I SA/WA 486/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-05-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
przekształcenie użytkowania wieczystegoprawo własnościnieruchomościzaświadczeniezabudowa mieszkaniowaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o przekształceniuWSA Warszawa

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie SKO odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, uznając, że działki nie były zabudowane na cele mieszkaniowe.

Skarżący domagał się wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Organy administracji odmówiły, wskazując, że działki nie są zabudowane budynkami mieszkalnymi, co jest warunkiem przekształcenia zgodnie z ustawą. Skarżący argumentował, że działki są niezbędne dla osiedla mieszkaniowego (drogi, media). WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organów, że brak zabudowy mieszkalnej na nieruchomościach uniemożliwia przekształcenie.

Sprawa dotyczyła skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Skarżący wnioskował o zaświadczenie, twierdząc, że działki są zabudowane mediami, instalacjami i drogami dojazdowymi, niezbędnymi dla sąsiedniego osiedla domów jednorodzinnych, co powinno kwalifikować je do przekształcenia zgodnie z ustawą o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Organy administracji obu instancji uznały, że kluczowe jest, czy na nieruchomości znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne lub wielorodzinne, a obecność infrastruktury technicznej i dróg nie jest wystarczająca do uznania nieruchomości za zabudowaną na cele mieszkaniowe w rozumieniu ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że definicja z art. 1 ust. 2 ustawy wymaga zabudowy budynkami mieszkalnymi, a użycie słowa "wyłącznie" wyklucza rozszerzającą interpretację. Sąd odwołał się również do zasady "jedna księga wieczysta – jedna nieruchomość" i uznał, że brak zabudowy mieszkalnej na nieruchomości skarżącego uniemożliwia wydanie żądanego zaświadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nieruchomość musi być zabudowana budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub wielorodzinnymi, zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ust. 2 ustawy. Sama infrastruktura techniczna i drogi dojazdowe nie spełniają tego kryterium.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o przekształceniu wymaga zabudowy na cele mieszkaniowe, a definicja ta jest ścisła i nie dopuszcza rozszerzającej interpretacji. Brak budynków mieszkalnych na nieruchomościach skarżącego wyklucza możliwość przekształcenia, mimo ich funkcji pomocniczych dla sąsiednich budynków mieszkalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

ustawa art. 1 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Przekształcenie dotyczy wyłącznie gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, przez które rozumie się nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub wielorodzinnymi, lub tymi budynkami wraz z obiektami pomocniczymi. Sama infrastruktura techniczna i drogi nie są wystarczające.

ustawa art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Podstawą ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej jest zaświadczenie potwierdzające przekształcenie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez WSA o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

K.p.a. art. 217 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje ogólne zasady wydawania zaświadczeń przez organy administracji.

K.p.a. art. 218 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa podstawę wydawania zaświadczeń (rejestry, ewidencje, inne dane).

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego.

K.p.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek udostępnienia stronom akt sprawy i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.

k.c. art. 46 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Definicja nieruchomości jako części powierzchni ziemskiej stanowiącej odrębny przedmiot własności (grunty) oraz budynki trwale z gruntem związane.

u.k.w.i.h. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Zasada prowadzenia odrębnej księgi wieczystej dla każdej nieruchomości.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3 w zw. z art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 12

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja działki budowlanej (nie miała zastosowania w sprawie).

p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Warunki wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (nie miała zastosowania w sprawie).

p.b. art. 33 § ust. 1 i ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Procedura uzyskania pozwolenia na budowę (nie miała zastosowania w sprawie).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość nie jest zabudowana budynkami mieszkalnymi w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy, co wyklucza możliwość przekształcenia. Zasada "jedna księga wieczysta – jedna nieruchomość" jest kluczowa dla określenia przedmiotu przekształcenia.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość, mimo braku budynków mieszkalnych, powinna zostać przekształcona, ponieważ stanowi niezbędną infrastrukturę (drogi, media) dla sąsiedniego osiedla mieszkaniowego. Nieruchomość powinna być traktowana jako część większego zamierzenia budowlanego, nawet jeśli posiada odrębną księgę wieczystą.

Godne uwagi sformułowania

Przekształcenie dotyczy wyłącznie gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Użycie sformułowania "wyłącznie" nie dopuszcza żadnych odstępstw. Dominująca w orzecznictwie Sądu Najwyższego jest koncepcja przewidująca pierwszeństwo wieczystoksięgowego modelu nieruchomości. Reguła "jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość".

Skład orzekający

Gabriela Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Monika Sawa

członek

Przemysław Żmich

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, w szczególności definicji \"gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe\" oraz znaczenia zasady \"jedna księga wieczysta – jedna nieruchomość\"."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku zabudowy mieszkalnej na nieruchomościach, które mają znaczenie dla sąsiednich inwestycji mieszkaniowych. Interpretacja zasady "jedna księga wieczysta – jedna nieruchomość" jest utrwalona w orzecznictwie SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości i deweloperów, ale opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności.

Czy drogi i media na działce wystarczą do przekształcenia użytkowania wieczystego we własność? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 486/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-05-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Sawa
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 199/21 - Wyrok NSA z 2024-04-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 217 i 218
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 916
art. 1 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Monika Sawa WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium") postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") z [...] października 2019 r. nr [...] odmawiające A. K. (dalej jako "skarżący") wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako dz. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], w prawo własności.
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżący wnioskiem z 30 stycznia 2019 r. wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych działek w prawo własności.
Prezydent postanowieniem z [...] października 2019 r., działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowych działek, z uwagi na to, że w księdze wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości nie są ujawnione żadne budynki, natomiast według danych ewidencji gruntów i budynków dz. nr [...] i nr [...] zabudowane są drogą, zaś dz. nr [...] i nr [...] zabudowane są budynkiem o funkcji określonej jako "inny budynek niemieszkalny". W ocenie Prezydenta, powyższy sposób zabudowy stanowi negatywną przesłankę przekształcenia, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (wówczas Dz.U. z 2019 r. poz. 916 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa".
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie wskazując, że na przedmiotowych działkach znajdują się media, jak również stanowią one drogi dojazdowe do osiedla domów jednorodzinnych. Zdaniem skarżącego, Prezydent błędnie uznał, że w przypadku, gdy nieruchomość nie jest zabudowana budynkami mieszkalnymi, to nie ma podstaw do wydana zaświadczenia dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zważywszy że bez wybudowania i zapewnienia przyłączy, instalacji, mediów i dróg dojazdowych oraz innych budynków, nie powstałoby osiedle domów jednorodzinnych przy ul. [...].
Kolegium postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. utrzymało w mocy postanowienie z [...] października 2019 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, że w rozpatrywanej sprawie użytkownik wieczysty wystąpił o wydanie zaświadczenia przewidzianego w art. 4 ustawy. Kolegium przytoczyło treść art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy i wskazało, że w drodze tej ustawy dochodzi do przekształcenia wyłącznie nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe, przez które rozumie się nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowię liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub o których mowa w pkt 1 lub 2 wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Skoro zatem przedmiotowe działki nie są zabudowane, to nie podlegają przepisom ustawy. Nie było więc podstaw do wydania przedmiotowego zaświadczenia. Podnoszona natomiast przez skarżącego okoliczność, że działki te stanowią drogi dojazdowe do osiedla mieszkaniowego, jak również że przez ich teren przebiegają przyłącza i instalacje potrzebne do korzystania z budynków znajdujących się na nieruchomościach sąsiednich nie oznacza, że działki te można uznać za zabudowane budynkami mieszkalnymi. Pozostają one bowiem w użytkowaniu wieczystym skarżącego i nie podlegają przepisom ustawy.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie, skarżący wniósł o uchylenie postanowień obu instancji, zarzucając organowi naruszenie:
I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 218 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że w sprawie nie wystąpiła podstawa do wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu, podczas gdy organy obu instancji były w posiadaniu decyzji o pozwoleniu na budowę osiedla domów jednorodzinnych "[...]" położonego przy ul. [...] w W., a zatem nie można uznać, że wydanie tego zaświadczenia było niemożliwe z uwagi na brak zabudowania na przedmiotowych działkach, tym bardziej, że w gruncie tym umieszczone są media, przyłącza i instalacje oraz znajdują się na nim drogi wewnętrzne dojazdowe oraz budynki niezbędne do korzystania i uzyskania pozwolenia na budowę ww. osiedla znajdującego się na działkach sąsiednich i bez umieszczenia w gruncie takich elementów jak instalacje wodne, czy teletechnika oraz wybudowania tych budynków i niedoprowadzenia drogi, nie byłoby możliwe zrealizowanie inwestycji budowy osiedla domów jednorodzinnych;
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę całości zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego uznania, że brak jest podstaw do wydania przedmiotowego zaświadczenia, podczas gdy organy dysponowały wszelkimi dokumentami potwierdzającymi, że znajdujące się na nieruchomości drogi dojazdowe i media/przyłącza/instalacje powinny być traktowane jako inne obiekty budowlane/urządzenia budowlane, umożliwiające prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych i razem z domami mieszkalnymi stanowią nieruchomość, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy;
II. przepisów prawa materialnego, tj.
1. art. 1 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy przez błędne ich zastosowanie i uznanie, że przekształceniu podlegają nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe wyłącznie w rozumieniu "jedna księga wieczysta jedna nieruchomość", z pominięciem wykładni funkcjonalnej tego przepisu wskazującego na liczbę mnogą zarówno gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, jak również nieruchomości zabudowanych zgodnie z celem wskazanym w pkt 1-2, a w efekcie błędne uznanie, że w przypadku gdy nieruchomość nie jest zabudowana budynkami mieszkalnymi, a tylko urządzeniami infrastruktury, w tym wewnętrznymi drogami dojazdowymi, placem zabaw i posiada jeszcze własną księgę wieczystą, to mimo że bez niej nie mogłaby nastąpić sąsiednia zabudowa mieszkaniowa oraz następcze wydzielenie działek, na których znajdują się budynki mieszkalne do oddzielnych ksiąg wieczystych, to nie oznacza to, że spełnia ona funkcję, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3, a tym samym nie można jej traktować w połączeniu z nieruchomościami "władnącymi", jako grunty stanowiące jedno zamierzenie budowlane ulegające przekształceniu w rozumieniu ustawy i w konsekwencji nie można wydać stosownego zaświadczenia;
2. art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.) (wskazujący jako działkę budowlaną nieruchomość gruntową (tzn. składającą się z kilku działek ewidencyjnych) lub działką gruntu) w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 1 oraz art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), poprzez ich niezastosowanie i w efekcie pominięcie celu jaki przysługiwał ustawodawcy, który zamierzał przekształcić w prawo własności przede wszystkim działki budowlane wykorzystywane na cele mieszkaniowe, nawet jeżeli w następstwie zrealizowania na takiej działce budowlanej zamierzenia budowlanego "w związku z jego istotą", powstało kilka nieruchomości, dla których obecnie prowadzone są oddzielne księgi wieczyste.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zauważyło ponadto, że przedmiotowa nieruchomości jest w całości niezabudowana, zaś przekształcenie dotyczy jedynie gruntów zabudowanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Kolegium z [...] grudnia 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności.
Kwestie wydawania zaświadczeń uregulowane zostały w Dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 217 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl art. 217 § 2 K.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym - w myśl art. 218 § 1 K.p.a. - na podstawie posiadanych rejestrów i ewidencji bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, ograniczony jest do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w ww. zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia.
Zważyć jednak trzeba, że niezależnie od ogólnych zasad dotyczących wydawania zaświadczeń uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, należy również brać pod uwagę stosowne przepisy materialnoprawne, z których wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. To z właściwych przepisów materialnoprawnych wynikać będzie, jaka okoliczność ma być stwierdzona w formie zaświadczenia.
I tak, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Stosownie natomiast do art. 4 ust. 1 ustawy podstawę ujawnienia prawa własności gruntów w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie wydane przez organy wskazane w art. 4 ust. 1 pkt 1-4 ustawy. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 2 ustawy organ właściwy wydaje zaświadczenie z urzędu lub na wniosek.
Już z samego tytułu cytowanej ustawy wynika, że dotyczy ona przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe.
Pojęcie gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe zostało z kolei zdefiniowane w art. 1 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami:
1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub
2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub
3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Zważyć należy, że pkt 3) dotyczy innych obiektów budowlanych lub urządzeń budowlanych, ale obiekty te i urządzenia muszą istnieć na gruncie, o którym mowa w pkt 1 lub 2 ustępu 2. Obiekty te położone na gruncie zabudowanym budynkami wskazanymi w pkt 1) lub pkt 2) stają się częścią składową tego gruntu (art. 1 ust. 6 ustawy).
Ustawa nie definiuje pojęcia nieruchomości, wobec czego należy zastosować do tej definicji przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.c." Zgodnie z art. 46 § 1 K.c. nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Stosownie natomiast do art. 24 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2019 r. poz. 2204) dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 21 marca 2013 r. sygn. akt III CZP 8/13 (OSNC 2013/9/108), dominująca w orzecznictwie Sądu Najwyższego jest koncepcja przewidująca pierwszeństwo wieczystoksięgowego modelu nieruchomości, w myśl której nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej, dla której urządzono księgę wieczystą, natomiast w braku księgi wieczystej sąsiadujące ze sobą grunty należące do tego samego podmiotu stanowią jedną nieruchomość (por. uchwały Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt III CZP 24/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 24; z 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt III CZP 27/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 62; z 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt III CZP 9/09, OSNC 2010, nr 1, poz. 4; wyroki Sądu Najwyższego z 23 września 1970 r. sygn. akt II CR 361/70, OSNCP 1971, nr 6, poz. 97; z 26 lutego 2003 r. sygn. akt II CKN 1306/00, "Biuletyn SN" 2003, nr 8, s. 8; z 22 lutego 2012 r. sygn. akt IV CSK 278/11, OSNC 2013, nr 3, poz. 35; postanowienia Sądu Najwyższego z 19 lutego 2003 r. sygn. akt V CK 278/02, niepubl., z 30 października 2003 r. sygn. akt IV CK 114/02, OSNC 2004, nr 12, poz. 201; z 30 maja 2007 r. sygn. akt IV CSK 56/07, niepubl., z 16 czerwca 2009 r. sygn. akt V CSK 479/08, niepubl.).
Sąd Najwyższy podkreślił, że gdy dla określonej nieruchomości zostanie założona księga wieczysta, obowiązuje reguła "jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość", odnosząca się także do graniczących ze sobą nieruchomości, które stanowią własność tej samej osoby, a ponadto do nieruchomości stanowiących całość gospodarczą, ale nie graniczących ze sobą. Sąd Najwyższy podkreślił, że odmienny pogląd godzi w podstawową funkcję ksiąg wieczystych, jaką jest ustalenie stanu prawnego wpisanej do księgi wieczystej nieruchomości, jako odrębnego przedmiotu własności i samoistnego przedmiotu obrotu prawnego - art. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i jest także niezgodny z ustawową zasadą (art. 24 tej ustawy), że dla każdej nieruchomości prowadzi się oddzielną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Uznanie zatem księgi wieczystej za czynnik wyodrębniający nieruchomość najlepiej zapewnia bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami, a względy systemowe sprzeciwiają się przypisywaniu pojęciu nieruchomości gruntowej innego znaczenia w obrębie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 46 § 1 K.c.
Prawidłowo więc Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazało na ww. rozumienie pojęcia nieruchomości. Czyni to więc niezasadnymi zarzuty skargi w tej kwestii.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że niewątpliwie dz. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] wpisane są do jednej księgi wieczystej nr [...], wobec czego stanowią jedną nieruchomość.
Bezsporne jest także, że nieruchomość ta nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy, gdyż na nieruchomości tej nie jest posadowiony budynek mieszkalny jednorodzinny ani wielorodzinny, w którym co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne. Natomiast samo umieszczenie na nieruchomości mediów, przyłączy i instalacji oraz dróg dojazdowych niezbędnych do korzystania i uzyskania pozwolenia na budowę osiedla domów jednorodzinnych na sąsiednich działkach nie powoduje, że nieruchomość ta staje się z tej przyczyny zabudowana na cele mieszkaniowe w rozumieniu wyżej wskazanych przepisów. Zważyć należy, że art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy przewiduje możliwość przekształcenia gruntów, na których znajdują się inne obiekty budowlane i urządzenia budowlane, ale muszą to być grunty o których mowa w pkt 1 lub 2 (tj. zabudowane budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym lub wielorodzinnym). Wówczas przekształcenie zabudowanego gruntu następuje wraz z tymi obiektami lub urządzeniami.
Przepis art. 1 ust. 2 ustawy stanowi, że przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane "wyłącznie" budynkami wskazanymi w tym przepisie. Użycie sformułowania "wyłącznie" oznacza, że nie dopuszcza się w tej kwestii żadnych odstępstw. Wobec tego chybione są zarzuty skargi, że brak zabudowania nieruchomości stanowiącej dz. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] budynkami mieszkalnymi, a zainstalowanie na niej mediów, przyłączy, instalacji i dróg dojazdowych, czy też placu zabaw oraz wydanie pozwolenia na budowę nie powinno być przeszkodą do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Jeśli nawet decyzja o pozwoleniu na budowę osiedla domów jednorodzinnych, na którą powołuje się skarżący, dotyczyła także przedmiotowych działek, jako położonych na terenie objętym inwestycją, to jednak na tych działkach nie zostały wzniesione budynki mieszkalne. Nieruchomość pozostała więc niezabudowana budynkami mieszkalnymi w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy. Nieodniesienie się przez Kolegium do tej decyzji nie miało żadnego wpływu na treść zaskarżonego postanowienia. Chybione są także zarzuty skargi, że przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć teren objęty pozwoleniem na budowę, na którym realizowana jest inwestycja, gdyż nie wynika to z przepisów ustawy. Wręcz przeciwnie, użyte w art. 1 ust. 2 ustawy słowo "wyłącznie" nie pozwala na rozumienie pojęcia "grunty zabudowane na cele mieszkaniowe" w sposób rozszerzajmy definicję zawartą w przepisie.
Organy orzekające w sprawie nie naruszyły więc wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy, jak również art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 1 oraz art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, które to przepisy nie miały w sprawie zastosowania, wobec przywołanej wyżej treści art. 46 § 1 K.c. w zw. z art. 24 ust. 1 zd. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
W konsekwencji prawidłowo uznały organy, że w odniesieniu do nieruchomości skarżącego brak było podstaw do wydania zaświadczenia o przekształceniu, gdyż nieruchomość ta nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe w rozumieniu ustawy. Nie sposób więc również zarzucić Kolegium naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego, tj. art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 218 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji bezsprzecznie wynika bowiem, że przedmiotowa nieruchomość nie mieści się w definicji gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI