I SA/Wa 515/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, wskazując na błędy proceduralne organów i potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego dla S. W. z powodu niezgodności deklaracji CEEB ze stanem faktycznym i złożenia jej po terminie. Organy administracji utrzymały odmowę w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, nie uwzględniły możliwości weryfikacji wniosku innymi dowodami i nie skorzystały z dostępnych instrumentów procesowych, takich jak wywiad środowiskowy.
Skarżący S. W. złożył wniosek o przyznanie dodatku węglowego, wskazując jako główne źródło ogrzewania trzon kuchenny. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, opierając się na deklaracji CEEB z 30 czerwca 2022 r., która wskazywała na kocioł gazowy jako główne źródło ciepła, oraz na późniejszej deklaracji z 25 października 2022 r. korygującej dane po terminie ustawowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że deklaracja CEEB nie jest jedynym dowodem, a organy miały obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym poprzez wywiad środowiskowy lub analizę innych dokumentów, zgodnie z celem ustawy o dodatku węglowym, jakim jest wsparcie gospodarstw domowych. Organy obu instancji zaniechały tych obowiązków, naruszając przepisy postępowania administracyjnego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji nieprawidłowo odmówiły przyznania dodatku węglowego, ponieważ nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego i nie uwzględniły innych dowodów, naruszając tym samym przepisy postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że deklaracja CEEB nie jest jedynym dowodem, a organy miały obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym poprzez wywiad środowiskowy lub analizę innych dokumentów, zgodnie z celem ustawy o dodatku węglowym. Zaniechanie tych czynności stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (29)
Główne
ustawa o dodatku węglowym art. 2 § 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do CEEB.
ustawa o dodatku węglowym art. 2 § 3
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
ustawa z 15 września 2022 r. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
Dodano przepisy art. 2 ust. 15a – 15e do ustawy o dodatku węglowym.
ustawa o dodatku węglowym art. 2 § 15a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta bierze pod uwagę m.in. informacje z deklaracji o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie świadczeń rodzinnych, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego oraz dane z rejestru PESEL i rejestru mieszkańców.
ustawa o dodatku węglowym art. 2 § 15b
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia faktycznego stanu gospodarstwa domowego.
ustawa o dodatku węglowym art. 2 § 15c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy.
ustawa o dodatku węglowym art. 2 § 15d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, w przypadku uchylenia decyzji lub postanowienia, może orzec o zasadach, na jakich ma być wydana decyzja lub postanowienie.
Pomocnicze
ustawa o wspieraniu termomodernizacji... art. 27a § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
Dotyczy centralnej ewidencji emisyjności budynków (CEEB).
ustawa o wspieraniu termomodernizacji... art. 27g § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
Dotyczy zgłaszania głównych źródeł ogrzewania po 11 sierpnia 2022 r.
ustawa o wspieraniu termomodernizacji... art. 27g § 3
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
Deklaracja o źródłach ciepła zawiera informacje o liczbie i rodzaju eksploatowanych źródeł ciepła.
ustawa o wspieraniu termomodernizacji... art. 27g § 4
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
Właściciel lub zarządca budynku jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany.
ustawa z 15 września 2022 r. art. 64
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
Ustawa weszła w życie 20 września 2022 r.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 79a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ informuje strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazując przesłanki zależne od strony, które nie zostały spełnione.
ustawa o dodatku osłonowym art. 2
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym
Dotyczy dodatku osłonowego.
ustawa o dodatkach mieszkaniowych art. 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
Dotyczy dodatków mieszkaniowych.
ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy świadczeń rodzinnych.
ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 8
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy dodatków do zasiłku rodzinnego.
ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 4
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Dotyczy świadczenia wychowawczego.
ustawa o utrzymaniu czystości... art. 6m
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Dotyczy deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
ustawa o ewidencji ludności art. 6 § 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Dotyczy rejestru PESEL.
ustawa o ewidencji ludności art. 6a § 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Dotyczy rejestru mieszkańców.
ustawa z 27 października 2022 r. art. 2 § 15f
Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych
Dotyczy przyznawania dodatku węglowego w określonych okolicznościach.
ustawa z 27 października 2022 r. art. 2 § 15g
Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych
Dotyczy przyznawania dodatku węglowego w określonych okolicznościach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego. Organy nie uwzględniły możliwości weryfikacji wniosku innymi dowodami. Organy nie skorzystały z możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Literalne podejście do przepisów nie jest uzasadnione w kontekście celów ustawy.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przedwcześnie organy odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanego dodatku węglowego. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że o ile deklaracja CEEB jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ dokonuje weryfikacji wniosku o przyznanie dodatku węglowego, to nie jest to jedyny dowód podlegający uwzględnieniu. Ratio legis wprowadzonego ustawą świadczenia koncentruje się na udzieleniu pomocy w postaci dodatku węglowego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Celem instrumentów określonych w art. 2 ust. 15 oraz 15a i 15b i nast. jest umożliwienie organowi dokonania wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego w zakresie przesłanek umożliwiających przyznanie wnioskowanego dodatku.
Skład orzekający
Anna Falkiewicz-Kluj
przewodniczący
Jolanta Dargas
sprawozdawca
Magdalena Durzyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym, znaczenie dowodów w postępowaniu, celowościowa wykładnia przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i przepisami obowiązującymi w określonym czasie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych świadczeń, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego i jak sądy administracyjne dbają o prawa obywateli, nawet w obliczu formalnych uchybień. Jest to przykład, jak cel ustawy może wpływać na interpretację przepisów.
“Dodatek węglowy: Czy formalne błędy mogą pozbawić Cię należnego świadczenia? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 515/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-10-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/ Jolanta Dargas /sprawozdawca/ Magdalena Durzyńska Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 7 grudnia 2022 r. nr SKO.4000-2339/2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia 10 października 2022 r. nr MOPS 4473/283/22. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r. nr Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 10 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: W dniu 25 października 2022 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek S. W. o wypłatę dodatku węglowego na adres: ul. [...]. We wniosku wskazano, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy jest trzon kuchenny zasilany paliwami stałymi, zgłoszony lub wpisany do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Gospodarstwo domowe wnioskodawcy znajduje się w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania. Do akt sprawy dołączono: - deklarację z dnia 30 czerwca 2022 r. dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, z której wynika, że w budynku zainstalowany i eksploatowany jest kocioł gazowy /bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy (funkcja c.o. i c.w.u.); - deklarację z dnia 30 czerwca 2022 r. dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, z której wynika, że w budynku zainstalowany trzon kuchenny (nie podlegający eksploatacji oraz nie pełniący funkcja ani c.o. ani c.w.u.); - deklarację z dnia 25 października 2022 r. dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, z której wynika, że w budynku zainstalowany i eksploatowany jest trzon kuchenny (funkcja c.o. i c.w.u.). Decyzją z dnia 10 października 2022 r. Nr [...] Burmistrz Miasta [...], odmówił przyznania S. W. świadczenia w formie dodatku węglowego. W uzasadnieniu po przywołaniu treści art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, wskazano, że strona nie spełniła przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na fakt ustalenia, że źródło ogrzewania znajdujące się w miejscu zamieszkania S. W. zostało zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz centralnej ewidencji emisyjności budynków po raz pierwszy w dniu 30 czerwca 2022 r., a po 11 sierpnia 2022 r. skorygowane tzn. dokonano zmiany w zakresie rodzaju głównego źródła ciepła zainstalowanego oraz eksploatowanego w budynku zamieszkiwanym przez stronę postępowania. Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. W., który stwierdził, że w budynku nie ma zainstalowanego gazu, na dowód czego przedłożył pismo [...] Sp. z o. o. Oddział [...] z dnia 4 listopada 2022 r. Kolegium rozpatrując sprawę wskazało, że zasady i tryb przyznawania, wypłacania oraz wysokość dodatku węglowego oraz właściwość organów w tych sprawach została uregulowana w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm. - dalej ustawa). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Jak wynika z art. 2 ust. 3 ustawy przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Zgodnie z art. 27g ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodemizacji i remontów (...) deklaracja o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw zawiera informacje o liczbie i rodzaju eksploatowanych w obrębie nieruchomości źródeł ciepła lub źródeł spalania paliw, o których mowa odpowiedni w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit a i c, oraz o ich przeznaczeniu i wykorzystywanych w nich paliw. Z kolei zgodnie z art. 27g ust. 4 w/w ustawy w przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 3 pkt 5, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu jest obowiązany złożyć nowa deklarację w terminie 14 dni od dnia, w którym zaistniała zmiana. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż S. W. deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw zgłosił do centralnej ewidencji emisyjności budynków, w dniu 30 czerwca 2022 r. Z deklaracji tej wynika, że w budynku zainstalowany i eksploatowany jest kocioł gazowy /bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy (funkcja c.o. i c.w.u.). W tym też dniu została złożona kolejna deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, z której wynika, że w budynku zainstalowany trzon kuchenny (nie podlegający eksploatacji oraz nie pełniący funkcja ani c.o. ani c.w.u.). Ww. deklaracje zostały złożone w terminie przewidzianym w art. 2 ust. 1 ustawy tj. do dnia 11 sierpnia 2022 r. W cytowanych powyżej przepisach jednoznacznie wskazano, że do otrzymania dodatku węglowego niezbędne jest wykazanie w ewidencji CEEB, iż w kotle na paliwo stałe stosowane jest paliwo wymienione w art. 2 ust. 3 ustawy tj. węgiel kamienny, brykiet lub pellet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Wykazane przez S. W. w deklaracji z dnia 30 czerwca 2022 r. zainstalowane i eksploatowane źródło ciepła nie jest zasilane paliwem zawartym w katalogu paliw stałych wymienionych w art. 2 ust. 3 ustawy uprawniających do przyznania wnioskowanego dodatku. Kolejna deklaracja CEEB została złożona przez S. W. w dniu 25 października 2022 r. W deklaracji tej wskazano, że w budynku zainstalowany i eksploatowany jest trzon kuchenny. Z treści tej deklaracji jednoznacznie wynika, iż dokonano zmiany (korekty) danych w zakresie eksploatacji źródła ciepła. Powyższa zmodyfikowana deklaracja uprawniająca do otrzymania dodatku węglowego została złożona po terminie przewidzianym w art. 2 ust. 1 ustawy tj. po dniu 11 sierpnia 2022 r. W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, że w przypadku, gdy po 11 sierpnia 2022 r. dokonano modyfikacji złożonej deklaracji CEEB, która to modyfikacja spowodowała uzyskanie uprawnienia do pobrania dodatku węglowego - w przedmiotowej sprawie stwierdzenie faktu eksploatacji trzonu kuchennego- świadczenie to nie może być przyznane. Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę, że nowe zasady wprowadzone przepisami ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236) umożliwiają przyznanie dodatku również, gdy źródło ogrzewania zostało wpisane/zgłoszone do CEEB po 11 sierpnia 2022 r. lub w ogóle nie zostało wpisane/zgłoszone do CEEB (art. 2 ust. 15g ustawy). Nie mniej jednak znowelizowane przepisy dalej nie przewidują możliwości przyznania dodatku w przypadku gdy po 11 sierpnia 2022 r. dokonano modyfikacji złożonej deklaracji CEEB, która to modyfikacja jest dokonywana wyłącznie w celu nabycia prawa do dodatku węglowego. Takie działanie strony wynika wprost z treści złożonego odwołania. Złożone zaś przez odwołującego pismo [...] Sp. z o.o. stwierdza, że istnieje przyłącze gazowe usytuowane pod adresem [...] w miejscowości [...]. Jednakże jednocześnie podkreślić należy, że jedynie na dzień wydania zaświadczenia, a więc 4 listopada 2022 r. stwierdzono, że nie jest świadczona usługa dystrybucji gazu (brak gazomierza i reduktora gazu). Powyższe nie wyklucza korzystania z gazu we wcześniejszym terminie jak również zasilania go z innych źródeł. Skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. W. podnosząc, że decyzja jest dla niego krzywdząca. W sprawie nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego, w szczególności wywiadu środowiskowego, nie zażądano też informacji z gazowni od kiedy skarżący nie uiszcza opłat z tytułu zużycia gazu. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu dodatku węglowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za zasadną. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1692), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 5 sierpnia 2022 r.". Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Z kolei art. 2 ust. 3 ustawy stanowi, że przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. W niniejszej sprawie skarżący w dniu 30 czerwca 2022 r. złożył do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków deklarację (dalej zwaną "deklaracją CEEB"), w której zgłosił że w budynku zainstalowany i eksploatowany jest kocioł gazowy /bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy (funkcja c.o. i c.w.u.). W tym też dniu została złożona kolejna deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, z której wynika, że w budynku zainstalowany trzon kuchenny (nie podlegający eksploatacji oraz nie pełniący funkcja ani c.o. ani c.w.u.). Kolegium podzieliło ocenę organu pierwszej instancji, że skoro zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy uprawnionymi do dodatku węglowego są osoby prowadzące gospodarstwo domowe, którego głównym źródłem ciepła jest spalanie węgla kamiennego, brykietu lub peletu zawierającego co najmniej 85% węgla kamiennego, a w złożonej do dnia 11 sierpnia 2022 r. deklaracji CEEB jako rodzaj paliwa skarżący wskazał gaz to wnioskowany dodatek mu nie przysługuje. Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przedwcześnie organy odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanego dodatku węglowego. W dacie wydania zaskarżonej decyzji ww. ustawa zawierała znajdujące zastosowanie w sprawie regulacje zawarte w art. 2 ust. 15a – 15e. Wskazane przepisy zostały dodane do ustawy o dodatku węglowym na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy z 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1967), zwanej dalej "ustawą z 15 września 2022 r." Zgodnie z art. 64 ustawy z 15 września 2022 r. weszła ona w życie w dniu 20 września 2022 r. Zgodnie z art. 2 ust. 15a ustawy, dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768), 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 615 i 1265), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2022 r. poz. 1577), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2021r. poz. 2021 ze zm.) oraz 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191). Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że o ile deklaracja CEEB jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ dokonuje weryfikacji wniosku o przyznanie dodatku węglowego, to nie jest to jedyny dowód podlegający uwzględnieniu. Organ może bowiem weryfikować wniosek o wypłatę dodatku węglowego w oparciu o dokumenty wskazane przykładowo w art. 2 ust. 15a ustawy. Katalog zawarty w tym przepisie ma charakter otwarty, o czym świadczy użyte w nim sformułowanie "w szczególności". Powyższe nie wyklucza zatem innych rodzajów dokumentacji, z których wywieść można okoliczności istotne dla wyniku sprawy o przyznanie dodatku węglowego. W deklaracji z 25 października 2022 r. skarżący wskazał jako źródło ogrzewania trzon kuchenny. Organ odwoławczy stwierdził jedynie, że wobec złożonej deklaracji CEEB i braku jej modyfikacji w terminie do 11 sierpnia 2022 r. wnioskowany dodatek skarżącemu nie przysługuje. Sąd podkreśla, że wnioskodawca nie musi posiadać fachowej wiedzy w zakresie kwalifikacji danych paliw stałych. Deklaracja CEEB, choć "w szczególności" brana pod uwagę przez organ podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, nie jest w przepisach ustawy, co już podkreślono wyżej, opisywana jako jedyny dokument podlegający analizie organu w związku z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego. Tego jednak organ pierwszej instancji nie dostrzegł, a stanowisko to podzielił organ odwoławczy. Kolegium całkowicie pominęło twierdzenia skarżącego, że paliwem wykorzystywanym w trzonie ogrzewającym jego gospodarstwo domowe jest węgiel. Organy nie wezwały skarżącego o ewentualne dodatkowe wyjaśnienia w tym zakresie, np. poprzez przedłożenie dokumentacji dotyczącej faktur za zakup węgla. Organy nie skorzystały ponadto z możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, do czego upoważniał art. 2 ust. 15b ustawy (również dodany ustawą z 15 września 2022 r.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych; przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c), a w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d). "Wątpliwości co do gospodarstwa domowego wnioskodawcy" w zakresie w jakim dotyczą rodzaju wykorzystywanego paliwa są, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wyraźne, a to w świetle treści pisma [...] Sp. z o.o. z 4 listopada 2022 r. załączonego do odwołania, w którym stwierdzono, że istnieje wprawdzie przyłącze gazowe usytuowane pod adresem [...] w miejscowości [...] ale że nie jest świadczona usługa dystrybucji gazu (brak gazomierza i reduktora gazu). Powyższe powinien uwzględnić organ odwoławczy. W ocenie Sądu, literalne podejście do brzmienia przepisów ustawy nie jest uzasadnione w kontekście celów tej regulacji. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy (druk IX.2471), (...) projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Proponowane wsparcie finansowe w postaci dodatku węglowego wspomoże budżety domowe oraz zwiększy poczucie bezpieczeństwa energetycznego i socjalnego. Tym samym przyczyni się do ograniczenia negatywnych skutków sytuacji międzynarodowej na te z gospodarstw domowych, dla których główne źródło ciepła zasilane jest paliwami stałymi. Proponowane rozwiązania związane z wypłatą dodatku węglowego uzupełniono o inne regulacje, o tożsamym celu, czyli zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego państwa". Z powyższego wynika, że ratio legis wprowadzonego ustawą świadczenia koncentruje się na udzieleniu pomocy w postaci dodatku węglowego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Potwierdza to również treść art. 2 ust. 15f i 15g ustawy (wprowadzonych nowelizacją ustawy z dniem 3 listopada 2022 r. na mocy ustawy z 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych). Zgodnie z powyższymi przepisami dodatek węglowy przyznaje się, w opisanych tam okolicznościach, nawet w sytuacji niezłożenia wniosku przez stronę oraz niezgłoszenia lub niewpisania głównego źródła ogrzewania w deklaracji CEEB, a które to przepisy przewidują w tym zakresie działanie organu z urzędu. Przepisy te obowiązywały już na etapie wydawania decyzji przez organ odwoławczy. W konsekwencji, zdaniem Sądu, nie spełnia celów ustawy takie postępowanie organu rozpoznającego wniosek o przyznanie przewidzianego w niej świadczenia, w którym kwestia zgodnego z prawdą oznaczenia rodzaju paliwa w formularzu deklaracji ma prymat nad faktycznym stanem rzeczy w zakresie rodzaju wykorzystywanego paliwa. Celem instrumentów określonych w art. 2 ust. 15 oraz 15a i 15b i nast. jest umożliwienie organowi dokonania wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego w zakresie przesłanek umożliwiających przyznanie wnioskowanego dodatku. Ponadto, rozpoznając sprawę z wniosku o ten dodatek organ związany jest ogólnymi zasadami postępowania dowodowego opisanymi w k.p.a. Organ winien zatem w toku postępowania stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 § 1 k.p.a.). Organ winien ponadto działać w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), a także należycie i wyczerpującego informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego sprawy wskazać należy, że organy obu instancji nie podjęły próby wyjaśnienia wątpliwości związanych ze sprzecznymi oświadczeniami skarżącego w deklaracji CEEB i we wniosku, a także stanowiska wyrażonego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Organy nie wykorzystały instrumentów procesowych przewidzianych w art. 2 ust. 15 i nast. ustawy o dodatku węglowym. Nie wezwały skarżącego do złożenia stosownych wyjaśnień, nie poinformowały również o okolicznościach mających wpływ na możliwość pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku, nie wyjaśniły też od kiedy na terenie działki skarżącego brak jest reduktora i gazomierza, a konsekwencji czy korzysta on z ogrzewania domu gazem. W tych okolicznościach Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 79a § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), orzekł jak w sentencji. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni ocenę prawną i wskazania Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI