I SA/WA 5/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o zwrocie podania dotyczącego odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, uznając, że sprawa ta należy do właściwości sądu cywilnego.
Skarżący domagał się odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przed 1 stycznia 1999 r. Organ administracji zwrócił jego podanie, wskazując na właściwość sądu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie, podkreślając, że roszczenie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu przed tą datą nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym, a jedynie w postępowaniu cywilnym.
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o zwrocie podania dotyczącego wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżący domagał się odszkodowania za okres przed 1 stycznia 1999 r. Organ pierwszej instancji zwrócił podanie, wskazując, że roszczenie to nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym, a kwalifikuje się do postępowania cywilnoprawnego. Organ drugiej instancji utrzymał to postanowienie w mocy, powołując się na art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. oraz przepisy kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi nieruchomości zajęte pod drogi publiczne stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, a regulacja odszkodowań następuje na podstawie przepisów o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd uznał, że zasadnie zwrócono podanie na podstawie art. 66 § 3 Kpa, gdyż właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Sąd podkreślił, że w trybie postępowania administracyjnego może być prowadzone jedynie postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, a nie postępowanie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, takie roszczenie nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym, a kwalifikuje się do rozpatrzenia w postępowaniu cywilnoprawnym.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. oraz przepisami kodeksu cywilnego, nieruchomości zajęte pod drogi publiczne stały się własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, a regulacja odszkodowań następuje na podstawie przepisów o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Roszczenie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu przed tą datą jest sprawą cywilną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 66 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 73
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 65 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw art. 7
k.c.
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przed 1 stycznia 1999 r. nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym, lecz w postępowaniu cywilnym.
Odrzucone argumenty
Sprawa o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu za okres przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. powinna być załatwiona przez Starostę w postępowaniu administracyjnym. Zwrot wniosku nastąpił z rażącym naruszeniem prawa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie to może ewentualnie być przedmiotem dochodzenia w postępowaniu cywilnoprawnym. W trybie postępowania administracyjnego prowadzone być może jedynie postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, nie zaś postępowanie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości.
Skład orzekający
Anna Łukaszewska-Macioch
przewodniczący
Joanna Banasiewicz
sprawozdawca
Maria Tarnowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu cywilnego do rozpoznawania roszczeń o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętych pod drogi publiczne przed 1 stycznia 1999 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przejęciem nieruchomości pod drogi publiczne na mocy ustawy z 1998 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty problem rozgraniczenia między właściwością sądu administracyjnego a cywilnego w sprawach odszkodowawczych związanych z nieruchomościami.
“Kiedy administracja odsyła do sądu? Sprawdź, gdzie dochodzić odszkodowania za drogę na Twojej działce.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 5/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-08-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-01-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Łukaszewska-Macioch /przewodniczący/ Joanna Banasiewicz /sprawozdawca/ Maria Tarnowska Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Rafał Puścian po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2005r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania dotyczącego wypłaty odszkodowania oddala skargę. Uzasadnienie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia J. G. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Powołanym wyżej postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] lipca 2005 r. orzeczono na podstawie art. 66 § 3 Kpa o zwrocie wniesionego przez J. G. podania dotyczącego wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł za bezumowne korzystanie z części nieruchomości położonej w Z., a zajętej pod drogę publiczną (część ulicy [...]). W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, iż zgłoszone w podaniu roszczenie nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym i kwalifikuje się do rozpatrzenia w postępowaniu cywilnoprawnym. Poza tym, wyjaśnił, iż stosownie do art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. –Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) prowadzone jest aktualnie postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową część gruntu zajętą pod drogę publiczną. Na powyższe postanowienie złożył zażalenie J. G., który kwestionując prawidłowość zawartych w jego uzasadnieniu wyjaśnień stwierdził, że sprawa odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu zajętego pod drogę przed 1 stycznia 1999 r. powinna być załatwiona przez Starostę [...] w postępowaniu administracyjnym. W wyniku zażalenia, po rozpatrzeniu materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy organ II instancji nie stwierdził podstaw do kwestionowania prawidłowości wymienionego postanowienia. Na podstawie art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 r. zajęte pod drogi publiczne nieruchomości, pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Regulacja odszkodowań następuje stosownie do art. 7 ustawy z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 6 z 2000 r., poz. 70) na podstawie przepisów o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Istotnie, jak uzasadnił organ pierwszej instancji, brak jest podstaw do rozpatrywania w postępowaniu administracyjnym zgłoszonego w podaniu roszczenia o wypłacenie odszkodowania za bezumowne korzystanie przed dniem 1 stycznia 1999 r. z gruntu zajętego pod drogę publiczną. Roszczenie to może ewentualnie być przedmiotem dochodzenia w postępowaniu cywilnoprawnym. W tej sytuacji, zaskarżone postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2005 r. jako prawidłowe organ II instancji utrzymał w mocy. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. G. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Starosty [...]. Zarzucał naruszenie art. 6, art. 7, art. 12 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i stwierdził, że zwrot wniosku nastąpił z rażącym naruszeniem prawa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego sprawę o wypłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu za okres przed wejściem w życie ustawy z dna 13 października 1998 r. należy prowadzić jednocześnie w postępowaniu administracyjnym i cywilnym. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 r. skarżący popierając skargę wskazał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. Sąd Okręgowy w W. (sygn. akt [...]) odrzucił pozew J. G. przeciwko Burmistrzowi Miasta Z. o odszkodowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie i postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 205 r., nr [...] są zgodne z przepisami prawa. W dniu 1 kwietnia 2005 r. do Starostwa Powiatu [...] wpłynęło pismo J. G. z dnia 31 marca 2005 r. zatytułowane wniosek, w którym zainteresowany domagał się wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł za bezumowne korzystanie z działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m ², KW [...], która znajduje się pod drogą publiczną ul. [...]. Pismem z dnia 15 kwietnia 2005 r. Wydział Geodezji Starostwa zwrócił się do J. G. o sprecyzowanie wniosku, informując jednocześnie o trybie dochodzenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W dniu 25 kwietnia 2005 r. w odpowiedzi na powyższe pismo J. G. sprecyzował, że wniosek dotyczy odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, wnosił by sprawę tę traktować oddzielnie od wniosku o działkę zamienną. Skarżący wnosił, żeby starosta, jeśli uważa, iż jest niewłaściwy do rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, przekazał ten wniosek według właściwości na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Wobec tego, że skarżący podtrzymał wniosek o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z działki, zasadnie zwrócono jego podanie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., który to przepis stanowi, że gdy z podania wynika, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny (w tym przypadku sąd cywilny) organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Prawidłowo wskazano, że w trybie postępowania administracyjnego prowadzone być może jedynie postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, nie zaś postępowanie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości. Stanowisko takie uzasadnia regulacja zawarta w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz przepisy kodeksu cywilnego. Takie stanowisko zajmowane jest w orzecznictwie sądowym (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt III CZP/19/05, lex nr 180639, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2004 r., sygn. akt IV CK 520/03, OSN CP 2005/7-8/130). Dodać należy, że z akt sprawy niniejszej wynika, że postępowanie administracyjne z wniosku J. G. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt stanowiący działkę ewidencyjną [...] zajętą pod ul. [...] jest w toku. Zauważyć trzeba, że postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] marca 2004 r., sygn. akt [...] (k. 28 akt sądowych) odrzucony został pozew J. G. przeciwko Burmistrzowi Miasta Z. o wydanie działki zamiennej i odszkodowanie w kwocie [...] zł. Jak podano w uzasadnieniu tego postanowienia kwoty [...] zł powód dochodził z tytułu straconego czasu, doznanego stresu oraz poniesionych kosztów przejazdu, a nie z tytułu bezumownego korzystania z przedmiotowej działki, więc sprawa ta pozostaje bez związku z podaniem, którego zwrotu dotyczy skarga. Wspomniane w dalszej części omawianego uzasadnienia postępowanie administracyjne dotyczy dochodzenia odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną. Z podniesionych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI