I SA/WA 534/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-05-17
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwłasnośćSkarb Państwadrogi publicznedekretWarszawaadministracjapostępowanie administracyjne

WSA w Warszawie oddalił skargę J.G. na decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogi publiczne, uznając, że nieruchomość ta przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu z 1945 r.

Skarżący J.G. domagał się potwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogi publiczne, powołując się na przepisy ustawy reformującej administrację publiczną. Organy administracji odmówiły, wskazując, że nieruchomość ta stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie dekretu z 1945 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że brak było podstaw do zastosowania przepisów ustawy z 1998 r., gdyż nieruchomość już wcześniej przeszła na własność państwa.

Sprawa dotyczyła skargi J.G. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogi publiczne. Skarżący powołał się na art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, argumentując, że przysługuje mu odszkodowanie za grunt zajęty pod drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy spowodował przejście własności gruntów na gminę miasta stołecznego Warszawy, a następnie na własność Skarbu Państwa. Sąd podkreślił, że dotychczasowemu właścicielowi przysługiwało prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, czego skarżący ani jego poprzednicy prawni nie uczynili. Ponadto, sąd wskazał, że art. 73 ustawy z 1998 r. ma zastosowanie do nieruchomości, które w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawały we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiąc ich własności, a były zajęte pod drogi publiczne. W tej sprawie nieruchomość już wcześniej stanowiła własność Skarbu Państwa, co wykluczało zastosowanie art. 73 ustawy z 1998 r. w zakresie nabycia własności z mocy prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ art. 73 ustawy z 1998 r. dotyczy nieruchomości, które w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a były we ich władaniu i zajęte pod drogi publiczne. W tej sprawie nieruchomość już wcześniej stała się własnością Skarbu Państwa na mocy dekretu z 1945 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dekret z 1945 r. spowodował przejście własności nieruchomości na gminę, a następnie na Skarb Państwa. Brak złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej przez poprzednich właścicieli uniemożliwił im zachowanie jakichkolwiek praw do gruntu. Ponieważ nieruchomość już była własnością Skarbu Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r., przepis art. 73 ustawy z 1998 r. nie mógł stanowić podstawy do stwierdzenia nabycia własności z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Dz. U. 50, poz.279 art. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy

Wszelkie grunty znajdujące się na obszarze miasta W. z dniem wejścia w życie dekretu przeszły na własność gminy miasta W.

Dz. U. 133, poz.872 art. 73 ust.1

Ustawa z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Pomocnicze

Dz. U. 50, poz.279 art. 2

Dekret z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy

Dekret stanowił podstawę do przepisania we właściwych księgach hipotecznych prawa własności do gruntów na rzecz gminy miasta W.

Dz. U. 50, poz.279 art. 32 ust.1

Dekret z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy

Grunty te stały się własnością Skarbu Państwa.

Dz. U. 50, poz.279 art. 7 ust. 1 i ust.2

Dekret z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy

Dotychczasowemu właścicielowi bądź jego następcy prawnemu przysługiwało prawo do złożenia, w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu.

Dz. U. 133, poz.872 art. 73 ust.2, ust.4 i ust.5

Ustawa z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Odszkodowanie przyznawane w trybie tych przepisów jest możliwe po uprzednim wydaniu decyzji, o której mowa w art.73 ust.1 i ust.3 ustawy.

Dz. U. 153, poz.1270 art. 13 § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa właściwość wojewódzkich sądów administracyjnych.

Dz. U. 153, poz.1270 art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną.

Dz. U. 153, poz.1270 art. 134 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

Dz. U. 153, poz.1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o naruszeniu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku poprzez nie wypłacenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogi publiczne, ponieważ przepis ten nie miał zastosowania w sytuacji, gdy nieruchomość już stanowiła własność Skarbu Państwa na mocy wcześniejszego dekretu.

Godne uwagi sformułowania

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną.

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Sobielarska

członek

Beata Ziomek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nabycia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, w szczególności w kontekście przepisów przejściowych i historycznych dekretów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nieruchomości w Warszawie w okresie transformacji ustrojowej i zastosowania dekretu z 1945 r. oraz ustawy z 1998 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii własności nieruchomości i przepisów przejściowych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Kiedy dekret z 1945 roku nadal decyduje o własności gruntu w XXI wieku? Analiza orzeczenia WSA w Warszawie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 534/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Ziomek
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Sobielarska
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Sygn. powiązane
I OSK 1745/06 - Wyrok NSA z 2007-04-05
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA del. Beata Ziomek Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 534/05
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku numer [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2004 roku numer [...] Wojewody [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. z [...] stycznia 1950 roku wynika, że dla nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...]o powierzchni [...] m² jest urządzona księga hipoteczna o numerze [...] , w której jako współwłaściciele opisanej wyżej nieruchomości wpisani byli W. i H. małżonkowie G.
Na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w P. z [...] kwietnia 1960 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po W. G. zmarłym [...] grudnia 1944 roku nabył w całości syn J. G. Natomiast na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. z [...] stycznia 1991 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po H. G. zmarłej [...] lutego 1971 roku nabył w całości syn J. G.
W dniu 21 lipca 2004 roku J. G. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie deklaratoryjnej decyzji administracyjnej potwierdzającej przejście prawa własności nieruchomości zajętej pod drogi publiczne, a stanowiącej część ulicy [...] i część ulicy [...].
Z zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w W. z dnia [...] grudnia 1990 roku wynika, że zgodnie ze stanem wykazu hipotecznego nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej "[...]", nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] m² była własnością W. i H. małżonków G. i z mocy art.1 dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. 50, poz.279) stała się własnością Skarbu Państwa- wpisu prawa własności dokonano na wniosek Prezydium Rady Narodowej w W. w dniu [...] marca 1964 roku.
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku numer [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności nieruchomości położonej w W. i stanowiącej część działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] m² zajętej pod drogę publiczną-ulicę [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku numer [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2004 roku numer [...] Wojewody [...] .
Na decyzję z dnia [...] stycznia 2005 roku numer [...] Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. G. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł zarzut naruszenia przepisu art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami) poprzez nie wypłacenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogi publiczne oraz podnosi, że w oparciu o dekret z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy, Skarb Państwa mógł jedynie użytkować grunty położone na terenie W.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.
W szczególności należy podkreślić, że dekret z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. 50, poz.279), choć niewątpliwie restrykcyjny, określał konkretne zasady przejścia prawa własności na rzecz gminy miasta W. oraz określał zasady dotyczące przyznawania prawa własności czasowej do gruntów nieruchomości [...]. Stosownie do treści art.1 tegoż dekretu wszelkie grunty znajdujące się na obszarze miasta W. z dniem wejścia w życie dekretu przeszły na własność gminy miasta W. Następnie na podstawie art.32 ust.1 ustawy z 20 marca 1950 roku o terenowych organach jednolitej władzy państwowej ( Dz. U. 14, poz.130) grunty te stały się własnością Skarbu Państwa. Przepis art.2 dekretu jednoznacznie wskazywał, iż dekret stanowił podstawę do przepisania we właściwych księgach hipotecznych prawa własności do gruntów na rzecz gminy miasta W. Nabycie prawa własności do gruntów [...] następowało więc z mocy samego prawa ( z mocy dekretu). Natomiast stosownie do treści art.7 ust. 1 i ust.2 dekretu dotychczasowemu właścicielowi bądź jego następcy prawnemu przysługiwało prawo do złożenia, w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] ( prawa wieczystej dzierżawy) za symbolicznym czynszem. Organ miał obowiązek uwzględnić wniosek jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.
Z akt sprawy wynika, że nieruchomość objęta treścią zaskarżonej decyzji, w dniu wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy - to jest 21 listopada 1945, była położona na terenie miasta W. Ponadto z akt sprawy wynika, że w dacie wejścia w życie dekretu "[...]" nieruchomość ta miała uregulowany stan prawny, a z księgi hipotecznej urządzonej dla tej nieruchomości wynikało, iż stanowiła ona przedmiot współwłasności W. i H. małżonków G. Wreszcie z akt sprawy nie wynika (a skarżący tej okoliczności nie podnosi) aby byli właściciele bądź ich następcy prawni złożyli w ustawowym terminie wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]. W tym stanie rzeczy za zasadne uznać należy stanowisko organów, iż nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...]m², dla której była urządzona księga hipoteczna numer [...], przeszła na podstawie dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy na własność gminy miasta W., a następnie na własność Skarbu Państwa. Okoliczność tę potwierdza także treść zaświadczenia z [...] grudnia 1990 roku PBN w W.
We wniosku z 21 lipca 2004 roku skarżący domagał się od organów administracji publicznej wydania deklaratoryjnej decyzji administracyjnej potwierdzającej przejęcie na własność przez Skarb Państwa prawa własności części nieruchomości objętych treścią księgi hipotecznej numer [...], a stanowiących teren o powierzchni [...] m² zajęty pod ulicę [...] oraz teren o powierzchni [...] m² zajęty pod ulicę [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na przepisy ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Przepis art.73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oznacza to, że odszkodowanie przyznawane w trybie art.73 ust.2, ust.4 i ust.5 w/w ustawy jest możliwe po uprzednim wydaniu decyzji, o której mowa w art.73 ust.1 i ust.3 ustawy. Natomiast wydanie decyzji , o której mowa w art.73 ust.1 ustawy jest dopuszczalne jeżeli łącznie zostaną spełnione wszystkie ustawowe przesłanki wymienione w tym przepisie prawa. Tak więc organ administracji publicznej wydaje decyzję wskazaną w art.73 ust.1 ustawy jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 roku nieruchomość była we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego i nie stanowiła ich własności oraz była zajęta pod drogę publiczną. W rozpoznawanej sprawie zasadnie organy administracji publicznej uznały, iż zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że nieruchomość objęta treścią zaskarżonej decyzji w dniu 31 grudnia 1998 roku była własnością Skarbu Państwa lub gminy, a nie była w tej dacie przedmiotem własności podmiotów nie wymienionych w treści art.73 ust.1 ustawy. Brak ustawowej przesłanki skutkował odmową uwzględnienia wniosku J. G.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.