I SA/Wa 492/23

I SA/Wa 492/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Joanna Skiba /przewodniczący/
Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2023 r. sprawy ze skargi W. Spółdzielni Mieszkaniowej w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 13 grudnia 2022 r. nr KOC/7064/Go/21 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją znak: KOC/7064/Go/21 z dnia 13 grudnia 2022 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako organ/SKO) działając w trybie art. 151 kpa odmówiło uchylenia decyzji SKO z 18 maja 2005r. znak: KOC/3288/Go/04 stwierdzającej nieważność decyzji zarządu Dzielnicy [...] z dnia 31 grudnia 1991r. (znak [...] ) o oddaniu w użytkowanie wieczyste na rzecz [...] (dalej jako skarżąca) gruntu położonego w W. przy ul. [...] , w części dotyczącej dz. ew. nr [...] przy ul. [...] , o pow. 17241m2.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że przywołany we wniosku opartym
o treść art. 145a kpa wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015r. w sprawie P 46/13, jako że jest wyrokiem zakresowym, nie może stanowić skutecznej podstawy wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a kpa.
SKO przywołało przy tym orzecznictwo NSA zapadłe na kanwie identycznych podstaw wznowienia postępowania jak w sprawie niniejszej.
W skardze na ww decyzję [...] w W. (dalej jako skarżąca) zarzuciła SKO:
1) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 156 § 2 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa i w zw. z art. 2, art. 7 oraz
art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnie, pozostającą
w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji RP oraz Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015r. w sprawie o sygn. akt P 46/13,
2) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 § 1 pkt 1 kpa poprzez odmowę uchylenia przez organ administracji decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie z dnia 18 maja 2005r. znak: KOC/3288/Go/04 stwierdzającej nieważność decyzji zarządu Dzielnicy [...] z dnia 31 grudnia 1991r. znak [...] pomimo zaistnienia przesłanek do jej uchylenia.
3) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11.08.2021r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego błędne niezastosowanie w toczącym się postępowaniu,
4) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 i 107 kpa poprzez nierozpoznanie materiału dowodowego zebranego
w sprawie i w konsekwencji braku rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Skarżąca wniosła, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) ppsa o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia 13 grudnia 2022 roku i zasądzenie od organu administracji na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 145a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego w 2005r. skarżąca przywołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 156 § 2 kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa
lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W ocenie Sądu zasadnie organ przyjął, powołując się zresztą na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że ww wyrok TK nie mógł prowadzić do uchylenia decyzji SKO z 2005r., stwierdzającej nieważność decyzji z 1991r. Przywołany
w podstawie wznowienia postępowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jest bowiem wyrokiem zakresowym o pominięciu prawodawczym, a zatem nie wywołuje skutku, określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. nie powoduje utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego art. 156 § 2 kpa (tak wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1029/17, LEX nr 2417897).
Skoro więc ww wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie derogował art. 156 § 2 kpa, to tym samym nie spowodował zmiany normatywnej, a nałożył tylko na ustawodawcę obowiązek uregulowania zasygnalizowanej w nim kwestii. Formułując obowiązek unormowania kwestii stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, Trybunał nałożył na ustawodawcę jedynie obowiązek rozszerzenia unormowania zawartego w art. 156 § 2 kpa, przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Wywiązanie się z tego obowiązku nastąpiło dopiero
w 2021r. W dniu 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z 11 sierpnia 2021 r.
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r.
poz. 1491, dalej jako ustawa), która w art. 1 zmieniła art. 156 § 2 kpa. Zgodnie
z obecnie obowiązującą treścią tego przepisu, nie stwierdza się nieważności decyzji
z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Ustawa ta do art. 158 dodała również § 3, zgodnie z którym, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 kpa, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Oznacza to, że po upływie ww. terminów nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a wszczęte uprzednio postępowanie powinno być umorzone. Jednocześnie, jak stanowi art. 2 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (kpa), w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
Jak z powyższego wynika, zmiany wnioskowane przez skarżącą w kontekście dokonanych zaleceń w ww wyroku TK z 2015r. weszły w życie dopiero w 2021r. i mają zastosowanie do postępowań pozostających w toku, ale jedynie do nadzwyczajnych postępowań dotyczących nieważności decyzji administracyjnych a nie do postępowań wznowionych na podstawie spornego zakresowego wyroku TK sygn. akt P 46/13.
Rację ma strona skarżąca, że ww wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył ochrony ukształtowanych stanów prawnych, na podstawie których określony podmiot nabył prawo bądź ekspektatywę, jednak co do zasady obejmował on tzw. pominięcie ustawodawcze, Trybunał nie przesądził przy tym o tym, czy właściwym sposobem realizacji tego postulatu jest przewidziany aktualnie (po nowelizacji) w art. 156 § 2 kpa dziesięcioletni termin prekluzyjny, który ogranicza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych obarczonych którąkolwiek z wad określonych w art. 156
§ 1 kpa. Pomimo zatem, że ostatecznie ustawodawca przyjął ów 10-letni termin przedawnienia, to nastąpiło to jednak dopiero w 2021r. a nie w 2015r. Stąd odmowa uchylenia zaskarżonej decyzji nieważnościowej SKO z 2005r. eliminującej z obrotu decyzję uwłaszczeniową skarżącej spółdzielni z 1991r. w oparciu o ww orzeczenie Trybunału – nie narusza prawa. Skarżąca spółdzielnia, aksjologicznie zasadnie podnosząc swoje argumenty, znalazła się z swojego rodzaju niszy normatywnej, gdyż negatywnego dla niej orzeczenia SKO z 2005r. nie można wyeliminować w trybie wznowieniowym w oparciu o treść art. 145a kpa i spornego wyroku TK z 2015r.,
jak i w oparciu o aktualną treść art. 156 kpa.
Ostatecznie omówione uwarunkowania faktyczne i prawne nie pozwalają przyjąć, że orzekanie w sprawie przez SKO odbyło się z naruszeniem art. 156 § 1
pkt 2 kpa w zw. z art. 156 § 2 kpa w obowiązującym brzmieniu i art. 2, 7
i art. 190 Konstytucji RP. Wbrew zarzutom skargi nie doszło też do naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 kpa poprzez odmowę uchylenia przez organ administracji decyzji wydanej przez SKO z 18 maja 2005r. stwierdzającej nieważność decyzji zarządu Dzielnicy [...] z dnia 31 grudnia 1991r. (znak [...] ). I wreszcie nie sposób uznać, że organ orzekając w ramach zainicjowanego w 2015r. wznowienia postępowania w trybie art. 145a kpa naruszył art. 2 ust. 1 ustawy, skoro dotyczy on pozostających w toku postępowań nieważnościowych, a przepis ten wszedł w życie dopiero w 2021r. Sąd uznał, że nie doszło też do naruszenia art. 7, 77 i 107 kpa.
Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).