona. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki, uznając ją za podmiot nieposiadający interesu prawnego do jej wniesienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki S.A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1998 r. o przekazaniu mienia państwowego gminie Z. Minister uznał, że pierwotna decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., ponieważ przekazywane mienie nie było związane z realizacją zadań gminy. Jednakże, ze względu na fakt, że gmina sprzedała część nieruchomości osobom trzecim, co wywołało nieodwracalne skutki prawne, decyzja komunalizacyjna nie mogła zostać w całości unieważniona. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki S.A., stwierdzając, że spółka nie posiadała interesu prawnego do jej wniesienia, ponieważ nabycie przez nią roszczenia o wydanie nieruchomości nie czyniło jej stroną postępowania komunalizacyjnego. W związku z tym sąd nie badał merytorycznych zarzutów skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot taki nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję komunalizacyjną.
Uzasadnienie
Interes prawny do wniesienia skargi na decyzję administracyjną musi mieć charakter materialnoprawny i wynikać z istnienia prawa lub obowiązku mającego źródło w przepisie prawa materialnego. Nabycie roszczenia o wydanie nieruchomości nie jest równoznaczne z uzyskaniem tytułu prawnego do nieruchomości i nie czyni z nabywcy strony postępowania komunalizacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm. art. 5 § ust. 4
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Dotyczy mienia ogólnonarodowego (państwowego) innego niż wymienione w ust. 1-3, które jest związane z realizacją zadań gminy. Wskazuje na mienie bezpośrednio związane z realizacją zadań gminy, a nie pośrednio.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym rażące naruszenie prawa.
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 105 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 art. 54 § § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe
Dotyczy bezskuteczności czynności prawnych w postępowaniu upadłościowym.
Dz. U. Nr 14, poz. 87 art. 7
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dz. U. Nr 19, poz. 147 art. 5
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
W związku z art. 6, dotyczy rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Dz. U. Nr 153, poz. 1269 art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnienie do wniesienia skargi.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 44
Kodeks cywilny
Definicja mienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka S.A. nie posiadała interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję komunalizacyjną, ponieważ nabyła jedynie roszczenie o wydanie nieruchomości, a nie tytuł prawny do niej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące nieprawidłowej oceny skutków prawnych decyzji komunalizacyjnej przez Ministra. Zarzuty dotyczące naruszenia zasady państwa prawa i zaufania obywateli do państwa. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie argumentacji skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny musi mieć charakter materialnoprawny nabycie roszczenia o wydanie skomunalizowanej nieruchomości nie legitymowało [...] S.A. jako strony w postępowaniu odpłatne nabycie opisanej nieruchomości przez osoby trzecie wywołało nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 kpa
Skład orzekający
Anna Łukaszewska-Macioch
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Żmich
członek
Sławomir Antoniuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania komunalizacyjnego oraz stosowania art. 156 § 2 k.p.a. w kontekście nieodwracalnych skutków prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia państwowego i obrotem nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do wniesienia skargi oraz interpretacją 'nieodwracalnych skutków prawnych' w kontekście obrotu nieruchomościami, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.
“Czy nabycie samego roszczenia o nieruchomość daje prawo do jej odzyskania przez sąd?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1883/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-05-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-10-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Łukaszewska-Macioch /przewodniczący sprawozdawca/ Przemysław Żmich. Sławomir Antoniuk Symbol z opisem 6101 Przekazanie gminie z urzędu lub na wniosek mienia państwowego związanego z realizacją zadań gminy Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Sędziowie asesor WSA Sławomir Antoniuk asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2006 r. sprawy ze skargi "[...]" S.A. z siedzibą w Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności oraz wydania z naruszeniem prawa decyzji o przekazaniu gminie mienia Skarbu Państwa oddala skargę. Uzasadnienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., po rozpatrzeniu wniosków: Syndyka Masy Upadłości [...] Fabryki [...] w Z., [...] Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. oraz Prezydenta Miasta Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., w której orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. nr [...] o przekazaniu na własność Gminy Z. o statusie miejskim mienia państwowego. Decyzja ostateczna została wydana w oparciu o następujące ustalenia stanu faktycznego: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1998 r. nr [...], na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), przekazał na własność Gminy Z. o statusie miejskim mienie państwowe obejmujące zabudowaną nieruchomość Skarbu Państwa wraz z budynkami, urządzeniami i pozostałymi przynależnościami gruntowymi, szczegółowo opisanymi w załącznikach nr 1 i 2 tej decyzji, położoną w obrębie [...] miasta Z., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha, uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...]. Decyzja komunalizacyjna nie została zaskarżona w ustawowym terminie i stała się ostateczna. Po skomunalizowaniu przedmiotowej nieruchomości decyzją z dnia [...] października 1999 r. nr [...] dokonano podziału działki nr [...] o pow. [...] m2 na dwie działki: nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] października 2003 r. Gmina Miasto Z. sprzedała nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] spółce jawnej [...] z siedzibą w L., która z kolei aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2004 r. sprzedała ją [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w W. Syndyk Masy Upadłości [...] Fabryki [...] w Z. pismem z dnia 24 listopada 1999 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...], lecz wniosek ten Syndyk cofnął pismem z dnia 19 kwietnia 2000 r., w związku z czym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. umorzył postępowanie wszczęte tym wnioskiem. Pismem z dnia 26 listopada 2003 r. Syndyk Masy Upadłości [...] Fabryki [...] w Z. ponownie wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] czerwca 1998 r. wskazując na rażące naruszenie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. i wyjaśnił, że przekazana Gminie nieruchomość była typową nieruchomością fabryczną (zabudowana budynkiem odlewni), a zatem nie mogła być związana z realizacją zadań Gminy Z. Przed wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji komunalizacyjnej zarządca komisaryczny [...] Fabryki [...] w Z. aktem notarialnym z dnia [...] maja 1998 r. Repertorium [...] nr [...] zrzekł się na rzecz Skarbu Państwa prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. [...] m2 i własności budynków położonych na tej działce. Skomunalizowaną nieruchomość Gmina sprzedała w dniu [...] października 2003 r. w celach komercyjnych spółce jawnej [...] w L. Syndyk zwrócił przy tym uwagę, że czynność prawna zrzeczenia się przedmiotowej działki przez zarządcę komisarycznego z mocy art. 54 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512) była bezskuteczna wobec Masy Upadłości [...] Fabryki [...] z uwagi na to, że między zrzeczeniem się praw do nieruchomości a datą złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości [...], nie upłynął rok. Ponadto zgoda Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. na zrzeczenie się mienia, wyrażona w piśmie z dnia [...] stycznia 1998 r. nr [...], jest nieważna, ponieważ nie została udzielona w formie aktu notarialnego. Te okoliczności uzasadniają interes prawny Masy Upadłości [...] Fabryki [...] w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o komunalizacji. Pismem z dnia 12 października 2004 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r. stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji w części dotyczącej obecnej działki nr [...] o pow. [...] m2, natomiast co do części dotyczącej obecnej działki nr [...] o pow. [...] m2 stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru, w związku ze zgłoszonym w toku postępowania nadzorczego zarzutem naruszenia zasady rei iudicatae wyjaśnił, że decyzja wydana w trybie art. 105 § 2 kpa, jeżeli o umorzenie postępowania wystąpiła strona, na której wniosek postępowanie zostało wszczęte, nie pozbawia organu – w przypadku zaistnienia stosownych okoliczności – do przeprowadzenia z urzędu postępowania administracyjnego, którego celem będzie weryfikacja decyzji pod kątem istnienia bądź nieistnienia kwalifikowanych wad tej decyzji. Oceniając decyzję komunalizacyjną z dnia [...] czerwca 1998 r. organ wziął pod uwagę, że przepis art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., na podstawie którego Wojewoda [...] przekazał mienie Skarbu Państwa Gminie Z. stanowi, iż gminie, na jej wniosek, może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3 tego artykułu, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Tak sformułowany przepis wskazuje, że dotyczy on mienia bezpośrednio związanego z realizacją zadań gminy, a nie mienia, które jedynie może wpływać na realizację tych zadań w sposób pośredni. W rozpatrywanej sprawie warunek związania komunalizowanego mienia z zadaniami gminy nie został spełniony, o czym wiedział Wojewoda [...] wydając decyzją komunalizacyjną, albowiem w uzasadnieniu decyzji wskazał, że "omawiana działka znajduje się w strefie istniejącej zabudowy i posłuży gminie do realizacji zadań własnych". Nie bez znaczenia jest też fakt, że władze miasta Z. po skomunalizowaniu nieruchomości dokonały jej podziału na dwie działki, z których jedną zbyły na rzecz osób trzecich. Przekazanie gminie na podstawie art. 5 ust. 4 mienia nie spełniającego przesłanki określonej w tym przepisie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji komunalizacyjnej. Jednakże, zgodnie z art. 156 § 2 kpa, nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. O tym, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne można mówić, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego skutku. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie, bowiem po dokonaniu podziału będącej przedmiotem komunalizacji działki nr [...] o pow. [...] m2 na dwie działki: nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, Gmina Miasta Z. aktem notarialnym z dnia [...] października 2003 r. sprzedała działkę nr [...] o pow. [...] m2 spółce jawnej [...] w L., która z kolei zbyła ją na rzecz [...] Polska Sp. z o.o. Zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r. sygn. akt III AZP 4/92 (OSNC 1992/12/211) jeżeli obrót nieruchomością poprzedzony był wydaniem decyzji administracyjnej, a decyzja ta dotknięta jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa, zbycie na rzecz osoby chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji i powinno być oceniane jako zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych. Organ administracji nie może we własnym zakresie rozstrzygać o ważności umowy przeniesienia własności; kwestię ważności takiej czynności prawnej może ocenić tylko sąd powszechny. W przedmiotowej sprawie oznacza to, że odpłatne nabycie opisanej nieruchomości przez osoby trzecie wywołało nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, co wyłącza możliwość wyeliminowania przez organ nadzoru z obrotu prawnego wadliwej decyzji komunalizacyjnej w części obejmującej sprzedaną działkę nr [...]. Nie ma natomiast przeszkód do stwierdzenia nieważności tej decyzji w pozostałej części. Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2005 r. wnieśli: [...] S.A. z siedzibą w Z., [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w W., Syndyk Masy Upadłości [...] Fabryki [...] z siedzibą w Z. oraz Gmina Z. o statusie miejskim. [...] S.A. oraz Syndyk Masy Upadłości [...] Fabryki [...] wnieśli o uchylenie pkt 2 decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. i stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. również w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] m2. Wnioskodawcy zakwestionowali przyjęte w decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stanowisko w kwestii nieodwracalnych skutków prawnych decyzji komunalizacyjnej. [...] Polska Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie powagi rzeczy osądzonej, z uwagi na to, że już wcześniej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozstrzygnął o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] czerwca 1998 r. Zarzucił ponadto niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności związanych z postępowaniem komunalizacyjnym, a w szczególności nieodniesienie się do art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. sprawy. Skutkiem tego, zdaniem wnioskodawcy, uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 7 kpa. Tym samym uzasadnienie decyzji nie spełnia wymagań art. 107 § 3 kpa. Zarzut naruszenia powagi rzeczy osądzonej już wcześniej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2003 r. o umorzeniu postępowania nadzorczego podniosła również Gmina Z. o statusie miejskim, która zarzuciła ponadto błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wskutek przyjęcia, iż naruszenie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. miało charakter rażący. Zdaniem wnioskującej Gminy pominięto fakty i dowody związane z komunalizacją, przedstawione przez stronę w toku postępowania. Przy ocenie, czy naruszenie prawa miało charakter rażący niezbędne było, zdaniem Gminy, wzięcie pod uwagę społeczno-ekonomicznych skutków, jakie wywołała decyzja komunalizacyjna. Chodziło bowiem wówczas o oddłużenie Fabryki przez Gminę. O przejęcie nieruchomości Wojewoda [...] jako organ założycielski zabiegał u Gminy celem poprawienia trudnej sytuacji finansowej Fabryki. W związku z komunalizacją Gmina umorzyła Fabryce [...], dokonała rozbiórki zdewastowanych budynków i uporządkowania gruntu. Te okoliczności zostały pominięte w postępowaniu nadzorczym. Nadto Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wziął pod uwagę, że działka nr [...] o pow. [...] m2 od roku 1998 służy wykonywaniu zadań Gminy związanych z ochroną [...], gdyż została oddana w dzierżawę Wojewódzkiemu Ośrodkowi [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ stwierdził, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przesądza o tym fakt, że w dniu wydania decyzji nie istniała przesłanka związania przekazywanego gminie mienia z realizacją jej zadań. Z uwagi jednak na to, że po skomunalizowaniu działki Gmina dokonała jej podziału, a następnie umową cywilnoprawną zbyła jej część stanowiącą działkę nr [...] o pow. [...] m2 osobie trzeciej, która dokonała następnie zbycia jej na rzecz [...] Polska Sp. z o.o., należało uznać, że w tej części decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem prawa. Na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargi wnieśli: Gmina Z. o statusie miejskim, [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w W., Syndyk Masy Upadłości [...] Fabryki [...] z siedzibą w Z. oraz [...] S.A. z siedzibą w Z. Skarżąca [...] S.A zarzuciła naruszenie art. 156 § 2 kpa oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 77 § 1 kpa oraz art. 5 w związku z art. 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147). Skarżąca zakwestionowała przyjęte w decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stanowisko w kwestii nieodwracalnych skutków prawnych decyzji komunalizacyjnej. Wskazała, że w kodeksie postępowania administracyjnego brak jest kryteriów pozwalających ocenić, kiedy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skarżąca powołała się na poglądy wyrażane w tym zakresie przez doktrynę prawa oraz orzecznictwo sądowe twierdząc, że zobowiązywało to organ do wnikliwego rozpatrzenia przedmiotowego zagadnienia. Skarżąca [...] S.A zarzuciła ponadto, że przy ocenie skutków prawnych decyzji organ nie przeprowadził szczegółowej analizy skutków, jakie oceniana decyzja wywołała w obrocie prawnym. Pozostawiając w obrocie prawnym wadliwą decyzję organ naruszył, zdaniem skarżącej, zasadę państwa prawa, w tym zasadę zaufania obywateli do państwa, określoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzut naruszenia art. 77 § 1 kpa skarżąca uzasadnia tym, że organ administracji pominął całkowicie wywody skarżącej w przedmiocie konieczności wskazania konkretnych przyczyn stwierdzenia nieodwracalności skutków prawnych decyzji Wojewody [...], natomiast kwestia wyłączenia zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, podnoszona we wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, została potraktowana przez organ zdawkowo i lakonicznie. Skarżąca przytoczyła w tym miejscu obszerny wywód w tym zakresie, wcześniej przedstawiony w piśmie z dnia 18 stycznia 2005 r. skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w toku postępowania nadzorczego. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza że Sąd obowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Przystępując do rozpoznania wniesionej skargi w pierwszej kolejności należało wziąć pod uwagę, że stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. W sprawie zakończonej decyzją administracyjną interes prawny uprawniający do wniesienia skargi na tę decyzję ma charakter materialnoprawny. Interes prawny wynika bowiem z istnienia prawa lub obowiązku mającego swe źródło w przepisie prawa materialnego, z którego podmiot uznający się za stronę może wywieść swoje żądanie. Oznacza to, że podmiot wnoszący skargę na decyzję administracyjną musi mieć oparty na normie prawa materialnego interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli decyzji. Podmiotem takim jest osoba legitymująca się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu administracyjnym, w którym została wydana decyzja będąca przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Przy czym samo uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać, że posiada materialnoprawny interes uczestniczenia w postępowaniu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że przedmiot postępowania komunalizacyjnego wyznacza zarazem krąg uczestniczących w nim podmiotów, ponieważ interes prawny określający status strony w postępowaniu administracyjnym, musi mieć swoje źródło w przepisach będących podstawą rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5.08.1997 r. sygn. akt I SA 1209/96 niepublik., wyrok WSA w Warszawie z dnia 11.03.2004 r. sygn. akt I SA 1309/02 oraz wyrok NSA z dnia 1.02.2005 r. sygn. akt OSK 1038/04 oddalający skargę kasacyjną od tego wyroku). W niniejszej sprawie podstawę prawną komunalizacji przedmiotowego mienia stanowił przepis art. 5 ust. 4, z którego nie wynikają dla skarżącej żadne uprawnienia ani obowiązki o charakterze prawnym. Skarżąca swoją legitymację do bycia stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej upatruje w tym, że na mocy umowy cesji zawartej w dniu [...] września 2003 r. z Syndykiem Masy Upadłości [...] Fabryki [...] nabyła roszczenie o wydanie nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji. Przekonanie to jest błędne, w szczególności nie znajduje żadnego uzasadnienia twierdzenie, że nabycie przez skarżącą roszczenia o wydanie skomunalizowanej nieruchomości jest równoznaczne z uzyskaniem tytułu prawnego do tej nieruchomości. Trzeba zwrócić uwagę na to, że komunalizacja dokonująca się w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990r. dotyczy mienia, a więc własności oraz innych praw majątkowych (art. 44 kc). Przedmiotem komunalizacji w konkretnym przypadku, dotyczącym badanej decyzji komunalizacyjnej, jest przeniesienie własności ze Skarbu Państwa na gminę. Wynika stąd, że stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i właściwa gmina, a samo postępowanie dotyczy przejścia własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na właściwa gminę wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich. Z uwagi na to, że komunalizacja dotyczy stosunków własności pomiędzy Skarbem Państwa a gminami, podmioty praw obciążających komunalizowane nieruchomości nie mogą być uznane za strony postępowania komunalizacyjnego, które nie dotyczy bezpośrednio ich praw lub obowiązków Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie sądowym; por. wyrok NSA z dnia 22.03.1993 r. sygn. akt I SA 1439/92 (ONSA 1994/1/38), a także wyroki NSA: z dnia 23.05.1994 r. sygn. akt I SA 979/93 (ONSA 1995/1/50), z dnia 7.11.2000 r. sygn. akt I SA 1432/99 (niepublik.), z dnia 14.02.2001 r. sygn. akt I SA 2146/99 (niepublik.). Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 10 maja 1990r. obciążenia z tytułu praw osób trzecich do komunalizowanego mienia przechodzą na właściwą gminę. Komunalizacja nie narusza więc praw osób trzecich, gdyż prawa te mogą być realizowane w stosunku do gminy nabywającej mienie. Tym bardziej, gdy mamy do czynienia z cywilnoprawnym roszczeniem przysługującym w stosunku do przedmiotu komunalizacji. Zdarzenie przyszłe, a w pewnym sensie niepewne (z akt sprawy nie wynika, by nabyte roszczenie znalazło urzeczywistnienie w korzystnym dla skarżącej orzeczeniu sądu), nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który jednak nie daje interesu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r. syg. akt I SA 1710/00 LEX nr 82813). Powyższe prowadzi do przekonania, że umowa dotycząca nabycia roszczenia o wydanie skomunalizowanej nieruchomości nie legitymowała [...] S.A. jako strony w postępowaniu, którego przedmiotem była decyzja o komunalizacji tej nieruchomości. Oznacza to, że [...] S.A. nie mogła skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2005 r. W tej sytuacji, skoro skarga pochodzi od podmiotu nieuprawnionego do jej wniesienia, przedmiotem rozważań Sądu nie mógł być podniesiony przez skarżącą zarzut nieprawidłowej oceny przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skutków prawnych decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1998 r., jak również pozostałe merytoryczne kwestie dotyczące zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI