I SA/Wa 507/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą przyznania świadczenia rodzicielskiego. Problem prawny dotyczył interpretacji art. 17c ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa warunki przyznania świadczenia ojcu dziecka. Organy administracji przyjęły, że wskazany w przepisie katalog sytuacji jest zamknięty i nie obejmuje przypadku, gdy matka dziecka nie może otrzymać świadczenia z powodu braku prawa pobytu w Polsce. Sąd administracyjny uznał tę interpretację za błędną. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wykładnię systemową i celowościową, Sąd stwierdził, że art. 17c ust. 2 ustawy nie stanowi zamkniętego katalogu, a jego celem jest zapewnienie świadczenia jednemu z rodziców, zwłaszcza w sytuacji, gdy matka nie może go otrzymać. Uchylenie decyzji organów obu instancji miało na celu zapewnienie zgodności z konstytucyjnymi zasadami równości, sprawiedliwości społecznej oraz ochrony rodziny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 17c ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jako otwartego katalogu, zasada równości w dostępie do świadczeń rodzinnych, ochrona rodziny.
Dotyczy sytuacji, gdy matka dziecka nie może otrzymać świadczenia rodzicielskiego z przyczyn niezawinionych (np. brak prawa pobytu).
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 17c ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, określający warunki przyznania świadczenia rodzicielskiego ojcu dziecka, stanowi zamknięty katalog przesłanek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie stanowi zamkniętego katalogu przesłanek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykładnia systemowa i celowościowa przepisu, a także jego kontekst konstytucyjny (zasady równości, ochrony rodziny), wskazują, że katalog jest otwarty. Celem ustawy jest zapewnienie świadczenia jednemu z rodziców, a odmowa przyznania go ojcu, gdy matka nie może go otrzymać, stanowiłaby dyskryminację.
Czy odmowa przyznania świadczenia rodzicielskiego ojcu, którego matka dziecka nie może otrzymać z powodu braku prawa pobytu w Polsce, narusza konstytucyjne zasady równości i ochrony rodziny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka odmowa narusza konstytucyjne zasady równości i ochrony rodziny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że pozbawienie ojca prawa do świadczenia, gdy matce ono nie przysługuje, stanowi dyskryminację i jest sprzeczne z celem ustawy, jakim jest wsparcie rodzin.
Przepisy (12)
Główne
u.ś.r. art. 17c § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Przepis art. 17c ust. 2 nie stanowi zamkniętego katalogu przesłanek, a jego celem jest zapewnienie świadczenia jednemu z rodziców, gdy matka nie może go otrzymać.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa do uchylenia decyzji naruszającej prawo.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 1 § ust. 2 i 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Określają sytuacje, w których świadczenie nie przysługuje, np. z powodu braku prawa pobytu.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji działają na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i zbadania materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Obowiązek związania organów administracji wykładnią sądu.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nakaz ochrony i opieki nad rodziną.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
Konstytucja RP art. 71
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomoc państwa rodzinom w trudnej sytuacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 17c ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jako otwartego katalogu przesłanek. • Zasada równości i ochrony rodziny jako podstawa do przyznania świadczenia ojcu, gdy matka nie może go otrzymać. • Cel ustawy o świadczeniach rodzinnych, jakim jest wsparcie rodziców.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów administracji o zamkniętym katalogu przesłanek w art. 17c ust. 2 ustawy. • Literalna wykładnia przepisów bez uwzględnienia wykładni celowościowej i konstytucyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji trafnie opowiedział się za tym, że ust. 2 art. 17c u.ś.r. zawiera przykładowy katalog przesłanek, zgodnie z którymi świadczenie rodzicielskie przysługuje ojcu dziecka. • Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczając się do wykładni językowej, przyjęło, że świadczenie rodzicielskie przysługuje matce albo ojcu dziecka, z uwzględnieniem ust. 2 ustawy, który jest katalogiem zamkniętym... • W ocenie Kolegium, ustawodawca w sposób szczególny określił pozycję ojca dziecka w przypadku świadczenia rodzicielskiego w stosunku do innych podmiotów uprawnionych, wskazując jednocześnie na kwestię dyskryminacji ojca i niezastosowaniem się, w konsekwencji, do celów ustawy. • Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił następnie, że 'trafnie Sąd I instancji wskazał, że katalog przesłanek wymienionych w ust. 2 art. 17c nie jest wyczerpujący. Brak sformułowania "w szczególności" nie wyklucza sytuacji, w której katalog przesłanek jest otwarty.'
Skład orzekający
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący
Monika Sawa
sprawozdawca
Nina Beczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 17c ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jako otwartego katalogu, zasada równości w dostępie do świadczeń rodzinnych, ochrona rodziny."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy matka dziecka nie może otrzymać świadczenia rodzicielskiego z przyczyn niezawinionych (np. brak prawa pobytu).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia rodzinnego i pokazuje, jak sądy mogą interpretować przepisy w sposób uwzględniający zasady konstytucyjne i cel ustawy, nawet jeśli organy administracji stosują wykładnię literalną.
“Czy ojciec może dostać świadczenie rodzicielskie, gdy matka nie może? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.