I SA/WA 512/23

I SA/Wa 512/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Trochym /przewodniczący/
Nina Beczek /sprawozdawca/
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 141
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i  art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, asesor WSA Nina Beczek (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant referent Agata Szczepanik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2023 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 12 stycznia 2023 r. nr SKO.4000-2699/2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia 15 listopada 2022 r. nr GOPS.4442.DW.1708.2022.
Uzasadnienie
Wójt Gminy J. decyzją z 15 listopada 2022 r. nr GOPS.4442.DW.1708.2022 odmówił przyznania L. S. dodatku węglowego.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że rozpatrując wniosek ustalono, że w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw z 13 stycznia 2022 r. jest wpisany inny rodzaj biomasy, natomiast w deklaracji złożonej 29 sierpnia 2022 r. jest wpisany węgiel i paliwa węglopochodne. Deklaracja zaś z 29 sierpnia 2022 r. dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw jest złożona po terminie.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie dodatku węglowego. Podał, że posiada piec na ekogroszek V generacji zainstalowany w poprzednim sezonie grzewczym. Na dowód dołączył rachunek za kupno pieca i osprzętu oraz pismo wyjaśniające z 8 listopada 2022 r. Wyjaśnił, że od początku deklarował, że ma piec na ekogroszek, ale ponieważ w formularzu deklaracji nie było rubryki odpowiadającej ekogroszkowi, którym ogrzewa dom, pracownik Gminy, w obecności którego była składana deklaracja, polecił zaznaczenie rubryki "inny rodzaj biomasy". Skarżący podał, że nie miał wiedzy, jak poprawnie wypełnić deklarację, dlatego udał się do Urzędu Gminy, aby zrobić to poprawnie z pomocą pracownika, który, jak zakładał skarżący, posiada stosowną wiedzę. Podał, że z wizyty w Gminie nie został sporządzony ani protokół, ani notatka urzędowa i że nie może ponosić ujemnych skutków prawnych za to, że został wprowadzony w błąd przez urzędnika. Następnie w sierpniu 2022 r., gdy wprowadzono przepisy o dodatku węglowym, ponownie udał się do GOPS-u, gdzie został poinformowany, że nie dostanie dodatku węglowego dopóki nie zmieni deklaracji z "inny rodzaj biomasy" na "węgiel i paliwa węglopochodne". W dniu 29 sierpnia 2022 r. razem z pracownikiem GOPS-u sporządził korektę do deklaracji źródeł ciepła, gdzie zaznaczył jako źródło ciepła – kocioł na paliwo stałe, a w rubryce rodzaj paliw stałych stosowanych w kotłach – węgiel i paliwa węglopochodne.
W następstwie rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z 12 stycznia 2023 r. nr SKO.4000-2699/2022 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zważyło, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. poz. 1692 z późn. zm.), o rodzaju zgłoszonego źródła ciepła decyduje wpis dokonany w deklaracji złożonej przed 11 sierpnia 2022 r. Kolegium stwierdziło, że na podstawie deklaracji z 13 stycznia 2022 r., z racji zadeklarowanego używanego paliwa stałego w kotle "inny rodzaj biomasy", dodatek skarżącemu nie przysługuje. Natomiast złożona 29 sierpnia 2022 r. "nowa deklaracja" dotyczyła zmiany stosowanych w kotle paliw stałych, które wskazano jako "węgiel i paliwa węglopochodne". Zatem, w ocenie Kolegium, złożenie nowej deklaracji 29 sierpnia 2022 r. nie wiązało się z uruchomieniem nowego źródła ciepła lub źródła spalania paliw, a jedynie z modyfikacją pierwotnej deklaracji w zakresie stosowanych w kotle rodzajów paliw stałych. Wobec tego, że po 11 sierpnia 2022 r. została dokonana korekta (modyfikacja) deklaracji złożonej do CEEB w zakresie paliwa stosowanego we wpisanym już w CEEB kotle na paliwo stałe z "inny rodzaj biomasy" na "węgiel i paliwa węglopochodne", to dodatek węglowy w takim przypadku nie może być przyznany. Znowelizowane przepisy ustawy o dodatku węglowym dalej nie przewidują bowiem dokonania modyfikacji złożonej deklaracji CEEB, która to modyfikacja stworzyłaby możliwość uzyskania dodatku węglowego.
Skargę na decyzję Kolegium złożył L. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji i przyznanie dodatku węglowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że wnioskodawca nie posiada kotła na paliwo stałe i stosuje inny rodzaj biomasy, gdy tymczasem przedstawił dowody na posiadanie kotła na węgiel i stosowanie ekogroszku 100% węgla kamiennego, co dowodzi spełnieniu warunków do przyznania dodatku węglowego oraz poprzez błędne przyjęcie, że ekogroszek ma poniżej 85% zawartości węgla, co jest niezgodne z parametrami ekogroszku, który jest węglem kamiennym i który zawiera wystarczającą zawartość węgla kamiennego, wypełniając warunki wskazanej ustawy i uprawniając do przyznania dodatku węglowego;
2) przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, wyrażające się w braku przyjęcia, uwzględnienia i rozpoznania:
- dowodów potwierdzających, że skarżący od złożenia deklaracji o źródłach CEEB w dniu 13 stycznia 2022 r. nie zmienił kotła na paliwo stałe i nie wyrażał woli zmiany deklaracji,
- faktu udzielenia błędnych informacji przez pracownika organu przy wypełnianiu deklaracji w dniu 13 stycznia 2022 r., który to pracownik błędnie kazał zaznaczyć rubrykę "inny rodzaj biomasy" i wskutek swego błędu pozbawił skarżącego prawa do dodatku węglowego,
- dowodów złożonych do stanowiska z 8 listopada 2022 r., tj. wyjaśnienia skarżącego do wniosku z 13 stycznia 2022 r., które zostało błędnie oznaczone przez pracownika GOPS-u jako "korekta", która to nieuprawniona modyfikacja i błąd pracownika skutkował odmową przyznania dodatku węglowego,
- zaświadczenia o dofinansowaniu z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska kotła na węgiel oraz faktury za części do kotła, co potwierdza fakt ogrzewania domu w dniu składania deklaracji 13 stycznia 2022 r. paliwem uprawniającym do przyznania dodatku węglowego.
3) przepisów prawa procesowego, tj. art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie co do zebranego materiału, wyrażające się w braku przekazania stanowiska skarżącego z 8 listopada 2022 r. do jednostki podlegającej Gminie do rozpoznania przy rozpatrywaniu wniosku i braku odniesienia się do tego stanowiska w zaskarżonej decyzji.
Na potwierdzenie zasadności podniesionych wyżej zarzutów, skarżący do skargi dołączył m.in. kserokopie faktur z 22 lutego 2022 r. i 16 października 2021 r. na okoliczność wykazania zamontowania i posiadania przez skarżącego odpowiedniego kotła i zakupu paliwa stałego do tego kotła, jakim jest ekogroszek 100% węgla kamiennego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że argumenty zawarte w skardze dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania są gołosłowne, niezasadne oraz chybione i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, albowiem organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z 12 stycznia 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy J. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu dodatku węglowego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Kolegium, jak również decyzji wydanej przez organ I instancji, stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym [(Dz. U. poz. 1692 z późn. zm.), obecnie jest to Dz. U. z 2023 r. poz. 141 z późn. zm.], powoływana dalej jako "ustawa". Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy).
Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust. ust. 9 i 12 ustawy). Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) - art. 2 ust. 13 ustawy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 ustawy).
Jak stanowi art. 2 ust. 15a ustawy (dodany łącznie z ust. 15b-15e do ustawy na mocy art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. poz. 1967), dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:
1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);
2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:
a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),
b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),
c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),
d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);
3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).
W myśl art. 2 ust. 15b ustawy, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c ustawy). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy). Stosownie do art. 2 ust. 15f ustawy, w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 15g ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Jak stanowi art. 2 ust. 16 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.
Przywołane wyżej przepisy prawa określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Postępowanie to wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f ustawy). Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Zatem informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego (potwierdzoną informacją o przyznaniu tego dodatku kierowaną do wnioskodawcy), bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego.
W niniejszej sprawie skarżący wniosek o przyznanie dodatku węglowego złożył 29 sierpnia 2022 r. We wniosku wskazał, że głównym źródłem ogrzewania jego gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zasadniczym i jedynym powodem odmowy przyznania skarżącemu dodatku węglowego był fakt, że w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożonej do CEEB jako źródło ciepła podano kocioł na paliwo stałe, a jako rodzaj stosowanego paliwa wskazano "inny rodzaj biomasy", w sytuacji, gdy następnie – w korekcie deklaracji złożonej 29 sierpnia 2022 r. w zakresie dotyczącym rodzaju stosowanych w kotle paliw stałych wskazano "węgiel i paliwa węglopochodne".
Zdaniem Kolegium niedopuszczalną była korekta deklaracji w zakresie rodzaju stosowanego paliwa dokonana po dniu 11 sierpnia 2022 r.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów pogląd ten nie zasługuje na aprobatę.
Jak wynika ze stanowiska skarżącego zawartego w odwołaniu, w piśmie wyjaśniającym z 8 listopada 2022 r. i ze skargi, wpisanie w deklaracji "inny rodzaj biomasy" było spowodowane wprowadzeniem go w błąd przez urzędnika w Gminie, w obecności którego była składana deklaracja, który polecił mu zaznaczenie rubryki "inny rodzaj biomasy" z uwagi na fakt, że w formularzu deklaracji nie było rubryki odpowiadającej ekogroszkowi, którym ogrzewa dom. Wobec powyższego dokonał on korekty w deklaracji złożonej w dniu 29 sierpnia 2022 r. poprzez wpisanie rodzaju paliwa "węgiel i paliwa węglopochodne", którymi pali w piecu na ekogroszek V generacji zainstalowanym w poprzednim sezonie grzewczym. To stanowisko skarżącego zostało poparte m.in. kserokopiami faktur z 22 lutego 2022 r. i 16 października 2021 r. na okoliczność wykazania zamontowania i posiadania przez skarżącego odpowiedniego kotła i zakupu paliwa stałego do tego kotła, jakim jest ekogroszek 100% węgla kamiennego oraz znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy informacja Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie z 6 grudnia 2021 r. o przyznaniu skarżącemu dofinansowania w kwocie 3000 zł w ramach Programu Priorytetowego Czyste Powietrze.
Powyższe okoliczności budzą uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistego rodzaju paliwa stosowanego przez skarżącego i nie można wykluczyć, że jest to właśnie węgiel i paliwa węglopochodne, do których zaliczany jest ekogroszek, a tej kwestii organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły. Zauważyć należy, że stan faktyczny sprawy ustalony tylko w oparciu o deklarację CEEB sugeruje, że jest on sprzeczny z rzeczywistym stanem sprawy z tego powodu, że dane ujawnione w deklaracji zostały (według twierdzeń skarżącego) umieszczone tam w wyniku błędu. W tej sytuacji, koncentrowanie się na dokonaniu przez skarżącego korekty deklaracji po 11 sierpnia 2022 r., jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, i w konsekwencji odmowa przyznania skarżącemu dodatku węglowego z tego tylko powodu, niweczy cel, jaki przyświecał ustawodawcy wprowadzając rozwiązania zawarte w ustawie o dodatku węglowym. Jak wynika z uzasadnienia projektu do tej ustawy, projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Dodatek przyznawany jest niezależnie od dochodu.
Oba organy orzekające w niniejszej sprawie pominęły więc podstawowe założenie ustawodawcy, polegające na zrekompensowaniu gospodarstwom domowym ogrzewającym domy węglem i paliwem węglopochodnym, niespodziewanych kosztów finansowych związanych ze znaczącymi podwyżkami cen opału, spowodowanymi inflacją i wojną w Ukrainie. W ustawie nie chodzi więc o to, aby deklaracja do CEEB w zakresie stosowanego w gospodarstwie domowym paliwa została złożona w określonym terminie, lecz o ustalenie, czy w danym przypadku dom ogrzewany jest paliwem węglowym, którego wysoka cena zostanie częściowo zrekompensowana przez państwo w formie dodatku węglowego. Przepis art. 2 ust. 1 ustawy należy zatem interpretować mając na uwadze opisany wyżej i określony w projekcie cel ustawy. Dokonanie wpisu do CEEB rodzaju paliwa wykorzystywanego do ogrzewania należy rozumieć jako główny, ale nie jedyny, środek dowodowy służący ustaleniu przesłanek niezbędnych do przyznania dodatku węglowego. W razie powstałych w toku postępowania wątpliwości co do rzeczywistego rodzaju paliwa, organ powinien je wyjaśnić poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, gdyż tylko w ten sposób można realnie wypełnić cel ustawy. W stanie kontrolowanej sprawy ani organ odwoławczy, ani organ I instancji nie dostrzegły wszystkich tych okoliczności, pomimo tego, że wątpliwości co do rzeczywistego rodzaju paliwa, którym ogrzewa dom skarżący, powstały jeszcze przed rozpoznaniem wniosku przez organ I instancji (vide pismo skarżącego z 8 listopada 2022 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy 10 listopada 2022 r) i konsekwentnie były podnoszone w pismach przez skarżącego na dalszych etapach postępowania, do treści których organy w ogóle się nie odniosły.
Jak już wyjaśniono, regulacja przewidziana w powołanym wyżej art. 2 ust. 15b ustawy została wprowadzona z dniem 20 września 2022 r. na mocy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Przepis art. 52 tej ustawy stanowi, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, prowadzonych na podstawie ustawy o dodatku węglowym, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z kolei przytoczone wyżej przepisy art. 2 ust. 15f i 15g ustawy zostały wprowadzone z dniem 3 listopada 2022 r. na mocy ustawy z 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. poz. 2236), której art. 31 ust. 1 również nakazuje stosować przepisy w nowym brzmieniu do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Wszystkie wskazane przepisy obowiązywały więc w dacie orzekania zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy.
Całokształt powołanych przepisów pozwala dojść do wniosku, że zmierzają one – przy odformalizowaniu procedury – do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, uprawniając, a jednocześnie obligując organy gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej, w tym w zakresie źródeł ciepła i rodzaju stosowanych paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego, ale także tych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Tym samym, przepisy ustawy o dodatku węglowym zobowiązują organ do ustalenia, m.in. w drodze wywiadu środowiskowego, rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminy, jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach. Przepisy ustawy wyposażają właściwe organy gminy w bardzo szeroki wachlarz uprawnień procesowych po to, by umożliwić udzielenie pomocy w postaci dodatku węglowego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Co więcej, dodatek węglowy może zostać przyznany nawet osobie, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, a spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, jak i osobie w gospodarstwie domowym, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy (zob. art. 2 ust. 15f i ust. 15g ustawy).
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, odmowa przyznania dodatku węglowego skarżącemu bez ustalenia rzeczywistego rodzaju stosowanego paliwa stałego – z odwołaniem się wyłącznie do faktu złożenia korekty deklaracji po dniu 11 sierpnia 2022 r. – stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, które spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.).
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji będzie miał na uwadze poczynione wyżej rozważania. W szczególności doprowadzi do ustalenia rzeczywistego rodzaju paliwa używanego przez skarżącego i dopiero wówczas oceni, czy w aspekcie art. 2 ustawy występują przesłanki do przyznania tego świadczenia, po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie i należycie je uzasadni.