I SA/Wa 488/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2010-01-14
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościdrogi publicznenabycie z mocy prawagminaprawomocność orzeczeniasąd administracyjnystwierdzenie nieważnościart. 170 PPSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności poprzedniej decyzji, podkreślając moc wiążącą prawomocnych orzeczeń sądowych.

Skarżący J. O. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury, która utrzymywała w mocy decyzję o nabyciu przez gminę B. prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Wcześniejsza skarga skarżącego na decyzję Ministra została prawomocnie oddalona przez WSA. Sąd administracyjny w niniejszej sprawie uznał, że organy administracji były związane poprzednim prawomocnym wyrokiem sądu i nie mogły ponownie badać kwestii zgodności decyzji z prawem, oddalając tym samym kolejną skargę.

Sprawa dotyczyła skargi J. O. na decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji Ministra, która z kolei utrzymywała w mocy decyzję Wojewody o nabyciu przez gminę B. prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. J. O. już wcześniej skarżył decyzję Ministra z 2005 r., a jego skarga została prawomocnie oddalona wyrokiem WSA z 2006 r. Następnie J. O. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z 2005 r., podnosząc nowe okoliczności dotyczące numeracji działek i dat ich powstania. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności, powołując się na art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy i organy. Sąd administracyjny w niniejszej sprawie podzielił stanowisko Ministra, uznając, że organy były związane poprzednim wyrokiem sądu oddalającym skargę na decyzję Ministra. Sąd podkreślił, że oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka drogę do stwierdzenia jej nieważności ze względu na związanie organu oceną prawną sądu. Wobec tego, zarzuty skarżącego dotyczące stanu faktycznego uznał za bezprzedmiotowe, ponieważ kwestia numeracji działek była już wyjaśniona w poprzednim postępowaniu, a decyzja z 2005 r. została uznana za zgodną z prawem. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może stwierdzić nieważności decyzji, która była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, a skarga na nią została oddalona, ponieważ jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 170 PPSA, który stanowi, że prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe. Oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracji drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

PPSA art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podmioty te są związane faktem i treścią prawomocnego orzeczenia, co musi skutkować bezwzględnym uwzględnieniem jego treści w wydawanych przez te podmioty rozstrzygnięciach. Związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim rozstrzyga określoną kwestię prawną, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może być ona ponownie badana.

Pomocnicze

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PUSA art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego i nie może ponownie badać kwestii, które zostały już rozstrzygnięte. Oddalenie skargi na decyzję zamyka drogę do stwierdzenia jej nieważności ze względu na związanie organu oceną prawną sądu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące stanu faktycznego (własności działek) i dat ich powstania, które nie stanowiły nowych okoliczności nieznanych wcześniej i nie wpływały na zapadłe rozstrzygnięcie.

Godne uwagi sformułowania

prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i organy państwowe brak jest podstaw do innej oceny niż wyrażona przez sąd administracyjny podnoszone wyżej kwestie nie stanowią nowych okoliczności, które nie byłyby wcześniej znane i nie wpływają one na zapadłe rozstrzygnięcie w sprawie organy nadzorcze orzekające w przedmiotowej sprawie związane były oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Sądu oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracji drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu próby zaś stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już przez sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) są w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu

Skład orzekający

Elżbieta Lenart

przewodniczący

Elżbieta Sobielarska

sprawozdawca

Daniela Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych dla organów administracji w postępowaniach o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sąd administracyjny prawomocnym wyrokiem oddalił skargę na decyzję, a następnie organ administracji jest proszony o stwierdzenie jej nieważności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych, co jest kluczowe dla stabilności obrotu prawnego i przewidywalności działań organów administracji.

Prawomocny wyrok sądu to nie tylko koniec sprawy, ale też bariera dla organów administracji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 488/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2010-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska
Elżbieta Lenart /przewodniczący/
Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OZ 972/09 - Postanowienie NSA z 2009-10-20
I OZ 372/10 - Postanowienie NSA z 2010-05-28
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 170,  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2008 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r., nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę B. prawa własności nieruchomości położonej w B., oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] zajętych pod drogi publiczne - gminne, ul. [...] i [...].
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] października 2004 r. orzekł o nabyciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę B. prawa własności ww. nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania J. O., Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego. Następnie J. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 607/05 Sąd oddalił przedmiotową skargę, stwierdzając w uzasadnieniu wyroku, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Pismem z dnia 27 listopada 2007 r. J. O. wystąpił do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r.
Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] września 2008 r., Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji objętej przedmiotowym wnioskiem.
J. O. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, iż na dzień 31 grudnia 1998 r. był on właścicielem działek o nr [...], nr [...], nr [...], zaś działki nr [...] i nr [...] powstały dopiero w dniu 27 października 2003 r., co jednoznacznie wynika z KW Nr [...].
Ponownie rozpatrując sprawę Minister Infrastruktury uznał, że przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na treść art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) organ nadzorczy podniósł, że prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W związku z powyższym organ nadzorczy wskazał, że skoro wyrokiem z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 607/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], nie stwierdzając niezgodności tej decyzji z prawem, to brak jest podstaw do innej oceny niż wyrażona przez sąd administracyjny.
Minister Infrastruktury stwierdził ponadto, że podnoszona przez J. O. sprawa numerów działek była już uprzednio wyjaśniana, zaś z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż właścicielem działek nr [...],[...] i [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. był J. O.. Z działek tych powstały inne działki w tym m.in. działki nr [...] i nr [...] i wszystkie te działki zostały ujawnione w księdze wieczystej KW Nr [...]. Właścicielem gruntu wydzielonego następnie jako działki nr [...] i nr [...] był J. O.. Z części tych działek powstały m.in. działki nr [...] i nr [...] jako zajęte pod drogę publiczną i tylko w stosunku do tych działek zapadła w/w decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r.
Konkludując Minister Infrastruktury stwierdził, że podnoszone wyżej kwestie nie stanowią nowych okoliczności, które nie byłyby wcześniej znane i nie wpływają one na zapadłe rozstrzygnięcie w sprawie.
Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. O., podnosząc, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa i jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że na dzień 31 grudnia 1998 r. nie był właścicielem działek nr [...] i nr [...], a działki o nr [...] i nr [...] wydzielone zostały dopiero w 2004 roku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
W wyniku dokonanej oceny zgodności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] września 2008 r. z prawem, należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowane rozstrzygnięcia nie budzą zastrzeżeń z punktu widzenia ich legalności.
W ocenie Sądu trafnie Minister Infrastruktury przyjął, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uzasadniające odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] z uwagi na fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku badania zgodności z prawem powyższej decyzji, prawomocnym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2006 r. oddalił skargę.
Zgodnie z treścią art. 170 ustawy powołanej ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powołany przepis gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć "nie do pogodzenia" w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98, LEX nr 48643). Należy wskazać, że podmioty wymienione w tym przepisie są związane faktem i treścią prawomocnego orzeczenia, co musi skutkować w sposób bezwzględny uwzględnieniem jego treści w wydanych przez te podmioty rozstrzygnięciach. Inaczej mówiąc moc wiążąca orzeczenia oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, zaś związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim rozstrzyga określoną kwestię prawną, która ma znacznie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana.
Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu wydawania przez organ nadzorczy w I instancji orzeczenia odmawiającego stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r., istniał już w obrocie prawnym prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalający skargę na ww. decyzję, co oznacza, że była ona prawidłowa, została wydana zgodnie z prawem i nie zawiera cech, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie jej nieważności.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w pełni podziela stanowisko Ministra Infrastruktury, iż organy nadzorcze orzekające w przedmiotowej sprawie związane były oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 607/05, co w konsekwencji prowadziło do uznania, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wskazać w tym miejscu trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracji drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu. Próby zaś stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już przez sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) są w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (zob. np wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA 1849/03, LEX nr 164517).
Wobec powyższego stwierdzić należy, że podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty odnoszące się do stanu faktycznego sprawy, a mianowicie kwestii własności przedmiotowych działek, uznać należy za bezprzedmiotowe. Jak słusznie bowiem zauważyły organy nadzorcze, sprawa numeracji działek została już wyjaśniona
w decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r., co do której sąd administracyjny prawomocnym wyrokiem orzekł o zgodności z prawem.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie znalazł podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI