I SA/WA 528/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-04-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
komunalizacjamienie Skarbu Państwajednostki samorządu terytorialnegodrogi publicznereforma administracyjnazarządtytuł prawnypodział mieniaWSAadministracja publiczna

WSA w Warszawie uchylił decyzje o komunalizacji mienia Skarbu Państwa dotyczącej działek zabudowanych, wskazując na niewystarczające ustalenia organów administracji co do tytułu prawnego i podziału mienia między jednostki samorządu terytorialnego.

Sprawa dotyczyła komunalizacji mienia Skarbu Państwa, w tym zabudowanych działek, na rzecz Województwa. Skarżący, Zarząd Powiatu P., kwestionował decyzje organów administracji, argumentując, że część mienia powinna przypaść Powiatowi. WSA uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności brak należytego ustalenia przesłanek z art. 60 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną oraz niewystarczające określenie podziału mienia między jednostki samorządu terytorialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Ministra Skarbu Państwa i Wojewody dotyczące komunalizacji mienia Skarbu Państwa, w tym zabudowanych działek położonych w gminie P. Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający przesłanek nabycia mienia z mocy prawa przez Województwo, zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Brak było precyzyjnych ustaleń co do tytułu prawnego do nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz co do tego, czy jednostka organizacyjna, w której władaniu znajdowało się mienie, podlegała przejęciu przez Województwo. Ponadto, sąd wskazał na konieczność ustalenia podziału mienia między różne jednostki samorządu terytorialnego, które przejęły zadania w zakresie zarządzania drogami publicznymi po przekształceniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych. WSA podkreślił, że organy nie odniosły się do zarzutów strony skarżącej dotyczących błędnych ustaleń faktycznych i prawnych, w tym kwestii podziału Obwodu Drogowego w P. i utworzenia jednostki do zarządzania drogami powiatowymi na terenie Powiatu P. Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7 i 77 k.p.a.) oraz materialnego (art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.), a także art. 107 k.p.a. z powodu niespójnych i niejasnych uzasadnień decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający przesłanek nabycia mienia z mocy prawa, w tym nie ustaliły prawidłowo tytułu prawnego do nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz nie określiły podziału mienia między jednostki samorządu terytorialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż mienie pozostawało we władaniu jednostki przejmowanej przez Województwo, ani nie ustaliły podziału mienia między jednostki samorządu terytorialnego, które przejęły zadania w zakresie zarządzania drogami publicznymi po przekształceniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.p.w.u.r.a.p. art. 60 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Podstawowa przesłanka nabycia mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego to pozostawanie tego mienia we władaniu jednostki przejmowanej przez samorząd terytorialny na podstawie tytułu prawnego.

Pomocnicze

u.p.w.u.r.a.p. art. 60 § 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

u.z.u.k.o.a.p. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa

u.z.u.k.o.a.p. art. 147 § 2

Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa

u.z.u.k.o.a.p. art. 147 § 3

Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa

r.p.r.m.z_25.11.1998

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1998 r. w sprawie określenia wykazu instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych właściwym ministrom lub centralnym organom administracji rządowej, wojewodom lub innym organom administracji rządowej lub przez nich nadzorowanych, przekazywanych określonym jednostkom samorządu terytorialnego

r.m.t.i.g.m.z_14.12.1998 art. 1

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej

r.m.t.i.g.m.z_14.12.1998 art. 3

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej

r.m.t.i.g.m.z_14.12.1998 art. 4

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.w.u.p.s.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające ustalenie tytułu prawnego do nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Brak określenia podziału mienia między jednostki samorządu terytorialnego, które przejęły zadania w zakresie zarządzania drogami publicznymi. Organy nie odniosły się do zarzutów strony skarżącej dotyczących błędnych ustaleń faktycznych i prawnych. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7 i 77 k.p.a.) i materialnego (art. 60 ust. 1 u.p.w.u.r.a.p.).

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra Skarbu Państwa oparta na przepisach dotyczących podporządkowania jednostek drogownictwa i przekształceń organizacyjnych, bez powiązania ich z komunalizacją mienia. Pogląd, że sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego przesądza o nabyciu własności.

Godne uwagi sformułowania

Wojewoda nie wykazał, że stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., wymieniona w sentencji decyzji jednostka organizacyjna [...] podlegała z dniem 1 stycznia 1999 r. przejęciu przez Województwo [...]. W takiej sytuacji Wojewoda [...] obowiązany był ustalić, jaką część przedmiotowego mienia nabyły na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jednostki samorządu terytorialnego, które przejęły zadania w zakresie zarządu drogami publicznymi po przekształceniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S., a w tym również Powiat P. W przypadku nabycia mienia będącego we władaniu jednostki organizacyjnej nie przejmowanej w całości przez jednostkę samorządu terytorialnego (...), Wojewoda w decyzji komunalizacyjnej (...) powinien określić wysokość udziałów we współwłasności w częściach ułamkowych, przypadających na odpowiednie jednostki samorządu terytorialnego.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

sprawozdawca

Krystyna Kleiber

członek

Monika Nowicka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia Skarbu Państwa w kontekście reformy administracyjnej, w szczególności art. 60 ustawy wprowadzającej ustawy reformujące administrację publiczną, oraz zasady podziału mienia między jednostki samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu transformacji administracyjnej i przepisów przejściowych. Może wymagać analizy kontekstu konkretnego podziału mienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonego procesu komunalizacji mienia po reformie administracyjnej, co jest istotne dla zrozumienia podziału majątku publicznego i kompetencji samorządów. Pokazuje praktyczne problemy interpretacji przepisów przejściowych.

Jak podzielić drogi po reformie? WSA wyjaśnia zasady komunalizacji mienia Skarbu Państwa.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 528/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jerzy Siegień /sprawozdawca/
Krystyna Kleiber
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ
Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Krystyna Kleiber Asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji mienia Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], obie w części dotyczącej działek zabudowanych położonych w obrębie [...], gmina P. usytuowanych przy ulicy [...] , [...], [...] i [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie 1.
Uzasadnienie
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] marca 2002 r., po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Powiatu P., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Województwo [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w K., w skład którego wchodzą m. in. zabudowane działki położone w obrębie [...], Gmina P., usytuowane przy ul. [...], [...], [...] i [...], oznaczone jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, posiadające urządzoną księgę wieczystą KW nr [...]. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2002 r. organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z załączonym odpisem z księgi wieczystej i wypisem z rejestru gruntów przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie Rejonu Eksploatacji Dróg Publicznych w S., którego następcą prawnym była Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w S.. Organ wziął pod uwagę, że zgodnie z art. 147 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668, z późn. zm.), jednostki samorządu terytorialnego w zakresie nieobjętym art. 145 i art. 146, przejęły z dniem 1 stycznia 1999 r., mające siedzibę na obszarze tych jednostek i wykonujące określone w niniejszej ustawie zadania jednostek samorządu terytorialnego, instytucje i jednostki organizacyjne, w tym mające osobowość prawną, podległe lub podporządkowane właściwym ministrom lub centralnym organom administracji rządowej, wojewodom lub innym organom administracji rządowej lub przez nich nadzorowane. W wydanym na podstawie art. 147 ust. 2 i 3 powołanej ustawy rozporządzeniu z dnia 25 listopada 1998 r. w sprawie określenia wykazu instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych właściwym ministrom lub centralnym organom administracji rządowej, wojewodom lub innym organom administracji rządowej lub przez nich nadzorowanych, przekazywanych określonym jednostkom samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 147, poz. 965, z późn. zm.), Prezes Rady Ministrów ustalił wykaz instytucji i jednostek organizacyjnych przekazywanych określonym jednostkom organizacyjnym. W załączniku nr 1 do tego rozporządzenia ustalono, że Zarząd Drogowy w S. z siedzibą w K. podlega przekazaniu na rzecz Województwa [...], zaś Zarząd Drogowy w K. - Powiatowi K.. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz. U. Nr 156, poz. 1027), z dniem 31 grudnia 1998 r. dyrekcje okręgowe dróg publicznych oraz będące ich częściami zarządy drogowe i drogowa służba liniowa zostały przekształcone w:
- jednostki organizacyjne do zarządzania drogami powiatowymi określone w
załączniku nr 1 do rozporządzenia,
- jednostki organizacyjne do zarządzania drogami wojewódzkimi określone w
załączniku nr 2 do rozporządzenia,
- jednostki organizacyjne Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych określone w
załączniku nr 3 do rozporządzenia.
Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, składniki mienia będącego dotychczas we władaniu dyrekcji okręgowych dróg publicznych, wymienione w protokołach zdawczo-odbiorczych sporządzonych na dzień [...] grudnia 1998 r., stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. składnikami mienia jednostek, o których mowa w § 1. Z załącznika nr 2 w poz. [...] wykazu wynika, że Zarząd Drogowy w S. z siedzibą w K. powstał z przekształcenia Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. oraz Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S., a także z części obwodów drogowych szczegółowo wymienionych w wykazie.
Stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., jedną z podstawowych przesłanek nabycia mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego jest pozostawanie tego mienia we władaniu jednostki przejmowanej przez samorząd terytorialny, na podstawie tytułu prawnego. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że Zarząd Drogowy w S. z siedzibą w K. powstał z przekształcenia m. in. Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S. oraz części Obwodu Drogowego w K. i przejął, na podstawie protokołów zdawczo-odbiorczych sporządzonych według stanu na dzień [...] grudnia 1998 r., zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r., m. in. mienie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S., w tym sporne nieruchomości, do których ustanowiony jest zarząd.
Zarząd Drogowy w S. z siedzibą w K. podlega więc, zdaniem Ministra Skarbu, przekazaniu na rzecz Województwa [...] na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 25 listopada 1998 r. oraz w związku z władaniem przedmiotową nieruchomością na podstawie tytułu prawnego tzn. ustanowionego zarządu na rzecz Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S., której następcą prawnym jest Zarząd Drogowy w S.. Przedmiotowa nieruchomość nie może być tym samym przekazana Powiatowi P., w trybie art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Zarząd Powiatu P., wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stwierdzając nabycie mienia przez Województwo [...] Minister Skarbu Państwa pominął fakt, iż w województwie [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r., niezależnie od utworzenia Zarządu Drogowego w S. z siedzibą w K. do zarządzania drogami wojewódzkimi, został utworzony także Zarząd Drogowy w P. powstały z przekształcenia m. in. części Obwodu Drogowego w P., do zarządzania drogami powiatowymi na obszarze powiatu [...]. Skarżący podnosił tę okoliczność w odwołaniu od decyzji Wojewody [...], jednak Minister Skarbu Państwa nie odniósł się do niej. Nie dokonano podziału Obwodu Drogowego w P. stosownie do przepisów tego rozporządzenia i w rezultacie, mimo że w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S. był powołany pełnomocnik, do zadań którego należało koordynowanie procesu przekształceń organizacyjnych drogownictwa oraz przekazywania instytucji i jednostek organizacyjnych lub ich części odpowiednim jednostkom samorządu terytorialnego, Powiat P. przejął 75% dróg, nie otrzymał jednak do wykonywania swoich zadań odpowiedniej części bazy majątkowej stosownie do rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że nieruchomości, których rozpatrywana sprawa dotyczy, pozostawały we władaniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S., której następcą prawnym jest Zarząd Drogowy w S.. Dlatego też nieruchomości te zostały przekazane na rzecz Województwa [...]. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. nie miały wpływu na dyspozycję mieniem Skarbu Państwa, gdyż celem rozporządzenia nie było wyposażenie jednostek samorządu terytorialnego w majątek, a wyłącznie reorganizacja istniejących jednostek państwowej administracji drogowej, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2001 r. K 18/00 (OTK 2001/5/118).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Powiatu P., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2002 r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K..
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi kasacyjnej [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 grudnia 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. stwierdza nabycie z mocy prawa przez Województwo [...] mienia określonego w dziewiętnastu podpunktach tej decyzji. Nabycie składników mienia wymienionego w tych podpunktach mogłyby być przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć zawartych w oddzielnych decyzjach. Ta odrębność przesądza o tym, że każde z rozstrzygnięć, dotyczące komunalizacji mienia określonego w danym podpunkcie, ma samodzielny byt i w konsekwencji może stanowić oddzielną sprawę w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) .
W odwołaniu Powiatu P. z dnia 15 maja 2001 r. zawarte jest żądanie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. w części dotyczącej Obwodu Drogowego w P., przy ul. [...], [...], [...], [...], gmina P.. Przedmiotem zaskarżenia w drodze odwołania była więc jedynie część decyzji zawierająca rozstrzygnięcie o komunalizacji, wymieniona w ppkt 18. Decyzja w pozostałych częściach, jako nie zaskarżona, stała się więc ostateczna (art. 16 §1 k.p.a.), a nawet prawomocna (art. 269 k.p.a.).
Rozpoznając odwołanie Powiatu P., organ odwoławczy mógł więc - w tym trybie - orzekać jedynie co do rozstrzygnięcia zawartego w ppkt 18 decyzji organu pierwszej instancji. Orzekał zaś o utrzymaniu w mocy "zaskarżonej decyzji", wymieniając decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2001 r. Wadliwość decyzji organu drugiej instancji polega także na braku precyzyjnego określenia decyzji, która została utrzymana w mocy. Ta nieprecyzyjność polega na sformułowaniu składników mienia podlegającego komunalizacji przez określenie tego mienia słowami: "w skład którego wchodzą między innymi określone w pkt 18 decyzji działki zabudowane, położone w obrębie P., gmina P., usytuowane przy ul. [...], [...], [...], [...]". Przy takim określeniu, nie wiadomo jakie składniki mienia podlegały komunalizacji.
Przy uwzględnieniu, że przedmiotem zaskarżenia w drodze odwołania było tylko rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 ppkt 18 decyzji organu pierwszej instancji i że decyzja ta w pozostałej części stała się ostateczna, właśnie z powodu jej niezaskarżenia, skarga co do tej części była niedopuszczalna (art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Wniesiona przez Powiat P. skarga z dnia 8 maja 2002 r. wprawdzie zawiera żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2002 r., co mogłoby wskazywać, że odnosi się to do całej decyzji, ale w początkowym sformułowaniu konkluzji skargi wymienia się pkt 18 decyzji i działki usytuowane przy ul. [...], [...], [...] i [...]. Pozwala to na stwierdzenie, że decyzja została zaskarżona jedynie w części. W takiej sytuacji, nie ma podstaw do uchylenia w całości zarówno decyzji organu odwoławczego, jak i decyzji organu pierwszej instancji. Tego rodzaju rozstrzygnięcie, ze względu na treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może odnosić się jedynie do części tych decyzji dotyczących pkt l ppkt 18 decyzji organu pierwszej instancji.
Ustosunkowując się również do drugiego zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia prawa materialnego tj. art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy regulujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.) i § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz. U. Nr 156, poz. 1027), Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie jest on usprawiedliwiony. W tym zakresie NSA podzielił stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku o potrzebie dokonania dodatkowych ustaleń w zakresie istnienia przesłanek wymienionych w art. 60 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. Ustalenia te powinny jednak ograniczyć się do składników mienia, określonych w pkt 1 ppkt 18 decyzji organu pierwszej instancji, tj. działek położonych w obrębie P., gmina P. przy ul. [...], [...], [...], [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Sprawa będąca przedmiotem skargi w niniejszej sprawie podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji oraz mając na uwadze związanie Sądu wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, należy stwierdzić, że decyzja ta, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., obie w części dotyczącej działek położonych w obrębie P., gmina P. przy ul. [...], [...], [...], [...], naruszają zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] oznaczonego mienia Skarbu Państwa, w tym własności przedmiotowej nieruchomości, przyjmując że pozostawała ona we władaniu [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w K.. Jako podstawę prawną decyzji organ powołał przepisy art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 147 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa i wydane na jego podstawie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1998 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia wykazu instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych właściwym ministrom i centralnym organom administracji rządowej, wojewodom i innym terenowym organom administracji rządowej albo przez nich nadzorowanych, przekazywanych określonym jednostkom samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 165, poz. 1203).
W sprawie komunalizacji mienia podstawowe znaczenie ma przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Stwierdzając komunalizację przedmiotowej nieruchomości na rzecz Województwa [...] organ w uzasadnieniu decyzji nie nawiązał jednak w żaden w sposób do tego przepisu i wynikającej z niego koniecznej przesłanki komunalizacji - władania mieniem przez jednostkę organizacyjną przejmowaną przez Województwo [...]. Wojewoda nie wykazał, że stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., wymieniona w sentencji decyzji jednostka organizacyjna, [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. podlegała z dniem 1 stycznia 1999 r. przejęciu przez Województwo [...], na podstawie przepisów tej ustawy oraz ustawy kompetencyjnej, a także że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu tej jednostki. Jako okoliczność przesądzającą o nabyciu własności przedmiotowej nieruchomości Wojewoda [...] uznał przejęcie przez Zarząd Drogowy w S. z siedzibą w K. mienia Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. i S., w tym także przedmiotowej nieruchomości, na podstawie protokołów zdawczo-odbiorczych sporządzonych według stanu na dzień [...] grudnia 1998 r., nie wyjaśniając przy tym, czy Zarząd Drogowy w S. z siedzibą w K. to ta sama jednostka organizacyjna, co Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich w K., w którego władaniu - jak stwierdził organ w sentencji decyzji - pozostawało komunalizowane mienie.
W świetle powyższych okoliczności należy uznać, że argumentacja uzasadnienia decyzji organu l instancji była niewystarczająca do przyjęcia, że zaistniały przesłanki określone w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Pogląd zgodnie z którym o nabyciu mienia przesądziło sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego, jest bezzasadny. Przepis § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. przewidujący sporządzenie protokołów zdawczo-odbiorczych mienia podlegającego komunalizacji nie mógł stanowić przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nabycie mienia, gdyż przepis ten stanowi jedynie powtórzenie zasady wyrażonej w powołanej wyżej normie ustawowej stanowiącej o komunalizacji mienia Skarbu Państwa.
Powyższych uchybień decyzji Wojewody [...] nie usunął Minister Skarbu Państwa. Utrzymując w mocy powyższą decyzję organ odwoławczy nie odniósł się też do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących błędnych ustaleń w zakresie stanu prawnego i stanu faktycznego, w szczególności do nie budzącego wątpliwości faktu, że z części obwodu drogowego w P. powstała jednostka do zarządzania drogami powiatowymi na terenie Powiatu P., w związku z czym w sprawie dokonania podziału przedmiotowej nieruchomości toczyły się negocjacje między jednostkami samorządu terytorialnego zainteresowanymi podziałem bazy Obwodu Drogowego w P.. Minister Skarbu Państwa skoncentrował się w uzasadnieniu głównie na zmianach w zakresie podporządkowania jednostek drogownictwa właściwym jednostkom samorządu terytorialnego, wynikających z art. 147 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. oraz z wydanego na jego podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1998 r., a także kwestii przekształceń organizacyjnych wynikających z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r., nie wyjaśniając jednak związku między tymi przekształceniami organizacyjnymi a stwierdzoną przez Wojewodę [...] komunalizacją mienia na rzecz Województwa [...].
W szczególności - jak zasadnie podniosła strona skarżąca - pominięta została okoliczność, że stosownie do § 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r., z przekształcenia Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S., powstał nie tylko Zarząd Drogowy w S. z siedzibą w K., lecz także inne jednostki, o których mowa w § 1 tego rozporządzenia, w tym także Zarząd Drogowy w P. (poz. XIV. 8 załącznika do rozporządzenia). Zobowiązywało to organ orzekający w przedmiocie komunalizacji do ustalenia, czy i jaki tytuł prawny do spornej nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], [...], [...] i [...], przysługiwał w dniu 31 grudnia 1998 r. jednostce powołanej do zarządzania drogami publicznymi na terenie powiatu [...], która stosownie do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1998 r. (poz. II.11 wykazu stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia) została przekazana Powiatowi P..
Jeżeli sporna nieruchomość rzeczywiście znajdowała się w dniu 31 grudnia 1998 r. w zarządzie ustanowionym na rzecz Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S., jak to przyjął Minister Skarbu Państwa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (aczkolwiek w aktach sprawy nie ma decyzji o ustanowieniu takiego zarządu, a z treści znajdującego się w aktach sprawy odpisu z księgi wieczystej wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa - Rejonu Eksploatacji Dróg Publicznych w S.), to dla komunalizacji dokonanej na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zasadnicze znaczenie miała okoliczność, że z przekształcenia Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S. powstał nie tylko Zarząd Drogowy w S. z siedzibą w K., lecz także inne jednostki powołane do zarządzania drogami publicznymi, o których mowa w § 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r., w tym także Zarząd Drogowy w P..
W takiej sytuacji Wojewoda [...] obowiązany był ustalić, jaką część przedmiotowego mienia nabyły na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jednostki samorządu terytorialnego, które przejęły zadania w zakresie zarządu drogami publicznymi po przekształceniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S., a w tym również Powiat P., który przejął Zarząd Drogowy w P. na podstawie poz. II.11 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1998 r. Wprawdzie ustawodawca nie uregulował wprost obowiązku podziału mienia podlegającego nabyciu z mocy prawa na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., jednak wynika on z treści przepisu art. 61 ust. 1, który - w przypadku gdy nie dochodzi do przejęcia państwowych jednostek organizacyjnych w całości przez jednostki samorządu terytorialnego - nakazuje przekazanie mienia dopiero po wygaśnięciu zarządu lub trwałego zarządu. W przypadku nabycia mienia będącego we władaniu jednostki organizacyjnej nie przejmowanej w całości przez jednostkę samorządu terytorialnego (jak w niniejszej sprawie, gdy z przekształcenia Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S. powstały jednostki przejmowane zarówno przez powiat jak i województwo), Wojewoda w decyzji komunalizacyjnej, wydanej na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., powinien określić wysokość udziałów we współwłasności w częściach ułamkowych, przypadających na odpowiednie jednostki samorządu terytorialnego. Analogiczny pogląd zaprezentowany został w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2004 r. l SA 148/02.
W świetle powyższych wywodów należało uznać, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa procesowego przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności (art. 7 i art. 77 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.). Naruszony został również przepis art. 107 k.p.a. wskutek niespójnej konstrukcji oraz niejasnej treści uzasadnień decyzji wydanych w niniejszej sprawie. Uzasadnia to uchylenie decyzji organów obu instancji w części obejmującej działki położone w obrębie [...], gmina P. przy ul. [...], [...], [...], [...].
Przy ponownym rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy organ administracji przed wydaniem orzeczenia w przedmiocie komunalizacji ustali stan prawny mienia na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz stan faktyczny w zakresie organizacji i zadań jednostek powołanych do zarządzania drogami publicznymi, z uwzględnieniem przesłanki określonej w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI