I SA/Wa 520/07

I SA/Wa 520/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jerzy Siegień
Joanna Skiba
Maria Tarnowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Sygn. powiązane
I OSK 1417/07 - Postanowienie NSA z 2009-06-18
I OSK 889/09 - Postanowienie NSA z 2009-07-22
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) sędzia WSA Jerzy Siegień asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2007 r. sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta L. od decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w L., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m², zajętą pod drogę publiczną ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że w myśl art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.) odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że przepis ten budził wątpliwość prawną dotyczącą ustalenia podmiotu właściwego do wypłacenia odszkodowania za drogi należące w dniu 31 grudnia 1998 r. do kategorii dróg lokalnych miejskich. W sprawie tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 2226/01, ONSA 2004/1/17. Zgodnie z tezą tego wyroku, "art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ... nakłada na wszystkie gminy władające nieruchomościami nie stanowiącymi ich własności, zajętymi pod gminne drogi publiczne w dniu 31 grudnia 1998 r. w tym drogi lokalne miejskie, obowiązek wypłaty odszkodowania." W wyroku tym podniesiono również, iż "wskazanie w art. 73 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, że gmina wypłaca odszkodowanie w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, należy rozumieć jako wskazanie obowiązku odnoszonego do zbiorczej kategorii dróg gminnych: gminnych i lokalnych miejskich. Drogi lokalne miejskie, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były we władaniu gmin(będących jednolitą kategorią ustrojową), stanowiły w istocie podgrupę dróg gminnych, wyróżnioną jedynie ze względu na zaszłości historyczne."
Z ustaleń organu wynika, że decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę Miasto L. z mocy prawa z dniem
1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – ul. [...], oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...]o pow. [...] m².
Z powyższych względów, zdaniem organu, zobowiązanie Gminy L. do wypłaty odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną nie powinno budzić żadnych wątpliwości.
Wojewoda [...] stwierdził również, że przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 10 kpa, umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zawiadamiając o zebraniu całości materiału dowodowego i możliwości zapoznania się ze sporządzonym operatem szacunkowym.
Zdaniem organu, bezzasadny jest pogląd odwołującego się, iż w sprawie tej obligatoryjne jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, o której mowa w art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przytoczony w odwołaniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 17 lipca 2003 r. zapadł w indywidualnej sprawie administracyjnej i wyrażona w nim ocena prawna nie jest wiążąca w innych sprawach administracyjnych.
Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina L.; zarzucając naruszenie art. 73 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez zaliczenie obowiązującej do dnia 31 grudnia 1998 r. kategorii dróg lokalnych miejskich do dróg gminnych, co w konsekwencji doprowadziło do zobowiązania Gminy Miasto L. do wypłaty odszkodowania za grunt położony w L. zajęty pod drogę publiczną ul. [...] w L., oraz nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej w trybie art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a także oparcie się na nieprawidłowej wycenie rynkowej przedmiotowej nieruchomości – domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zobowiązanie Gminy – Miasto L. do wypłaty ustalonego odszkodowania za nieruchomość – grunt zajęty pod drogę publiczną (gminną).
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku T. S. i M. W. z dnia [...] czerwca 2003 r. o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty L. ustalającą odszkodowanie za grunt położony w L., zajęty pod drogę publiczną (gminną) ul. [...] w wysokości [...] zł, przyznającą ustalone odszkodowanie na rzecz współwłaścicielek nieruchomości, oraz, zobowiązującą Gminę – Miasto L. do wypłaty ustalonego odszkodowania.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Stosownie do ust. 2 tego artykułu, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca:
1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi,
2) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg.
Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody (ust. 3).
Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa (ust. 4).
Prawidłowo Starosta L. uznał, że nieruchomość, o której mowa w osnowie zaskarżonej decyzji, w dniu 31 grudnia 1998 r. była własnością T. S. i M. W., i nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa ani gminy, lecz pozostawała jedynie we władaniu Gminy - Miasto L.
Zgodnie z uchwałą Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie miasta W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Stołecznego nr 17 poz. 186) ulica [...] w L. zaliczona została do dróg lokalnych miejskich i stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą gminną.
Ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę – Miasto L., z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, o której mowa w osnowie zaskarżonej decyzji, zaś konsekwencją tego nabycia prawa własności, jest obowiązek wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Stosownie do ust. 2 tego artykułu, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca:
1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi,
2) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg.
Z akt sprawy wynika, że nie budzi wątpliwości sposób, w jaki ustalono odszkodowanie, a stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji zostało w prawidłowy sposób uzasadnione.
Należy stwierdzić również, że prawidłowo Sąd uznał wskazanie Gminy L. jako podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania.
Stanowisko to jest zgodne z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności z wyrokiem z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 2226/01, ONSA 2004/1/17, z dnia 15 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1155/04 LEX nr 164941, i stanowisko to niniejszy skład orzekający podziela.
Prawidłowo zatem oba organy, uznały, powołując się zarówno na art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jak również na przywołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2002 r., że do zapłaty odszkodowania zobowiązana jest gmina.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż w trakcie postępowania administracyjnego nie przeprowadzono rozprawy administracyjnej w trybie art. 118 ust. 1 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami należy podzielić stanowisko organu, iż w takich sprawach przeprowadzenie rozprawy nie jest obligatoryjne, bowiem odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ust. 4 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, tj. działu III rozdział 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, które to przepisy nie przewidują obowiązku przeprowadzenia rozprawy, natomiast art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawarty jest w dziale III rozdział 4 ustawy, regulującym postępowanie dotyczące wywłaszczania nieruchomości, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.