I SA/WA 5/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-08-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieruchomościdroga publicznaodszkodowaniebezumowne korzystaniepostępowanie administracyjnesąd cywilnyzwrot podaniaustawa reformująca administrację

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o zwrocie podania dotyczącego odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, uznając, że sprawa ta należy do właściwości sądu cywilnego.

Skarżący domagał się odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przed 1 stycznia 1999 r. Organ administracji zwrócił jego podanie, wskazując na właściwość sądu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie, podkreślając, że roszczenie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu przed tą datą nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym, a jedynie w postępowaniu cywilnym.

Sprawa dotyczyła skargi J. G. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o zwrocie podania dotyczącego wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżący domagał się odszkodowania za okres przed 1 stycznia 1999 r. Organ pierwszej instancji zwrócił podanie, wskazując, że roszczenie to nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym, a kwalifikuje się do postępowania cywilnoprawnego. Organ drugiej instancji utrzymał to postanowienie w mocy, powołując się na art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. oraz przepisy kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi nieruchomości zajęte pod drogi publiczne stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, a regulacja odszkodowań następuje na podstawie przepisów o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd uznał, że zasadnie zwrócono podanie na podstawie art. 66 § 3 Kpa, gdyż właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Sąd podkreślił, że w trybie postępowania administracyjnego może być prowadzone jedynie postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, a nie postępowanie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie roszczenie nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym, a kwalifikuje się do rozpatrzenia w postępowaniu cywilnoprawnym.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. oraz przepisami kodeksu cywilnego, nieruchomości zajęte pod drogi publiczne stały się własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, a regulacja odszkodowań następuje na podstawie przepisów o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Roszczenie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu przed tą datą jest sprawą cywilną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 66 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 73

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw art. 7

k.c.

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przed 1 stycznia 1999 r. nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym, lecz w postępowaniu cywilnym.

Odrzucone argumenty

Sprawa o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu za okres przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. powinna być załatwiona przez Starostę w postępowaniu administracyjnym. Zwrot wniosku nastąpił z rażącym naruszeniem prawa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Roszczenie to może ewentualnie być przedmiotem dochodzenia w postępowaniu cywilnoprawnym. W trybie postępowania administracyjnego prowadzone być może jedynie postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, nie zaś postępowanie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości.

Skład orzekający

Anna Łukaszewska-Macioch

przewodniczący

Joanna Banasiewicz

sprawozdawca

Maria Tarnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu cywilnego do rozpoznawania roszczeń o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętych pod drogi publiczne przed 1 stycznia 1999 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przejęciem nieruchomości pod drogi publiczne na mocy ustawy z 1998 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozgraniczenia między właściwością sądu administracyjnego a cywilnego w sprawach odszkodowawczych związanych z nieruchomościami.

Kiedy administracja odsyła do sądu? Sprawdź, gdzie dochodzić odszkodowania za drogę na Twojej działce.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 5/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch /przewodniczący/
Joanna Banasiewicz /sprawozdawca/
Maria Tarnowska
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Rafał Puścian po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2005r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania dotyczącego wypłaty odszkodowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia J. G. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:
Powołanym wyżej postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] lipca 2005 r. orzeczono na podstawie art. 66 § 3 Kpa o zwrocie wniesionego przez J. G. podania dotyczącego wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł za bezumowne korzystanie z części nieruchomości położonej w Z., a zajętej pod drogę publiczną (część ulicy [...]).
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, iż zgłoszone w podaniu roszczenie nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym i kwalifikuje się do rozpatrzenia w postępowaniu cywilnoprawnym. Poza tym, wyjaśnił, iż stosownie do art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. –Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) prowadzone jest aktualnie postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową część gruntu zajętą pod drogę publiczną.
Na powyższe postanowienie złożył zażalenie J. G., który kwestionując prawidłowość zawartych w jego uzasadnieniu wyjaśnień stwierdził, że sprawa odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu zajętego pod drogę przed 1 stycznia 1999 r. powinna być załatwiona przez Starostę [...] w postępowaniu administracyjnym.
W wyniku zażalenia, po rozpatrzeniu materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy organ II instancji nie stwierdził podstaw do kwestionowania prawidłowości wymienionego postanowienia.
Na podstawie art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 r. zajęte pod drogi publiczne nieruchomości, pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Regulacja odszkodowań następuje stosownie do art. 7 ustawy z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 6 z 2000 r., poz. 70) na podstawie przepisów o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości.
Istotnie, jak uzasadnił organ pierwszej instancji, brak jest podstaw do rozpatrywania w postępowaniu administracyjnym zgłoszonego w podaniu roszczenia o wypłacenie odszkodowania za bezumowne korzystanie przed dniem 1 stycznia 1999 r. z gruntu zajętego pod drogę publiczną. Roszczenie to może ewentualnie być przedmiotem dochodzenia w postępowaniu cywilnoprawnym.
W tej sytuacji, zaskarżone postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2005 r. jako prawidłowe organ II instancji utrzymał w mocy.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. G. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Starosty [...]. Zarzucał naruszenie art. 6, art. 7, art. 12 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i stwierdził, że zwrot wniosku nastąpił z rażącym naruszeniem prawa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego sprawę o wypłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu za okres przed wejściem w życie ustawy z dna 13 października 1998 r. należy prowadzić jednocześnie w postępowaniu administracyjnym i cywilnym.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 r. skarżący popierając skargę wskazał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. Sąd Okręgowy w W. (sygn. akt [...]) odrzucił pozew J. G. przeciwko Burmistrzowi Miasta Z. o odszkodowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Zaskarżone postanowienie i postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 205 r., nr [...] są zgodne z przepisami prawa.
W dniu 1 kwietnia 2005 r. do Starostwa Powiatu [...] wpłynęło pismo J. G. z dnia 31 marca 2005 r. zatytułowane wniosek, w którym zainteresowany domagał się wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł za bezumowne korzystanie z działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m ², KW [...], która znajduje się pod drogą publiczną ul. [...].
Pismem z dnia 15 kwietnia 2005 r. Wydział Geodezji Starostwa zwrócił się do J. G. o sprecyzowanie wniosku, informując jednocześnie o trybie dochodzenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.
W dniu 25 kwietnia 2005 r. w odpowiedzi na powyższe pismo J. G. sprecyzował, że wniosek dotyczy odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, wnosił by sprawę tę traktować oddzielnie od wniosku o działkę zamienną. Skarżący wnosił, żeby starosta, jeśli uważa, iż jest niewłaściwy do rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, przekazał ten wniosek według właściwości na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.
Wobec tego, że skarżący podtrzymał wniosek o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z działki, zasadnie zwrócono jego podanie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., który to przepis stanowi, że gdy z podania wynika, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny (w tym przypadku sąd cywilny) organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu.
Prawidłowo wskazano, że w trybie postępowania administracyjnego prowadzone być może jedynie postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, nie zaś postępowanie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości. Stanowisko takie uzasadnia regulacja zawarta w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz przepisy kodeksu cywilnego. Takie stanowisko zajmowane jest w orzecznictwie sądowym (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt III CZP/19/05, lex nr 180639, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2004 r., sygn. akt IV CK 520/03, OSN CP 2005/7-8/130).
Dodać należy, że z akt sprawy niniejszej wynika, że postępowanie administracyjne z wniosku J. G. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt stanowiący działkę ewidencyjną [...] zajętą pod ul. [...] jest w toku.
Zauważyć trzeba, że postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] marca 2004 r., sygn. akt [...] (k. 28 akt sądowych) odrzucony został pozew J. G. przeciwko Burmistrzowi Miasta Z. o wydanie działki zamiennej i odszkodowanie w kwocie [...] zł. Jak podano w uzasadnieniu tego postanowienia kwoty [...] zł powód dochodził z tytułu straconego czasu, doznanego stresu oraz poniesionych kosztów przejazdu, a nie z tytułu bezumownego korzystania z przedmiotowej działki, więc sprawa ta pozostaje bez związku z podaniem, którego zwrotu dotyczy skarga. Wspomniane w dalszej części omawianego uzasadnienia postępowanie administracyjne dotyczy dochodzenia odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną.
Z podniesionych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI