I SA/WA 497/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-05-23
NSAnieruchomościŚredniawsa
komunalizacjanieruchomościprawo samorządowestrona postępowaniatytuł prawnorzeczowyposiadaniewłasnośćustawa o samorządzie terytorialnymkpa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Klubu Sportowego na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji komunalizacyjnej, uznając, że klub nie wykazał tytułu prawnego do nieruchomości.

Klub Sportowy "[...]" złożył skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia decyzji komunalizacyjnej dotyczącej nieruchomości. Klub twierdził, że był samoistnym posiadaczem nieruchomości od 1960 r. i został pominięty w postępowaniu. Sąd uznał, że klub nie wykazał tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., a sam fakt długoletniego władania nie czyni go stroną postępowania komunalizacyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi Klubu Sportowego "[...]" na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia decyzji komunalizacyjnej z 1996 r. dotyczącej nabycia przez Gminę Miasta R. prawa własności nieruchomości. Klub Sportowy domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że był samoistnym posiadaczem nieruchomości od 1960 r. i został pominięty w postępowaniu komunalizacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 maja 1990 r., stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i właściwa gmina. Inny podmiot może być stroną tylko wtedy, gdy wykaże tytuł prawnorzeczowy do komunalizowanego mienia. Sąd stwierdził, że Klub Sportowy nie wykazał takiego tytułu, a sam fakt długoletniego władania nieruchomością nie nadaje mu statusu strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Roszczenia cywilnoprawne związane z nabyciem mienia komunalnego powinny być dochodzone przed sądem powszechnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot inny niż Skarb Państwa lub gmina może być stroną w postępowaniu komunalizacyjnym tylko wtedy, gdy wykaże, że przysługuje mu prawnorzeczowy tytuł do komunalizowanego mienia. Sam fakt długoletniego władania nieruchomością bez tytułu prawnego nie stwarza przymiotu strony.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, zgodnie z którymi stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i gmina. Inne podmioty mogą być stronami jedynie po wykazaniu tytułu prawnorzeczowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Dz.U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm. art. 18 § ust. 2 i 4

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Określa strony postępowania komunalizacyjnego (Skarb Państwa i gmina) oraz warunki dopuszczenia innych podmiotów jako stron.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny w przypadku oddalenia skargi.

Pomocnicze

Dz.U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Podstawa do stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości.

Dz.U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm. art. 19

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Podstawa do dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych związanych z nabyciem mienia komunalnego przed sądami powszechnymi.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.

u.g.n. art. 200 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy uwłaszczenia.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza samoistnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Klub Sportowy twierdził, że jest stroną postępowania komunalizacyjnego z uwagi na długoletnie posiadanie nieruchomości od 1960 r. bez tytułu prawnego. Klub Sportowy zarzucał pominięcie go w postępowaniu komunalizacyjnym i naruszenie jego interesu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

sam fakt długoletniego władania nieruchomością bez tytułu prawnego nie stwarza dla wnioskodawcy przymiotu strony postępowania komunalizacyjnego Inny podmiot może domagać się udziału w sprawie w charakterze strony, jeżeli wykaże, że przysługuje mu prawnorzeczowy tytuł do komunalizowanego mienia.

Skład orzekający

Emilia Lewandowska

przewodniczący

Elżbieta Sobielarska

członek

Maria Tarnowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stron postępowania komunalizacyjnego oraz wymogu wykazania tytułu prawnorzeczowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przepisami wprowadzającymi ustawy samorządowe z 1990 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.

Czy długoletnie posiadanie nieruchomości wystarczy, by być stroną w postępowaniu komunalizacyjnym?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 497/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska
Emilia Lewandowska /przewodniczący/
Maria Tarnowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Maria Tarnowska /spr./ Protokolant Przemysław Żmich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi Klubu Sportowego "[...]" na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji komunalizacyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Klubu Sportowego "[...]" w R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w sprawie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasta R., prawa własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w R., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Krajowa Komisja uwłaszczeniowa stwierdziła, że w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Klub Sportowy "[...]" w R. podniósł w szczególności, że organ I instancji nie przyznając mu statusu strony, błędnie zinterpretował art. 28 kpa, bowiem wprawdzie nie w księdze wieczystej, ale w ewidencji gruntów był wykazany jako właściciel, co jak twierdzi, wyjaśnił w piśmie z dnia [...] sierpnia 2003 r.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpatrując odwołanie na podstawie art. 18 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) stwierdziła, że w postępowaniu komunalizacyjnym toczącym się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stronami są przede wszystkim Skarb Państwa i właściwa gmina. Inny podmiot może domagać się udziału w sprawie w charakterze strony, jeżeli wykaże, że przysługuje mu prawnorzeczowy tytuł do komunalizowanego mienia. W niniejszej sprawie, zarówno do wniosku o wznowienie postępowania, jak też w dalszej fazie po wznowieniu, Klub Sportowy "[...]" takiego tytułu nie przedłożył, i nie wykazał. We wniosku o wznowienie postępowania Klub Sportowy "[...]" w R. twierdził, że jest on nieprzerwanie posiadaczem nieruchomości od 1960 r., natomiast w odwołaniu twierdził, że jest właścicielem, chociaż przyznał, że nie jest to uwidocznione w księdze wieczystej.
W tym stanie faktycznym i prawnym organ I instancji miał prawo uznać, że sam fakt długoletniego władania nieruchomością bez tytułu prawnego nie stwarza dla wnioskodawcy przymiotu strony postępowania komunalizacyjnego.
Stosownie do art. 9 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. ewentualne obowiązki podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 tej ustawy (np. w stosunku do posiadaczy i użytkowników nieruchomości) przechodzą na odpowiadające im jednostki komunalne. Także przepis art. 19 tej ustawy stwarza podstawę do dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych związanych z nabyciem mienia komunalnego przed sądami powszechnymi.
Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Klub Sportowy "[...]" w R., zarzucając naruszenie prawa materialnego i proceduralnego dające podstawę do wznowienia postępowania lub jego unieważnienia, w szczególności naruszenia art. 28, 145 § 1, 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Skarżący podniósł, że do czasu komunalizacji Klub Sportowy "[...]" w R. był samoistnym posiadaczem działki, na której znajduje się budynek klubowy wraz z hotelem oraz kiosk i inne obiekty budowlane. Klub został pominięty w postępowaniu komunalizacyjnym, prowadzonym przez Wojewodę [...]. Naruszeniem interesu prawnego skarżącego stał się fakt, że z posiadacza samoistnego, w rozumieniu art. 336 kc, Klub Sportowy stał się posiadaczem zależnym.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. odmawiającej uchylenia wydanej w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.) ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasta R., prawa własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w R.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku Klubu Sportowego "[...]" z dnia [...] maja 2003 r. o wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa, oraz o uwłaszczenie, z powodu pominięcia klubu w postępowaniu komunalizacyjnym Gminy Miasta R., pomimo posiadania przedmiotowych nieruchomości przez klub. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasto R., prawa własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha położonej w R.
Prawidłowo uznały oba organy orzekające w sprawie - i Wojewoda [...] i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, że stronami postępowania komunalizacyjnego toczącego się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) są Skarb Państwa, który prawo własności traci, i właściwa gmina, która prawo własności nabywa. Inny podmiot może domagać się udziału w charakterze strony, jeżeli wykaże, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do komunalizowanego mienia. Klub Sportowy "[...]" nie wykazał, aby w dniu 27 maja 1990 r. jemu, a nie Skarbowi Państwa służyło prawo własności do komunalizowanej nieruchomości, i twierdził, że był posiadaczem nieruchomości od 1960 r. Sam fakt długoletniego władania nieruchomością ani dokonanie na niej nakładów w postaci wzniesienia budynku czy wybudowania boiska nie czyni z Klubu Sportowego "[...]" strony postępowania komunalizacyjnego. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (...), roszczenia cywilnoprawne związane z nabyciem mienia komunalnego, mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. A zatem nie ma podstaw do uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę Miasto R., prawa własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w R.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI