IV SA/Wr 84/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2007-04-12
NSAinneŚredniawsa
zaliczka alimentacyjnadochód rodzinydochód na osobęprawo rodzinneświadczeniaalimentyegzekucjasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. dotyczącą przyznania zaliczki alimentacyjnej, uznając, że skarżąca spełnia przesłanki do jej przyznania w niższej kwocie.

Skarga dotyczyła odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej w wyższej kwocie. Skarżąca M. Ł. argumentowała, że jej dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 50% kwoty bazowej, co powinno skutkować wyższą zaliczką. Organy administracji oraz Sąd uznały jednak, że kluczowe jest kryterium 'dochodu rodziny', a nie 'dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę', i że dochód rodziny skarżącej przekroczył próg pozwalający na podwyższenie zaliczki. W konsekwencji skargę oddalono.

Sprawa dotyczyła skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej w kwocie 170 zł miesięcznie. Skarżąca domagała się przyznania wyższej kwoty, argumentując, że jej miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 50% kwoty 583 zł, co powinno uzasadniać podwyższenie zaliczki. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznały jednak, że kluczowe dla ustalenia wyższej kwoty zaliczki jest kryterium 'dochodu rodziny' (nieprzekraczającego 50% kwoty 583 zł, czyli 291,50 zł), a nie 'dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę'. Ponieważ miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł [...] zł, przekroczył on próg 291,50 zł, co uniemożliwiło przyznanie zaliczki w podwyższonej wysokości. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jasno rozróżniają te pojęcia i nie można ich stosować zamiennie. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, są to odrębne pojęcia. Kryterium 'dochodu rodziny' (nieprzekraczającego 50% kwoty 583 zł, tj. 291,50 zł) jest warunkiem przyznania podwyższonej zaliczki, podczas gdy kryterium 'dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie' (nieprzekraczającego 583 zł) jest warunkiem przyznania zaliczki w ogóle.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ustawodawca w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej używa odrębnych pojęć: 'dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie' i 'dochód rodziny'. Nie można ich stosować zamiennie. Analiza art. 18 ust. 2 tej ustawy i art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych potwierdza, że 'dochód rodziny' odnosi się do sumy dochodów członków rodziny uzyskanych w roku poprzedzającym, a nie do dochodu per capita.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.w.d.a.z.a. art. 7 § ust. 1

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia.

u.p.w.d.a.z.a. art. 7 § ust. 2

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł.

u.p.w.d.a.z.a. art. 8 § ust. 1

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Określa maksymalną wysokość zaliczki alimentacyjnej (np. 170 zł dla osoby uprawnionej, gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione).

u.p.w.d.a.z.a. art. 8 § ust. 2

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Określa warunki podwyższenia zaliczki alimentacyjnej, w tym wymóg, aby dochód rodziny nie przekroczył 50% kwoty z art. 7 ust. 2 (tj. 291,50 zł).

Pomocnicze

u.p.w.d.a.z.a. art. 2 § pkt 7

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Zaliczkę alimentacyjną stanowi kwota wypłacona przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna.

u.p.w.d.a.z.a. art. 10 § ust. 2

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Ustalenie prawa do zaliczki następuje na wniosek osoby uprawnionej, jej przedstawiciela ustawowego albo opiekuna prawnego.

u.p.w.d.a.z.a. art. 10 § ust. 3 i 4

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Wniosek składa się za pośrednictwem komornika sądowego, który dołącza zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji.

u.p.w.d.a.z.a. art. 18 § ust. 2

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.

u.ś.r. art. 3 § pkt 1a

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja dochodu członka rodziny.

u.ś.r. art. 3 § pkt 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja 'dochodu rodziny' jako przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

rozp. MPiPS z 2.06.2005 art. 15 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

Sposób pomniejszenia dochodu o podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

u.ś.o.z.f.ś.p. art. 242 § pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia aktu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 50% kwoty 583 zł, uzasadnia przyznanie zaliczki w wyższej kwocie. Argument skarżącej dotyczący przyznania wyższej kwoty zaliczki w poprzednim okresie zasiłkowym.

Godne uwagi sformułowania

nie ma podstaw do przyjęcia, że chodzi o dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie są to bowiem w żadnym stopniu pojęcia tożsame ratio legis omawianej ustawy [...] znacząco ogranicza zarówno zakres, jak i wysokość świadczenia w postaci zaliczki alimentacyjnej

Skład orzekający

Jolanta Sikorska

sprawozdawca

Małgorzata Masternak-Kubiak

członek

Mirosława Rozbicka-Ostrowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'dochód rodziny' i 'dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie' na gruncie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy i okresu jej obowiązywania; kluczowe jest rozróżnienie pojęć dochodu dla różnych celów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego związanego z prawem do świadczeń alimentacyjnych i ich wysokością, co jest istotne dla wielu osób. Rozróżnienie pojęć dochodu jest kluczowe dla prawidłowego ustalenia świadczeń.

Czy niższy dochód na osobę w rodzinie gwarantuje wyższą zaliczkę alimentacyjną? Sąd wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 84/07 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jolanta Sikorska /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak-Kubiak
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
art. 2 pkt 7, art. 7, art. 10, art. 8, art. 18 ust. 2
Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska (sprawozdawca), Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. , po rozpatrzeniu odwołania M. Ł. od decyzji wydanej przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L. - Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej w okresie od [..] r. do [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazało, że w/w decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji, powołując się na przepis art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9a, art. 10, art. 12 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732) oraz art. 3 pkt 1, 2, 3, 6 i 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992), przyznał M. Ł. zaliczkę alimentacyjną w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] r. do [...] r. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia wskazał, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki wymienione do przyznania uprawnień do zaliczki alimentacyjnej, ponieważ jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dzieci, w rodzinie jest jedna osoba uprawniona do zaliczki alimentacyjnej, a miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni wynosi [...] zł, co przekracza 50% kwoty 583 zł. Z powyższych względów, stosownie do przepisu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – wnioskodawczyni przysługuje zaliczka alimentacyjna w kwocie [...] zł miesięcznie.
M. Ł. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia i wydania decyzji uprawniającej do zaliczki alimentacyjnej w kwocie [...] zł miesięcznie. Podniosła, że miesięczny dochód na jedną osobę w jej rodzinie wynosi [...] zł i nie przekracza 50% kwoty 583 zł, co uzasadnia jej zdaniem przyznanie zaliczki alimentacyjnej w kwocie [...] zł miesięcznie. Nadto dodała, że w roku 2005 na podstawie decyzji organu pierwszej instancji nr [...] otrzymywała zaliczkę alimentacyjną w wysokości [...] zł miesięcznie.
Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że jest ono niezasadne. Wskazało, że problematykę świadczeń dla rodziców samotnie wychowujących dzieci w postaci zaliczki alimentacyjnej reguluje ustawa z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze. zm.). Zaliczkę alimentacyjną w rozumieniu w/w ustawy stanowi kwota wypłacona przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna. Stosownie do art. 7 ust. 1 w/w ustawy prawo do zaliczki alimentacyjnej przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia 24 roku życia, o ile dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł.
Wysokość zaliczki alimentacyjnej ustawodawca określił w art. 8 ust. 1 ustawy ustanawiając zasadę, że zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż:
1) w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki -170 zł dla osoby uprawnionej albo 250 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
2) w przypadku gdy w rodzinie są trzy osoby lub więcej, uprawnione do zaliczki -120 zł dla osoby uprawnionej albo 170 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Przez osobę uprawnioną należy rozumieć osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 5 lit. a ustawy).
W art. 18 ust. 2 ustawy ustawodawca wskazał, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą (...). Według art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) pod pojęciem "dochodu rodziny" należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Za dochód ustawodawca uważa m.in. po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1a ustawy). Dochodem są także alimenty na rzecz dzieci (art. 3 pkt 1c ustawy). Według § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz.881 z późn. zm.) w przypadku gdy członek rodziny osiąga dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód członka rodziny pomniejsza się o podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w ust. 1 oblicza się według wzoru S=(SpxP)/Pp. Symbol "P" oznacza w tym wzorze składkę na ubezpieczenie zdrowotne wyrażoną w procentach obowiązującą w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne od dnia 1 stycznia 2005r do 31 grudnia 2005r. wynosi 8,5% wymiaru (art. 242 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze. zm.).
Organ odwoławczy wskazał, że w złożonym w sprawie wniosku z dnia [...] r. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej M. Ł. , urodzona [...] r., podała, że jest studentką Uniwersytetu W. W skład jej rodziny wchodzą wraz z nią, matka J. Ł. oraz brat K. Z. ur. [...] r. Organ ustalił, że wnioskodawczyni przysługują alimenty od ojca S. Ł. w wysokości [...] zł miesięcznie. Z pisma Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w L. z dnia [...] r. wynika, że w [...] r. wnioskodawczyni nie otrzymała żadnej kwoty na poczet alimentów. Dochód rodziny w 2005r., na który złożyły się dochody matki wnioskodawczyni J. Ł. wyniósł [...] zł, a miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł, co przekracza 50% kwoty 583 zł.
Mając powyższe na uwadze prawidłowo, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji przyjął, że wnioskodawczyni przysługuje zaliczka alimentacyjna w kwocie [...] zł miesięcznie.
Marginalnie jedynie organ ten wskazał na wadliwie ustaloną przez organ pierwszej instancji wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ ten błędnie w obliczeniach zastosował składkę wyrażoną w procentach obowiązujących w 2004 roku i wynoszącą 8,25 %, zamiast stawki 8,5 % obowiązującej w 2005 roku. Składka ta winna wynieść 677,81 zł, a nie 658,59 zł. Powyższa wadliwość w ocenie organu odwoławczego jest nieistotna.
W odniesieniu do zarzutów odwołania dotyczących przyznania zaliczki alimentacyjnej w kwocie niższej od przyznanej w poprzednim okresie zasiłkowym organ drugoinstancyjny podał, że pozostają one bez wpływu na wynik na niniejszego rozstrzygnięcia bowiem zakres niniejszego postępowania ogranicza się do rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją, którą strona zakwestionowała odwołaniem z dnia [...] r. Na wynik niniejszej sprawy nie mają wpływu uprawnienia strony do zaliczki alimentacyjnej w poprzednim zakresie zasiłkowym.
M. Ł. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której domagała się jej uchylenia i wydania decyzji uprawniającej do zaliczki alimentacyjnej w wysokości [...] zł miesięcznie od [...] r., podnosząc zarzut błędnej interpretacji przepisów. Podniosła, że jak wynika z decyzji organu pierwszej instancji, dochód na jednego członka w jej rodzinie wyniósł [...] zł. W poprzednim okresie zasiłkowym decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznano jej zaliczkę w wysokości [...] zł miesięcznie przy dochodzie na jednego członka w rodzinie w kwocie [...] zł. Obie decyzje zostały wydane na podstawie tych samych przepisów prawa. Podniosła, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, podwyższenie zaliczki alimentacyjnej następuje, gdy dochód w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 291,50 zł. W jej rodzinie dochód na jednego członka w rodzinie jest poniżej minimum socjalnego, co jej zdaniem uzasadnia przyznanie zaliczki alimentacyjnej w podwyższonej wysokości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Ponadto w odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego błędnej interpretacji art. 8 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej organ odwoławczy podkreślił, że użytych przez ustawodawcę pojęć "dochód rodziny" (art. 8 ust. 2 ustawy) i "dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie" (art. 7 ust. 2 ustawy) nie można utożsamiać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według zaś art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, niektóre postanowienia oraz inne akty organów administracyjnych i sprawowana jest pod względem zgodności zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego sąd administracyjny uchyla zaskarżony akt w całości lub w części.
Rozpatrując skargę, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o przyznaniu skarżącej zaliczki alimentacyjnej w kwocie [...] zł miesięcznie w okresie od [...] r. do [...] r.
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86. poz. 732 ze. zm.). Zaliczkę alimentacyjną w rozumieniu owej ustawy (art. 2 pkt 7) stanowi kwota wypłacona przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna. Stosownie do art. 7 ustawy zaliczka alimentacyjna, zwana dalej "zaliczką", przysługuje osobie uprawnionej, do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia (ust. 1). Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł (ust. 2). Ustalenie prawa do zaliczki następuje na wniosek osoby uprawnionej do zaliczki, jej przedstawiciela ustawowego albo opiekuna prawnego (art. 10 ust. 2). Wniosek ten składa się za pośrednictwem komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne na rzecz osoby uprawnionej, który to komornik dołącza do wniosku o przyznaniu zaliczki zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w tym wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego (art. 10 ust. 3 i 4). Stosownie do art. 2 pkt 5a ustawy przez osobę uprawnioną do zaliczki alimentacyjnej należy rozumieć osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992), której przepisy, o ile nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego - stosownie do art. 18 ust. 2, stosuje się odpowiednio w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie. Według art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do której odsyła wskazany wyżej art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Definicję zaś dochodu zawiera art. 3 pkt 1a owej ustawy.
Wysokość zaliczki alimentacyjnej ustawodawca określił w art. 8, stanowiąc w ust. 1, że zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż: 1) w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki - 170 zł dla osoby uprawnionej albo 250 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, 2) w przypadku gdy w rodzinie są trzy osoby lub więcej, uprawnione do zaliczki - 120 zł dla osoby uprawnionej albo 170 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z ust. 2 owego przepisu prawa w przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50 % kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, kwotę zaliczki, o której mowa w ust. 1 zwiększa się do 300 zł dla osoby uprawnionej, m.in. w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki albo do kwoty 380 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 8 ust. 2 pkt 1).
Z prawidłowych i niekwestionowanych w sprawie okoliczności faktycznych poczynionych przez organy administracyjne wynika, że skarżąca M. Ł. spełnia przesłanki do przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej. Skarżąca urodziła się [...] r., jest studentką Uniwersytetu W. , a jej rodzinę stanowi ona, matka J. Ł. oraz brat K. Z. ur. [...] r. Skarżącej przysługują na podstawie tytułu wykonawczego alimenty od ojca S. Ł. w wysokości [...] zł miesięcznie, z której w roku 2005 nie otrzymała żadnej kwoty, co wynika z pisma Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w L. z dnia [...] r. Dochód rodziny w 2005r., na który złożyły się dochody matki wnioskodawczyni J. Ł. wyniósł [...] zł. Zatem miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł, co przekracza 50 % kwoty 583 zł, a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekroczył kwoty 583 zł, bowiem wynosił [...] zł.
W świetle powołanych wyżej przepisów prawa skarżąca spełnia zatem przesłanki do przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej w kwocie 170 zł miesięcznie, nie spełnia natomiast przesłanek do przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej w wysokości 300zł miesięcznie. Zważyć należy, że z powołanego wyżej przepisu art. 8 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej wynikają dwa ograniczenia wysokości zaliczki alimentacyjnej: 1) zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej niż - w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki -170 zł dla osoby uprawnionej (ust. 1 pkt 1 ustawy), 2) w przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2 (to jest kwoty 583 zł) kwotę zaliczki, o której mowa w ust. 1 zwiększa się do 300 zł dla osoby uprawnionej (...) w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy).
Przy ustalaniu w art. 7 ust. 2 ustawy przesłanek przyznania zaliczki alimentacyjnej ustawodawca wskazuje kwotę 583 zł, łącząc ją z określeniem "dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie", natomiast w art. 8 ust. 2 ustawy zawierającym przesłanki przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej w podwyższonej wysokości odwołuje się do "dochodu rodziny" i wymaga, by dochód ten nie przekroczył 50 % kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, to jest kwoty 583 zł.
W przypadku gdy ustawodawca w jednym przepisie używa w zwrotu "dochód rodziny", przy jednoczesnym odesłaniu do wyraźnie określonej kwoty w artykule poprzedzającym, nie ma podstaw do przyjęcia, że chodzi o dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Nie są to bowiem w żadnym stopniu pojęcia tożsame, podobnie jak nie są pojęciami tożsamymi pojęcia "dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie", o którym mowa w art. 7 ust. 2 i pojęcie "dochód rodziny", o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z czym pojęć tych nie można stosować zamiennie. Przy interpretacji pojęcia "dochód rodziny" należy odwołać się, jak to już wyżej wskazano do regulacji art. 18 ust. 2 tej ustawy i w związku z nim do art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Z ustaleń poczynionych w sprawie przez organy administracyjne wynika, że miesięczny dochód rodziny M. Ł. wynosił w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy [...] zł, a zatem przekroczył 50 % kwoty określonej w art. 7 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, to jest kwoty 583 zł, której połowa jest równa kwocie 291,50 zł.
Prawidłowo w tej sytuacji organy orzekające w sprawie określiły kwotę przysługującego skarżącej świadczenia, mając na uwadze treść art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Należy zwrócić uwagę na ratio legis omawianej ustawy, która w przeciwieństwie do poprzednich uregulowań obowiązujących w tej dziedzinie, znacząco ogranicza zarówno zakres, jak i wysokość świadczenia w postaci zaliczki alimentacyjnej, co potwierdza, że większe zaliczki są przewidziane dla tych osób uprawnionych, w których rodzinach dochód rodziny jest najniższy i nie przekracza kwoty 291,50 zł, to jest 50 % kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy.
Bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje podniesiona w skardze okoliczność uzyskania przez skarżącą prawa do zaliczki alimentacyjnej w wyższej kwocie w poprzednim okresie zasiłkowym. Przedmiotem kontroli Sądu pod względem legalności w niniejszej sprawie jest bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] i utrzymana nią w mocy decyzja wydana przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L. - Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] r. Nr [...] . Zaskarżenie decyzji do wojewódzkiego sądu administracyjnego oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego staje się ta sama sprawa, która w danej decyzji została rozstrzygnięta, a badając legalność zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny wraca do materialnego stosunku administracyjnoprawnego, który stanowił przesłankę wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w tej konkretnej sprawie administracyjnej (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisMexis Warszawa, 2005r.)
Reasumując, należy stwierdzić, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, właściwie zinterpretowały obowiązujące przepisy dotyczące wysokości przysługującej zaliczki alimentacyjnej. W tej sytuacji skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI