I SA/Wa 476/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-06-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pracownicy samorządowinabórprocedura rekrutacyjnaustawa o pracownikach samorządowychkomisja rekrutacyjnaprzejrzystośćkonkurencyjnośćbezskuteczność czynnościWSA Warszawa

Podsumowanie

WSA w Warszawie stwierdził bezskuteczność czynności Dyrektora ZGN w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na stanowisko urzędnicze z powodu wadliwości procedury rekrutacyjnej.

Skarżący R.Z. wniósł skargę na czynność Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie dotyczącą naboru na stanowisko urzędnicze. Zarzucał szereg naruszeń, w tym zmianę warunków rekrutacji, naruszenie zasady przejrzystości i otwartości oraz dyskryminację. Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając bezskuteczność czynności z powodu istotnego naruszenia przepisów ustawy o pracownikach samorządowych, a konkretnie przeprowadzenia naboru przez komisję rekrutacyjną w niepełnym składzie.

Skarżący R.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynność Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami (ZGN) w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze. Skarżący zarzucił szereg naruszeń procedury, w tym zmianę warunków rekrutacji po jej ogłoszeniu, naruszenie zasady przejrzystości, otwartości i konkurencyjności, a także dyskryminację i naruszenie przepisów dotyczących pierwszeństwa zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, uznał skargę za zasadną, choć nie ze wszystkich wskazanych przez skarżącego powodów. Kluczowym ustaleniem sądu było stwierdzenie, że komisja rekrutacyjna, powołana w składzie czteroosobowym, przeprowadziła kluczowe czynności naboru (rozmowy, oceny, sporządzenie protokołu) w niepełnym składzie (trzech członków zamiast czterech). Brak podpisu jednego z członków komisji oraz brak informacji o jego zastępstwie uzasadniały stwierdzenie, że nabór został przeprowadzony z istotnym naruszeniem przepisów ustawy o pracownikach samorządowych, w szczególności art. 11 ust. 1, art. 13a ust. 1 i art. 14 ust. 1. W konsekwencji, sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Dyrektora ZGN i zasądził od Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czynność ta została podjęta z istotnym naruszeniem przepisów ustawy, w szczególności art. 11 ust. 1, art. 13a ust. 1 oraz art. 14 ust. 1, co skutkuje jej bezskutecznością.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że komisja rekrutacyjna, powołana w składzie czteroosobowym, przeprowadziła kluczowe czynności naboru w niepełnym składzie (trzech członków zamiast czterech), co narusza zasady prawidłowego przeprowadzenia procedury konkursowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na czynność, stwierdza jej bezskuteczność.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla akt lub stwierdza bezskuteczność czynności, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania mające wpływ na wynik sprawy.

u.p.s. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych

Nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze jest otwarty i konkurencyjny.

u.p.s. art. 14 § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych

Sporządzenie protokołu z przeprowadzonego naboru.

u.p.s. art. 14 § 2

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych

Zawartość protokołu z naboru.

Pomocnicze

u.p.s. art. 13a § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych

Dotyczy pierwszeństwa w zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądowa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

p.u.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądowej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola skarg na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszczenie dowodów uzupełniających.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa wyrażoną w uzasadnieniu wyroku.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

u.d.i.p.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.c.

Kodeks cywilny

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

u.k.a.s.

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

o.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komisja rekrutacyjna działała w niepełnym składzie, co stanowi istotne naruszenie przepisów ustawy o pracownikach samorządowych.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące zmiany warunków rekrutacji, naruszenia zasady przejrzystości, otwartości i konkurencyjności, dyskryminacji oraz naruszenia przepisów o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie zostały przez sąd uznane za kluczowe dla rozstrzygnięcia, choć sąd uznał skargę za zasadną z innych przyczyn.

Godne uwagi sformułowania

skład Komisji został wyznaczony jako czteroosobowy, a Komisja dokonywała czynności w niepełnym składzie, czyli w sposób wadliwy nie wszystkie wymogi stawiane przez przepisy ustawy o pracownikach samorządowych w jej art. 11 ust. 1 odnośnie procedury przeprowadzenia naboru [...] zostały spełnione postępowanie rekrutacyjne oparte na zasadach otwartości, jawności i przejrzystości

Skład orzekający

Bożena Marciniak

przewodniczący

Dorota Kozub-Marciniak

asesor

Łukasz Trochym

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty naborów na stanowiska urzędnicze w jednostkach samorządu terytorialnego, w szczególności wymogi dotyczące składu komisji rekrutacyjnej i prawidłowości jej działania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki naborów w jednostkach samorządu terytorialnego i ustawy o pracownikach samorządowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy procedury naboru na stanowisko urzędnicze, co jest istotne dla osób ubiegających się o pracę w administracji publicznej. Kluczowe jest tu naruszenie formalne, które doprowadziło do unieważnienia naboru.

WSA unieważnił nabór do pracy w urzędzie przez wadliwy skład komisji rekrutacyjnej.

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 476/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-06-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak /przewodniczący/
Dorota Kozub-Marciniak
Łukasz Trochym /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 2932/23 - Wyrok NSA z 2025-03-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 146 par. 1 w zw. z  art. 145 par. 1 pkt 1  lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi R. Z. na czynność Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy Praga-Południe m.st. Warszawy w przedmiocie rozstrzygnięcia o naborze na wolne stanowisko urzędnicze 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz R. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 26 stycznia 2023 r. R. Z. (dalej jako "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o naborze na stanowisko urzędnicze.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.
W dniu 17 grudnia 2022 r. m.in. w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu [...] zostało zamieszczone ogłoszenie Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] o naborze na wolne stanowiska urzędnicze: "Inspektor – pełnomocnik w Administracji Nieruchomości (2 etaty)" – dalej jako "ogłoszenie", z terminem składania dokumentów do 2 grudnia 2022 r. (oznaczenie naboru: "[...]").
Jako wymagania niezbędne na wspomnianych stanowiskach wskazano w ogłoszeniu na wymóg: 1) obywatelstwa polskiego; 2) pełnej zdolności do czynności prawnych oraz korzystania z pełni praw publicznych; 3) wykształcenia wyższego i minimum 1-roczny staż pracy lub wykształcenia średniego i minimum 3-letni staż pracy; 3) niekaralności za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) nieposzlakowanej opinii.
W zakresie wymagań dodatkowych wskazano w ogłoszeniu na następujące wymagania: 1) godne reprezentowanie [...] w działaniach podejmowanych przez ZGN; 2) terminowość, systematyczność, odpowiedzialność; 3) dobrą organizację pracy oraz umiejętność analitycznego myślenia; 4) komunikatywność i umiejętność pracy w zespole; 5) wiedzę i umiejętności wynikające z zadań na stanowisku.
W ogłoszeniu określono także zakres głównych zadań wykonywanych na stanowiskach oraz wymagane dokumenty i oświadczenia. Podano także, że w miesiącu poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia o naborze, wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, był niższy niż 6%. Opisano także sposób przeprowadzenia rekrutacji (rozmowa kwalifikacyjna) oraz aplikowania (za pośrednictwem poczty lub osobiście w siedzibie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...]).
W wyznaczonym terminie Skarżący złożył do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] (dalej również jako "Zakład"), za pośrednictwem poczty, wymagane dokumenty i oświadczenia. Poza Skarżącym, do konkursu zgłosiło się jeszcze trzech kandydatów.
W dniu 12 grudnia 2022 r. Dyrektor Zakładu powołał komisję rekrutacyjną do przeprowadzenia przedmiotowego naboru (vide: polecenie służbowe nr [...] Dyrektora Zakładu z 12 grudnia 2022 r.).
Jak wynika z protokołu z naboru z 29 grudnia 2022 r., w dniu 6 grudnia 2022 r. ograniczono liczbę wolnych stanowisk do jednego z uwagi na fakt, że jedna z osób zatrudnionych w Zakładzie wycofała się z wcześniejszej deklaracji o rozwiązaniu umowy o pracę, w związku z czym do obsadzenia pozostało tylko jedno stanowisko. Protokół stwierdzał również, że oferty wszystkich kandydatów spełniały wymogi formalne określone w ogłoszeniu. Otwarcie złożonych ofert nastąpiło 13 grudnia 2022 r. W dniu 22 grudnia 2021 r. zostały przeprowadzone rozmowy z kandydatami, w tym ze Skarżącym. Po zakończeniu procesu kwalifikacyjnego, komisja rekrutacyjna pozytywnie zaopiniowała kandydaturę P. G. (dalej również jako "Uczestnik"), który otrzymał najwyższą łączną liczbę punktów (83 punkty). Skarżący nie został wskazany jako osoba do zatrudnienia (Skarżący otrzymał łącznie 74 punkty).
W informacji o wynikach naboru, podpisanej przez Dyrektora Zakładu, ogłoszono, że w trakcie naboru na stanowisko urzędnicze "Inspektor – pełnomocnik w Administracji Nieruchomości (1 etat)" wybrano jedną osobę do zatrudnienia na tym stanowisku – P. G. Uzasadniono dokonany wybór.
W dniu 29 grudnia 2022 r. Skarżący otrzymał wiadomość e-mail o zakończeniu przedmiotowego naboru oraz braku możliwości zatrudnienia Skarżącego na stanowisku, na które aplikował.
W dniu 30 grudnia 2022 r. Skarżący wystąpił do Zakładu, za pośrednictwem poczty e-mail, o udostępnienie lub przesłanie kopii protokołu z przedmiotowego naboru oraz arkuszy ocen kandydatów, oraz wezwał Zakład do zaniechania naruszeń jego dóbr osobistych.
Pismem z 26 stycznia 2023 r. Skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą (wniesioną w terminie) na czynność Dyrektora Zakładu w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na stanowisko urzędnicze (nabór nr [...]). Zarzucił w niej następujące naruszenia:
1) dokonanie zmiany warunków rekrutacji po jej ogłoszeniu, które to uchybienie miało istotny wpływ na jego rozstrzygnięcie;
2) rażącego naruszenia zasady przejrzystością naboru, które to uchybienie miało istotny wpływ na jego rozstrzygnięcie;
3) rażącego naruszenia zasady otwartości i konkurencyjności naboru wyrażonej w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, które to uchybienie miało istotny wpływ na jego rozstrzygnięcie;
4) rażącego naruszenia art. 13a ust 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych i kryterium pierwszeństwa w zatrudnieniu ze względu na wskaźnik i zatrudnienia osób niepełnosprawnych niższy niż 6 % oraz ze względu na niepełnosprawność, które to uchybienie miało istotny wpływ na jego rozstrzygnięcie;
5) rażącego naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych w zw. z art. 13 a ust 2 tejże ustawy, które to uchybienie miało istotny wpływ na jego rozstrzygnięcie;
6) rażącego naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, które to uchybienie miało istotny wpływ na jego rozstrzygnięcie;
7) naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu i dyskryminację w procedurze naboru ze względu na zgłaszane przeze Skarżącego liczne nieprawidłowości, groźby bezprawne i zachowania wyczerpujące znamiona mobbingu, które to uchybienie miało istotny wpływ na jego rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie bezskuteczności, ewentualnie nieważności czynności Dyrektora Zakładu w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze i wyniku naboru;
2) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi oraz z dokumentów załączonych do skargi;
3) zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych;
4) powiadomienie pozostałych kandydatów, którzy wzięli udział w naborze, a w szczególności kandydata, który został wskazany do zatrudnienia, o możliwości przyłączenia się do postępowania;
5) zobowiązanie Zakładu do wskazania znajdujących się w jego posiadaniu danych kandydatów, którzy wzięli udział w rekrutacji nr [...] oraz ich adresów zamieszkania lub adresów do korespondencji;
6) zobowiązanie Zakładu do rozwiązania stosunku pracy z kandydatem wyłonionym podczas procedury naboru przeprowadzonej z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumenty przemawiające, jego zdaniem, za zasadnością skargi. W szczególności podniósł, że w ogłoszeniu o wynikach naboru oraz w protokole z naboru Zakład nie wskazał przyczyny niewyłonienia drugiego kandydata. Ponadto, zdaniem Skarżącego, uzasadnienie wyniku naboru jest lakoniczne i przez to nie pozwala na ocenę, czy nabór został przeprowadzony z poszanowaniem zasady jawności, otwartości i przejrzystości postępowania. Skarżący zarzucił również, że ocena jego kandydatury nie była obiektywna, co zdaniem Skarżącego, potwierdzają protokoły z oceny jego kandydatury, które nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu rozmowy kwalifikacyjnej i nie odpowiadają prawdziwemu stanowi faktycznemu. W ocenie Skarżącego, Zakład w trakcie naboru dopuścił się naruszenia zasady równego traktowania przy zatrudnieniu, poprzez dyskryminację kandydatury Skarżącego ze względu na zgłaszane przez niego zachowania i groźby bezprawne w okresie uprzedniego wykonywania przez Skarżącego pracy w Zakładzie w związku z ujawnionymi przez Skarżącego nieprawidłowościami w pracy Zakładu. Skarżący zarzucił także, że proces rekrutacji prowadzony był przez osoby nie posiadające wiedzy i kwalifikacji i do oceny jego kandydatury w zakresie znajomości przepisów ustawy o własności lokali. Z kolei, ocena kandydatury Skarżącego zawarta w arkuszach oceny poszczególnych członków komisji jest niezgodna, w ocenie Skarżącego, ze stanem faktycznym, z przebiegiem rozmowy kwalifikacyjnej oraz w znacznym stopniu odbiega od oceny zawartej w arkuszu oceny pracownika z 11 kwietnia 2022 r. dotyczącej Skarżącego, oraz od oceny zawartej we wniosku z 24 czerwca 2022 r. o zmianę warunków zatrudnienia, stanowiącego wniosek o awans Skarżącego na stanowisko starszego inspektora, jakie sporządzone zostały przez Zakład w okresie wykonywania poprzednio przez Skarżącego pracy na rzecz Zakładu. Przedmiotem zarzutu Skarżącego było również i to, że Zakład w protokole z oceny poszczególnych kandydatów ani w protokole z wyboru kandydata do zatrudnienia nie zawarł odzwierciedlenia treści pytań, ani odpowiedzi na nie, przez co zdaniem Skarżącego, naruszył zasadę jawności, otwartości i przejrzystości naboru, oraz zasadę zaufania do organów władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Zakładu wniosła o jej oddalenie, przedstawiając stanowisko w sprawie.
W uzasadnieniu odpowiedzi wskazano przede wszystkim, że nabór nr [...] z 2022 r. przeprowadzony przez Zakład na wolne stanowiska urzędnicze (inspektor - pełnomocnik Administracji Nieruchomości) został przeprowadzony zgodnie z ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych oraz Regulaminem przeprowadzania naboru na wolne stanowiska urzędnicze, w tym urzędnicze stanowiska kierownicze w Zakładzie Gospodarowania Nieruchomościami w [...] – o dopuszczenie którego jako dowodu uzupełniającego z dokumentu – wniosła pełnomocnik Zakładu.
W odpowiedzi na skargę podniesiono również, że ogłoszenie o naborze nr [...] dotyczyło 2 etatów, jednakże jak wynika z protokołu z naboru, po dacie opublikowania ogłoszenia o naborze, osoba, która wcześniej złożyła oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy zmieniła zdanie, na co pracodawca przystał. Zatem zajmowane przez tą osobę stanowisko przestało wypełniać definicję wolnego stanowiska urzędniczego określoną w art. 12 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych.
Podniesiono także, że przepisu art. 13a ust. 2 ww. ustawy nie można analizować w oderwaniu od art. 13a ust. 1, gdyż, choć stanowią odrębne jednostki redakcyjne, to w istocie stanowią jedną normę prawną, którą czytać należy łącznie. Już z literalnego brzmienia treści tej normy wynika, zdaniem pełnomocnika Zakładu, że pierwszeństwo w zatrudnieniu na stanowiskach urzędniczych przysługuje osobie niepełnosprawnej, o ile znajduje się w gronie nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe, co w realiach niniejszej sprawy nie miało miejsca. Pełnomocnik Zakładu wskazała, że wyłoniony kandydat otrzymał 9 punktów więcej niż następni względem punktacji kandydaci, w tym Skarżący, zatem wskazanie wyłącznie jego jako najlepszego kandydata było uzasadnione. Ponadto, w przypadku mniejszej niż 5 liczby kandydatów, tak jak w przypadku naboru nr [...], samo kandydowanie i spełnianie wymogów formalnych nie wystarcza. W ocenie pełnomocnika Zakładu, ustawodawca wyraźnie wskazał w treści omawianej normy, że chodzi tu o kandydatów najlepszych, celowo tego pojęcia nie definiując.
Pełnomocnik Zakładu wskazała także, że protokół z naboru odpowiada wymaganiom art. 14 ust. 2 ww. ustawy. Niewskazanie w protokole, że Skarżący jest osobą niepełnosprawną nie miało znaczenia, gdyż nie został on wskazany wśród najlepszych kandydatów. W protokole zamieszczono również informację, że zastosowano metodę i technikę naboru polegającą na przeprowadzeniu rozmowy kwalifikacyjnej i co było celem rozmowy, natomiast załączniki do protokołu w postaci arkuszy oceny kandydata stanowią odzwierciedlenie przebiegu rozmowy i uzyskanej przez kandydatów punktacji, a tym samym uzasadnienie dokonanego przez komisję rekrutacyjną wyboru najlepszego kandydata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Ponadto stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Problem dopuszczalności skargi na informację organu o wyniku naboru na wolne stanowiska urzędnicze był już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w postanowieniu z dnia 30 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1094/20 oraz w postanowieniu z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1910/20 uznał, że rozstrzygnięcie o naborze na wolne stanowisko urzędnicze, podjęte na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1282 z późn. zm.) jest aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1375/20).
Sąd, uwzględniając natomiast skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio (art. 146 § 1 p.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt administracyjny (czynność organu) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej bezpośrednio wskazanych.
Na wstępie wyjaśnić należy, że w trakcie rozprawy w dniu 7 czerwca 2023 r. Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dopuścić dowody uzupełniające z dokumentów w postaci:
1) zarządzenia nr [...] Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z dnia 11 grudnia 2020 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu przeprowadzania naboru na wolne stanowiska urzędnicze, w tym urzędnicze stanowiska kierownicze w Zakładzie Gospodarowania Nieruchomościami w [....] wraz z załącznikiem (załączniki do odpowiedzi na skargę, k. 67-78 akt sądowych) – na okoliczność ustalenia zasad naboru na stanowiska urzędnicze obowiązujących w Zakładzie Gospodarowania Nieruchomościami w [...];
2) uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego [...] pod nazwą "Zakład Administrowania Nieruchomościami [...]" w jednostkę budżetową [...] pod nazwą "Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...]" wraz z załącznikiem (załączniki do odpowiedzi na skargę, k. 79-82 akt sądowych) – na okoliczność ustalenia statutu obowiązującego w Zakładzie,
3) wydruków wiadomości e-mail z 29 i 30 grudnia 2022 r. (załączniki do skargi, k. 46-47 akt sądowych) – na okoliczność przekazania do wiadomości Skarżącego informacji o zakończeniu naboru oraz jego wynikach.
Nie mogły natomiast zostać uwzględnione pozostałe wnioski dowodowe Skarżącego opisane w skardze (załączniki do skargi, karty 13-45, 48-53 akt sądowych), ponieważ wykraczają poza granice uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Załączone do skargi kopie dokumentów dotyczą bowiem albo kwestii całkowicie wykraczających poza przedmiot kontrolowanej sprawy – są bowiem związane z uprzednim okresem zatrudnienia Skarżącego w Zakładzie od [...] stycznia 2022 r. do [...] czerwca 2022 r. lub innej jednostce organizacyjnej [...] oraz zgłaszanymi przez Skarżącego nieprawidłowościami w pracy Zakładu (k.13-32, 44-45 akt sądowych), albo znajdują się już w aktach sprawy (k.33-39, 41-43, 48-52 akt sądowych). Z kolei, dla oceny niniejszej sprawy nie miały istotnego znaczenia, wskazane przez Skarżącego okoliczności dotyczące ukończenia studiów podyplomowych w grudniu 2022 r. (k. 40 akt sądowych), jak też treści odpowiedzi Dyrektora Zakładu udzielonej Skarżącemu w piśmie z 16 stycznia 2023 r. (k. 53 akt sądowych).
Przechodząc natomiast do meritum sprawy wyjaśnić należy, że zasady przeprowadzenia procedury naboru na stanowiska urzędnicze w jednostce samorządu terytorialnego zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 530, ze zm., dalej również jako "ustawa"), zgodnie z którymi nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, jest otwarty i konkurencyjny (art. 11 ust. 1 ustawy).
Wolnym stanowiskiem urzędniczym, w tym wolnym kierowniczym stanowiskiem urzędniczym, jest natomiast stanowisko, na które, zgodnie z przepisami ustawy albo w drodze porozumienia, nie został przeniesiony pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, posiadający kwalifikacje wymagane na danym stanowisku lub nie został przeprowadzony na to stanowisko nabór albo na którym mimo przeprowadzonego naboru nie został zatrudniony pracownik (art. 12 ust. 1 ustawy).
Ogłoszenie o wolnym stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, oraz o naborze kandydatów na to stanowisko umieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 oraz z 2021 r. poz. 1598 i 1641), oraz na tablicy informacyjnej w jednostce, w której jest prowadzony nabór (art. 13 ust. 1 ustawy).
W toku naboru komisja wyłania nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe, których przedstawia kierownikowi jednostki celem zatrudnienia wybranego kandydata. Jeżeli zaś w jednostce wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w miesiącu poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia o naborze, jest niższy niż 6%, pierwszeństwo w zatrudnieniu na stanowiskach urzędniczych, z wyłączeniem kierowniczych stanowisk urzędniczych, przysługuje osobie niepełnosprawnej, o ile znajduje się w gronie osób, o których mowa w ust. 1 (art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy).
Z przeprowadzonego naboru kandydatów sporządza się natomiast protokół, który powinien zawierać: 1) określenie stanowiska, na które był przeprowadzany nabór, liczbę kandydatów oraz imiona, nazwiska i miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów wraz ze wskazaniem kandydatów niepełnosprawnych o ile do przeprowadzanego naboru stosuje się przepis art. 13a ust. 2, przedstawianych kierownikowi jednostki; 2) liczbę nadesłanych ofert na stanowisko, w tym liczbę ofert spełniających wymagania formalne; 3) informację o zastosowanych metodach i technikach naboru; 4) uzasadnienie dokonanego wyboru; 5) skład komisji przeprowadzającej nabór (art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy).
Niezwłocznie po przeprowadzonym naborze informacja o wyniku naboru jest upowszechniana przez umieszczenie na tablicy informacyjnej w jednostce, w której był przeprowadzony nabór, oraz opublikowanie w Biuletynie Informacji Publicznej przez okres co najmniej 3 miesięcy. Informacja, powinna zawierać: 1) nazwę i adres jednostki; 2) określenie stanowiska; 3) imię i nazwisko wybranego kandydata oraz jego miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego; 4) uzasadnienie dokonanego wyboru albo uzasadnienie nierozstrzygnięcia naboru na stanowisko (art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy).
Jak jest podnoszone w judykaturze: "(...)postępowanie w sprawie naboru na stanowisko urzędnicze w jednostce samorządu terytorialnego prowadzone na podstawie przepisów ustawy o pracownikach samorządowych posiada postać sformalizowanego postępowania rekrutacyjnego opartego na zasadach otwartości, jawności i przejrzystości. Nadto celem przeprowadzenia naboru na stanowiska urzędnicze w samorządzie terytorialnym jest również realizacja postulatu zapewnienia zawodowego, rzetelnego i bezstronnego wykonywania zadań publicznych przez organy samorządowe, do czego winien się przyczynić dobór kadr urzędniczych według kryteriów merytorycznych. Mamy tu zatem do czynienia z konkurencyjnością naboru, a więc cechą, która ma doprowadzić do wyłonienia najlepszego kandydata do pracy (por. D. Chaba, Koncepcja osiągnięcia efektywnego naboru pracowników samorządowych jako intencja zmian ustawowych, PPP 2018, nr 7-8, s. 12-27). Zasada otwartości oznacza, że do konkursu mogą przystąpić wszyscy zainteresowani, z kolei zasada jawności określa obowiązek ogłaszania niektórych informacji z naboru, bądź też na traktowaniu ich jako informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (por. S. Płażek, Nabór na stanowiska urzędnicze w samorządzie terytorialnym - uwagi krytyczne, PPP 2012, nr 3, s. 38-70). Natomiast zasada przejrzystości oznacza, że postępowanie jest prowadzone według jasnych reguł pozwalających ocenić na ile proces rekrutacji zapewnił zatrudnienie najlepszego kandydata (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt III OSK 6283/21).
W doktrynie wskazuje się również, że egzemplifikacją zasad otwartości i konkurencyjności są zasady: praworządności; niedyskryminacji; niezmienności przyjętych kryteriów; bezstronności i niezależności; profesjonalizmu; obiektywizmu i uczciwości; przejrzystości; ochrony informacji o kandydatach; działania bez zbędnej zwłoki. Choć pogląd taki został wyrażony w odniesieniu do zatrudnienia w strukturach służby cywilnej, to jego adekwatność mutatis mutandis do zatrudnienia pracowników samorządowych nie powinna budzić wątpliwości z uwagi na tożsamość zasad naczelnych dla naboru w obu zakresach (Baran Krzysztof W. (red.), Pracownicy samorządowi. Wynagradzanie pracowników samorządowych. Komentarz Opublikowano: WKP 2023).
Analizując prawidłowość kwestionowanej procedury, Sąd stwierdził nieprawidłowości co do wskazanych powyżej zasad naboru, co skutkowało stwierdzeniem bezskuteczności zaskarżonej czynności.
Zauważyć bowiem wypada, że stosownie do postanowień § 2 ust. 18 i ust. 19 Regulaminu przeprowadzania naboru na wolne stanowiska urzędnicze, w tym urzędnicze stanowiska kierownicze w Zakładzie Gospodarowania Nieruchomościami w [...], stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z dnia 11 grudnia 2020 r. (dalej jako "Regulamin"), obowiązującego w Zakładzie w trakcie przeprowadzania naboru nr [...] oraz jego rozstrzygania (vide: zarządzenie nr [...] Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z dnia 11 grudnia 2020 r., wydane na podstawie § 8 pkt 1 Statutu Zakładu), postępowanie rekrutacyjne prowadzi komórka kadrowa oraz Komisja Rekrutacyjna (dalej również jako "Komisja") powołana poleceniem służbowym Dyrektora Zakładu. Komisja składa się z minimum trzech członków, w tym przewodniczącego, a zadania może realizować wyłącznie w pełnym składzie. W przypadku nieobecności członka Komisji, Dyrektor Zakładu wyznacza zastępstwo.
Z kolei z procedury rekrutacyjnej uregulowanej w § 3 Regulaminu wynika, że do zadań Komisji należy m.in.: otwarcie ofert oraz ich analiza po katem zgodności z wymaganiami niezbędnymi określonymi w ogłoszeniu o naborze (§ 3 ust. 2 pkt 1), przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej z kandydatami, w tym dokonanie oceny kandydatów poprzez wpisanie liczby punktów w skali od 1 do 5 w arkuszach ocen (§ 3 ust. 3), oraz sporządzenie protokołu z przeprowadzonego naboru (§ 3 ust. 5).
Odzwierciedleniem przebiegu naboru nr [...] na stanowisko urzędnicze w Zakładzie są zgromadzone w sprawie dokumenty.
Jak wynika z akt sprawy (vide: polecenie służbowe nr [...] Dyrektora Zakładu z 12 grudnia 2022 r.), do przeprowadzenia naboru nr [...] w Zakładzie powołano Komisję w składzie czteroosobowym, tj.: Przewodniczący Komisji – J. G. (Dyrektor Zakładu), członkowie Komisji – A. W. (Kierownik Działu Kadr i Płac), H. M. (Kierownik Administracji Nieruchomości nr [...]) oraz M. P. (specjalista w Dziale Kadr i Płac).
Następnie kandydaci którzy zgłosili się do naboru, w tym Skarżący, przystąpili do rozmowy kwalifikacyjnej. Jak wynika z treści § 3 ust. 3 pkt 4 i 5 Regulaminu, zakres rozmowy kwalifikacyjnej jest ustalany każdorazowo przez członków Komisji natomiast podczas rozmowy każdy z członków Komisji indywidulanie ocenia kandydata poprzez wpisanie punktów w skali od 1 do 5 na arkuszu ocen. W aktach sprawy znajdują się arkusze ocen wszystkich kandydatów, sporządzone i podpisane przez trzech członków Komisji (przewodniczącego – J. G., oraz dwóch członków – H. M. i A. W.). W aktach sprawy znajduje się także protokół z przeprowadzonego naboru nr [...] z 29 grudnia 2022 r., również popisany jedynie przez trzech członków Komisji.
Na wskazanych powyżej dokumentach z naboru nr [...] brak jest natomiast podpisu czwartego członka Komisji – M. P., co świadczy o tym, że osoba ta nie brała udziału w pracach Komisji. W aktach sprawy brak jest przy tym informacji o wyznaczeniu przez Dyrektora Zakładu jakiegokolwiek zastępstwa w miejsce wspomnianej osoby, co i tak w ocenie Sądu, nie miałoby znaczenia dla wyniku sprawy, ponieważ bezsprzecznie skład Komisji został wyznaczony jako czteroosobowy, a Komisja dokonywała czynności w niepełnym składzie, czyli w sposób wadliwy. Wynik analizy zgormadzonej dokumentacji nie potwierdził również, że w trakcie naboru skład Komisji został formalnie zmniejszony do minimalnego, wymaganego Regulaminem, trzyosobowego składu. Także pełnomocnik Zakładu obecna na rozprawie w dniu 7 czerwca 2023 r. nie miała żadnej wiedzy na ten temat.
Analizując przedłożoną przez Zakład dokumentację, uprawnione jest zatem w ocenie Sądu stwierdzenie, że nie wszystkie wymogi stawiane przez przepisy ustawy o pracownikach samorządowych w jej art. 11 ust. 1 odnośnie procedury przeprowadzenia naboru nr [...] na wolne stanowisko urzędnicze prowadzonej przez Dyrektora Zakładu, zostały spełnione. Wskazać bowiem należy, że w sytuacji wymogu przeprowadzenia postępowania konkursowego w pełnym składzie Komisji Rekrutacyjnej, dokonanie kluczowych czynności naboru (rozmowa z kandydatami, dokonanie ich oceny w arkuszach ocen, sporządzenie protokołu z naboru) w niepełnym jej składzie (w realiach niniejszej sprawy w składzie trzech członków, zamiast czterech) uniemożliwia pozytywne zweryfikowanie czynności Komisji, a w konsekwencji także efektów jej pracy (arkusze ocen kandydatów, protokół z naboru), pod kątem zachowania zasad konkurencyjności, przejrzystości, jej obiektywizmu i transparentności procedury naboru.
Podsumowując, Sąd uznał, że objęta skargą czynność Dyrektora Zakładu została podjęta z istotnym naruszeniem przepisów ustawy o pracownikach samorządowych, tj. art. 11 ust. 1, art. 13a ust. 1, oraz art. 14 ust. 1, co uzasadniało stwierdzenie jej bezskuteczności.
Z powyższych względów Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie się do pozostałych zarzutów i wniosków skargi, skoro ponowne przeprowadzenie i rozstrzygnięcie naboru na wolne stanowisko urzędnicze w Zakładzie (inspektor – pełnomocnik w Administracji Nieruchomości), winno nastąpić z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Dyrektora Zakładu w przedmiocie rozstrzygnięcia o naborze na stanowisko urzędnicze (punkt pierwszy sentencji wyroku). O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. – obciążając Miasto [...], w strukturze organizacyjnej którego funkcjonuje Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...] – obowiązkiem zwrotu Skarżącemu kosztów postępowania sądowego w kwocie 200 zł (wpis od skargi).