I SA/Wa 540/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-10-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyuznanie administracyjnekryterium dochodowepotrzeby socjalneodzieżdecyzja odmownaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup odzieży, uznając, że organy prawidłowo zastosowały uznanie administracyjne i istniały alternatywne formy pomocy.

Skarga dotyczyła odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup zimowej bielizny. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego oraz istnienie alternatywnych form pomocy, takich jak magazyn odzieży używanej. Sąd administracyjny uznał, że organy działały w granicach uznania administracyjnego, a odmowa była uzasadniona brakiem "szczególnie uzasadnionego przypadku" i istnieniem możliwości zaspokojenia potrzeby w inny sposób.

Sprawa dotyczyła skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup ciepłej zimowej bielizny dla skarżącej i jej syna. Organy administracji argumentowały, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium, a Ośrodek Pomocy Społecznej nie może ponosić wszystkich kosztów utrzymania wnioskodawcy. Podkreślono również, że skarżąca otrzymuje stałe wsparcie finansowe i miała możliwość skorzystania z magazynu odzieży używanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy działały w granicach uznania administracyjnego. Sąd wskazał, że ustawa o pomocy społecznej ma na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, a nie zapewnienie pełnego utrzymania. Odmowa przyznania zasiłku była uzasadniona brakiem "szczególnie uzasadnionego przypadku", zwłaszcza w kontekście istnienia alternatywnej formy pomocy (odzież) oraz ograniczonej ilości środków finansowych organu. Sąd podkreślił, że organy muszą brać pod uwagę nie tylko interes wnioskodawcy, ale także innych osób w trudnej sytuacji materialnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest zgodna z prawem, jeśli organy działały w granicach uznania administracyjnego i istniały alternatywne formy zaspokojenia potrzeby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji miały prawo odmówić przyznania specjalnego zasiłku celowego, jeśli istniały inne możliwości zaspokojenia potrzeby (np. magazyn odzieży) i środki finansowe organu były ograniczone. Kluczowe jest istnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku", a samo przekroczenie kryterium dochodowego nie wyklucza odmowy, jeśli inne formy pomocy są dostępne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.s. art. 2

Ustawa o pomocy społecznej

Instytucja mająca na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie można pokonać własnymi środkami.

u.p.s. art. 3

Ustawa o pomocy społecznej

Cel pomocy społecznej - wsparcie, a nie zapewnienie pełnego utrzymania.

u.p.s. art. 41 § pkt 4

Ustawa o pomocy społecznej

Organ wydaje decyzję w ramach uznania administracyjnego przy przyznawaniu specjalnego zasiłku celowego.

u.p.s. art. 106 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek celowy specjalny przyznawany za okres miesiąca kalendarzowego, z uwzględnieniem stanu faktycznego w dniu wydania decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

u.p.s. art. 36 § pkt 2 lit. k

Ustawa o pomocy społecznej

Możliwość udzielenia pomocy w formie rzeczowej, np. odzieży.

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy działały w granicach uznania administracyjnego. Istniały alternatywne formy pomocy (magazyn odzieży). Środki finansowe organu są ograniczone, a liczba potrzebujących duża. Pomoc społeczna ma na celu wsparcie, a nie zapewnienie pełnego utrzymania.

Odrzucone argumenty

Organy nie uwzględniły rzeczywistej sytuacji rodziny skarżącej. Organy nie zapewniły ochrony i wsparcia mimo ochronnego działania ustawy.

Godne uwagi sformułowania

organy nie przekraczają granic uznania administracyjnego brak podstaw do przyznania skarżącej i jej synowi odzieży w ramach szczególnie uzasadnionego przypadku środki finansowe, jakimi dysponuje Ośrodek nie wystarczą na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez wnioskodawczynię potrzeb cel pomocy społecznej nie jest zapewnienie rodzinom utrzymania, ale wsparcie ich

Skład orzekający

Elżbieta Lenart

przewodniczący

Daniela Kozłowska

członek

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznania administracyjnego w pomocy społecznej, zasad przyznawania zasiłków celowych oraz granic kontroli sądów administracyjnych w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyznania zasiłku na zakup odzieży i dostępności alternatywnych form pomocy. Uznaniowy charakter decyzji administracyjnych w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o pomocy społecznej i ograniczenia w przyznawaniu świadczeń, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Dane finansowe

WPS: 220 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 540/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Daniela Kozłowska
Elżbieta Lenart /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 57/08 - Wyrok NSA z 2008-10-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 2, 3, 41 pkt 4, 106 ust. 3, 36 pkt 2 lit. k
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151,  art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie : WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. N. prowadzącego Kancelarię [...] w W. przy ulicy [...] lok. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy).
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania T. G., decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] o odmowie przyznania T. G. specjalnego zasiłku celowego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. odmówił przyznania T. G. specjalnego zasiłku celowego na marzec 2006 r. z przeznaczeniem na zakup ciepłej zimowej bielizny od podstaw dla wnioskodawczyni i jej syna w wysokości 220 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a rozważając przyznanie, w związku z tym specjalnego zasiłku celowego, organ wziął pod uwagę trudną sytuację rodzinną wnioskodawczyni, a także potrzeby innych osób zgłaszających się po wsparcie finansowe. Organ wyjaśnił, że rozważył, które ze wskazanych przez wnioskodawczynię potrzeb wymagają bezwzględnego zaspokojenia mając na uwadze fakt, że środki finansowe, jakimi dysponuje Ośrodek nie wystarczą na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez wnioskodawczynię potrzeb. Odmawiając wnioskodawczyni pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego, dodatkowo organ wskazał, że Ośrodek niejednokrotnie proponował wnioskodawczyni pomoc rzeczową - skorzystanie z magazynu odzieży używanej prowadzonego przy Ośrodku. Wskazał też, że w styczniu 2006 r. wnioskodawczyni została udzielona pomoc w łącznej kwocie 524,06 zł, a w marcu 2006 r. – 546,87 zł.
Od powyższej decyzji T. G. wniosła odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego
2007 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia
2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, a osoba ubiegająca się o pomoc społeczną winna we własnym zakresie podejmować wszelkie działania w celu poprawienia swojej sytuacji życiowej i materialnej. Ośrodki pomocy społecznej nie mogą ponosić wszystkich kosztów utrzymania wnioskodawcy. Organ podkreślił, że T. G. otrzymuje stałe wsparcie finansowe, pomimo tego, że jej dochód przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego. Reasumując, skład orzekający Kolegium nie uznał, aby żądanie wnioskodawczyni stanowiło szczególnie uzasadniony przypadek i podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego na marzec 2006 r. na zakup ciepłej zimowej bielizny.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. T. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podniosła, że organy nie uwzględniły rzeczywistej sytuacji jej dwuosobowej rodziny. Podała, że - mając na uwadze ochronne działanie ustawy o pomocy społecznej organy nie zapewniły jej ochrony i wsparcia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy.
W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi.
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję, w art. 2 i 3 stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy.
Z treści przepisu art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, wynika, że organ prowadzący postępowanie o przyznanie zasiłku celowego specjalnego wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Zasiłek celowy specjalny organ przyznaje za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją (106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dniu wydania decyzji.
W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie przekraczają granic uznania administracyjnego, zaś odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego została uzasadniona. Zasadne są argumenty Prezydentem Miasta W. o braku podstaw do przyznania skarżącej i jej synowi odzieży w ramach szczególnie uzasadnionego przypadku, w sytuacji, gdy rodzina świadczeniobiorcy może zaspokoić swą potrzebę w tym zakresie w ramach korzystania ze świadczenia o charakterze niepieniężnym (art. 36 pkt 2 lit. k ustawy o pomocy społecznej). Z uzasadnienia decyzji wynika bowiem, że przy Ośrodku Pomocy Społecznej funkcjonuje magazyn z odzieżą nową i używaną. Nie można również odmówić racji organowi, który stwierdził, że organ pomocy społecznej nie ma możliwości przyznania świadczenia w celu pokrywania w całości wszelkich zgłaszanych potrzeb. Z art. 2 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, że celem pomocy społecznej nie jest zapewnienie rodzinom utrzymania, ale wsparcie ich.
W szczególności z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że organ pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczoną ilość środków finansowych i dużą liczbę osób wymagających pomocy, oraz fakt przyznania pomocy skarżącej na mocy poprzednio wydanych decyzji.
W ocenie Sądu, organy nie naruszyły granicy uznania w przyznaniu specjalnego zasiłku celowego. Należy w tym miejscu wskazać, iż skarżąca otrzymuje wsparcie w formie specjalnych zasiłków celowych, co oznacza, iż nie pozostaje ona bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego.
Sąd podziela stanowisko organu, iż rozpoznając wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego należy mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej, często pozbawionych jakichkolwiek źródeł utrzymania.
Odnosząc się do przedstawionych w sprawie zarzutów, co do nieuwzględnienia rzeczywistej sytuacji rodziny skarżącej trzeba wskazać, że okoliczności te nie miały przesądzającego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy bowiem odmowa przyznania zasiłku celowego specjalnego była spowodowana brakiem "szczególnie uzasadnionego przypadku" wynikającego z istnienia alternatywnej – w stosunku do świadczenia pieniężnego - formy pomocy (odzież).
W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).