I SA/Wa 56/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-12-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomośćdecyzja administracyjnastwierdzenie nieważnościksięga wieczystasąd administracyjnypostępowanie administracyjneprostowanie orzeczenia

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury umarzającą postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej, uznając, że sporna działka nie była objęta pierwotnym orzeczeniem.

Skarżący A. P. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1956 r. w części dotyczącej działki nr [...]. Organ administracji umorzył postępowanie, uznając bezprzedmiotowość wniosku, ponieważ późniejsze postanowienie prostujące orzeczenie wywłaszczeniowe wyłączyło tę działkę z zakresu wywłaszczenia. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że sąd administracyjny bada legalność decyzji, a kwestie wpisów w księdze wieczystej należą do drogi cywilnej.

Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z 1956 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako parcela nr [...]. Organ administracji uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ orzeczenie z 1956 r., po sprostowaniu postanowieniem z 1964 r., nie obejmowało już działki nr [...]. Skarżący argumentował, że działka ta została faktycznie wywłaszczona i wpisana jako własność gminy na podstawie kwestionowanego orzeczenia, co powinno uzasadniać stwierdzenie jego nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że jego rolą jest kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a nie ponowne rozpatrywanie sprawy administracyjnej. Stwierdził, że orzeczenie wywłaszczeniowe z 1956 r., odczytywane łącznie z postanowieniem prostującym z 1964 r., nie dotyczyło działki nr [...]. Sąd wskazał również, że ustalenie podstawy wpisu do księgi wieczystej dla nowego właściciela działki nr [...] leży w gestii sądu cywilnego, a nie sądu administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej, a nie orzeka o nieważności pierwotnego orzeczenia wywłaszczeniowego. W tym przypadku, skoro organ administracji prawidłowo uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, sąd oddalił skargę.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny ocenia legalność decyzji administracyjnej. W sytuacji, gdy organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ pierwotne orzeczenie wywłaszczeniowe, po sprostowaniu, nie obejmowało spornej działki, sąd administracyjny nie może orzekać inaczej, a jedynie ocenić legalność decyzji o umorzeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 13 § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie wywłaszczeniowe z 1956 r., po sprostowaniu postanowieniem z 1964 r., nie obejmowało działki nr [...], co czyniło postępowanie o stwierdzenie nieważności bezprzedmiotowym. Sąd administracyjny bada legalność decyzji administracyjnej, a nie orzeka o nieważności pierwotnego orzeczenia wywłaszczeniowego. Kwestie prawidłowości wpisów w księdze wieczystej należą do właściwości sądów cywilnych.

Odrzucone argumenty

Działka nr [...] została faktycznie wywłaszczona i wpisana jako własność gminy na podstawie kwestionowanego orzeczenia, co uzasadnia wniosek o stwierdzenie jego nieważności.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Dla oceny legalności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. nie ma znaczenia fakt, na który skarżący powołuje się w skardze, iż działka nr [...] objęta dawniej księgą wieczystą Kw [...] została faktycznie wywłaszczona i aktualnie jest wpisana jako własność Gminy miasta G. w Kw nr [...], oraz, że podstawą prawną wpisu dla nowego właściciela było orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1956 r. Ustalenie bowiem na jakiej podstawie i czy prawidłowo dokonano wpisu nowego właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] możliwe jest tylko w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym (nie sądem administracyjnym, który nie jest do tego właściwy) na drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Skład orzekający

Elżbieta Lenart

sprawozdawca

Jolanta Zdanowicz

członek

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu orzeczenia wywłaszczeniowego w świetle późniejszych sprostowań oraz właściwości sądu administracyjnego do badania legalności decyzji administracyjnych, a nie kwestii wpisów w księgach wieczystych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji historycznej związanej z orzeczeniami z lat 50. i 60. XX wieku oraz konkretnego przypadku sprostowania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność historycznych spraw wywłaszczeniowych i rozgraniczenie kompetencji między sądem administracyjnym a cywilnym w kwestiach dotyczących ksiąg wieczystych.

Czy stare orzeczenie wywłaszczeniowe można podważyć po latach? Sąd wyjaśnia granice swojej jurysdykcji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 56/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart /sprawozdawca/
Jolanta Zdanowicz
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Sygn. powiązane
I OSK 535/06 - Wyrok NSA z 2007-02-23
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1956 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w G., przy ul. [...] nr [...] i nr [...], oznaczonej jako parcela nr [...], sprostowanego następnie postanowieniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1964 r. nr [...].
Z uzasadnienia decyzji Ministra wynika, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1956 r. nr [...] wywłaszczyło między innymi nieruchomość położoną w G. przy ul. [...] nr [...] i nr [...], oznaczoną jako parcela nr [...]. Orzeczenie powyższe zostało następnie sprostowane postanowieniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1964 r. nr [...].
Pismem z dnia 25 listopada 2002 r. A. P. wystąpił do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1956 r. w części w jakiej dotyczyło ono wywłaszczenia nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] nr [...] i nr [...], oznaczonej jako parcela nr [...], a organ po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wobec jego bezprzedmiotowości decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] postępowanie to umorzył i wskazał w uzasadnieniu, że orzeczenie z dnia [...] kwietnia 1956 r. o wywłaszczeniu nie dotyczyło nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] nr [...] i nr [...], oznaczonej jako parcela nr [...], a zatem na podstawie art. 105 § 1 kpa należało je umorzyć.
A. P. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując w uzasadnieniu, iż nieruchomość oznaczona jako parcela nr [...] została wydzielona z księgi wieczystej KW nr [...] właśnie na podstawie kwestionowanego orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] kwietnia 1956 r., zatem musiała być tym orzeczeniem objęta.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...]. Organ wskazał, iż orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1956 r. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa parcele nr [...], nr [...] oraz nr [...], położone w G., przy ul. [...] Nr [...] i nr [...]. Jednakże Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. postanowieniem z dnia [...] marca 1964 r. sprostowało orzeczenie z dnia [...] kwietnia 1956 r. w taki sposób, że w wierszu dziewiątym do dwunastego skreślono treść zdania od słów "całe parcele", a w zamian za to wpisano "parceli Nr [...] km [...] położonej w G. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...] oraz parceli nr [...] km [...], położonej w G. przy ul. [...] nr [...] objętej księgą wieczystą KW nr [...]". Ponadto w uzasadnieniu decyzji sięgnięto również do treści pisma Prezydenta Miasta G. z dnia [...] września 2003 r. znak [...], zawierającego informacje z przeprowadzonej kwerendy księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości z którego wynikało, że: "z treści wniosku Nr [...] z dnia [...] lutego 1963r. (I. dziennika [...]) wynika, iż wnioskowano o wydzielenie działki Nr [...] z KW [...] i jej dołączenie do KW [...] na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia [...] kwietnia 1956 r. Nr [...]. Z daty załatwienia tego wniosku /tj. dnia [...] marca 1964r./ wynika, iż Sąd Powiatowy w G. wziął już pod uwagę postanowienie z dnia [...] marca 1964r. Nr [...]".
Ponieważ więc wywłaszczenie nie dotyczyło nieruchomości oznaczonej jako parcela nr [...], Minister Infrastruktury uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003r.
Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury A. P. wniósł skargę. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W ocenie skarżącego organ błędnie przyjął, iż prowadzone postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, bowiem wywłaszczenie nie dotyczyło działki nr [...]. Działka ta została faktycznie wywłaszczona i obecnie jest wpisana jako własność Gminy Miasta G. w księdze wieczystej KW nr [...]. Aktualne wpisy w księdze wieczystej KW nr [...] w sposób jednoznaczny potwierdzają wywłaszczenie działki nr [...] i wskazują, że podstawą wpisu było kwestionowane orzeczenie o wywłaszczeniu i dlatego, jego zdaniem, konsekwentnie należy przyjąć zasadność wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1956 r. wraz z jego późniejszymi zmianami.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie wskazując, że podniesione w skardze zarzuty nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, znane były organowi w przeprowadzonym postępowaniu i organ ustosunkował się do nich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga niniejsza nie jest zasadna.
Jak wynika z akt sprawy, będące przedmiotem oceny przez Sąd, postępowanie administracyjne, którego skutkiem była najpierw decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. a potem decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. zainicjowane zostało wnioskiem A. P. o stwierdzenie nieważności orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1956 r. sprostowanych postanowieniami z dnia [...] lutego 1964 r. i z dnia [...] marca 1964 r. w części dotyczącej parceli nr [...].
Z wyjaśnień skarżącego, z załączonych przez niego załączników oraz z wyjaśnień Prezydenta Miasta G. zamieszczonych w piśmie z dnia [...] maja 2005 r. wynika, że w dacie [...] kwietnia 1956 r. wydane zostały przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. dwa orzeczenia. Pierwsze dotyczyło nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], a drugie nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i . [...]
Na mocy pierwszego z nich oznaczonego nr [...] wywłaszczono na rzecz Państwowej Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w G. całe parcele nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...]o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2, zapisane w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w G. KW [...], położone przy ul. [...] nr [...] i [...]. W wyniku złożonego przez G. Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych wniosku postanowieniem z dnia [...] marca 1964 r. nr [...], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. sprostowało błąd pisarski w orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 1956 r. w ten sposób, że w wierszu dziewiątym do dwunastego skreślono treść zdania od słów "całe parcele", a w zamian za to wpisano parceli Nr [...] km [...]położonej w G. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...] oraz parceli nr [...] km [...], położonej w G. przy ul. [...] nr [...]objętej księgą wieczystą KW nr [...].
Z powyższych zapisów jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że działka nr [...] nie była objęta decyzją wywłaszczeniową. Wynika to z faktu, iż orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia [...] kwietnia 1956 r. nr [...], czego nie kwestionuje również skarżący, musi być odczytywane łącznie z treścią postanowienia z dnia [...] marca 1964 r. nr [...] o jego sprostowaniu, a postanowienie to niejako "usuwało" z orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1956 r. zapisaną wcześniej w jego treści działkę [...].
Skoro wniosek A. P. był w istocie żądaniem oceny legalności orzeczenia o wywłaszczeniu działki nr [...], a organ prowadzący postępowanie administracyjne jest związany zakresem wniosku strony i nie może modyfikować jego treści, przyjąć należy, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zasadnie umorzył przedmiotowe postępowanie, a Minister Infrastruktury prawidłowo utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.
Ponadto jeszcze raz zaznaczyć należy, że sąd administracyjny bada jedynie legalność zaskarżonej przez A. P. decyzji, tym samym ocenia przebieg zakończonego nią postępowania administracyjnego pod kątem jego zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji. Dlatego też dla oceny legalności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. nie ma znaczenia fakt, na który skarżący powołuje się w skardze, iż działka nr [...]objęta dawniej księgą wieczystą Kw [...] została faktycznie wywłaszczona i aktualnie jest wpisana jako własność Gminy miasta G. w Kw nr [...], oraz, że podstawą prawną wpisu dla nowego właściciela było orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1956 r. Ustalenie bowiem na jakiej podstawie i czy prawidłowo dokonano wpisu nowego właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] możliwe jest tylko w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym (nie sądem administracyjnym, który nie jest do tego właściwy) na drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI