I SA/Wa 49/21

I SA/Wa 49/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Dariusz Pirogowicz /sprawozdawca/
Elżbieta Lenart
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 844/22 - Wyrok NSA z 2023-05-08
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1311
art. 34 i 35
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej jako: "Minister" lub "organ") decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako: "skarżąca" lub "[...]"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako: "Wojewoda") z [...] września 2020 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w [...], w obrębie [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...].
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewoda decyzją z [...] września 2020 r., działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz.U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.; dalej jako: "ustawa"), oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz.U. z 2001 r., Nr 4, poz. 29; dalej jako: "rozporządzenie"), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] października 2000 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja nie potwierdziła w niniejszej sprawie posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" przedmiotowego gruntu w stanie na dzień 5 grudnia 1990 r., a więc nie została spełniona jedna z przesłanek uwłaszczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła Wojewodzie, że błędnie uznał, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 34 ustawy oraz, że rażąco naruszył przepisy art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej jako: "K.p.a."), poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania w niezbędnym dla sprawy zakresie.
Minister decyzją z [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z [...] września 2020 r. i wskazał, że mając na uwadze treść art. 34 ustawy, w sprawie ustalono, na podstawie księgi wieczystej nr [...], że przedmiotowy grunt w dniu [...] grudnia 1990 r. stanowił własność Skarbu Państwa. Organ zauważył następnie, że Wojewoda trafnie uznał, iż przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja, tj. wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] października 2010 r., oraz oświadczenia wnioskodawcy z [...] listopada 2010 r. złożone na okoliczność posiadania przez [...] przedmiotowego gruntu w dniu [...] grudnia 1990 r. oraz zajętości działek nr [...] i nr [...] pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 86, poz. 789), nie potwierdziła w niniejszej sprawie spełnienia przesłanki posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" przedmiotowego gruntu w stanie na dzień [...] grudnia 1990 r. Minister podniósł, że dokumentacja w postaci wypisu z rejestru gruntów z [...] października 2010 r. wskazuje jedynie, iż działki nr [...] oraz nr [...], oznaczone zostały w rejestrze gruntów jako tereny kolejowe, co w żaden sposób nie stanowi dowodu na posiadanie gruntu przez [...]. Ponadto podkreślił, że ww. dokumenty opracowane zostały według stanu istniejącego w dniu ich sporządzenia, tj. na dzień [...] października 2010 r., a nie według stanu istniejącego na nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. Również oświadczenie wnioskodawcy z [...] listopada 2010 r. nie może stanowić samoistnej podstawy do przyjęcia, iż przedmiotowy grunt pozostawał w posiadaniu [...] w dniu 5 grudnia 1990 r., przy jednoczesnym braku wskazania jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby na posiadanie przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. Organ wskazał, że wobec ww. braków w materiale dowodowym, zgodnie z kolejnymi ustępami § 2 rozporządzenia, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, Wojewoda pismem z [...] listopada 2014 r. wezwał wnioskodawcę m.in. o uzupełnienie przedłożonego oświadczenia poprzez wskazanie w jego treści rodzaju dokumentów wymienionych w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Podał, że pismem z [...] listopada 2014 r. wnioskodawca przedłożył oświadczenie Dyrektora Regionalnego ds. Współpracy z Samorządami i Naczelnika Wydziału Geodezji i Regulacji Stanów Prawnych z [...] S.A. Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z [...] listopada 2014 r. o niezachowaniu pełnych danych z dawnej księgi wieczystej Nr [...] karta [...] na dzień 5 grudnia 1990 r., prowadzonej m.in. dla działek nr [...] i nr [...], z wpisem Skarb Państwa - Zarząd Kolejowy. W ocenie Wojewody treść złożonych oświadczeń, nie odnosi się w ogóle do zasadniczej kwestii rozpatrywanej sprawy, dotyczącej potwierdzenia faktu posiadania przedmiotowych działek przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. Nie może zatem stanowić dowodu potwierdzającego ten fakt zgodnie z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia. Z przedłożonych dokumentów wynika jedynie, że właścicielem przedmiotowego gruntu w ww. dacie był Skarb Państwa. Zatem w ocenie Ministra brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu na podstawie art. 34 ustawy.
Wobec podjętych przez Wojewodę czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy Organ nie podzielił zarzutu podniesionego w odwołaniu o rażącym naruszeniu przepisów art. 7 i 77 K.p.a. Wskazał, że co do zasady, obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zasady prawdy obiektywnej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a przepis art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do ustalenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Jednakże w ocenie Ministra wskazana w art. 34 ust. 1 ustawy przesłanka posiadania stanowi okoliczność ściśle związaną z działalnością podejmowaną przez [...] na użytkowanych przez siebie gruntach, dlatego przede wszystkim to wnioskodawca – skarżąca powinna mieć najpełniejszą i najlepszą wiedzę, popartą stosowną dokumentacją archiwalną, która pozwoliłaby na ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość pozostawała w dniu 5 grudnia 1990 r. w jego posiadaniu.
Na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły [...] S.A. w [...] zarzucając jej:
naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że [...] S.A. nie nabyły z dniem [...] października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, pomimo że w niniejszej sprawie realizowały się wszystkie podstawy do uwłaszczenia nieruchomości,
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 77 §1 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, podczas gdy to na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i rozważenia wszystkich okoliczności sprawy,
art. 80 K.p.a. poprzez wzięcie pod uwagę jedynie części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie co skutkowało odmową stwierdzenia nabycia prawa, podczas gdy organ winien dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego,
art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z pkt 2 K.p.a. poprzez wadliwe jego zastosowanie i utrzymanie w mocy niezgodnej z prawem decyzji, pomimo że organ II instancji powinien był stwierdzić wystąpienie podniesionych naruszeń po stronie organu I instancji, a w konsekwencji uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy, bądź alternatywnie skierować sprawę do ponownego rozpoznania.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty rozwinięte w motywach skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozpoznanie sprawy poprzez stwierdzenie nabycia, alternatywnie wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm prawem przewidzianych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...], zgodnie z którym grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 3, nie może naruszać praw osób trzecich.
Jak wynika z akt sprawy, sporne działki stanowiły w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa (KW nr [...]). O ile więc bezsporne jest spełnienie w niniejszej sprawie pierwszej z przesłanek uwłaszczenia, to jednak podzielić należy pogląd organów obu instancji, że nie wykazano drugiej przesłanki, tj. posiadania nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. przez [...], bowiem skarżąca nie udowodniła, że w tej dacie przedmiotowa działka znajdowała się w jej posiadaniu.
O posiadaniu gruntu w dniu [...] grudnia 1990 r. nie świadczy znajdujący się w aktach wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] października 2010 r. Wskazuje on jedynie, że w dacie jego sporządzenia (nie zaś w dniu [...] grudnia 1990 r.), działki nr [...] i nr [...] oznaczone zostały w rejestrze gruntów jako tereny kolejowe. Z kolei przedłożone do akt oświadczenie wnioskodawcy z 4 listopada 2010 r. nie może stanowić samoistnej podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt pozostawał w posiadaniu [...] w dniu 5 grudnia 1990 r., przy jednoczesnym braku wskazania jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby na posiadanie ww. gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r.
Rację ma również Wojewoda twierdząc, że przedłożone przez wnioskodawcę przy piśmie z [...] listopada 2014 r. oświadczenie z [...] listopada 2014 r. złożone przez Dyrektora Regionalnego ds. Współpracy z Samorządami i Naczelnika Wydziału Geodezji i Regulacji Stanów prawnych z [...] S.A. Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w [...], w którym oświadczono, że nie zachowały się pełne dane z księgi wieczystej dawnej Nr [...] karta [...], prowadzonej m.in. dla działek nr [...] i nr [...] z wpisem Skarb Państwa -Zarząd [...], nie odnosi się w ogóle do zasadniczej kwestii rozpatrywanej sprawy, dotyczącej potwierdzenia faktu posiadania przedmiotowych działek przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. Nie może stanowić dowodu potwierdzającego ten fakt zgodnie z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia. Z przedłożonych dokumentów wynika jedynie, że właścicielem przedmiotowego gruntu w wyżej wskazanej dacie był Skarb Państwa.
Ponadto prowadząc postępowanie wyjaśniające Wojewoda ustalił, na podstawie zaświadczenia Starosty [...] z [...] grudnia 2013 r. Nr [...], że przedmiotowe działki nr [...] i nr [...] ujawnione były w dniu 5 grudnia 1990 r. w jednostce rejestrowej nr [...] gdzie pod pozycją właściciel wpisane były "Drogi publiczne w administracji Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej z siedzibą w [...]" Zauważyć zaś należy, że grunt stanowiący na dzień 5 grudnia 1990 r. drogę publiczną w zarządzie właściwych organów drogowych nie mógł w tej samej dacie znajdować się w posiadaniu [...] S.A., która to okoliczność stanowiła zasadniczą przesłanką dla stania się przez tę nieruchomość przedmiotem użytkowania wieczystego.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że negatywna decyzja Wojewody z [...] września 2020 r. odmawiająca stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego ww. działek nie naruszała prawa, a w konsekwencji nie naruszała prawa także decyzja Ministra utrzymująca ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Zasadnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że nieprzedłożenie dowodów potwierdzających posiadanie przez skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej nieruchomości, przesądziło o braku kumulatywnego spełnienia wskazanych w art. 34 ustawy przesłanek uwłaszczenia. Organy rozpatrzyły przy tym całokształt materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko (art. 8 i art. art. 107 § 3 K.p.a.).
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).