I SA/WA 1268/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-11-15
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgrunty warszawskiewłasność czasowadekret warszawskiplan zagospodarowania przestrzennegobudownictwo wielorodzinnepostępowanie nadzorczestwierdzenie nieważności

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Budownictwa, utrzymującą w mocy odmowę przyznania prawa własności czasowej do gruntu warszawskiego, ze względu na przeznaczenie terenu pod budownictwo wielorodzinne.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu warszawskiego, argumentując, że budownictwo wielorodzinne nie stało w sprzeczności z prywatną własnością. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przeznaczenie terenu pod budownictwo wielorodzinne, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego z 1961 r., wykluczało możliwość przyznania prawa własności czasowej dotychczasowym właścicielom, którzy nie mogli realizować takiej inwestycji jako podmioty prywatne.

Sprawa dotyczyła skargi D. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2000 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji administracyjnych. Przedmiotem sporu było prawo własności czasowej do gruntu położonego w Warszawie, objętego dekretem z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów. Dotychczasowi właściciele wnioskowali o przyznanie prawa własności czasowej, jednak organy administracji odmawiały, powołując się na przeznaczenie terenu pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacyjne zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego z 1961 r. Skarżąca argumentowała, że budownictwo wielorodzinne nie stoi w sprzeczności z prywatną własnością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, teren był przeznaczony pod budownictwo wielorodzinne, a dotychczasowi właściciele jako podmioty prywatne nie mogli realizować takiej inwestycji. Sąd podkreślił, że ocena legalności decyzji z 1961 r. powinna opierać się na przepisach dekretu z 1945 r., a nie ustawy z 1958 r. o wywłaszczaniu nieruchomości, choć naruszenie to nie wpłynęło na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa była zgodna z prawem, ponieważ dotychczasowi właściciele jako podmioty prywatne nie mogli realizować inwestycji budowlanych w postaci budynków wielorodzinnych, a korzystanie z gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego nie dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przeznaczenie terenu pod budownictwo wielorodzinne, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego z 1961 r., wykluczało możliwość przyznania prawa własności czasowej dotychczasowym właścicielom, którzy nie mogli realizować takiej inwestycji jako podmioty prywatne na podstawie przepisów ustawy o prawie budowlanym z 1961 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dekret warszawski art. 7 § 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

dekret warszawski art. 7 § 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.w.n. art. 54 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

u.z.w.n. art. 3

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

u.p.b. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane

u.t.o.j.w.p. art. 32 § 2

Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej

u.r.n.

Ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przeznaczenie terenu pod budownictwo wielorodzinne zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego wykluczało przyznanie prawa własności czasowej dotychczasowym właścicielom, którzy nie mogli realizować takiej inwestycji jako podmioty prywatne. Ocena legalności decyzji z 1961 r. powinna być dokonana według stanu sprawy z daty jej wydania i na podstawie przepisów dekretu z 1945 r.

Odrzucone argumenty

Budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne nie stoi w sprzeczności ze statutem prawnym gruntu i daje się pogodzić z prywatną własnością. Grunt przedmiotowej nieruchomości był zabudowany w dniu wejścia w życie dekretu warszawskiego, a zniszczenie budynku w wyniku działań wojennych niczego nie zmienia. Nie wykazano niezbędności przedmiotowej nieruchomości dla planowanej realizacji budownictwa ogólnomiejskiego lub zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego.

Godne uwagi sformułowania

korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania dotychczasowi właściciele jako podmioty prywatne nie mogli dokonać inwestycji budowlanych w postaci budynków wielorodzinnych (wielokondygnacyjnych) przeznaczonych do zasiedlenia przez inne rodziny ocenie badana decyzja jest dotknięta kwalifikowanymi wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, czy badana decyzja jest dotknięta kwalifikowanymi wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa

Skład orzekający

Elżbieta Sobielarska

przewodniczący sprawozdawca

Anna Łukaszewska-Macioch

sędzia

Iwona Kosińska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dekretu warszawskiego dotyczących prawa własności czasowej w kontekście planowania przestrzennego i możliwości inwestycyjnych podmiotów prywatnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów warszawskich objętych dekretem z 1945 r. oraz stanu prawnego i faktycznego z lat 60. XX wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy historycznych przepisów dotyczących gruntów warszawskich i ich interpretacji w kontekście współczesnego planowania przestrzennego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Prawo własności czasowej do gruntu warszawskiego: Czy budownictwo wielorodzinne było przeszkodą?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1268/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch
Elżbieta Sobielarska /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Kosińska
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I OSK 431/07 - Wyrok NSA z 2008-03-14
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
art. 7  ust. 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska /spr./ Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim -Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku D. K., J. Z. i A. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2000 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r., nr [...] utrzymującą w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] sierpnia 1961 r., nr [...] o odmowie przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...], ozn. nr hip. [...].
Decyzja została oparta na następująco ustalonym stanie faktycznym sprawy:
Nieruchomość [...] położona przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] stanowiła własność T. Z. oraz S. S. i objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy Miasta W., a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz.130) stała się własnością Skarbu Państwa. Obecnie stanowi ona działki ewidencyjne nr [...], będące własnością Miasta W. i jest w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni [...] "[...]" i "[...]" Spółki Akcyjnej.
W dniu 25 maja 1949 r. T. Z. działając w imieniu własnym oraz S. S. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...].
Prezydium Rady Narodowej Miasta W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] sierpnia 1961 r., nr [...] odmówiło przyznania T. Z. oraz spadkobiercom S. S. prawa własności czasowej gruntu przedmiotowej nieruchomości [...]. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren tej nieruchomości przeznaczony został pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacyjne, w związku z tym nie da się pogodzić korzystania z tego gruntu przez wnioskodawców z przeznaczeniem terenu według planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołanie od powyższego orzeczenia wniósł T. Z., powołując się na przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70), wnosił o jego uchylenie lub przyznanie odszkodowania. Prezydium Rady Narodowej Miasta W. przy piśmie z dnia 4 października 1961 r. przekazało powyższe odwołanie organowi II instancji informując, że nieruchomość ta stanowi pusty plac przeznaczony pod budowę mieszkaniową wielokondygnacyjną dla [...] Spółdzielni [...].
Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] października 1961 r., nr [...] utrzymało w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] sierpnia 1961 r. W uzasadnieniu organ powołując się na art. 7 dekretu, wskazał iż w związku z przeznaczeniem przedmiotowego gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacyjne dalsze korzystanie z tego gruntu przez byłego właściciela nie jest możliwe. Jednocześnie wskazano, że sprawa odszkodowania będzie rozpatrzona odrębnie.
Pismem z dnia 18 lutego 2000 r. adwokat J. S. - pełnomocnik D. K., J. Z. i A. Z. wystąpił do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r. oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] sierpnia 1961 r. W uzasadnieniu podniesiono, że w przedmiotowej sprawie nie występowała negatywna przesłanka umożliwiająca odmowę przyznania własności czasowej tj. niemożność pogodzenia korzystania z gruntu przez właściciela z planem zabudowy. Po pierwsze w decyzji nie ma informacji jaki plan zagospodarowania przestrzennego był przedmiotem takich ustaleń. Ponadto, jeśli nawet plan taki przewidywał budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacyjne to i tak zapis ten nie sprzeciwiał się uwzględnieniu wniosku. Żaden przepis nie sprzeciwiał się realizowaniu takiego budownictwa przez osoby fizyczne, a tym bardziej przez przedwojennych właścicieli nieruchomości.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2000 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r. utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] sierpnia 1961 r. odmawiające dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał, że stosownie do przepisu art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., gmina obowiązana była uwzględnić wniosek o przyznanie dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu lub prawa zabudowy, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania, a jeśli chodzi o osoby prawne, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zasadami ustawowymi lub statutowymi tej osoby. Podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku dotychczasowego właściciela mogło więc stanowić jedynie ustalenie negatywnej przesłanki wynikającej z art. 7 ust. 2 dekretu.
W dacie wydania badanej w trybie nadzoru decyzji obowiązywał perspektywiczny plan ogólny z założeniami do 1965 r. zatwierdzony przez Prezydium Rady Narodowej Miasta W. w dniu 31 stycznia 1961 r. Według tego planu przedmiotowa nieruchomość położona była w strefie zabudowy wielorodzinnej (pismo Archiwum Państwowego Miasta W. nr [...] z dnia 20 marca 2000 r.).
Organ podniósł także, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), który stanowił, iż poprzedniemu właścicielowi może być odmówione prawo własności czasowej do gruntu niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., także ze względu na cele określone w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
Przepis art. 3 powołanej ustawy dopuszczał możliwość wywłaszczenia nieruchomości, jeżeli była niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a na terenie miasta gdy była niezbędna dla planowanej realizacji na ich terenie budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego lub też przeznaczona dla organizacji kółek rolniczych, o ile było to uzasadnione interesem społecznym lub państwowym. W aktach własnościowych znajduje się notatka z dnia 10 sierpnia 1961 r., z której wynika, że nieruchomość przy ul. [...] hip. [...] przeznaczona była według lokalizacji nr [...] z dnia [...] czerwca 1961 r. dla [...] Spółdzielni [...] pod budowę [...] budynków mieszkaniowych, co potwierdzałoby zaistnienie przesłanki z art. 54 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
W ocenie organu zebrany materiał dowodowy nie uzasadnia poglądu, że decyzją ostateczną Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r. rażąco naruszono prawo, a tym samym organ uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W dniu 14 listopada 2000 r. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynął, wniosek D. K., J. Z. i A. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa. We wniosku podniesiono, iż organ błędnie powołał się na przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 17, poz. 70), jako że w decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r. powołano jako podstawę prawną przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz zarzucono nie wykazanie niezbędności przedmiotowej nieruchomości dla planowanej realizacji budownictwa ogólnomiejskiego, zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego lub istnienia konieczności przeznaczenia nieruchomości na cele użyteczności publicznej, jak również zakwestionowano niemożność realizowania powyższych celów przez osoby fizyczne.
Minister Budownictwa, będący zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 maja 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Budownictwa (Dz. U. Nr 76, poz. 537) organem właściwym w niniejszej sprawie, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2000 r.
W uzasadnieniu Minister Budownictwa wskazał, że zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] października 2005 r., sygn. akt II Ns [...] spadkobiercami po I. S. były: H. M., K. B. z domu R. oraz L. K. Spadek po K. B. nabyły dzieci: J. K. i K. B. (postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...].10.1997r. sygn. akt II [...]), po H. T. nabyła wnuczka M. T. (postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...].10.1983r. sygn. akt [...]), zaś po L. K. spadek nabył wnuk J. S. (postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...].10.1998r. sygn. akt II [...]).
A. Z. zmarł w dniu 24 grudnia 2004 r., a spadek po nim nabyli: G. Z., M. Z. i M. S. (postanowienie Sądu Rejonowego w P. Wydział I Cywilny z dnia [...].03.2005r., sygn. akt I [...]).
Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2005 r., sygn. akt [...] po M. S. z domu S. dziedziczy Skarb Państwa.
Organ odwoławczy podniósł, iż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie, ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa., jak również poddać ocenie legalności czy wcześniej zapadłe rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Stosownie do przepisu art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego gmina obowiązana była uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu określonego w art. 7 ust. 1 tego dekretu, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z przeznaczeniem według planu zagospodarowania.
Organ powołał się także na obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), który stanowił, iż poprzedniemu właścicielowi może być odmówione prawo własności czasowej do gruntu niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., także ze względu na cele określone w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., który dopuszczał możliwość wywłaszczenia nieruchomości, jeżeli była niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a na terenie miasta lub osiedla, gdy była niezbędna dla planowanej realizacji na ich terenie budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego lub też przeznaczona dla organizacji kółek rolniczych, o ile było to uzasadnione interesem społecznym lub państwowym oraz art. 15 ust. 1 ustawy o prawie budowlanym z dnia 31 stycznia 1961 r. (Dz. U. Nr 7, poz. 46) - obowiązujący w dacie wydania decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r., który stanowił, że inwestor prywatny mógł dokonać inwestycji budowlanych wyłącznie dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych własnych i najbliższej rodziny oraz dla zaspokojenia własnych potrzeb gospodarczych, dla wykonywania zawodu lub dla wykonywania działalności usługowej.
Zarówno w dacie wydania decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r., jak i orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w Mieście W. z dnia [...] sierpnia 1961 r. obowiązującym planem zagospodarowania terenu był Ogólny Plan Etapowy i Kierunkowy [...], zatwierdzony w dniu 31 stycznia 1961 r. uchwałą Prezydium Rady Narodowej Miasta W. Według tego planu przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod zabudowę wielorodzinną, co potwierdza wyrys z powyższego planu sporządzony przez uprawnionego geodetę.
Ponadto nieruchomość ta została objęta decyzją lokalizacyjną z dnia [...] listopada 1960 r., nr [...] oraz decyzją lokalizacyjną z dnia [...] czerwca 1961 r., nr [...] dla [...] Spółdzielni [...] pod budowę trzech budynków mieszkalnych, które uzasadniały również dokonanie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 1958 r., a tym samym mógł mieć zastosowanie art. 54 ust. 1 tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego Prezydium Rady Narodowej działając na podstawie przepisów dekretu warszawskiego oraz przepisów ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. Nr 5, poz. 16) orzeczeniem administracyjnym z dnia 10 sierpnia 1961 r. zasadnie zatem odmówiło T. Z. i spadkobiercom S. S. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Zgodnie bowiem z planem zagospodarowania przestrzennego teren ten przeznaczony został pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacyjne, a dotychczasowi właściciele nie mogli realizować takiej inwestycji.
Skargę na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła D. K., zarzucając naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że grunt przedmiotowej nieruchomości był pustym placem. Skarżąca podniosła, iż w dniu wejścia w życie dekretu warszawskiego z dnia 26 października 1945 r. grunt przedmiotowej nieruchomości był zabudowany, a fakt że budynek ten został zniszczony w wyniku działań wojennych niczego nie zmienia. Ponadto wskazała, że "budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne nie stoi w żadnej sprzeczności ze statutem prawnym gruntu i w pełni da się pogodzić w przypadku, gdy grunt stanowi własność prywatną". Natomiast fakt, że grunt ten nie został zabudowany stanowi najlepszy dowód, że do celu dekretu był on zupełnie zbędny. Skarżąca zakwestionowała ponadto ustalenia odnośnie planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podnosząc że skarżąca powołała się na dokumenty z lat poprzedzających wydanie decyzji dekretowych, natomiast ustalenia dokonane przez organ dotyczyły stanu prawnego i faktycznego z daty wydania kwestionowanej decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r. W ich świetle kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem, czego konsekwencją jest utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia odmawiającego stwierdzenia jej nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. W ramach sprawowanej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącej kwestionowana decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. znajduje oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Dokumenty zebrane w postępowaniu nadzorczym zostały należycie rozważone i ocenione, a dokonane przez organ ustalenia nie budzą wątpliwości.
Podkreślić należy, że istotą i celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej kwalifikowanymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, a przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, czy badana decyzja jest dotknięta kwalifikowanymi wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ nadzoru dokonuje oceny badanej decyzji według stanu sprawy z daty jej rozpatrzenia w postępowaniu zwykłym zakończonym kwestionowaną w tym trybie decyzją.
W niniejszej sprawie postępowaniem nadzorczym objęta została decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r., nr [...] utrzymująca w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] sierpnia 1961 r., nr [...] o odmowie przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...]. Decyzje te wydane zostały na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej. Gmina zobowiązana była wniosek taki uwzględnić, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.
Do wydania decyzji przez organ gminy koniecznym było uprzednie ustalenie przeznaczenia gruntu nieruchomości warszawskiej w planie zabudowania, zaś uwzględniając daty wydania decyzji w tej sprawie w postępowaniu zwykłym – w planie zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli korzystanie z gruntu według obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu w tym planie – ustanowienie prawa własności czasowej było obligatoryjne.
W postępowaniu nadzorczym prowadzonym w odniesieniu do takich decyzji ustaleniu podlegało, jakie było przeznaczenie gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego oraz czy przeznaczenie to dawało się pogodzić z wykorzystaniem gruntu przez dotychczasowego właściciela.
Jak wynika ze znajdującego się aktach sprawy, wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego W. zatwierdzonego przez Prezydium Rady Narodowej Miasta W. uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r., teren przedmiotowej nieruchomości przeznaczony był pod zabudowę wielorodzinną. Ponadto jak wynika ze zgromadzonego materiału dokumentacyjnego, na dzień rozpatrzenia wniosku dekretowego tj. na dzień wydania orzeczenia administracyjnego z dnia [...] sierpnia 1961 r., nieruchomość ta nie była zabudowana (pismo Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia 4 października 1961 r.). Budynek, który znajdował się na tym gruncie uprzednio uległ bowiem zniszczeniu w wyniku działań wojennych i został rozebrany. Wskazać należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o prawie budowlanym (Dz. U. Nr 7, poz. 46) - obowiązującym w dacie wydania decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r. – inwestor prywatny mógł dokonać inwestycji budowlanych wyłącznie dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych własnych i najbliższej rodziny oraz dla zaspokojenia własnych potrzeb gospodarczych, dla wykonywania zawodu lub dla wykonywania działalności usługowej. Tym samym dotychczasowi właściciele jako podmioty prywatne nie mogli dokonać inwestycji budowlanych w postaci budynków wielorodzinnych (wielokondygnacyjnych) przeznaczonych do zasiedlenia przez inne rodziny.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, wyłączona była możliwość przyznania dotychczasowym właścicielom własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Korzystanie z tego gruntu według obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nie dawało się bowiem pogodzić z przeznaczeniem gruntu w tym planie.
Prawidłowo zatem organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] sierpnia 1961 r. Decyzja ta nie naruszała bowiem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r.
Na marginesie wskazać należy, że – w związku z tym, iż oceniane w trybie nadzorczym orzeczenie z dnia [...] października 1961 r. wydane zostało w oparciu o przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r., jego kontrola w kontekście przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa winna odnosić się jedynie do przepisów tego aktu – nieuprawnionym było dla uzasadnienia legalności odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego odwołanie się przez organy do przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI