I SA/Wa 533/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję KKU, uznając, że organ odwoławczy nie wykonał wiążących zaleceń sądu z poprzedniego wyroku, scedował obowiązek analizy dowodów na organ I instancji.
Sprawa dotyczyła nabycia przez gminę z mocy prawa nieruchomości. Po wieloletnim postępowaniu i kilku wyrokach sądów administracyjnych, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (KKU) decyzją z 16 listopada 2023 r. uchyliła decyzję Wojewody i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. WSA w Warszawie uznał, że KKU naruszyła art. 153 p.p.s.a., nie wykonując wiążących zaleceń sądu z poprzedniego wyroku i scedowała obowiązek analizy dowodów na organ niższej instancji, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sprawa dotyczyła nabycia przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości. Po szeregu decyzji organów administracji i wyroków sądów administracyjnych, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (KKU) decyzją z 16 listopada 2023 r. uchyliła decyzję Wojewody z 20 maja 2014 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprzeciw od tej decyzji, uznał go za zasadny. Sąd podkreślił, że KKU nie wykonała wiążących zaleceń wynikających z prawomocnego wyroku WSA z 14 marca 2023 r. (sygn. akt I SA/Wa 1513/20), który nakazywał ustalenie, w jakim zakresie nieruchomość służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości administracji rządowej (w tym zadań z zakresu obrony narodowej) lub działalności statutowej spółki. Zamiast samodzielnie dokonać analizy materiału dowodowego, KKU scedowała ten obowiązek na organ pierwszej instancji, naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję KKU.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może scedować wykonania wiążących zaleceń sądu na organ pierwszej instancji, lecz sam jest zobowiązany do ich wykonania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 153 p.p.s.a. wiąże ocena prawna i wskazania sądu z poprzedniego wyroku zarówno organy, jak i sądy orzekające ponownie. Organ odwoławczy, uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, musi sam wykonać te wskazania, a nie przekazywać je organowi niższej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy.
u.p.s.t. art. 11 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
u.p.s.t. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
u.p.s.t. art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a., nie wykonując wiążących zaleceń sądu z poprzedniego wyroku i scedował obowiązek analizy dowodów na organ pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Organ odwoławczy nie wykonał wiążących zaleceń wynikających z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2023 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa scedowała tymczasem wykonanie powyższych czynności i analiz na organ pierwszej instancji. Sama konieczność ponownej oceny już zgromadzonego materiału dowodowego nie może stanowić podstawy do wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia i stosowanie art. 153 p.p.s.a. w kontekście obowiązku organów administracji do wykonania wiążących wskazań sądu w postępowaniu administracyjnym, a także zasady stosowania art. 138 § 2 k.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy próbuje uniknąć merytorycznego rozpoznania sprawy po wcześniejszych wyrokach sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje długotrwały spór prawny o komunalizację nieruchomości i podkreśla znaczenie związania organów administracji orzecznictwem sądów, co jest kluczowe dla pewności prawa.
“Sąd administracyjny ukarał organ za unikanie wykonania wyroku: czy to koniec z "przerzucaniem piłeczki"?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 533/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-04-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 138 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Dnia 5 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 16 listopada 2023 r. nr KKU-206/23 w przedmiocie nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz strony skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z 16 listopada 2023 r. nr KKU-206/23, działając na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchyliła decyzję Wojewody [...] z 20 maja 2014 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], ozn. w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 88851 m², KW nr [...] oraz działka nr [...] o pow. 7692 m², KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda Łódzki decyzją z 20 maja 2014 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto [...] prawa własności ww. nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że nieruchomość służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości administracji rządowej, w szczególności polegających na zaopatrywaniu przedsiębiorstw przemysłu lekkiego w surowce oraz półfabrykaty z importu służące produkcji wyrobów dla potrzeb obronnych kraju. Przyjmowanie zleceń związanych z obronnością kraju wyczerpywało - w ocenie Wojewody - kryterium wykonywania zadań należących do właściwości administracji rządowej. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z 29 stycznia 2015 r. uchyliła decyzję Wojewody [...] i stwierdziła nabycie przez Gminę z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności ww. nieruchomości. Komisja stwierdziła, że Wojewoda niewłaściwie zinterpretował treść art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Sporna nieruchomość pozostawała bowiem w dniu 27 maja 1990 r. we władaniu (bez tytułu prawnego) [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], która wykonywała zlecenia służące obronności kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 415/15 oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] i odrzucił skargę Ministra Skarbu Państwa na ww. decyzję. Wyjaśniając przyczyny oddalenia skargi Sąd wskazał, że w dacie wejścia w życie ww. ustawy skarżąca nie legitymowała się żadnym tytułem prawnym do nieruchomości, mienie należało do niej wyłącznie w znaczeniu faktycznym, zatem było mieniem "należącym" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. do terenowego organu administracji ogólnej stopnia podstawowego, czyli mieniem podlegającym komunalizacji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Sąd wyjaśnił, że podstawowa działalność Spółki skupiała się na działalności handlowej w zakresie handlu zagranicznego. Skarżąca wykonywała również zadania z zakresu obronności, jednak te zadania z całą pewnością nie stanowiły jej podstawowej działalności. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 406/16 w wyniku skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] uchylił ww. wyrok z 26 października 2015 r. w części oddalającej skargę i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z 12 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1624/18 uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 29 stycznia 2015 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołując wykładnię i wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że służenie wykonywaniu zadań administracji rządowej wiąże się wyłącznie z realizowaniem przy wykorzystaniu danego mienia, funkcji administracji rządowej. W następstwie wadliwej wykładni powołanego przepisu, Komisja naruszyła przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, pominęła bowiem cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i zaniechała ustalenia, czy nieruchomość służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej oraz organów władzy państwa. W ocenie Sądu, do organu drugiej instancji należała ocena zgromadzonego materiału dowodowego celem ustalenia, czy potwierdza on wykonywanie na spornej nieruchomości zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, w tym przypadku zadań z zakresu obrony narodowej, czy też wykonywane na niej czynności dotyczyły wyłącznie działalności statutowej skarżącej, ewentualnie realizowania obowiązków nałożonych na podmioty gospodarcze w zakresie obowiązków wynikających z obrony cywilnej. Sąd zobowiązał organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy do oceny powołanego materiału dowodowego oraz do uzupełnienia materiału dowodowego celem ustalenia, czy wskazywane przez pełnomocnika skarżącej czynności rzeczywiście miały miejsce na spornej nieruchomości. Sąd zaznaczył, że dokonując tej oceny organ będzie miał na względzie wykładnię art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przedstawioną przez NSA w wyroku z 20 czerwca 2018 r. Poczynione ustalenia i ich ocenę prawną organ przedstawi w decyzji uzasadnionej zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 kpa. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z 5 czerwca 2020 r. uchyliła decyzję Wojewody [...] z 20 maja 2014 r. i stwierdziła nabycie przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności ww. nieruchomości. W uzasadnieniu organ odwoławczy szczegółowo opisał przebieg postępowania w sprawie i podjęte w niej rozstrzygnięcia, a następnie po przeanalizowaniu uzupełnionych akt sprawy stwierdził, że realizując obowiązek nałożony przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1624/18 uzupełnił materiał dowodowy – wystosował bowiem wnioski o uzupełnienie materiału dowodowego do Prezydenta Miasta [...] z 29 sierpnia 2019 r. oraz z 24 lutego 2020 r. Z odpowiedzi udzielonych przez Urząd Miasta [...] na powyższe wnioski wynika, że na spornej nieruchomości nie były wykonywane zadania publiczne należące do właściwości organów administracji rządowej (w tym przypadku zadania z zakresu obrony narodowej). Komisja wskazała ponadto, że niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Komisja stwierdziła, że wykonała nałożone na nią przez WSA w Warszawie w wyroku z 12 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1624/18 zobowiązanie do uzupełnienia materiału dowodowego i uznała, że sporne mienie nie służyło realizacji zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej. Dlatego sporna nieruchomość nie podlegała wyłączeniu na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. i w związku z tym podlegała komunalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1513/20 uchylił powyższą decyzję z 5 czerwca 2020 r. podnosząc, że rozstrzygając ponownie sprawę organ nie wykonał zaleceń wynikających z wiążącego w tej sprawie wyroku WSA w Warszawie z 12 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1624/18. WSA podkreślił, że KKU nie dokonała analizy przywołanych dokumentów i wyjaśnień przesłanych przy pismach Ministerstwa Skarbu Państwa nr [...] z 15 lipca 2002 r. i nr [...] z 11 marca 2005 r. oraz skarżącej z 16 maja 2005 r., 29 lutego 2008 r., 8 czerwca 2011 r. i 6 marca 2013 r. Dokonując tej oceny organ miał mieć przy tym na względzie wykładnię art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przedstawioną przez NSA w wyroku z 20 czerwca 2018 r., zgodnie z którą dla zastosowania wyłączenia wynikającego z analizowanego przepisu nie ma znaczenia charakter korzystania z tego mienia, tj. czy miało ono wymiar stały, czy też incydentalny, przejściowy. Istotne w sprawie jest bowiem ustalenie, w jakim zakresie składniki mienia państwowego faktycznie i bezpośrednio służyły wykonywaniu tych zadań. Sąd stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji z 5 czerwca 2020 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przedstawiła wprawdzie szczegółowo dotychczasowy stan sprawy. Stwierdziła ponadto, że realizując obowiązek nałożony przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1624/18 uzupełniła materiał dowodowy – wystosowała bowiem wnioski o jego uzupełnienie do Prezydenta Miasta [...] pismem z 29 sierpnia 2019 r. oraz z 24 lutego 2020 r., a z odpowiedzi udzielonych na powyższe wnioski wynika, że na spornej nieruchomości nie były wykonywane zadania publiczne należące do właściwości organów administracji rządowej (w tym przypadku zadania z zakresu obronności). WSA podkreślił, że nie zmienia to jednak oceny, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w dalszym ciągu nie ustaliła powyższej, newralgicznej w sprawie okoliczności, to jest w jakim zakresie składniki mienia państwowego faktycznie i bezpośrednio służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, w tym przypadku zadań z zakresu obrony narodowej, czy też dotyczyły wyłącznie działalności statutowej skarżącej, ewentualnie realizowania obowiązków nałożonych na podmioty gospodarcze w zakresie obowiązków wynikających z obrony cywilnej. Szczególnie dotyczy to przywołanych powyżej dokumentów i wyjaśnień, do czego zobowiązał ją WSA w Warszawie w wyroku z 12 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1624/18. W tej sytuacji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zaskarżoną decyzją z 16 listopada 2023 r., działając na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchyliła decyzję Wojewody [...] z 20 maja 2014 r. i przekazała sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji KKU przedstawiła szczegółowo stan sprawy, wydane rozstrzygnięcia, przepisy ustawy z 10 maja 1990 r. oraz orzecznictwo odnoszące się komunalizacji mienia i wskazała, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji powinien zbadać w jakim zakresie składniki mienia państwowego faktycznie i bezpośrednio służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, w tym przypadku zadań z zakresu obrony narodowej, czy też wyłącznie działalności statutowej skarżącej, ewentualnie realizowania obowiązków nałożonych na podmioty gospodarcze w zakresie obowiązków wynikających z obrony cywilnej. KKU podkreśliła, że organ I instancji powinien dokonać analizy dokumentów i wyjaśnień przesłanych przy ww. pismach Ministerstwa Skarbu Państwa z 15 lipca 2002 r. i z 11 marca 2005 r. oraz skarżącej z 16 maja 2005 r., 29 lutego 2008 r., 8 czerwca 2011 r. i 6 marca 2013 r. - z uwzględnieniem wykładni art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przedstawionej przez NSA w wyroku z 20 czerwca 2018 r., zgodnie z którą dla zastosowania wyłączenia wynikającego z analizowanego przepisu nie ma znaczenia charakter korzystania z mienia, tj. czy miało ono wymiar stały, czy też incydentalny, przejściowy. Istotne w sprawie jest bowiem ustalenie, w jakim zakresie składniki mienia państwowego faktycznie i bezpośrednio służyły wykonaniu tych zadań. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zaznaczyła, że w postępowaniach komunalizacyjnych na wojewodzie jako gospodarzu postępowania komunalizacyjnego w pierwszej instancji spoczywa obowiązek zgromadzenia dostatecznego materiału oraz jego dogłębnej analizy. W ocenie organu odwoławczego rozpatrzenie sprawy przez KKU jest niemożliwe z uwagi na nierozpatrzenie przez organ pierwszej instancji w praktyce istoty sprawy na dzień 27 maja 1990 r., co mogłoby łączyć się z zarzutem rozpatrzenia istoty sprawy przez organ odwoławczy w pierwszej instancji. Odmienną decyzję można byłoby oceniać pod kątem rażącego naruszenia art. 15 kpa (zasada dwuinstancyjności), co obrazuje poziom naruszenia przepisów proceduralnych. W ocenie Komisji organ odwoławczy nie ma więc możliwości skorzystania z art. 136 kpa. [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] wniosła sprzeciw od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 kpa przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy, tj. organ pierwszej instancji zgromadził i przeanalizował materiał dowodowy oraz rozpoznał istotę sprawy wbrew stanowisku organu odwoławczego, wobec czego w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki uprawniające organ drugiej instancji do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa. Mając na względzie wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na sprzeciw wniosła o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., sprzeciw przysługuje od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, tj. od decyzji organu odwoławczego uchylającej w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Stosownie do treści art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. W myśl art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Sąd nie jest natomiast uprawniony do badania innych ewentualnych naruszeń prawa, jakie mogły mieć miejsce w sprawie, a zwłaszcza naruszeń prawa materialnego. Zauważyć należy, że decyzja w trybie art. 138 § 2 kpa może być wydana wyjątkowo i dotyczy co do zasady sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, skutkiem czego nie zostały w nim poczynione ustalenia wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o normy prawa materialnego, a zakres postępowania, jakie winno jeszcze zostać przeprowadzone przekracza granice postępowania uzupełniającego, które może przeprowadzić organ odwoławczy, stosownie do art. 136 kpa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że zaskarżona decyzja z 16 listopada 2023 r. wydana została na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1513/20, którym Sąd uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 5 czerwca 2020 r. nr [...] uznając, że organ odwoławczy nie wykonał zaleceń wynikających z wiążącego w tej sprawie wyroku WSA w Warszawie z 12 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1624/18. Powyższa okoliczność ma istotne znaczenie w sprawie. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast stosownie do art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że ani organ, ani sąd orzekając ponownie w sprawie nie może nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych we wcześniejszym orzeczeniu sądu, chyba że nastąpiła zmiana okoliczności prawnych lub faktycznych mających wpływ na aktualność poglądu zawartego w tym orzeczeniu (w niniejszej sprawie okoliczność taka nie zaistniała). Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wyrokiem z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1513/20 WSA w Warszawie zobowiązał Krajową Komisję Uwłaszczeniową do przeprowadzenia określonych czynności, tj. ustalenia w jakim zakresie składniki mienia państwowego faktycznie i bezpośrednio służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej (tj. zadań z zakresu obrony narodowej), czy też dotyczyły wyłącznie działalności statutowej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], ewentualnie realizowania obowiązków nałożonych na podmioty gospodarcze w zakresie obowiązków wynikających z obrony cywilnej, a także dokonania analizy dokumentów i wyjaśnień przesłanych przy pismach Ministerstwa Skarbu Państwa z 15 lipca 2002 r. i 11 marca 2005 r. oraz [...] sp. z o.o. z siedziba w [...] z 16 maja 2005 r., 29 lutego 2008 r., 8 czerwca 2011 r. i 6 marca 2013 r. z uwzględnieniem wykładni art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przedstawionej przez NSA w wyroku z 20 czerwca 2018 r. sygn.. akt I OSK 406/16. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zaskarżoną decyzją scedowała tymczasem wykonanie powyższych czynności i analiz na organ pierwszej instancji. Nie ulega wątpliwości, że to KKU zobowiązana została ww. wyrokiem z 14 czerwca 2023 r. do przeprowadzenia powyższego postępowania wyjaśniającego oraz dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czego wbrew obowiązkowi wynikającemu z ww. wiążącego wyroku nie wykonała. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komisja nie wyjaśniła przy tym w żaden sposób, poza ogólnymi twierdzeniami dotyczącymi obowiązków nałożonych na organ pierwszej instancji w postępowaniu komunalizacyjnym i zasady dwuinstancyjności postępowania, dlaczego przeprowadzenie ewentualnego uzupełniającego postępowania dowodowego wykracza poza kompetencje organu odwoławczego określone w art. 136 kpa. Zauważyć trzeba, że sama konieczność ponownej oceny już zgromadzonego materiału dowodowego nie może stanowić podstawy do wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 kpa. Istotne przy tym jest, że z wyrażonej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy. W rozpoznawanej sprawie jak wyżej wskazano organ odwoławczy nie wykonał wiążących zaleceń wynikających z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 14 marca 2023 r., nie podjął jakichkolwiek czynności celem dokonania samodzielnych ustaleń w sprawie i oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ograniczyła się w zasadzie do powtórzenia zaleceń Sądu zobowiązując do ich wykonania organ pierwszej instancji. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ odwoławczy naruszył art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 kpa, co miało istotny wpływ na wynik spraw i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Wniesiony sprzeciw jest więc uzasadniony. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględni wskazane wyżej kwestie. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151a § 1 oraz art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI