I SA/WA 594/23

I SA/Wa 594/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Mrozek
Monika Sawa
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), sędzia WSA Jacek Mrozek, sędzia WSA Monika Sawa, Protokolant referent stażysta Kamila Lewikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 27 stycznia 2023 r. nr SKO/I/I/2540/2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania R. S. (dalej: "Skarżący"), decyzją z 27 stycznia 2023 r., nr SKO/I/I/2540/2022, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] (dalej: "Burmistrz") z 9 listopada 2022 r., nr DE.5301.4.3.5.2022, o odmowie przyznania wypłaty dodatku węglowego.
Decyzja Kolegium wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z 9 września 2022 r. Skarżący wystąpił do Burmistrza o wypłatę dodatku węglowego, informując, że zamieszkuje w budynku wielorodzinnym, w którym ogrzewanie realizowane jest przez lokalną sieć ciepłowniczą obsługiwaną z kotła na paliwo stałe zainstalowane w innym budynku. Jednocześnie dołączył oświadczenie Przedsiębiorstwa Budowlanego "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...], które działa w imieniu i na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]. W oświadczeniu wskazano, że zarządca złożył do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków za pośrednictwem Urzędu Gminy i Miasta w [...] "Deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw", oraz że została ona złożona dla wszystkich lokali mieszkalnych Wspólnoty. W przedmiotowej deklaracji jako "Źródło ciepła" wskazano Miejską sieć ciepłowniczą/ciepło systemowe/lokalną sieć ciepłowniczą w funkcji: ogrzewania c.o., ciepłej wody c.w.u. zainstalowaną i eksploatowaną. Również, że ciepło (energia cieplna) dostarczane są do budynku wielorodzinnego [...] rurociągami ciepłowniczymi z lokalnej ciepłowni znajdującej się w innym budynku niż adres Wspólnoty, a do wytworzenia ciepła wykorzystywane jest stałe paliwo węglowe (węgiel-miał węglowy).
Decyzją z 9 listopada 2022 r. Burmistrz odmówił Skarżącemu przyznania wypłaty dodatku węglowego. W toku postępowania ustalił, że wnioskodawca zamieszkuje w budynku wielorodzinnym, do którego ciepło dostarcza podmiot zewnętrzny firma Przedsiębiorstwo Budowlane [...] sp. z o.o. W ocenie organu odmowa uzasadniona jest tym, że firma ta zajmuje się zawodowo wytwarzaniem i dostarczaniem energii cieplnej. Wskazał, że ww. Przedsiębiorstwo na potrzeby zapewnienia ciepła do budynków wielorodzinnych przy ul. [...] i ul. [...], zorganizowanych w formie prawnej jako Wspólnoty Mieszkaniowe, zawodowo wytwarza ciepło z lokalnych źródeł ciepła, które jest dostarczane lokalną siecią ciepłowniczą w postaci nośnika ciepła bezpośrednio do instalacji centralnego ogrzewania w sezonie grzewczym, natomiast całym rokiem nośnik ciepła dostarczany jest celem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla odbiorców z danego budynku wielorodzinnego. Przygotowanie, podgrzanie ciepłej wody użytkowej w danym budynku wielorodzinnym następuje w ilości i w sposób niezależny od innych budynków. Przedsiębiorstwo w rozliczeniach za ciepło występuje zarówno jako Dostawca ciepła, jak i Zarządca nieruchomości wspólnych, reprezentując na zewnątrz Wspólnoty Mieszkaniowe. Dostawca obciąża poszczególne Wspólnoty Mieszkaniowe za pobrane ciepło, natomiast Zarządca obciąża poszczególnych odbiorców na podstawie odczytu indywidualnych liczników: ciepłomierzy centralnego ogrzewania, wodomierzy ciepłej wody użytkowej i wodomierzy zimnej wody zużytej do przygotowania ciepłej wody użytkowej. Właściciele lokali otrzymują co miesiąc pisemne rozliczenie na podstawie zużyć wynikających z odczytów liczników i naliczone opłaty uiszczają na dedykowane rachunki bankowe Wspólnot Mieszkaniowych, które dokonują rozliczeń finansowych z Dostawcą czyli z P. B. [...] sp. z o.o.
Ponadto zdaniem Burmistrza skoro zakupu opału nie dokonują samodzielnie poszczególni właściciele lokali mieszkalnych wchodzących w skład Wspólnoty Mieszkaniowej, jak również zakupu nie dokonuje zarządca nieruchomości na podstawę dedykowanego zlecenia lub uchwały celowej ogółu właścicieli, to w konsekwencji mieszkańcy w żaden sposób nie uczestniczą w zakupie opału i nie decydują m. in. o ilości i rodzaju zakupywanego opału.
Niezgadzając się z powyższą decyzją Skarżący złożył odwołanie, podnosząc, że złożony wniosek i warunki, które przewiduje ustawa o dodatku węglowym zostały spełnione. Wskazał, że wszelkie zawarte w oświadczeniach informacje i zapisy w sposób wyczerpujący wskazują na prawidłowość zachowania zależności oraz spełnienia warunków do przyznania dodatku węglowego. Podniósł, że Burmistrz nie wskazał jakiejkolwiek określonej przepisami prawa negatywnej przesłanki uprawniającej do odmowy wnioskowanego dodatku węglowego, pomijając literalne brzmienie przepisów. Wniósł o rozpatrzenie sprawy zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa określonymi w przepisach dot. dodatku węglowego oraz treścią informacji i wskazań zawartych we wniosku o wypłatę dodatku węglowego.
Decyzją z 27 stycznia 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza stwierdzając, że z akt sprawy wynika, iż Przedsiębiorstwo Budowlane [...] sp. z o.o. zawodowo wytwarza ciepło z lokalnych źródeł ciepła, które jest dostarczane lokalną siecią ciepłowniczą w postaci nośnika ciepła bezpośrednio do instalacji centralnego ogrzewania w sezonie grzewczym, a całym rokiem celem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla odbiorców z danego budynku wielorodzinnego. Samo przygotowanie, podgrzanie ciepłej wody użytkowej w danym budynku wielorodzinnym następuje w ilości i w sposób niezależny od innych budynków. Ponadto wskazało, że Przedsiębiorstwo w rozliczeniach za ciepło występuje zarówno jako dostawca jak i zarządca nieruchomości wspólnych reprezentujących na zewnątrz Wspólnoty Mieszkaniowe. Dostawca obciąża poszczególne Wspólnoty Mieszkaniowe za pobrane ciepło, a zarządca obciąża poszczególnych odbiorców na podstawie odczytu indywidualnych liczników. Rozliczenia comiesięcznego dokonuje zarządca w osobie prawnej P.B. [...] sp. z o.o. w imieniu osobno dla każdej z siedmiu zarządzanych Wspólnot Mieszkaniowych. W konsekwencji czego właściciele lokali otrzymują co miesiąc pisemne rozliczenie na podstawie zużyć wynikających z odczytów liczników i naliczone opłaty uiszczają na dedykowane rachunki bankowe Wspólnot Mieszkaniowych, które to dokonują rozliczeń finansowych z dostawcą czyli P.B. [...] sp. z o.o. Kolegium wskazało, że z oświadczeń firmy Przedsiębiorstwo Budowlane [...] sp. z o.o. wprost wynika, że spółka zajmuje się zawodowo wytwarzaniem i sprzedażą ciepła na rzecz poszczególnych Wspólnot Mieszkaniowych przy ul. [...] i ul. [...], a rozliczanie i pobieranie opłat następuje na podstawie wskazań liczników, dostawca obciąża poszczególne Wspólnoty Mieszkaniowe za pobrane ciepło, natomiast zarządca obciąża poszczególnych odbiorców. Podało, że w ww. piśmie poinformowano również, że spółka będzie ubiegała się o rekompensatę określoną w ustawie z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967 ze zm.). Wskazano w nim również, że energia cieplna dostarczana jest lokalną siecią ciepłowniczą. Nominalna moc lokalnych źródeł ciepła wynosi 1,98 MW, a w ich skład wchodzą dwa kotły na paliwo stałe węglowe, każdy o mocy 0,99 MW.
Kolegium podało, że Burmistrz przy piśmie z 15 grudnia 2022 r. nr IBGKiOS.7000.2.7.2022 oświadczył, że Przedsiębiorstwo Budowlane [...] sp. z o.o. złożył do urzędu wnioski o rekompensatę przysługujące przedsiębiorstwom energetycznym stosującym średnią cenę wytwarzania ciepła z rekompensatą, szczegółowo informując, iż w zakresie pierwszego wniosku z 16 listopada 2022 r. w dniu 30 listopada 2022 r. dokonano wypłaty rekompensaty, na kwotę 42.834,21 zł. Odpowiednio w dniu 9 grudnia 2022 r. złożono drugi wniosek na łączną kwotę 62.636,85 zł, która to miała być wypłacona do dnia 20 grudnia 2022 r.
Kolegium stwierdziło, że faktyczne nabycie węgla nie jest dokonywane indywidualnie przez mieszkańców, a za czynności te odpowiada podmiot gospodarczy w tym wypadku Przedsiębiorstwo Budowlane [...] sp. z o.o., który to wytwarza i dostarcza energię cieplną dla celów c.o. i c.w. Podkreśliło, że z zapisów ustawowych, popartych uzasadnieniem do przedmiotowej ustawy, ale także biorąc pod uwagę całokształt systemu wsparcia dla gospodarstw domowych, przedmiotowy dodatek węglowy służy zrekompensowaniu kosztów zakupu w tym wypadku węgla kamiennego, brykietu lub pelet zawierającego, co najmniej 85% węgla kamiennego. Wskazało, że w przedmiotowym stanie faktycznym Skarżący nie dokonuje samodzielnie zakupu przedmiotowego paliwa, a jedynie jest odbiorcą ciepła wytwarzanego przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Podkreśliło, że podmiot dostarczający otrzymał rekompensatę przysługujące przedsiębiorstwom energetycznym stosującym średnią cenę wytwarzania ciepła w konsekwencji, czego niedopuszczalnym jest przyznanie dodatku węglowe w przedstawionym stanie faktyczne - prawnym. Powołując się przy tym na art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967 ze zm.) dalej: "ustawa o szczególnych rozwiązaniach", stwierdziło, że nieuprawnione przyznanie dodatku węglowego, doprowadziłoby do wtórnej niezbędności wyegzekwowania przyznanej rekompensaty dla spółki (a docelowo poszczególnych mieszkańców), a co za tym idzie w praktyce prawdopodobieństwa wzrostu cen za dostarczane ciepło.
Na powyższą decyzję Kolegium Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając jej:
1. naruszenie art. 2 ust. 1 stawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 141) dalej: "ustawa", poprzez błędną wykładnię i uznanie, że warunkiem niezbędnym do przyznania dodatku węglowego jest faktyczne nabywanie węgla przez mieszkańców, w sytuacji gdy przepis ten takiego warunku nie przewiduje;
2. naruszenie art. 7 w zw. z art 77 § 1 ustawy z dni 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775) dalej: "K.p.a.", poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego (z pominięciem danych znajdujących się w KRS spółki) i oparcie się na samym oświadczeniu przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. bez zweryfikowania twierdzeń ww. przedsiębiorstwa w rejestrze KRS i w konsekwencji błędne uznanie, że [...] Sp. z o.o. zawodowo zajmuje się wytwarzaniem i sprzedażą ciepła w sytuacji gdy takie twierdzenie jest sprzeczne z danymi znajdującymi się w rejestrze KRS spółki.
W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią jest wykładnia pojęcia tzw. lokalnej sieci ciepłowniczej - a w tym zakresie ustawa o dodatku węglowym odsyła do ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Podniósł, że ustalenia organu, iż do budynku wielorodzinnego, w którym zamieszkuje - ciepło dostarcza podmiot zewnętrzy zajmujący się wytwarzaniem i dostarczaniem energii cieplnej jest błędne. Stwierdził, że jak wynika z informacji zamieszczonych w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego przedmiotem działalności Przedsiębiorstwa Budowlanego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (nr KRS: 0000133082) nie jest wytwarzanie i dostarczanie energii cieplnej. Przedsiębiorstwo nie zajmuje się zawodowo wytwarzaniem i dostarczaniem ciepła - mając na uwadze KRS. W jego ocenie kwestia natomiast tego w jaki sposób [...] dokonuje rozliczeń z mieszkańcami poszczególnych lokali nie ma znaczenia z punktu widzenia zasadności przyznania dodatku węglowego mieszkańcom poszczególnych lokali. Wskazał, że wbrew twierdzeniom organu ustawa o dodatku węglowym nie przewiduje - jako wymogu przesądzającego o prawie do tego dodatku - obowiązku faktycznego, samodzielnego dokonywania zakupu opału przez poszczególnych mieszkańców lokali wchodzących w skład budynku wielorodzinnego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w motywach skargi, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza, pomimo częściowo błędnych uzasadnień, nie naruszają obowiązującego prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja z Kolegium z 27 stycznia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z 9 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu dodatku węglowego.
Powodem odmowy przyznania dodatku węglowego była okoliczność wytwarzania ciepła, nabywanego przez Skarżącego jako członka Wspólnoty Mieszkaniowej, przez Przedsiębiorstwo Budowlane "[...]" sp. z o.o. w [...], które w ocenie organów jest podmiotem zewnętrznym, zawodowo wytwarzającym energię cieplną oraz samodzielnie dokonującym zakupu paliwa stałego na potrzeby wytworzenia tego ciepła. Powyższe świadczy, zdaniem organów, o braku spełnienia przez skarżącego przesłanki samodzielnego zakupu opału służącego do ogrzania gospodarstwa domowego. Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem orzekających w sprawie organów, objęcie wsparciem przewidzianym w ustawie o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na runku paliw, wyklucza możliwość jednoczesnego przyznania dodatku węglowego.
Podstawę materialnoprawną przyznania przedmiotowego dodatku określają przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym.
Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Stosownie zaś do art. 2 ust. 2 ustawy, przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy). W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy K.p.a. (art. 3 ust. 3 ustawy).
Zgodnie natomiast z przepisem art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję i wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania ciepła, które jest dostarczane do odbiorców ciepła, o których mowa w art. 4 ust. 1, dla: 1) każdego źródła ciepła lub 2) grupy źródeł ciepła stosujących ten sam rodzaj paliwa, z których żadne nie przekracza 5 MW zainstalowanej mocy cieplnej - ustala na podstawie taryfy dla ciepła zatwierdzonej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy - Prawo energetyczne cenę ciepła, cenę za zamówioną moc cieplną i cenę nośnika ciepła lub stawkę opłaty miesięcznej za zamówioną moc cieplną i stawkę opłaty za ciepło z rekompensatą wynikające ze średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą, o której mowa w ust. 3, uwzględniając planowane wielkości uwzględnione w zatwierdzonej taryfie, i wprowadza ustalone ceny z rekompensatą do stosowania w rozliczeniach z odbiorcami, o których mowa w art. 4 ust. 1, w okresie od dnia 1 października 2022 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r.
Natomiast przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania ciepła, które jest dostarczane do odbiorców ciepła, o których mowa w art. 4 ust. 1, która nie wymaga uzyskania koncesji, lub zwolnione z obowiązku przedkładania taryf dla ciepła do zatwierdzania Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, dla każdego źródła ciepła lub grupy źródeł ciepła stosujących ten sam rodzaj paliwa, z których żadne nie przekracza 5 MW zainstalowanej mocy cieplnej, kalkuluje ceny lub stawki opłat zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 46 ust. 5 i 6 ustawy - Prawo energetyczne oraz ustala składniki średniej ceny wytwarzania ciepła wynikające ze średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą, o której mowa w ust. 3, i wprowadza je do stosowania w okresie od dnia 1 października 2022 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r. w rozliczeniach z odbiorcami, o których mowa w art. 4 ust. 1.
Stosownie zaś do brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, średnią cenę wytwarzania ciepła z rekompensatą ustala się dla wspólnot mieszkaniowych, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048), albo spółdzielni mieszkaniowych, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1208 oraz z 2022 r. poz. 1561), które są uprawnione lub zobowiązane do zapewnienia ciepła w lokalach mieszkalnych na potrzeby zużycia przez gospodarstwa domowe albo w lokalach podmiotów, o których mowa w pkt 4, w zakresie, w jakim zużywają ciepło na potrzeby określone w tych przepisach.
A zatem, jak wynika z brzmienia powyższych przepisów, wspólnoty mieszkaniowe, o których mowa w art. 6 ustawy o własności lokali, zobowiązane do zapewnienia ciepła w lokalach mieszkalnych na potrzeby zużycia przez gospodarstwa domowe, należą do podmiotów wobec których przedsiębiorstwa energetyczne stosują w oparciu o przepis art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w okresie od dnia 1 października 2022 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r. średnią cenę wytwarzania ciepła z rekompensatą, według przedstawionej w art. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach kalkulacji opłat.
Jak stanowi natomiast art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, przedsiębiorstwom energetycznym, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2, stosującym średnią cenę wytwarzania ciepła z rekompensatą wobec odbiorców, o których mowa w art. 4 ust. 1, przysługuje z tego tytułu rekompensata określona zgodnie z ust. 3. Rekompensata przysługuje za okres od dnia 1 października 2022 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r. i jest wypłacana podmiotowi uprawnionemu za każdy miesiąc kalendarzowy stosowania średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą.
Jak wynika przy tym z uzasadnienia projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach, intencją ustawodawcy było, by rekompensata ograniczyła wzrost ceny ciepła dla wskazanych w art. 4 odbiorców, pomimo rosnących kosztów przedsiębiorstw energetycznych wytwarzających ciepło w związku z sytuacją na rynku surowców energetycznych. Zarówno przedsiębiorstwa energetyczne posiadające koncesję i wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania ciepła, jak i wytwórcy ciepła niemający obowiązku posiadania koncesji na wytwarzanie ciepła, które dostarczane jest do odbiorców końcowych ciepła z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe lub użyteczności publicznej, stosują średnią cenę ciepła z rekompensatą. Wskazanym wytwórcom, z tytułu obniżenia średniej ceny wytwarzania ciepła, przysługuje rekompensata, która spowoduje ograniczenie wzrostu opłat ponoszonych przez wskazane w art. 4 podmioty na ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody użytkowej (zob: rządowy projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, druk sejmowy nr 2543).
Mając powyższe na uwadze Sąd stanął na stanowisku, że choć pomoc państwa w formie rekompensaty jest skierowana dla przedsiębiorstw energetycznych, to jednak rzeczywistym beneficjentem tejże pomocy jest odbiorca ciepła, w tym wspólnoty mieszkaniowe, a przez pryzmat art. 6 ustawy o własności lokali - ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. A zatem, członkowie wspólnot mieszkaniowych z mocy samego prawa korzystają z preferencyjnej średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą. Co istotne, z woli ustawodawcy nie przewidziano w tym zakresie jakiejkolwiek uznaniowości ze strony odbiorcy ciepła. Innymi słowami, niezależnie od woli odbiorcy ciepła, średnia cena ciepła jest ustalana w obniżonej wysokości (z uwzględnieniem rekompensaty dla przedsiębiorstwa energetycznego). Ponadto zauważyć należy, że z treści przepisów ustawy o dodatku węglowym nie wynika uprawnienie odbiorcy ciepła (członka wspólnoty mieszkaniowej) do wyboru formy pomocy udzielanej gospodarstwu domowemu (por. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 15 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Go 754/22).
Jak wskazano w uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o dodatku węglowym (druk sejmowy nr 2471): "Projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. (...) Zgodnie z przyjętym rozwiązaniem dodatek przysługuje gospodarstwu domowemu, gdy jego głównym źródłem ciepła jest jedno z tych, które zostały wskazane w ustawie. Oznacza to, że przysługuje ono każdemu z gospodarstw domowych, także w sytuacji gdy wspólnie korzystają z jednego źródła ciepła, np. w domach wielorodzinnych, wspólnotach, czy spółdzielniach mieszkaniowych."
Nie można zatem wykluczyć, że w praktyce może dojść do sytuacji gdy to sama wspólnota mieszkaniowa, czyli jej członkowie (właściciele wyodrębnionych lokali), która nie korzysta z usług przedsiębiorstwa energetycznego, dokonuje zakupu paliwa stałego dla lokalnego źródła ciepła, z którego ciepło jest dostarczane następnie do budynków wspólnoty za pośrednictwem lokalnej sieci ciepłowniczej.
Taka możliwość przewidziana została zresztą we wzorze wniosku o wypłatę dodatku węglowego określonego w drodze rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 r. w sprawie wzoru wniosku o wypłatę dodatku węglowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1712, dalej: "rozporządzenie"), w którym wskazano, iż gospodarstwo domowe wnioskodawcy może znajdować się w budynku ogrzewanym przez lokalną sieć ciepłowniczą obsługiwaną z kotła na paliwo stałe zainstalowanego w innym budynku (punkt 4 wzoru wniosku wraz z przypisem 11). Natomiast, w przypadku gdy ogrzewanie budynku realizowane jest przez lokalną sieć ciepłowniczą, obsługiwaną z kotła na paliwo stałe w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym, do wniosku należy załączyć oświadczenie właściciela lub zarządcy budynku o takim sposobie ogrzewania budynku zgodnie ze zgłoszeniem lub wpisem do centralnej ewidencji emisyjności budynków na potrzeby ogrzania budynków wspólnoty w prowadzonej we własnym zakresie lokalnej (pkt 3 wzoru wniosku wraz z przypisem 8).
Przez lokalną sieć ciepłowniczą należy rozumieć sieć dostarczającą ciepło do budynków z lokalnych źródeł ciepła (zasilanych węglem kamiennym, brykietem lub peletem zawierającymi co najmniej 85% węgla kamiennego): kotłowni lub węzła cieplnego, z których nośnik ciepła jest dostarczany bezpośrednio do instalacji ogrzewania i ciepłej wody w budynku lub ciepłowni osiedlowej lub grupowego wymiennika ciepła wraz z siecią ciepłowniczą o mocy nominalnej do 11,6 MW, dostarczającego ciepło do budynków - w rozumieniu art. 2 pkt 6 i 7 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Przez lokalną sieć ciepłowniczą nie należy rozumieć miejskiej sieci ciepłowniczej.
W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...], a tym samym właściciele lokali wchodzących w skład tejże nieruchomości, czyli również Skarżący, korzysta z ciepła dostarczanego przez zarządcę nieruchomości, którym jest Przedsiębiorstwo Budowlane "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zob: oświadczenia zarządcy z 9 września 2022 r. - w aktach sprawy). Oświadczenie zarządcy nieruchomości Skarżący załączył do wniosku o wypłatę dodatku węglowego, zgodnie z pouczeniem zawartym we wzorze wniosku określonym w rozporządzeniu. Ponadto, Przedsiębiorstwo Budowlane "[...]" sp. z o.o. jako zarządca budynku przy ulicy [...] w [...] dokonało w imieniu wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych (łącznie [...] lokale mieszkalne) zgłoszenia do CEEB, że ogrzewanie przedmiotowego budynku realizowane jest przez lokalną sieć ciepłowniczą, w funkcji: ogrzewania c.o., ciepłej wody c.w.u. zainstalowaną i eksploatowaną. Z oświadczenia wynika, że do wytworzenia ciepła w lokalnej sieci ciepłowniczej wykorzystywane jest stałe paliwo węglowe (węgiel-miał węglowy).
Z powyższego wynika więc, że Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...] nie korzysta, wbrew stanowisku organów obu instancji, z ciepła dostarczanego przez przedsiębiorstwo energetyczne, natomiast ponosi samodzielnie koszty zakupu paliwa stałego. Taki zaś sposób ogrzewania gospodarstw domowych w ww. Wspólnocie Mieszkaniowej niewątpliwie uprawniałby członków tej Wspólnoty, w tym Skarżącego, do uzyskania dodatku węglowego.
Niemniej jednak, należy mieć na uwadze, że odbiorca ciepła (w tym przypadku członek wspólnoty mieszkaniowej), który został objęty pomocą państwa w formie średniej ceny ciepła ustalanej w obniżonej wysokości (z uwzględnieniem rekompensaty dla wytwórcy ciepła) - nie jest uprawiony jednocześnie do otrzymania dodatku węglowego. Przyjęcie odmiennego poglądu skutkowałoby, jak słusznie podniosły organy, dublowaniem pomocy dla jednego i tego samego podmiotu (odbiorcy ciepła), oraz doprowadziłoby do wydatkowania środków publicznych w sposób naruszający zasady określone w ustawie o finansach publicznych, gdzie w art. 44 tej ustawy wskazano, że wydatki publiczne powinny być dokonywane przede wszystkim w sposób celowy i oszczędny.
W takiej zatem sytuacji dla odmowy przyznania dodatku węglowego dla Skarżącego wpływ ma okoliczność objęcia Przedsiębiorstwa Budowlanego "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wsparciem rządowym w formie rekompensaty przewidzianej ustawą o szczególnych rozwiązaniach.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium powołało się w tym zakresie na pismo Burmistrza Gminy i Miasta [...] z 15 grudnia 2022 r. nr IBGKiOŚ.7000.2.7.2022, w którym stwierdzono, że Przedsiębiorstwo Budowlane [...] sp. z o.o. złożyło wniosek o rekompensatę przysługującą przedsiębiorstwom energetycznym stosującym średnią cenę wytwarzania ciepła z rekompensatą, stwierdzając jednocześnie, iż dokonano wypłaty rekompensaty w zakresie pierwszego wniosku złożonego przez ww. spółkę. I tak, w dniu 30 listopada 2022 r. otrzymało rekompensatę w kwocie 42.834,21 zł, natomiast, do dnia 20 grudnia 2022 r. – miało otrzymać rekompensatę w kwocie 62.636,85 zł.
W aktach administracyjnych brak było dowodu na okoliczność przyznania Przedsiębiorstwu Budowlanemu "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] rekompensaty przewidzianej ustawą o szczególnych rozwiązaniach – w związku z tym na rozprawie wyznaczonej na dzień 27 lipca 2023 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z ww. pisma z 15 grudnia 2022 r., którego kserokopia znajduje się na karcie nr 12 akt sądowych wraz z adnotacją, że jego oryginał znajduje się w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 598/23.
W świetle powyższych wniosków Sąd stanął na stanowisku, że odmowa przyznania Skarżącemu dodatku węglowego jest prawidłowa.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.