I SA/Wa 59/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r., wskazując na błędy proceduralne organu w ocenie przesłanek nieważności i przedawnienia.
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1977 r. sprzedającej lokal mieszkalny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie odmawiało stwierdzenia nieważności, powołując się na upływ 10 lat od wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Kolegium, uznając, że organ nieprawidłowo zastosował przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności i przedawnienia, nie badając wszystkich przesłanek i nie formułując prawidłowo sentencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r. sprzedającej lokal mieszkalny. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z 2007 r., która sama stwierdziła naruszenie prawa przy wydaniu decyzji z 1977 r., ale nie stwierdziła jej nieważności z powodu upływu 10 lat. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na błędy proceduralne Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ nieprawidłowo zastosował art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a., ograniczając się jedynie do stwierdzenia upływu 10-letniego terminu, zamiast najpierw ustalić, czy decyzja została wydana z naruszeniem prawa (art. 156 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić, czy upływ czasu wyłącza stwierdzenie nieważności. Sąd podkreślił, że organ powinien był zbadać wszystkie potencjalne wady decyzji, w tym rażące naruszenie prawa, a także rozważyć inne okoliczności, jak decyzja Ministra z 1996 r. stwierdzająca nieważność innej decyzji dotyczącej tych samych lokali. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo zastosował przepisy. Organ powinien najpierw ustalić, czy decyzja została wydana z naruszeniem prawa (art. 156 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić, czy upływ czasu (art. 156 § 2 k.p.a.) lub nieodwracalne skutki prawne wyłączają stwierdzenie nieważności. Organ nie zbadał wszystkich potencjalnych wad decyzji i nie sformułował prawidłowo sentencji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ powinien był najpierw stwierdzić naruszenie prawa, a następnie ocenić, czy upływ czasu lub nieodwracalne skutki prawne wyłączają stwierdzenie nieważności. Organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia upływu terminu, nie badając wagi naruszenia i nie wskazując okoliczności wyłączających stwierdzenie nieważności, co narusza art. 156 § 1, § 2 i art. 158 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.g.t.m.o. art. 15a
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.k.o. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 2
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
p.p.s.a. art. 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nieprawidłowo zastosował przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji i przedawnienia. Organ nie zbadał wszystkich potencjalnych wad decyzji, w tym rażącego naruszenia prawa. Organ nieprawidłowo sformułował sentencję decyzji, ograniczając się do stwierdzenia upływu terminu. Organ nie powinien opierać się na uzasadnieniu uchylonego wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu lecz z innych przyczyn niż wskazane w treści skargi. Konstrukcję sankcji nieważności wyznacza regulacja prawna art. 156 § 1 i § 2 kodeksu postępowania administracyjnego przez unormowanie rodzaju naruszeń przepisów prawa, które daje podstawy do zastosowania sankcji nieważności i przez wprowadzenie wyłączenia zastosowania sankcji nieważności. Organ ograniczył się wyłącznie do przywołania w uzasadnieniu fragmentów uzasadnienia uchylonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Reasumując kolegium poprzestało na wskazaniu naruszenia prawa, natomiast uchyliło się od oceny wagi tego naruszenia w kontekście rażącego naruszenia prawa oraz wyjaśnienia okoliczności z powodu których nie można było stwierdzić nieważności decyzji.
Skład orzekający
Monika Sawa
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Apostolidis
sędzia
Dariusz Pirogowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, przedawnienia oraz obowiązków organu przy rozpatrywaniu wniosków o stwierdzenie nieważności, zwłaszcza w kontekście uchylonych wyroków sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wnioskami o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych i stosowaniem przepisów k.p.a. o przedawnieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji i pułapki proceduralne, w które mogą wpaść organy. Jest to przykład, jak sąd administracyjny koryguje błędy organów w stosowaniu prawa.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję SKO: organ nieprawidłowo ocenił nieważność starej decyzji sprzedażowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 59/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-07-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-01-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dariusz Pirogowicz Dorota Apostolidis Monika Sawa /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Hasła tematyczne Gospodarka mieniem Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2019 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.na rzecz W. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] sierpnia 2018 r. działając na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659, z późn. zm.) oraz art. 6la Kodeksu Postępowania Administracyjnego. (Dz. U. 2017, poz. 1257) po rozpatrzeniu wniosku W. G. (dalej: skarżąca), z dnia [...] stycznia 2018 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., [...], w której na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 2 kpa nie stwierdzono nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r., [...] z uwagi na fakt, i ż od dnia jej wydania upłynęło 10 lat, a w której stwierdzono, iż decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1077 r. na mocy której sprzedano lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym przy [...] w [...] wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu Państwu E. S. i E. K. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności z powodu wywołania nieodwracalnych skutków prawnych, postanowiło na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Dzielnicy [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 1977 r. orzekł o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym przy [...] w [...] wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu Państwu E. S. i E. K.. W dniu 28 lipca 2005 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek Pani L. G., reprezentowanej przez adw. A. M., sporządzony tego samego dnia, o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 1977 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu ww. wniosku, decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., [...], stwierdziło, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1977 r., którą orzeczono o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym przy [...] w [...] wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu Państwu E. S. i E. K., została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności z powodu wywołania nieodwracalnych skutków prawnych. Decyzja Kolegium stała się ostateczną. W dniu 5 lipca 2013 r. do Kolegium wpłynął wniosek Pani W. G. reprezentowanej przez pełnomocnika, r. pr. L. Z., z dnia [...] lipca 2013 r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r" [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] lutego 2007 r [...]. Powyższa decyzja z dnia [...] listopada 2013 r., [...], została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., [...]. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1956/14, oddalił skargę Pani W. G., na powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r., [...]. Następnie zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2180/15, uchylił zarówno powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1956/14, jak również obie decyzje Kolegium - z dnia [...] kwietnia 2014 r., [...] oraz z dnia [...] listopada 2013 r., [...]. W związku z powyższym Kolegium, ponownie przystąpiło do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. Pani W. G. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r., [...]. W wyniku poczynionych ustaleń, w oparciu o ustalenia poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., [...], nie stwierdziło nieważności decyzji własnej [...], wydanej w dniu [...] lutego 2007 r., wskazując na fakt, iż od dnia jej wydania upłynęło 10 lat. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., [...], w dniu 17 stycznia 2018 r. zwróciła się W. G., reprezentowana przez pełnomocnika, r. pr. L. Z.. Organ wskazał, że, mając na względzie ustalenia poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie i zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2180/15, stwierdził, że badana decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2007 r., [...], która jest przedmiotem oceny, obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, tj. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Sąd bowiem stwierdził, co nie ulega wątpliwości, iż organem właściwym do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1977 r. na mocy której sprzedano lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym przy [...] w [...] wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu Państwu E. S.i E. K., nie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], lecz Wojewoda [...]. Odnosząc się z kolei do zarzutu pełnomocnika występującej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2007 r., [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1956/14, stwierdził, iż ww. decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2007 r., nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ podniósł, że "Prawdą jest, iż powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2017 r., sygn akt 1 OSK 2180/15, jednakże wyrokiem tym NSA nie zakwestionował prawidłowości ustaleń dotyczących kwestii wydania decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2007 r., [...], z rażącym naruszeniem prawa. Organ zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Mając na względzie powyższe organ uznał, że badana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r., [...], którą stwierdzono, iż decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1977 r. na mocy której sprzedano lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym przy [...] w [...] wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu Państwu E. S. i E. K., została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a więc dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Organ powołał się na przepis art. 156 § 2 Kpa, który stanowi, iż nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w §1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Organ wskazał, że badana decyzja Kolegium [...], została wydana w dniu [...] lutego 2007 r., zaś doręczona pełnomocnikowi Pani L. F. w dniu 6 marca 2007 r. Od dnia doręczenia decyzji minęło zatem ponad 10 lat. Okoliczność ta, jak prawidłowo stwierdzono w zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] grudnia 2017 r., [...], powoduje, iż brak jest możliwości stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2007 r" [...]. Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W. G. zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 153 i art. 193 oraz art. 170 i art. 171 p.p.s.a., poprzez oczywiście błędnie przyjęcie, że w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z 1 września 2017 r., 1 OSK 2180/15, NSA - pomimo uchylenia wyroku WSA w Warszawie z 30 marca 2015 r., I SA/Wa 1956/14 - nie zakwestionował wyrażonego w tym ostatnim wyroku stanowiska co do braku wydania Decyzji 2007 z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy NSA w ww. wyroku z 1 września 2017 r" I OSK 2180/15, w ogóle nie zajmował się oceną Decyzji 2007 pod kątem wystąpienia przesłanki wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), pozostawiając rozważenie tej kwestii Kolegium, co powinno było nastąpić w toku postępowania przed Kolegium bezpośrednio poprzedzającym wydanie zaskarżonej obecnie Decyzji i wniesienie niniejszej skargi; oczywiście błędne powołanie się przez Kolegium w Decyzji na związanie Wyrokiem NSA i zawartą w nim oceną prawną, która to ocena prawna nie istnieje; bezpodstawne uchylenie się przez Kolegium od samodzielnego zbadania i wyjaśnienia sprawy w zakresie odnoszącym się do - dalej idącej - przesłanki nieważności Decyzji 2007, tj. wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.); 2. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z 15a ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm. "Ustawa 1961"), poprzez oczywiście błędne przyjęcie, że Decyzja 2007 nie narusza rażąco prawa, albowiem art. 15a Ustawy 1961 nie dawał podstawy do wyodrębnienia lokali mieszkalnych oraz ich sprzedaży (rozporządzenia nimi), gdy budynek, w którym te lokale znajdowały się, nie stanowił - wyłącznej - własności państwowej (Skarbu Państwa); oczywiście błędne przyjęcie, że w okolicznościach tej konkretnie sprawy Decyzję 1977 wydano z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 15a Ustawy 1961; brak stwierdzenia nieważności Decyzji 2007 (również) na podstawie - dalej idącej - przesłanki wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.); 3. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 65 § 1 k.p.a., poprzez brak stwierdzenia nieważności Decyzji 2007 (również) na podstawie - dalej idącej - przesłanki wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a następnie brak przekazania żądania Skarżącej, na skutek którego zapadła Decyzja 2007, organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności Decyzji 1977, tj. Wojewodzie [...]; 4. naruszenie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nie można stwierdzić nieważności Decyzji 2007 z powodu upływu 10-letniego terminu wskazanego w art. 156 § 2 k.p.a., gdy tymczasem zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności Decyzji 2007 (także) na podstawie - dalej idącej - przesłanki wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.); 5} art. 35 § 1-3 i art. 36 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i art. 156 § 2 k.p.a., poprzez: prowadzenie postępowania w sposób na tyle przewlekły (z rażącym przekroczeniem terminów załatwienia sprawy), że pomimo wszczęcia tego postępowania [...] lipca 2013 r., termin 10-letni z art. 156 § 2 k.p.a. - kończący się w marcu 2017 r. (Decyzję 2007 wydano bowiem [...] lutego 2007 r.) - zdążył upłynąć, zanim Kolegium podjęło w niniejszej sprawie merytoryczne rozstrzygnięcia (te bowiem w I i II instancji zapadły po raz pierwszy dopiero w 2013 i 2014 r., zaś ponownie do wydania rozstrzygnięć w I i II instancji doszło dopiero obecnie, tj. w latach 2017-2018). III. Mając na uwadze przytoczone wyżej zarzuty skarżąca wniosła o: 1. stwierdzenie nieważności, a ewentualnie uchylenie Decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kolegium z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], w całości; 2. zobowiązanie Kolegium do wydania decyzji stwierdzającej nieważność Decyzji 2007 na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a następnie przekazania żądania Skarżącej, na skutek którego zapadła Decyzja 2007, organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności Decyzji 1977, tj. Wojewodzie [...] (co najmniej zaś wniosła o wyrażenie - w uzasadnieniu wyroku, jaki zapadnie - tej treści oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania); 3. rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie; 4. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym także kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo uzasadniła treść zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu lecz z innych przyczyn niż wskazane w treści skargi. Na wstępie należy wskazać, że podstawą do zastosowania sankcji nieważności jest ciężkie, kwalifikowane naruszenie przepisów prawa, w tym przede wszystkim przepisów prawa materialnego. Konstrukcję sankcji nieważności wyznacza regulacja prawna art. 156 § 1 i § 2 kodeksu postępowania administracyjnego przez unormowanie rodzaju naruszeń przepisów prawa, które daje podstawy do zastosowania sankcji nieważności i przez wprowadzenie wyłączenia zastosowania sankcji nieważności. Stosownie z kolei do treści art. 156 § 2 k pa nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne". Przyjęcie takiej konstrukcji przesłanki przedawnienia dzieli wyliczone w art. 156 § 1 kpa rodzaje ciężkiego kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa na te, których upływ czasu sanuje, w tym znaczeniu, że wyłącza zastosowanie sankcji nieważności oraz na te, których upływ czasu nie sanuje, pozwalając na zastosowanie sankcji nieważności decyzji. Przyjęcie takiej kwalifikacji rodzaju naruszeń przepisów prawa ma podstawowe znaczenie dla mocy prawnej decyzji. Zastosowanie przesłanki przedawnienia w konstrukcji stwierdzenia nieważności oznacza, że decyzja pozostaje w obrocie prawnym zachowując moc obowiązującą, a jedynie dopuszczalne jest stwierdzenie jej niezgodności z prawem. Ta zasadnicza różnica w zastosowaniu sankcji nieważności decyzji od stwierdzenia niezgodności z prawem powoduje, że nie jest dopuszczalne wpisanie w zakres rażącego naruszenia prawa wyliczonego w art. 156 § 1 pkt 2, rażącego naruszenia prawa wyliczonego w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Decyzja administracyjna korzysta z ochrony trwałości ustanowionej w art. 16 § 1 kpa, w którym dopuszczono podważenie tej trwałości ale tylko gdy na to pozwala przepis prawa. Ustanowiona w art. 156 § 2 przesłanka przedawnienia w przypadku wyliczonego w art. 156 § 1 pkt 1, na który powołał się organ wykonując wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, rodzaju ciężkiego naruszenia przepisu prawa nie dopuszcza podważenia trwałości decyzji przez jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, ograniczając wyłącznie do stwierdzenia niezgodności z prawem. Zgodnie bowiem z przepisem art. 158 § 2 kpa jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Czyli reasumując, stosownie do treści art. 156 § 2 w z zw. z art. 158 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z uwagi na wskazany w tym przepisie upływ czasu oraz w sytuacji gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. W takiej sytuacji organ administracji publicznej powinien ograniczyć się do "stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji." Rozstrzygnięcie o takiej treści może być jednak podjęte po wcześniejszym ustaleniu, że zachodzi jedna z przesłanek nieważności wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. i jednocześnie zachodzi przesłanka negatywna w postaci upływu czasu lub nieodwracalnych skutków prawnych. Te kwestie są bowiem przedmiotem postępowania i ich, przede wszystkim, powinno dotyczyć orzeczenie. Ustalenie, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa stanowi jedynie konsekwencję zaistnienia jednocześnie przesłanki pozytywnej i przesłanki negatywnej, powodującej w istocie rzeczy sanację decyzji obarczonej wadą nieważności. W konsekwencji tego rozstrzygnięcie decyzji wydanej na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. powinno zawierać trzy elementy: stwierdzenie jednej z wad nieważności, stwierdzenie zaistnienia przesłanki negatywnej i wreszcie stwierdzenie upływu czasu lub nieodwracalności skutków prawnych wywołanych kontrolowaną decyzją. Kolegium w sentencji decyzji z [...] grudnia 2017 r, która była przedmiotem oceny zaskarżonej decyzji ograniczyło się wyłącznie do stwierdzenia że "na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 2 kpa nie stwierdzać nieważności decyzji z uwagi na fakt, że od jej wydania upłynęło 10 lat" . Kolegium zatem w swojej decyzji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją uchyliło się od stwierdzenia czy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa oraz od wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdziło nieważności decyzji pomimo, iż taki obowiązek wynikał z powołanych w sentencji orzeczenia przez Kolegium przepisów. Organy ograniczyły się wyłącznie do przywołania w uzasadnieniu (zwłaszcza zaskarżonej decyzji) fragmentów uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2015 r,, który został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2017 r. W uzasadnieniu tylko bardzo lakonicznie podniesiono, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości a więc jednej z podstaw stwierdzenia nieważności zawartej w art. 156 § 1 pkt 1 kpa odwołując się do przesłanki upływu czasu. Nie zbadano także czy decyzja z 2007 r. nie była dotknięta jeszcze inna wadą. Organ nie uwzględnił bowiem faktu wydania przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzji z [...] kwietnia 1996 r. stwierdzającej nieważność decyzji tego samego organu z [...] lipca 1993 roku, w części dotyczącej sprzedanych w budynku lokali mieszkalnych nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] oraz związanych z nimi udziałów w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego gruntu tej nieruchomości, na które to okoliczności konsekwentnie powołuje się skarżąca zarówno we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jak i w skardze skierowanej do tutejszego sądu. Odwołanie się w tym zakresie do uzasadnienia uchylonego wyroku sądu administracyjnego nie spełnia tego warunku gdyż wbrew stanowisku organu nie jest on już dla organu wiążący. Reasumując kolegium poprzestało na wskazaniu naruszenia prawa, natomiast uchyliło się od oceny wagi tego naruszenia w kontekście rażącego naruszenia prawa oraz wyjaśnienia okoliczności z powodu których nie można było stwierdzić nieważności decyzji. Z tych przyczyn zważywszy, że decyzja organu narusza przepis art. 156 § 1 w zw. z art. 156 § 2 i w zw. z art. 158 § 2 kpa, Sąd decyzje te uchylił. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona prawidłowej oceny przesłanek z art. 156 § 1 w zw. z art. 156 § 2 i 158 § 2 kpa i poprawnie sformułuje sentencje orzeczenia zgodnie z brzmieniem art. 158 § 2 kpa. Organ zbada także czy decyzja z 2007 r. nie była dotknięta jeszcze inną wadą. W sytuacji w której organ uzna że decyzja z [...] lutego 2007 r. dotknięta jest inną jeszcze wadą, o której mowa w art. 156 § 1 kpa organ rozważy czy znajduje zastosowanie do tej wady i w tym konkretnym stanie faktycznym art. 156 § 2 kpa to jest czy jest to wada , w przypadku której upływ czasu także wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji czy też w przypadku wady tej wyłącznie stwierdzenie nieodwracalnych skutków prawnych eliminuje stwierdzenie nieważności decyzji. Mając na względzie, że decyzja została uchylona ze wskazanych wyżej przyczyn, organ przed wydaniem ponownie decyzji prawidłowo ustali także krąg uczestników biorąc pod uwagę złożone na rozprawie w dniu [...] lipca 2019 r. oświadczenie uczestniczki M. N., że właścicielem lokalu nr [...] jest K. S. gdyż uczestniczka M. N. zbyła ten lokal w dniu [...] kwietnia 2010 r. (akt notarialny Rep. A nr [...]). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c . O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI