I SA/WA 596/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając, że umorzenie postępowania z mocy prawa wymaga formy decyzji administracyjnej, a nie informacyjnego pisma.
Skarżący wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej pisma Ministra Rozwoju i Technologii o umorzeniu z mocy prawa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1950 r. Minister stwierdził niedopuszczalność wniosku, uznając, że pismo informujące o umorzeniu z mocy prawa nie jest decyzją administracyjną. WSA uchylił postanowienie Ministra, wskazując, że umorzenie postępowania z mocy prawa wymaga formy decyzji administracyjnej, a nie informacyjnego pisma, co zapewnia kontrolę sądową i pewność prawa.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii, które stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej pisma informującego o umorzeniu z mocy prawa postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1950 r. o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Minister uznał, że wobec wejścia w życie nowelizacji KPA (art. 2 ust. 2), która przewiduje umorzenie z mocy prawa postępowań wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji, pismo informujące o tym fakcie nie jest decyzją administracyjną, a wniosek o ponowne rozpatrzenie jest niedopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że zwrot "umorzenie z mocy prawa" wymaga potwierdzenia odpowiednim aktem administracyjnym (decyzją lub postanowieniem), a nie jedynie informacyjnym pismem. Brak takiej formy pozbawia stronę możliwości merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia i narusza zasady pewności i bezpieczeństwa prawnego. Sąd podkreślił, że dla zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA konieczne jest ustalenie daty doręczenia/ogłoszenia decyzji oraz wszczęcia postępowania, co powinno być przedmiotem kontroli sądowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania z mocy prawa wymaga potwierdzenia odpowiednim aktem administracyjnym (decyzją lub postanowieniem), a nie jedynie informacyjnym pismem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwrot "umorzenie z mocy prawa" wymaga formy decyzji administracyjnej dla zapewnienia pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz możliwości kontroli sądowej. Brak takiej formy pozbawia stronę możliwości merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (32)
Główne
ustawa nowelizująca k.p.a. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Nowela k.p.a. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Nowela k.p.a. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Nowela k.p.a. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Nowela k.p.a. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Dz.U. 2017 poz 935 art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa nowelizująca k.p.a. art. 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 21 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 77 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 87 § ust 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Konwencja art. Protokołu nr 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
psa art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania z mocy prawa wymaga formy decyzji administracyjnej, a nie informacyjnego pisma. Brak formy decyzji administracyjnej uniemożliwia kontrolę sądową i narusza zasady pewności prawa.
Odrzucone argumenty
Minister argumentował, że pismo informujące o umorzeniu z mocy prawa nie jest decyzją administracyjną, a wniosek o ponowne rozpatrzenie jest niedopuszczalny.
Godne uwagi sformułowania
zwrot: "umorzenie z mocy prawa", o jakim mowa w przywołanym przepisie wymaga jednak potwierdzenia odpowiednim aktem - decyzją administracyjną lub wyrokiem sądu opartym na art. 145 § 3 p.p.s.a., czego wymagają względy pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego nie można przy tym uznać, że pismo Ministra z 15 listopada 2021 r. konkretyzuje uprawnienia i obowiązki wynikające z mocy prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), w sytuacji gdy umorzenie postępowania na mocy art. 2 pkt 2 ustawy nowelizującej k.p.a., podlega stwierdzeniu w formie decyzji.
Skład orzekający
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący
Gabriela Nowak
sędzia
Monika Sawa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "WSA w Warszawie potwierdził, że umorzenie postępowania z mocy prawa na podstawie nowelizacji KPA wymaga formy decyzji administracyjnej, a nie informacyjnego pisma, co jest kluczowe dla zapewnienia kontroli sądowej i pewności prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nowelizacji KPA i umorzenia postępowań dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji sprzed ponad 30 lat. Kluczowe jest ustalenie, czy decyzja została doręczona lub ogłoszona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z nowelizacją KPA i sposobem załatwiania spraw przez organy administracji, co ma znaczenie dla wielu postępowań, zwłaszcza tych dotyczących dawnych decyzji nacjonalizacyjnych.
“Umorzenie z mocy prawa? Sąd administracyjny przypomina: potrzebna decyzja, nie tylko informacja!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 596/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-06-15 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-03-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Gabriela Nowak Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący/ Monika Sawa /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6291 Nacjonalizacja przemysłu Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I OSK 2063/22 - Wyrok NSA z 2024-02-29 Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 935 art 2 ust. 2 Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. K., A. K. i O. Y. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz S. K., A. K. i O. Y. solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Postanowieniem z [...] grudnia 2021 r. nr [...] Minister Rozwoju i Technologii po rozpatrzeniu wniosku S.K., O.Y. i A.K., stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącego pisma z [...] listopada 2021 r, znak: [...], zawierającego informację o umorzeniu z mocy prawa postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] stycznia 1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. "F.". Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym Wnioskiem z 23 sierpnia 2021 r. S.K., O.Y. i A.K., wystąpili do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii o "(...) stwierdzenie nieważności orzeczenia (decyzji) Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z dnia [...] stycznia 1950 r., wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przejęcia przedsiębiorstwa: "F." (dalej odpowiednio Decyzja z 1950 r. i Kombinat) oraz decyzji w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa: "F."- o ile została wydana (...). Organ wskazał, że z dniem 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r, poz. 1491, dalej: "ustawa nowelizująca k.p.a."). Na podstawie art. 1 ww. ustawy nowe brzmienie uzyskał art. 156 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Natomiast do art. 158 k.p.a. dodano § 3 w brzmieniu: "Jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji". Jednocześnie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. stanowi, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem umarza się z mocy prawa. Przy czym zgodnie z ust. 1 ww. art. 2 przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem. Organ wskazał, że w konsekwencji powyższego, pismem z 15 listopada 2021 r. znak: [...]. poinformowano strony o umorzeniu z mocy prawa postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności, w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] stycznia 1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. "F.", opublikowanego w Monitorze Polskim z dnia [...] lutego 1950 r., Nr [...], poz. [...]. Mając na uwadze wskazaną datę ogłoszenia, poprzez publikację, ww. orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu i upływ 71 lat od dnia jego ogłoszenia, organ stwierdził, że wystąpiły przesłanki z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. W następstwie powyższego skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej powołanego wyżej pisma z 15 listopada 2021 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i dalsze prowadzenie postępowania". Minister wskazał, że zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ wskazał, że w obowiązującym orzecznictwie sądowoadminlstracyjnym wyróżniono przyczyny niedopuszczalności odwołania o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. W tym przypadku odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, jak również niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych przewidzianych przepisami prawa. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 maja 2020 r, sygn. akt I OSK 699/19). Organ podniósł, że w niniejszej sprawie strony odwołały się od czynności organu administracji polegającej na zawiadomieniu o umorzeniu z mocy prawa postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności powołanego na wstępie orzeczenia, które nie jest decyzją administracyjną/postanowieniem administracyjnym i nie przysługuje na nie środek odwoławczy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 marca 2019 r, sygn. akt I SA/GI 1313/18). Organ wskazał, że literalne sformułowanie "postępowanie umarza się z mocy prawa", nie może być utożsamienie z wyrażeniami - "umorzeniem postępowania z urzędu" czy "postępowanie podlega umorzeniu", które dają podstawę do wydania decyzji przez organ w tym przedmiocie. Zdaniem organu pismo Ministerstwa Rozwoju i Technologii z 15 listopada 2021 r., znak: [...] nie zawiera minimum dopuszczalnych w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego elementów sine qua non decyzji administracyjnej. Brak jest bowiem przede wszystkim powołania podstawy prawnej, osnowy decyzji, a także uzasadnienia faktycznego i prawnego, a w szczególności pismo to ma charakter czysto informacyjny (skutek prawny w postaci umorzenia postępowania administracyjnego nastąpił z mocy prawa) i nie rozstrzyga indywidualnej sprawy co do istoty zgodnie z art. 104 k.p.a. W przedmiotowym piśmie Ministerstwo Rozwoju i Technologii jedynie poinformowało wnioskodawców o obowiązującym stanie prawnym, wynikającym z wejścia w życie (w dniu 16 września 2021 r.) ustawy z 11 sierpnia 2021 r. nowelizującej przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w tym jej art. 2 ust. 2, Żadna część pisma nie może być utożsamiana z osnową decyzji administracyjnej. Zdaniem organu bezspornym jest, że ww. pismo Ministerstwa Rozwoju i Technologii z 15 listopada 2021 r. nie wypełnia swoją treścią przesłanek pozwalających przypisać mu cechy decyzji administracyjnej. Organ podniósł, że z konstytucyjnej zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) i zasady ogólnej ustanowionej w art. 6 k.p.a. wynika w szczególności, że nie można domniemywać stosowania władczej i jednostronnej formy działania jaką jest decyzja administracyjna. Zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie prawa i w orzecznictwie TK rozumieniem sformułowanej przez Konstytucję w art. 7 zasady legalizmu kompetencja każdego organu władzy publicznej powinna opierać się na wyraźnie sformułowanym przepisie prawnym. Oznacza to, zdaniem organu że w państwie praworządnym wszelka działalność władcza wymaga podstaw prawnych, tzn. legitymacji w prawnie nadanym upoważnieniu do działania. Sposób wykorzystywania kompetencji przez organy państwowe nie jest wyrazem arbitralności ich działania, lecz wynikiem realizacji przekazanych im uprawnień. Działania wykraczające poza ramy tych uprawnień pozbawione są zaś legitymacji. Nie ma tu więc pola dla decyzji samowolnych ani też nadmiernego marginesu swobody w działalności organu władzy publicznej. Każde przekroczenie granic określonych przez Konstytucję, pozbawia taki organ legitymacji działania (B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2009, s. 57). Organ wskazął w dalszej części, że podstawę prawną przewidzianą w Kodeksie postępowania administracyjnego do formalnego zakończenia postępowania, poprzez umorzenie, stanowi art. 105 k.p.a., zgodnie z którym (§ 1) gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części (§2). W ocenie organu art. 105 § k.p.a. w niniejszym przypadku nie może stanowić podstawy wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Decyzja o umorzeniu obligatoryjnym postępowania administracyjnego związana jest z ustaleniem z urzędu jego bezprzedmiotowości i kształtuje z datą jej wydania nową sytuację prawną strony przez organ administracji publicznej. Wskazując na powyższe, w ocenie Ministra Rozwoju i Technologii, wystąpienie okoliczności faktycznych skutkujących umorzeniem z mocy prawa, z dniem 16 września 2021 r., określonych w ustawie nowelizującej k.p.a. postępowań administracyjnych (których wystąpienie w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości z uwagi na datę ogłoszenia orzeczenia nacjonalizacyjnego w Monitorze Polskim oraz datę wszczęcia postępowania nieważnościowego) stanowi o braku podstawy prawnej do ponownego orzeczenia o umorzeniu na podstawie decyzji wydanej w oparciu o art. 105 k.p.a. Umorzenie postępowania z mocy prawa nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania. Umorzenie postępowania następuje, w takim przypadku, w razie ziszczenia się ustawowych przesłanek (art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a.), które stanowią prosty element stanu faktycznego w niniejszej sprawie i nie jest zależne od czynności organu. Umorzenie postępowania "z mocy prawa" wyklucza, w ocenie organu, ponowne umorzenie postępowania tym razem "z urzędu". Przeczy to w szczególności domniemaniu racjonalności ustawodawcy. Należy zaznaczyć, że w aktualnym stanie prawnym, konstytucyjność przepisu art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. nie została zakwestionowana, a organ nie jest uprawniony do dokonania takiej oceny. Niezależnie od powyższego, wobec zarzutów dotyczących braku ustaleń w zakresie decyzji właściwego ministra o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego znacjonalizowanego przedsiębiorstwa i wniosku o stwierdzenie nieważności takiej decyzji "o ile została wydana" należy zaznaczyć, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek. Podstawą wszczęcia takiego postępowania jest w szczególności wskazanie przez wnioskodawcę cech indywidualizujących decyzję administracyjną, której stwierdzenia nieważności się domaga. Brak jest bowiem podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności bliżej nieokreślonej decyzji administracyjnej. W związku z powyższym wnioskodawcy zostali wezwani do sprecyzowania wniosku z 23 sierpnia 2021 r. w części żądania stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo odbiorczego przedsiębiorstwa; "F.", poprzez wskazanie cech indywidualizujących decyzję administracyjną, której stwierdzenia nieważności się domagają (w szczególności oznaczenia organu i daty wydania), pod rygorem pozostawienia podania w ww. zakresie bez rozpoznania. Rozpoznanie wniosku z 23 sierpnia 2021 r. w tym zakresie nastąpi po uzupełnieniu ww. braku formalnego lub upływie terminu wyznaczonego na jego uzupełnienie. Organ podkreślił, że ustawa nowelizująca k.p.a. w art. 2 ust. 2 stanowi o umorzeniu postępowań z mocy prawa. Minister stwierdził, że wystąpiła przesłanka o charakterze przedmiotowym skutkująca stwierdzeniem niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, którego przedmiotem jest pismo informujące o zastosowaniu ww. przepisu ustawy nowelizującej k.p.a. w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności skarżonego orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] stycznia 1950 r. /w części/. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli S.K., O.Y., A.K. (skarżący) zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 134 zdanie pierwsze w zw. z art. 126 w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 104 § 1 w zw. z art. art. 140 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491; dalej Nowela k.p.a.) w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Konstytucja), poprzez stwierdzenie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzji I instancji na skutek uznania, że w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2 Noweli k.p.a., brak podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ niewydanie dec5 ji uniemożliwia kontrolę sądowoadministrac3dną sposobu załatwiania sprawy przez organ administracji publicznej, 2. art. 134 zdanie pierwsze w zw. z art. 126 w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 104 § 1 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 Noweli k.p.a. w zw. z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1, art. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konst5d:ucji, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu niekonstytucyjnej normy prawnej, tj. art. 2 ust. 2 noweli k.p.a., a w szczególności przyjęcie, że wpływ trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności powoduje automatyczne umorzenie postępowania wszczętego takim wnioskiem jeszcze przed wejściem w życie Noweli k.p.a. i niezakończonego przed tym dniem ostateczną decyzją, a tym samym różnicowanie sytuacji prawnej skarżących jako następców prawnych podmiotów: a) które zostały pozbawione własności z rażącym naruszeniem prawa, względem podmiotów, które wywłaszczono zgodnie z prawem, ale nie wykorzystano nieruchomości na cel przewidziany w decyzji o wywłaszczeniu - polegające na pozbawieniu tylko tych pierwszych możliwości dokończenia trwającego postępowania administracyjnego, b) pokrzywdzonych wydaniem decyzji obarczonej wadą nieważności, którzy przed dniem 16 września 2021 r. z przyczyn od nich niezależnych nie zdołali uzyskać rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności tej decyzji, względem podmiotów, które takie rozstrzygnięcie przed tą datą uzyskać zdołały - polegające na pozbawieniu tylko tych pierwszych prejudykatu dla chronionych konstytucyjnie roszczeń odszkodowawczych w związku z niezgodnym z prawem działaniem organu władzy publicznej, a tym samym zamknięcie drogi sądowej dochodzenia ochrony naruszonego prawa własności, pomimo wszczęcia postępowania na podstawie i w zaufaniu do obowiązujących przepisów oraz uzasadnionego oczekiwania, że zostanie ono rozstrzygnięte merytorycznie zgodnie z tymi przepisami, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało odstąpieniem przez Ministra Rozwoju i Technologii od stwierdzenia nieważności decyzji z 1950 r. i uznaniem, że doszło do umorzenia postępowania administracyjnego - co stanowi naruszenie, w szczególności, zasad demokratycznego państwa prawnego, pewności prawa, zaufania obywatela do organów państwa (lojalności państwa wobec obywatela), ochrony interesów w toku, ochrony uzasadnionych oczekiwań, ochrony własności, równości wobec prawa, odpowiedzialności władz publicznych i prawa do sądu, 3) art. 2 ust. 2 noweli k.p.a. w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36 poz. 175 z późn. zm.; dalej odpowiednio Protokół i Konwencja) w zw. z art 87 ust 1 Konstytucji, poprzez niezastosowanie normy prawa wyrażonej w art 1 Protokołu i zastosowanie art 2 ust 2 noweli k.p.a., który narusza tę normę, wyprzedzającą nowelę k.p.a. w hierarchii źródeł prawa i w związku z tym nie powinien być stosowany, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało uznaniem, że doszło do umorzenia postępowania administracyjnego, 4) art 134 zdanie pierwsze w zw. z art 126 w zw. z art 77 § 1 w zw. z art 80 w zw. z art 107 § 3 w zw. z art 7 w zw. z art 140 k.p.a. w zw. z art 2 ust 2 Noweli k.p.a., poprzez brak wydania rozstrzygnięcia merytorycznego pomimo: a) nieustalenia przez Ministra Rozwoju i Technologii na podstawie dowodów faktu i daty wydania oraz doręczenia lub ogłoszenia decyzji w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa: "F." (dalej druga decyzja), a w związku z tym w sytuacji nieustalenia (niewyjaśnienia i niewykazania) przez Organ, że od dnia doręczenia lub ogłoszenia drugiej decyzji upłynęło trzydzieści lat, b) że nie doszło do doręczenia drugiej decyzji poprzednikom prawnym skarżących - który to dzień wyznacza dopiero początek biegu terminu trzydziestu lat, o którym mowa w art. 2 ust. 2 noweli k.p.a. - ani ogłoszenia drugiej decyzji poprzednikom prawnym skarżących, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało uznaniem, że doszło do umorzenia postępowania administracyjnego, 5) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu Zaskarżonego postanowienia do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzji I instancji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwia kontrolę sądowoadministracyjną zaskarżonego postanowienia. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającej go decyzji I instancji, obu w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie istotne jest ustalenie czy Minister Rozwoju i Technologii uznał prawidłowo, niedopuszczalność złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w sytuacji gdy organ nie wydał aktu lecz pismem z 15 listopada 2021 r, znak: [...] poinformował strony o umorzeniu z mocy prawa postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] stycznia 1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. "F." wobec uznania przez organ zaistnienia przesłanek art. 2 ust 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491). k.p.a. (ustawa nowelizująca), które organ przywołał w tym piśmie. W myśl art. 2 pkt 2 ustawy nowelizującej, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Zdaniem Sądu, zwrot: "umorzenie z mocy prawa", o jakim mowa w przywołanym przepisie wymaga jednak potwierdzenia odpowiednim aktem - decyzją administracyjną lub wyrokiem sądu opartym na art. 145 § 3 p.p.s.a., czego wymagają względy pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego (zob. wyroki tut. Sądu: z 18 października 2021 r. sygn. akt I SAB/Wa 250/21, z 10 listopada 2021 r. sygn. akt I SAB/Wa 376/21 czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 września 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 239/21). Konsekwencją powyższego jest bowiem pozbawienie strony możliwości merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia organu, które w tym wypadku zostało wydane w niewątpliwie niewłaściwej formie procesowej co skutkowało ostatecznie stwierdzeniem niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Nie można przy tym uznać, że pismo Ministra z 15 listopada 2021 r. konkretyzuje uprawnienia i obowiązki wynikające z mocy prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), w sytuacji gdy umorzenie postępowania na mocy art. 2 pkt 2 ustawy nowelizującej k.p.a., podlega stwierdzeniu w formie decyzji. Z tych względów należało przyjąć, iż Minister nieprawidłowo uznał niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w sytuacji gdy pismo zawierające informację o umorzeniu postępowania administracyjnego w związku z nowelizacją art. 156 § 2 k.p.a. stanowi niedopuszczalną formę załatwienia sprawy i pozbawia stronę możliwości sądowej kontroli rozstrzygnięcia organu. W orzecznictwie ugruntowane jest już stanowisko (właśnie na kanwie rozstrzygnięć Ministra Rozwoju i Technologii), że organy, stosując art. 2 pkt 2 ustawy nowelizującej k.p.a. winny umarzać postępowanie stosowną decyzją, a nie - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - ograniczać swoje działanie jedynie do przesłania stronom pisma informującego. Dla zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego konieczne jest bowiem ustalenie, czy decyzja została doręczona odbiorcy lub ogłoszona, jak również, kiedy doszło do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Strona ma mieć możliwość kontroli prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń faktycznych prowadzących do zastosowania art. 2 ust. 2 ww. ustawy. Z tych też względów na obecnym etapie Sąd nie odnosił się do pozostałych zarzutów skargi. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 psa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI