I SA/Wa 516/22

I SA/Wa 516/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-15
Data wpływu
2022-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Bożena Marciniak /sprawozdawca/
Monika Sawa
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I OZ 383/22 - Postanowienie NSA z 2023-05-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 179a w zw. z  art. 183  par. 2  pkt 2,  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi kasacyjnej T. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 516/22 w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2021 r. nr KOC/7436/Go/21 w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 516/22; 2. oddala skargę; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz T. C. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 października 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 516/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 21 grudnia 2021 r. nr KOC/7436/Go/21 w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
Do wydania powyższego wyroku doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją
z 21 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. [...] z 29 września 2021 r., nr 262/SD/2021,
którą Prezydent w pkt 1 odmówił A. Z., T. C., J. I., U. G., E. M., K. W., M. W., J. W., R. W., M. W. i A. W. uwzględnienia wniosku S. W., P. W., A. G. i S. R. z 31 stycznia 1949 r. (data prezentaty 11 luty 1949 r.) o przyznanie prawa własności czasowej gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], Św. [...] i [...], pochodzącej z tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...] i [...], oznaczonej miejskim nr hipotecznym [...], stanowiącego obecnie części dz. ew. [...], dz. ew. nr [...], dz. ew. nr [...], oraz dz. ew. nr [...] z obrębu [...] będącego własnością m. [...], zaś w pkt 2
stwierdził, że w odniesieniu do obecnie istniejących działek nr [...] z obrębu [...] wniosek dekretowy zostanie rozpatrzony odrębną decyzją.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że aktualnie rozpoznanie niniejszej sprawy odbywa się w oparciu o art. 7 dekretu z 26 października 1945 r., z uwzględnieniem art. 214a ust. 1 pkt 1-12 i ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ten ostatni przepis stanowi, że odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z
26 października 1945 r., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, ze względu na przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art.
6. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, celem publicznym jest m. in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne. Ponadto, stosownie do ust. 2 powołanego przepisu, art. 214a ust. 1 stosuje się także w przypadku, gdy wyłączenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą części gruntu, budynku albo ich części składowych.
Organ odwoławczy podniósł, że w aktach sprawy znajduje się opinia
geodezyjna z 26 kwietnia 2021 r., zgodnie z którą dawna nieruchomość [...] oznaczona miejskim nr hipotecznym [...] wchodzi w skład aktualnie istniejących działek ew. nr [...] z obrębu [...]. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji rozpatrzył wniosek z 31 stycznia 1949 r. w części, tj. tylko w odniesieniu do gruntu stanowiącego obecnie części dz. ew. [...], dz. ew. nr [...], dz. ew. nr [...], oraz dz. ew. nr [...], z obrębu [...], będącego własnością m. [...]. Natomiast wniosek dekretowy, w zakresie w jakim odnosił się do pozostałych działek gruntu wchodzących w skład dawnej nieruchomości oznaczonej nr [...], rozpoznany zostanie odrębną decyzją. W ocenie Kolegium, wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji częściowej nie narusza przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
Kolegium wskazało następnie, że dz. ew. nr [...], dz. ew. nr [...], dz. ew. nr [...] oraz dz. ew. nr [...] z obrębu [...] objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "Miasto - [...] " przyjętym uchwałą Rady m.[...] z 16 października 2014 r. nr [...] (Dz. U. Woj. Maz. z 27 listopada 2014 r. poz. 10697, ze zm.). Zgodnie z zapisami powyższego planu części działek nr[...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...] stanowią drogi publiczne powiatowe i gminne.
Organ zaznaczył, że art. 214a ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakazuje traktować grunty części dawnej nieruchomości warszawskiej stanowiące aktualnie działki nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...] jako całość. Zatem spełnienie przesłanek wskazanych w art. 214a ust. 1 ustawy choćby przez część dawnej nieruchomości [...] powoduje automatycznie konieczność wydania decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej (aktualnie użytkowania wieczystego bądź prawa własności). Tereny działek nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...] są w części przeznaczone pod drogi publiczne. Nie można ich zatem oddać w użytkowanie wieczyste w oparciu o przepisy dekretu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła T.C. zaskarżając ją w całości.
Skarżąca zarzuciła, że decyzja o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego została wydana po 72 latach od wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem dekretowym jej poprzedników prawnych. W 1949 roku, gdy ten wniosek był składany oraz przez szereg lat późniejszych, istniały warunki do uwzględnienia przedmiotowego wniosku przewidziane w art. 7 ust. 2 dekretu. Prowadzący postępowanie organ (a ściślej jego kolejne wcielenie), będący zarazem sędzią we własnej sprawie, zwlekał natomiast przez 72 lata z wydaniem rozstrzygnięcia
oczekując na zmiany (nierzadko będące wynikiem działania dykasterii tego samego organu) stanu faktycznego i prawnego, uchylając się w ten sposób od obowiązku nałożonego w art. 7 ust. 2 dekretu, tj. obowiązku uwzględnienia wniosku dekretowego. Zdaniem skarżącej, opisany sposób procedowania organu stanowi oczywistą obrazę podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, 7 i 8 (obecnie art. 8 § 1) k.p.a., a także rażąco narusza art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. mające niekwestionowany wpływ na wynik sprawy.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem 11 października 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 516/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. C.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła T. C. zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art, 214a ust. 1 pkt. 1 w zw. z ust. 2 u.g.n. i w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na objęciu działaniem tego przepisu całości działek, których dotyczył wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w sytuacji gdy jedynie część działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...] została przeznaczona mocą Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z 16 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] część I (Dz. Urz. Woj. Woj. Mazow. z 2014 r. poz. 10697 ze zm.) na drogi publiczne powiatowe i gminne,
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 7a§ 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1 i 4 oraz art. 80 k.p.a. poprzez:
- niedokonanie z urzędu ustaleń w zakresie tego, jaka część działek nr [...], nr [...], nr
[...] i nr [...] z obrębu [...] została przeznaczona mocą Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z 16 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2014 r. poz. 10697 ze zm.) na drogi publiczne powiatowe i gminne, a zatem w stosunku do jakich ich części możliwe jest zadośćuczynienie wnioskowi strony,
- nieumożliwienie stronie, po poczynieniu ustaleń w zakresie tego, jaka część działek
nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...] została przeznaczona mocą Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z 16 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2014 r. poz. 10697 ze zm.) na drogi publiczne powiatowe i gminne, a zatem w stosunku do jakich ich części możliwe jest zadośćuczynienie wnioskowi strony, dokonania odpowiedniej modyfikacji wniosku po pouczeniu strony zgodnie z art. 9 k.p.a. w jakim zakresie strona wnosi o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, a w jakim o przyznanie odszkodowania zgodnie z podstawą przywołaną w pkt 3 poniżej,
- przekroczenie granic uznania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie wniosku
w zakresie części działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...] została nieprzeznaczonych mocą Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z 16 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2014 r. poz. 10697 ze zm.) na drogi publiczne powiatowe i gminne,
3) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 215 ust. 2 u.g.n. w zakresie wynikającym z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 czerwca 2011 r., SK 41/09 (OTK-A 2011/5/40) stwierdzającego niezgodność tego przepisu z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim pomija stosowanie przepisów tej ustawy dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości do nieruchomości, które przeszły na własność gminy m. st. Warszawy lub państwa na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, innych niż domy jednorodzinne, jeżeli przeszły one na własność państwa po 5 kwietnia 1958 r., i działek, które przed dniem wejścia w życie powołanego dekretu mogły być przeznaczone pod budownictwo inne niż
jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nimi po 5 kwietnia 1958 r., a zatem nieprzyznanie skarżącej odszkodowania pomimo niezgodności z Konstytucją przepisu
odmawiającego prawa do niego,
4) prawa materialnego, tj. art. 2, art. 21, art. 32 i art. 64 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu zasad demokratycznego państwa prawnego wynikające z przejęcia, że w sytuacji niemożności uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w stosunku do części nieruchomości nie może on zostać uwzględniony także w stosunku do całości nieruchomości, a nadto nie należy z urzędu ustalić dla strony odszkodowania, co doprowadziło do naruszenia zasady ochrony własności, wywłaszczenia bez odszkodowania, zasady równości wobec
prawa poprzez zróżnicowanie sytuacji prawnej strony w stosunku do innych podmiotów, którym przysługują roszczenia związane z wywłaszczeniem na podstawie
dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz zasady ochrony prawa własności i innych roszczeń majątkowych;
5) prawa materialnego, tj art. 95 pkt. 4 u.g.n, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niedokonanie podziału działek objętych wnioskiem na część, jaka została przeznaczona mocą Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z 16 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2014 r. poz. 10697 ze zm.) na drogi publiczne powiatowe i gminne oraz na cześć pozostałą, w której wniosek zasługiwał na uwzględnienie;
6) prawa materialnego, tj. art, 129 ust. 5 pkt. 3 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieustaleniu odszkodowania w stosunku do części
działek objętych wnioskiem, jaka została przeznaczona mocą Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z 16 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] na drogi publiczne powiatowe i gminne,
7) prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 4 i 5 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niezaoferowaniu stronie na tych samych warunkach prawa użytkowania wieczystego gruntu równej wartości użytkowej, bądź prawa zabudowy na takim gruncie albo odszkodowania pomimo braku możliwości przyznania.
Powołując się na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zwrot kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 179a p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie
rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego
i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.
Z kolei w myśl art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Zdolność sądowa podmiotów postępowania sądowoadministracyjnego jest bezwzględną przesłanką procesową. Cecha ta pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem
administracyjnym z udziałem danego podmiotu w charakterze strony. Utrata zdolności sądowej przez osobę fizyczną następuje z chwilą śmierci (art. 8 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny). Rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest ustalić, czy podmiot postępowania ma zdolność sądową oraz czy nie doszło do następstwa prawnego. W przypadku następstwa prawnego sąd obowiązany jest zapewnić następcom prawnym udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie wystąpiła przewidziana w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka nieważności postępowania zakończonego wyrokiem z 11 października 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 516/22. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu skróconego aktu zgonu wynika bowiem, że w dniu [...] sierpnia 2022 r., czyli po wniesieniu skargi do Sądu, a przed wydaniem wyroku zmarła uczestniczka postępowania E. M. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy aktu poświadczenia dziedziczenia Rep. A Nr 4650/2022 spadek po E. M. nabyły M. J. oraz M. K. Ponadto, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu skróconego aktu zgonu M. K. zmarła w dniu [...] grudnia 2022 r., a więc przed wydaniem wyroku z 11 października 2023 r. Treść znajdującego się w aktach sprawy aktu poświadczenia dziedziczenia Rep A Nr 688/2023 potwierdza, że spadek po M. K. nabyły A. S. oraz M. K. Skierowanie rozstrzygnięcia Sądu do osób nieżyjących wywołuje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego z przyczyny, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 179a p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Przy czym w związku ze stwierdzeniem nieważności postępowania Sąd nie dokonywał oceny zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego.
Konsekwencją uchylenia zaskarżonego wyroku z 11 października 2023 r. jest natomiast obowiązek ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd z udziałem następów prawnych, którzy wstąpili w miejsce osoby nieżyjącej. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd oddalił skargę (pkt 2 sentencji) podtrzymując w tym zakresie w całości stanowisko wyrażone w wyroku z 11 października 2023 r.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego
Kolegium Odwoławczego w Warszawie, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 29 września 2021 r. Decyzją tą organ pierwszej instancji w pkt 1 odmówił A. Z., T. C., J. I., U. G., E. M., K. W., M. W., J. W., R. W., M. W. i A. W. uwzględnienia wniosku S. W., P. W.o, A. G. i S. R. z 31 stycznia 1949 r. (data prezentaty 11 luty 1949 r.) o przyznanie prawa własności czasowej gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], pochodzącej z tabeli likwidacyjnej wsi Czerniaków pod nr [...] i [...], oznaczonej miejskim nr hipotecznym [...], stanowiącego obecnie części dz. ew. [...], dz. ew. nr [...], dz. ew. nr [...], oraz dz. ew. nr [...] z obrębu [...] będącego własnością [...], zaś w pkt 2
stwierdził, że w odniesieniu do obecnie istniejących działek nr [...]. z obrębu [...] wniosek dekretowy zostanie rozpatrzony odrębną decyzją.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279, dalej jako "dekret" lub "dekret z 26 października 1945 r."), gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.
Jednakże ustawą z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1271) do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako "ustawa" lub "ustawa z 21 sierpnia 1997 r.") dodano art. 214a, zgodnie z którym odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, ze względu, między innymi, na przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. Ponadto, ustawą z 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa, ustawy o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1709) do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. dodano art. 214a ust. 2, zgodnie z którym przepis ust. 1 stosuje się także w przypadku, gdy wyłączenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą części gruntu, budynku albo ich części składowych.
Art. 6 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy są, między innymi, wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji.
W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie podnosi się,
że celem art. 214a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. jest umożliwienie organowi dekretowemu wydawania decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu nieruchomości warszawskiej w przypadkach wymienionych w tym przepisie, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu. Dotychczas bowiem decydujące znaczenie dla orzekania o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego miały przesłanki wynikające z dekretu z 26 października 1945 r. Ponadto, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy tej ustawy. Oznacza to, że art. 214a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. znajdzie zastosowanie również
w niniejszej sprawie.
Z powyższego wynika, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek z art. 214a ust.
1 pkt 1-12 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie nieruchomości warszawskiej. Przy tym wymienione w art.
214a ustawy przesłanki negatywne mogą być stosowane niezależnie od przyczyn wskazanych w art. 7 ust. 2 dekretu, tj. niezależnie od tego, czy korzystanie z gruntu nieruchomości warszawskiej przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić
z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.
W niniejszej sprawie nie budzi sporu, że stanowiące przedmiot zaskarżonej decyzji nieruchomości, to jest dz. ew. nr [...], dz. ew. nr [...], dz. ew. nr [...], oraz dz. ew. nr [...], z obrębu [...], objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...] przyjętym uchwałą Rady [...] z dnia 16 października 2014 r. nr [...] (publ. Dz. U. Woj. Maz. z dnia 27 listopada 2014 r. poz. 10697 ze zm.). Nie jest również kwestionowane, że zgodnie z zapisami powyższego planu części działek nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...] stanowią drogi publiczne powiatowe i gminne. W tej sytuacji
prawidłowo uznał organ, powołując się na art. 214a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, że terenów tych jako w części przeznaczonych pod drogi publiczne nie można oddać w użytkowanie wieczyste. Oczywistym jest bowiem, że droga publiczna służąca wszystkim, bliżej nieokreślonym, uczestnikom ruchu drogowego, nie może być traktowana jako obiekt przynależący osobie prywatnej. Tym samym, jak prawidłowo uznały organy, wykluczało to możliwość przyznania prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. Okoliczność ta była już zresztą wielokrotnie sygnalizowana w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie trafnie podnoszono, że właściciel nieruchomości warszawskiej nie może dochodzić swoich praw w sytuacji gdy na nieruchomości urządzono drogę publiczną (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2391/11, Lex nr 1557190).
Prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zdołały przy tym podważyć podniesione w skardze zarzuty, które dotyczą celowego prowadzenia przez organy postępowania dekretowego w sposób przewlekły i zwlekania z wydaniem decyzji rozpoznającej wniosek dekretowy przez 72 lata - aż do momentu wejścia w życie
zmian stanu faktycznego i prawnego umożliwiających organowi uchylenie się od określonego w art. 7 ust. 2 dekretu obowiązku uwzględnienia wniosku dekretowego.
W odniesieniu do powyższego zauważyć trzeba, że stronom przedmiotowego postępowania, w tym skarżącej, przysługiwały stosowne środki ochrony prawnej pozwalające dyscyplinować organ, który, zdaniem skarżącej, dopuszczał się przewlekłego prowadzenia postępowania dekretowego. Przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r.,
poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a.") uprawniają bowiem każdą ze stron postępowania do wnoszenia skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji. Taką możliwość przewiduje art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, które powinno być zakończone decyzją administracyjną. Niniejsza sprawa dotyczy natomiast wyłącznie oceny legalności decyzji o odmowie przyznania użytkowania wieczystego i tylko to rozstrzygnięcie mogło podlegać kontroli Sądu. Tym samym poza zakresem tej kontroli pozostawały podniesione w skardze zarzuty przewlekłego prowadzenia postępowania i celowego unikania podejmowania rozstrzygnięcia. Rozstrzyganiu tych kwestii, jak już wyżej wskazano, służy bowiem wyłącznie odrębny tryb przewidziany art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., po uprzednim wniesieniu przez stronę ponaglenia.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 179a w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zaś w pkt 2 wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z §
14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).