I SA/Wa 583/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę gminy na decyzję Ministra Infrastruktury, uznając, że gmina nie nabyła z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną, ponieważ w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła ona własność Skarbu Państwa.
Gmina K. zaskarżyła decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody, która odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną. Gmina argumentowała, że spełnione zostały przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że kluczowa przesłanka – brak własności Skarbu Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r. – nie została spełniona, gdyż nieruchomość ta należała do Skarbu Państwa.
Sprawa dotyczyła skargi Wójta Gminy K. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przepis ten stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Sąd administracyjny oddalił skargę gminy, uznając, że nie została spełniona jedna z kluczowych przesłanek nabycia z mocy prawa – brak własności Skarbu Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r. Z akt sprawy wynikało, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła wówczas własność Skarbu Państwa, co wykluczało zastosowanie art. 73 ust. 1 ustawy, który ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy własność była uregulowana na rzecz innych podmiotów. Sąd podkreślił, że organ badał wyłącznie przesłanki wskazane w tym przepisie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie nabywa własności z mocy prawa w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Nabycie własności z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną wymaga łącznego spełnienia przesłanek, w tym braku własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Jeśli nieruchomość była własnością Skarbu Państwa, przepis ten nie ma zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Kluczowe przesłanki to: zajęcie pod drogę publiczną, pozostawanie we władaniu Skarbu Państwa lub jst, oraz brak własności Skarbu Państwa lub jst w dniu 31.12.1998 r.
Pomocnicze
Dekret z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej art. 2
t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wskazano, że art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną ma charakter szczególny w stosunku do przepisów tej ustawy.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, co wyklucza zastosowanie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.
Odrzucone argumenty
Gmina K. argumentowała, że spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, co skutkowałoby nabyciem własności nieruchomości z mocy prawa.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 73 ust. 1 ma na celu uregulowanie stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Przepis ten ma charakter wywłaszczeniowy. Sąd bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący
Elżbieta Sobielarska
sprawozdawca
Beata Ziomek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną w kontekście nabycia własności nieruchomości drogowych, gdy własność w dniu 31.12.1998 r. należała do Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z przełomu wieków, związanej z reformą administracyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z własnością nieruchomości drogowych i przejmowaniem ich przez samorządy po reformie administracyjnej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Gmina chciała przejąć drogę, ale zabrakło kluczowego warunku: własność Skarbu Państwa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 583/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-05-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-05-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Beata Ziomek Cezary Pryca /przewodniczący/ Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego Skarżony organ Minister Budownictwa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA del. Beata Ziomek Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Wa 583/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. własności nieruchomości, która wchodzi w pas drogi gminnej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...] jako działka nr [...] i [...] o pow. [...] ha, karta mapy nr [...] uregulowanej w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C. Wydział Ksiąg Wieczystych stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. W uzasadnieniu podniósł, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę K. własności wyżej wymienionej nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł Wójt Gminy K., kwestionując rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Z istniejących w aktach danych z księgi wieczystej KW nr [...] wynika jednoznacznie, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była spełniona przesłanka z art. 73 ust. 1 o braku własności publicznej, a tym samym nabycie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości przez Gminę K. nie nastąpiło. W odniesieniu zaś do zarzutów strony odwołującej się stwierdził, że przepis art. 73 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 13 października 1998 r., będący podstawą wydania decyzji przez Wojewodę [...] ma na celu uregulowanie stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Przepis ten ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością zajętą pod drogę publiczną. Z materiału dowodowego wynika natomiast, że nabycie własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło na podstawie art. 2 dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, decyzji w sprawie likwidacji Państwowych Gospodarstw Rolnych w D. z dnia [...] grudnia 1993 r., protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] lutego 1994 r. Zaś na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] marca 2001 r. Rep. A nr [...] jako właściciela nieruchomości wpisano W. M. Zatem przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i dlatego art. 73 nie znajduje w tej sprawie zastosowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Wójt Gminy K. podnosząc w niej, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Wojewody [...] są dla gminy krzywdzące i pozbawione podstawy prawnej, ponieważ z przedłożonych przez gminę dowodów wynika, że spełnione zostały wszystkie przesłanki art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, stwierdził, że zarzut nie rozważenia przez Wojewodę czy przedmiotowa nieruchomość podlega regulacji na mocy art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż prowadząc postępowanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. organ orzekający bada wyłącznie spełnienie przesłanek w niej wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej badając prawidłowość rozstrzygnięcia będącego przedmiotem oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania administracyjnego. Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu, ponieważ organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 powyższej ustawy nastąpiło zatem jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: 1) nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, 2) nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, 3) nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Inaczej mówiąc nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powyższego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek wymienionych w art. 73 ust. 1: 1) zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, 2) pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, 3) braku przysługiwania prawa własności do nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Tymczasem jak wynika z akt sprawy i materiału dokumentacyjnego w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem spornej nieruchomości wchodzącej w pas drogi gminnej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...] i nr [...], o powierzchni [...] ha uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C. Wydział Ksiąg Wieczystych w C. był Skarb Państwa. Należy zauważyć, że przepis art. 73 ust. 1 na charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych. Ma on bowiem charakter szczególny w stosunku do przepisów wywłaszczeniowych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.). Dotyczy nabycia własności z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., w przeciwieństwie do nabycia własności w drodze wywłaszczenia na podstawie powyższej ustawy, która następuje na podstawie decyzji konstytutywnej. W tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI