I SA/Wa 506/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę użytkowników wieczystych na odmowę przeglądania akt postępowania komunalizacyjnego, uznając ich za niebędących stronami tego postępowania.
Skarżący, użytkownicy wieczyści nieruchomości, domagali się przeglądania akt postępowania komunalizacyjnego, podejrzewając popełnienie przestępstwa związanego z datami w decyzji komunalizacyjnej. Sądy administracyjne obu instancji odmówiły im dostępu do akt, uznając, że nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, w którym stronami są jedynie Skarb Państwa i gmina. Skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi G. K. i D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą im przeglądania akt postępowania komunalizacyjnego. Skarżący, będący użytkownikami wieczystymi nieruchomości, podejrzewali nieprawidłowości i potencjalne przestępstwo związane z decyzją komunalizacyjną z 1994 roku, która przekształciła mienie ogólnonarodowe w mienie gminne. Twierdzili, że powinni być stronami tego postępowania. Sądy administracyjne, opierając się na utrwalonym orzecznictwie NSA, uznały, że stronami postępowania komunalizacyjnego są wyłącznie Skarb Państwa i gmina, a użytkownicy nieruchomości nie posiadają takiego statusu. W związku z tym odmówiono im prawa do wglądu do akt na podstawie art. 73 k.p.a., uznając postanowienia organów za zgodne z prawem. Skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, użytkownik wieczysty, który nie jest stroną postępowania komunalizacyjnego, nie ma prawa do przeglądania akt tego postępowania na podstawie art. 73 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie komunalizacyjne dotyczy wyłącznie Skarbu Państwa i gminy, a użytkownik wieczysty nie posiada przymiotu strony. Prawo do wglądu do akt (art. 73 k.p.a.) przysługuje wyłącznie stronom postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § 1
Mienie ogólnonarodowe staje się z mocy prawa mieniem właściwych gmin z dniem wejścia w życie ustawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 73
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten zawęża możliwość przeglądania akt sprawy tylko do osób, którym przysługuje przymiot strony w danym postępowaniu administracyjnym.
k.p.a. art. 74 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Prawo do wglądu do akt przysługuje wyłącznie stronom postępowania.
Odrzucone argumenty
Skarżący, jako użytkownicy wieczyści, powinni być stronami postępowania komunalizacyjnego. Podejrzenie popełnienia przestępstwa i mataczenia przez organy administracji.
Godne uwagi sformułowania
Użytkownik nieruchomości nawet prawnie nią władający nie jest stroną tego postępowania, gdyż jego wynik nie dotyczy bezpośrednio jego praw. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r. wydana została w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. [...] Wymienione w tym przepisie mienie ogólnonarodowe staje się w dniu wejścia w życie ustawy [...] z mocy prawa mieniem właściwych gmin.
Skład orzekający
Daniela Kozłowska
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Banasiewicz
członek
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu komunalizacyjnym oraz prawa do dostępu do akt dla osób niebędących stronami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania komunalizacyjnego na podstawie przepisów przejściowych z 1990 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa administracyjnego dotyczącą kręgu stron postępowania i prawa do dostępu do akt, co jest istotne dla praktyków.
“Kto naprawdę jest stroną w postępowaniu administracyjnym? Sąd wyjaśnia prawo do akt.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 506/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-12-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-03-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Daniela Kozłowska /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Banasiewicz Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Sygn. powiązane I OSK 868/06 - Wyrok NSA z 2007-05-09 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska /spr./ Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Małgorzata Boniecka -Płaczkowska Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi G. K. i D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeglądania akt oddala skargę Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] odmawiające G. K. i D. K. przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelniania takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów dotyczących postępowania komunalizacyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994, nr [...]. Prezydent W. w uzasadnieniu swojego postanowienia podał, że stronami postępowania komunalizacyjnego są tylko Skarb Państwa i właściwa miejscowo gmina. Użytkownik nieruchomości nawet prawnie nią władający nie jest stroną tego postępowania, gdyż jego wynik nie dotyczy bezpośrednio jego praw. W związku z tym wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony postępowania komunalizacyjnego. G. K. i D. K. w zażaleniu na postanowienie Prezydenta W. wskazali, że winni być stronami postępowania komunalizacyjnego, bowiem są użytkownikami wieczystymi przedmiotowego gruntu. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że zgodnie z art. 73 k.p.a. w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i uwierzytelnionych odpisów. Nieruchomość przy ul. [...], oznaczona jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² została skomunalizowana decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...] września 1998 r. orzekł o ustanowieniu użytkowania wieczystego tej nieruchomości m.in. na rzecz wnioskodawców. W decyzji tej powołano decyzję komunalizacyjną z [...] października 1994 r., co mogło być wynikiem omyłki. Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że stronami takiego postępowania są Skarb Państwa i właściwa gmina, ponieważ tylko między nimi dochodzi do przekształcenia praw własnościowych. Przedmiot postępowania komunalizacyjnego wyznacza zatem krąg uczestniczących w nim podmiotów. Użytkownik nieruchomości nawet prawnie nią władający nie ma przymiotu strony w takim postępowaniu, bowiem jego wynik nie dotyczy bezpośrednio jego praw. Wynikiem postępowania komunalizacyjnego będzie stwierdzenie (bądź odmowa stwierdzenia) przez wojewodę decyzją o charakterze deklaratoryjnym przejścia z mocy prawa własności określonego mienia ogólnonarodowego ze Skarbu Państwa na gminę, przy czym nie narusza to praw do korzystania z skomunalizowanego mienia przysługujących osobom trzecim. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. i D. K. kwestionują wydane postanowienia i proszą o wgląd w dokumenty służące do wydania decyzji komunalizacyjnej, gdyż w jej treści widnieje zapis "budynek użytkowy – garaż". Stanowi to podejrzenie popełnienia przestępstwa. Skarżący podają, iż podejrzewają dokonanie przestępstwa zagrabienia ich mienia na skutek wydania decyzji komunalizacyjnej, w której występują "zakorektowane" daty. Urząd W. cały czas mataczy, utrudnia i zmusza do podpisania aktu notarialnego, który za pomocą decyzji z dnia [...] września 1998 r. miałby być załatwieniem sprawy. Reasumując skarżący proszą o wgląd w dokumenty, a w przypadku wykrycia nieprawidłowości skierowania sprawy do prokuratury i ukarania winnych. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Badając pod tym kątem wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowienie z dnia [...] stycznia 2005 r. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa i dlatego skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W przepisie tym mowa o uprawnieniach strony postępowania. Zatem przepis ten zawęża możliwość przeglądania akt sprawy tylko do osób, którym przysługuje taki przymiot w danym postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie orzekające w sprawie organy na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. odmówiły przeglądania akt sprawy komunalizacji nieruchomości uznając, że D. i G. K. nie byli stronami tego postępowania i wobec tego nie ma do nich zastosowania art. 73 k.p.a. określający zakres prawa strony do wglądu do akt sprawy. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r. wydana została w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Wymienione w tym przepisie mienie ogólnonarodowe staje się w dniu wejścia w życie ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Decyzja Wojewody w tej sprawie ma charakter deklaratoryjny, stwierdza tylko nabycie mienia z mocy prawa. W postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na tej podstawie prawnej stronami są Skarb Państwa i właściwa gmina. Ponieważ skarżący nie byli stronami postępowania komunalizacyjnego, to również nie są uprawnieni do przeglądania akt tej sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów i dlatego Sąd uznał za zgodne z prawem wydane postanowienia. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI