I SA/Wa 583/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że skarżąca nie wykazała prawnego wyodrębnienia lokalu ani niemożności nadania mu odrębnego adresu.
Skarżąca K. S. domagała się przyznania dodatku węglowego, twierdząc, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe na parterze budynku, podczas gdy jej córka zamieszkuje na piętrze. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, wskazując, że na jeden adres przysługuje jeden dodatek, chyba że lokal zostanie prawnie wyodrębniony i nadany mu odrębny adres. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że skarżąca nie wykazała prawnego wyodrębnienia lokalu ani podjęcia czynności zmierzających do nadania mu odrębnego adresu przed wymaganym terminem, co jest warunkiem zastosowania wyjątku od reguły jednego dodatku na adres.
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o odmowie przyznania dodatku węglowego. Skarżąca wniosła o dodatek, wskazując, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe na parterze budynku, podczas gdy jej córka z rodziną zamieszkuje na piętrze. Organy administracji odmówiły, powołując się na przepisy ustawy o dodatku węglowym, zgodnie z którymi na jeden adres przysługuje jeden dodatek, a wyjątki od tej reguły (umożliwiające przyznanie dodatku dla odrębnych gospodarstw domowych w odrębnych lokalach pod jednym adresem) wymagają wykazania prawnego wyodrębnienia lokalu i niemożności nadania mu odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. Skarżąca argumentowała, że jej niepełnosprawność uniemożliwiła jej dopełnienie formalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż zajmuje lokal wyodrębniony prawnie, ani że podjęła kroki w celu nadania mu odrębnego adresu. Sąd podkreślił, że sama funkcjonalna odrębność gospodarstw domowych nie jest wystarczająca, a konieczne jest spełnienie wymogów prawnych dotyczących wyodrębnienia lokalu jako odrębnej nieruchomości. W związku z tym, wniosek skarżącej powinien był zostać pozostawiony bez rozpoznania zgodnie z art. 2 ust. 3b ustawy, a odmowa przyznania dodatku była uzasadniona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie dodatku węglowego w takiej sytuacji jest możliwe tylko wtedy, gdy lokal został wyodrębniony prawnie i nie było możliwości nadania mu odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. mimo podjętych starań.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wyjątki od reguły jednego dodatku na adres wymagają ścisłej wykładni. Konieczne jest wykazanie prawnego wyodrębnienia lokalu oraz podjęcia czynności zmierzających do nadania mu odrębnego adresu przed 30 listopada 2022 r., które z przyczyn obiektywnych nie zakończyły się sukcesem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.d.w. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § ust. 3
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § ust. 3a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § ust. 3b
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § ust. 3c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § ust. 3d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § ust. 3e
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.c. art. 46
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
u.w.l. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
u.w.l. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
u.w.l. art. 2 § ust. 1a
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
u.w.l. art. 2 § ust. 1b
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § ust. 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § ust. 1 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącą prawnego wyodrębnienia lokalu. Brak wykazania przez skarżącą podjęcia czynności zmierzających do nadania odrębnego adresu przed 30 listopada 2022 r.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej o funkcjonalnej odrębności gospodarstw domowych. Argumentacja skarżącej o niepełnosprawności uniemożliwiającej dopełnienie formalności.
Godne uwagi sformułowania
wyjątków nie należy wykładać rozszerzająco nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach lokal nie został wyodrębniony w znaczeniu prawnym
Skład orzekający
Bożena Marciniak
przewodniczący
Elżbieta Lenart
członek
Monika Sawa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatku węglowego w przypadku więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, zwłaszcza w kontekście wymogu prawnego wyodrębnienia lokalu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o dodatku węglowym i stanu prawnego obowiązującego w określonym czasie. Może być mniej relewantne po wygaśnięciu programu dodatku węglowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (dodatek węglowy) i pokazuje, jak ważne są formalne wymogi prawne, nawet w sytuacjach, gdy faktycznie istnieją odrębne gospodarstwa domowe. Jest to przykład z życia wzięty, który może być pouczający dla wielu obywateli.
“Dodatek węglowy: Czy samo 'oddzielne mieszkanie' wystarczy, by dostać pieniądze?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 583/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-11-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-03-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Marciniak /przewodniczący/ Elżbieta Lenart Monika Sawa /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 599/24 - Wyrok NSA z 2025-03-28 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1692 art. 2 ust. 3 c,d Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 30 stycznia 2023 r. nr SKO/I/I/9/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r. o nr SKO/I/I/9/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (SKO/ORGAN), po rozpoznaniu odwołania K. S., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia 16 grudnia 2022 r. o nr OPS.5412/001109/DW/2022 o odmowie przyznania dodatku węglowego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 24 listopada 2022 r. K. S. wystąpiła o wypłatę dodatku węglowego wskazując, że prowadzi gospodarstwo domowe, w którym głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe. Decyzją z dnia 16 grudnia 2022 r. Wójt Gminy w O. odmówił przyznania wnioskodawczyni dodatku węglowego wskazując, że pod jednym adresem miejsca zamieszkania K. S. zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, a w terminie do 30 listopada 2022 r. nie wyodrębniła ona odrębnego adresu miejsca zamieszkania., a córka wnioskodawczyni – D. K. - zamieszkująca pod tym samym adresem dodatek węglowy otrzymała. Z decyzja powyższą nie zgodziła się K. S. podnosząc, że jest ona dla niej niezrozumiała i krzywdząca. Wskazała, że do 30 listopada 2022 r. nie była w stanie dopełnić formalności związanych z koniecznością nadania odrębnego adresu nieruchomości. Podkreśliła, że zajmuje parter domu, a jej córka wraz z rodziną zamieszkuje pierwsze piętro nieruchomości, a tym samym w budynku prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe. Podała, że ona również musi dokonać zakupu opału aby ogrzać zajmowane przez siebie pomieszczenia w okresie jesienno-zimowym, a także wiosennym, a utrzymuje się jedynie z własnej emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. rozpoznając odwołanie na wstępie przywołało treść stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia przepisów ustawy z dnia 05 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, wskazując, że zgodnie z art. 2 ust. 3a i ust. 3b ww. ustawy w przypadku, gdy pod jednym adresem zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem, przy czym wypłacany jest wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca do poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Wskazując na treść powołanych przepisów SKO podkreśliło, że zasadniczo normą jest, że na jeden adres zamieszkania należy się jeden dodatek węglowy, bez względu na to, czy pod tym adresem zamieszkuje jedno czy kilka gospodarstw domowych, co wynika z treści art. 2 ust. 3a ustawy. W takim przypadku dodatek wypłaca się pierwszemu wnioskodawcy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b). Wyjątek od tej reguły wprowadza art. 2 ust. 3c ustawy. Zdaniem SKO, treść powołanych przepisów wskazuje na konieczność wykazania przez stronę, że podjęła ona czynności administracyjne zmierzające do wyodrębnienia adresu, a z przyczyn obiektywnych, niezależnych od strony, nie mogły one zakończyć się przed dniem 30 listopada 2022 r. wyodrębnieniem tego adresu. W ocenie SKO dopiero wykazanie się inicjatywną zmierzającą do wyodrębnienia adresu jest podstawą do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez organ rozpatrujący wniosek o wypłatę dodatku węglowego, a sam organ nie jest uprawniony do stwierdzenia odrębności lokalu w znaczeniu administracyjnoprawnym. Kolegium podniosło, że K. S. nie podjęła żadnych działań formalnych w tym zakresie i uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawczyni przysługuje prawo do dodatku węglowego na podstawie art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. S. (skarżąca) zaskarżając ją w całości. W uzasadnieniu podkreśliła, że przeprowadzony w jej miejscu zamieszkania przez pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. wywiad środowiskowy potwierdził prowadzenie przez uprzednio wymienioną oddzielnego gospodarstwa domowego i zajmowanie odrębnego lokalu. Podała, że jest osobą z niepełnosprawnością narządu wzroku i tym samym nie mogłaby samodzielnie napalić w oddzielnym piecu, jak również wspomniana niepełnosprawność uniemożliwiła jej dopełnienie formalności związanych z nadaniem numeru jej lokalowi. K. S. wskazała także, że wymaga pomocy osoby towarzyszącej, aby dotrzeć do odległego o około 12 km Urzędu Miasta w P.. Pełnomocnik ustanowiony dla skarżącej z urzędu, w piśmie procesowym z 31 sierpnia 2023 r. doprecyzował zarzuty skargi zarzucając zaskarżonej decyzji: - obrazę art. 6 i 8 ust. 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez oparcie decyzji o wadliwą i sprzeczną z prezentowaną przez Sądy spójną linią orzeczniczą, wedle której nie ma obowiązku formalnego wszczęcia procedury wyodrębnienia lokalu, a wykazanie okoliczności uniemożliwiających dokonanie tej czynności stanowi katalog otwarty, - obrazę art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w taki sposób, że nie zostały ustalone wszelkie okoliczności sprawy, pomimo, iż organ administracji był zobowiązany do działania w tym zakresie z urzędu, mając na uwadze słuszny interes obywatela – w tym przypadku skarżącej. Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy O. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., które utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia 16 grudnia 2022 r. o nr OPS.5412/001109/DW/2022 o odmowie przyznania dodatku węglowego. Przyczyną odmowy było ustalenie, że skarżąca nie podjęła działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu na nieruchomość, w której w której zamieszkuje wraz córką i jej rodziną i na którą złożony został już wcześniej wniosek o wypłatę takiego dodatku i taki dodatek został wypłacony. Podstawę materialnoprawną kwestionowanych decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (...), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu – w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Stosownie zaś do art. 2 ust. 2 ustawy, przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy). W ustępach 3a-3e art. 2 ustawy ustawodawca wprowadził następnie (kolejnymi nowelizacjami ustawy) zapisy dotyczące postępowania w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe. Jak bowiem przyjęto: - w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (ust. 3a); - w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (ust. 3b); - w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (ust. 3c); - w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (ust. 3d); - w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (ust. 3e). Regułą w postępowaniu o przyznanie dodatku węglowego jest zatem jeden dodatek węglowy na jeden adres zamieszkania, bez względu na liczbę gospodarstw domowych zlokalizowanych pod tym adresem. Decyduje wtedy kolejność złożenia wniosku, ponieważ dodatek wypłaca się temu wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Wynika to wprost z art. 2 ust. 3a i ust. 3b ustawy, który nie budzi, w ocenie Sądu, żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Ustawodawca dodając do art. 2 ustawy ust. 3c-3d, nie wyeliminował z kolei ust. 3a-3b tego artykułu. Dodane przepisy stanowią jedynie wyjątek od przyjętej reguły. Zastosowanie ww. wyjątku (tj. przyznanie kilku dodatków dla tego samego adresu) wymaga dokonania ścisłej wykładni przepisów, określających przesłanki jego zastosowania, zgodnie z podstawową regułą interpretacji prawniczej - wyjątków nie należy wykładać rozszerzająco (łac. exceptiones non sunt extendendae). Wyjątek ten należy zatem wykładać ściśle. Opiera się on na kwestii prowadzenia oddzielnych gospodarstw domowych i odrębności lokalu. Skoro przy tym ustawa wprowadza warunek, zgodnie z którym dodatek może zostać przyznany, o ile w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, to wykładnia pomijająca ten fragment pozbawia normę istotnego znaczenia. W szczególności należy rozważyć dwa elementy, tj. odrębność lokalu i brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania do 30 listopada 2022 r. Istotne jest zatem to, że ustalenie odrębnego adresu musi być prawnie dopuszczalne, a wnioskodawca dąży do jego uzyskania, natomiast brak tego adresu jest jedynie stanem przejściowym. Wprowadzenie sformułowania "do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu" wskazuje, że konieczne jest, by zostały rozpoczęte starania o ustalenie odrębnego adresu, które przed powyższą datą, bez winy wnioskodawcy, nie zakończyły się pozytywnie. Jeżeli żadne postępowanie nie zostało wszczęte, nie można zweryfikować wskazanej przesłanki. Ustawodawca w ustawie o dodatku węglowym posługuje się również sformułowaniem "odrębne lokale". Zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360) nieruchomością jest m.in. część budynku trwale związanego z gruntem, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności. Samodzielny lokal może stanowić odrębną nieruchomość (art. 2 ust. 1 u.w.l.). Definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego zawarto w art. 2 ust. 2 u.w.l. Przy czym, co należy podkreślić, ustawa o dodatku węglowym nie posługuje się pojęciem "samodzielny lokal (mieszkalny)", lecz wyrażeniem dalej idącym tj. "odrębny lokal". Samodzielność lokalu wymaga spełnienia przesłanek technicznych, o których stanowi art. 2 ust. 2 u.w.l. oraz art. 2 ust. 1a-1b u.w.l. Spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 1a-2 u.w.l., stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Wydzielenie lokalu jako odrębnej nieruchomości jest niezbędne do ustanowienia dla danego lokalu prawa odrębnej własności i jego wpisu do księgi wieczystej. Nie jest możliwe nadanie odrębnego adresu lokalowi, który nie stanowi odrębnej nieruchomości, tj. nie został wyodrębniony w rozumieniu ustawy o własności lokali. Odrębność lokalu nie może zatem być rozumiana wyłącznie funkcjonalnie, gdyż nie koreluje to z intencją ustawodawcy i zasadą przyznawania jednego dodatku węglowego na jeden adres (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: z 16 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 157/23, z 26 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 426/23 i II SA/Lu 427/23; https://cbois.nsa.gov.pl). Inaczej mówiąc, przyznanie dodatku węglowego w sytuacji określonej w art. 2 ust. 3c ustawy możliwe jest jedynie wówczas, gdy "odrębne gospodarstwo domowe" zamieszkuje (prowadzone jest) w odrębnym lokalu, przy czym: - lokal został wyodrębniony (w znaczeniu prawnym) i nadany został mu odrębny adres, - lokal (wyodrębniony w znaczeniu prawnym) nie posiada do dnia 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania, gdyż nie było możliwe w tym terminie jego ustalenie (ale działania w tym kierunku zostały podjęte). Skoro więc niniejsza sprawa dotyczy przywoływanych przez skarżącą, dwóch gospodarstw domowych funkcjonujących w budynku jednorodzinnym w odrębnych (dwóch) lokalach, konieczne było wykazanie, że te "odrębne lokale" są samodzielne w znaczeniu prawnym. Rozwiązanie przewidziane w art. 2 ust. 3c i ust. 3d ustawy, jeśli dotyczy budynku jednorodzinnego może bowiem znaleźć zastosowanie tylko wtedy, gdy w powyższym budynku zostały wyodrębnione nie więcej niż dwa lokale. Wyodrębnienie tych lokali nie może następować wedle uznania osób w nim zamieszkujących, tylko wedle reguł przewidzianych prawem. Inaczej mówiąc bezskuteczne będzie "wyodrębnienie lokali" poprzez ustalenie przez mieszkańców, kto które piętro zajmuje tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Konieczne jest w tym zakresie wszczęcie odpowiedniej procedury. Powinno ją kończyć wydanie zaświadczenia, że lokal spełnia kryteria "samodzielności". Wówczas będzie możliwe (z punktu widzenia prawa administracyjnego) ubieganie się o nadanie nowowydzielonemu lokalowi odrębnego adresu. Wystąpienie przy tym przesłanek przewidzianych w art. 2 ust. 3c i ust. 3d ustawy winien wykazać wnioskodawca składając wniosek o wydanie dodatku węglowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 445/23; LEX nr 3606076). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że zapadłe rozstrzygnięcia są prawidłowe. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego, jak i w trakcie wywiadu środowiskowego nie tylko nie wykazała, że zajmowany przez nią parter budynku wyodrębniony został w znaczeniu prawnym, ale również "niemożności" nadania temu lokalowi odrębnego adresu. Skarżąca już podczas wywiadu nie przedstawiła dokumentów potwierdzających podjęcie kroków formalnych w celu wyodrębnienia lokalu a w skardze wprost wskazała, że nie podjęła działań zmierzających do wyodrębnienia lokalu przed datą złożenia wniosku. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 15 grudnia 2022 r. ustalono także, że pod adresem [...] znajduje się piętrowy dom murowany z jednym wejściem. Na parterze jest wspólne wejście, korytarz, kuchnia łazienka, dwa pokoje, w których zamieszkuje K. S.. Na piętrze zamieszkuje córka, która ma własną kuchnię, pokoje i łazienkę. Źródło ciepła jest współdzielone. Z powyższych ustaleń wynika zatem bezspornie, że skarżąca nie jest w stanie wykazać, że zamieszkuje "odrębny lokal" (wyodrębniony prawnie) w budynku jednorodzinnym oraz nie podjęła czynności prowadzących do nadania mu odrębnego adresu, w sytuacji gdy pod jednym adresem zamieszkują dwa oddzielne gospodarstwa domowe, czyli w sytuacji przewidzianej przez ustawodawcę w art. 2 ust. 3c ustawy, według którego, w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Zdaniem Sądu, dopiero wykazanie przez skarżącą, że zajmuje ona odrębny lokal oraz z przyczyn obiektywnych nie mogła wyodrębnić adresu swojego gospodarstwa domowego przed dniem 30 listopada 2022 r. umożliwia skorzystanie z dobrodziejstwa art. 2 ust. 3d ustawy przewidującego, że właściwy organ przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie wyników wywiadu środowiskowego, gdy organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Tym samym Sąd orzekający w niniejszej sprawie aprobuje to stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że zastosowanie wyjątku przewidzianego w art. 2 ust. 3c ustawy i w konsekwencji przyznanie dodatku węglowego w oparciu o wynik wywiadu środowiskowego, jak stanowi art. 2 ust. 3d ustawy, jest możliwe jedynie wówczas, gdy gospodarstwo domowe zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe we wskazanym w art. 2 ust. 3c ustawy terminie (czyli do 30 listopada 2022 r.), ustalenie odrębnego adresu i jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Gliwicach z 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Go 18/23 i z 8 maja 2023 r. sygn. akt II SAB/Gl 24/23, jak też w Warszawie z 16 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 668/23; https://cbois.nsa.gov.pl). Reasumując, w sytuacji, gdy nie zostało w niniejszej sprawie wykazane zaistnienie warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c ustawy, nie było podstaw prawnych do przyznania skarżącej dodatku węglowego. Należy bowiem pamiętać, że co do zasady dodatek węglowy jest wypłacany temu wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy z danego adresu miejsca zamieszkania. W takim przypadku, zdaniem Sądu, wniosek skarżącej, stosownie do art. 2 ust. 3b ustawy, powinien zatem zostać pozostawiony bez rozpoznania, czego nie zauważyły orzekające w sprawie. Błąd ten nie miał jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ ostatecznie wydano decyzję odmowną. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącą zarzutów prowadzą zatem do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI