I SA/Wa 476/22

I SA/Wa 476/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Dargas
Magdalena Durzyńska /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 2514/23 - Wyrok NSA z 2024-08-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 11
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Jolanta Dargas, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2022 r. nr KOC/7664/Op/21 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] uchylającą decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] o skierowaniu S. L. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że przyczyną uchylenia przez Prezydenta [...] własnej decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. było uznanie, iż pomoc społeczna świadczona w ramach domu pomocy społecznej jest przez S. L. marnotrawiona, w szczególności nadużywa on alkoholu, wskutek czego dopuszcza się łamania regulaminu placówki, agresji wobec pracowników i współmieszkańców domu pomocy społecznej.
W odwołaniu od tej decyzji S. L. podniósł, że posiada znaczny stopień niepełnosprawności, porusza się na wózku inwalidzkim, jest schorowany i samodzielnie nie poradzi sobie w codziennym życiu.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przywołał przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1876), uprawniające organ do zmiany lub uchylenia decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody, m.in. w przypadku wystąpienia takich przesłanek jak marnotrawienie przyznanych świadczeń, ich celowe niszczenie lub korzystanie w sposób niezgodny z przeznaczeniem, marnotrawienie własnych zasobów finansowych, brak współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną.
Kolegium wyjaśniło, że z akt sprawy wynika, iż S. L. wielokrotnie łamał regulamin DPS w M. Zakłócał spokój personelowi placówki i współmieszkańcom, bywał agresywny i wulgarny, wdawał się w bójki i spożywał alkohol. Otrzymywane świadczenie pieniężne pozostałe po opłaceniu pobytu w dps marnotrawił, przeznaczając je na alkohol. Z pisma dyrektora w DPS w M. z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz załączonej do pisma petycji mieszkańców placówki wynika, że skarżący stanowi zagrożenie dla współmieszkańców.
Oświadczeniem z dnia [...] lipca 2021 r. S. L. przeprosił za złe zachowanie i wskazał, że podejmie leczenie odwykowe. W dniu [...] lipca 2021 r. został przyjęty do Szpitala Psychiatrycznego w C. z chęcią podjęcia leczenia odwykowego, jednak nie został zakwalifikowany do dalszej terapii stacjonarnej. Jak wskazano w piśmie dyrektora w DPS w M. z dnia [...] sierpnia 2021 r. strona po powrocie ze szpitala w dalszym ciągu nadużywała alkohol, nie współpracowała z personelem i nie stosowała się do regulaminu pobytu w domu pomocy społecznej. Z pisma dyrektora w DPS w M. z dnia [...] września 2021 r. wynika, że S. L. składał oświadczenie, iż zobowiązuje się zachować abstynencję i deklarował, że będzie brał udział w terapii leczenia uzależnienia. Jednak [...] sierpnia
2021 r. mieszkaniec był pod wpływem alkoholu i nie podano mu leków, w dniu [...] sierpnia 2021 r. palił papierosy w łazience i pił piwo w pokoju, w dniu [...] sierpnia 2021 r. spożywał alkohol, palił papierosy w pokoju i prowokował kłótnie ze współmieszkańcami, w dniu [...] sierpnia 2021 r. palił papierosy w łazience, w dniu [...] sierpnia 2021 r. spożywał alkohol i palił papierosy w łazience, w dniu [...] września 2021 r. spożywał alkohol i był agresywny w stosunku do współlokatorów. W okresie od [...] lipca 2019 r. do [...] lipca 2021 r. funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w M. czterokrotnie podejmowali interwencje, które dotyczyły zakłócania porządku publicznego przez S. L.
Organ stwierdził ponadto, że strona z racji stanu zdrowia wymaga stałej opieki i stałego leczenia. Z uwagi na przewlekłe schorzenia nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie, co potwierdza zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2021 r.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że przyznana S. L. decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. pomoc oraz środki publiczne na nią przeznaczone są marnotrawione w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji przyznającej pomoc. O zaistnieniu w sprawie przesłanki uzasadniającej uchylenie decyzji kierującej stronę do dps świadczy ponadto łamanie zasad pobytu w dps przejawiające się m.in. w agresywnym zachowaniu, naruszaniu spokoju mieszkańców, a także niesubordynacja względem zaleceń wydawanych przez dyrektora DPS czy też personel. Zdaniem organu, S. L. swoim zachowaniem utrudnia wykonywanie personelowi dps świadczeń opiekuńczych względem siebie. Korzysta on z przyznanego mu świadczenia w sposób nieprawidłowy, jego postawa w stosunku do personelu dps oraz przebywających tam mieszkańców powoduje, że nie da się pogodzić funkcjonowania tej jednostki z dalszym przebywaniem tam strony.
S. L. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że trudno mu udowodnić swoją niewinność, jeśli chodzi o sposób zachowania, ale bez trudu można określić, czy jego stan zdrowia faktycznie pozwala mu na samodzielne życie. W związku z tym wniósł o wyznaczenie biegłego lekarza orzecznika.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne dokonują kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jedynie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, nie jest zatem uprawniony do oceny, czy kontrolowana decyzja jest zgodna z oczekiwaniami i życzeniami skarżącego, bada jedynie, czy decyzja ta została wydana zgodnie z prawem.
Należy podkreślić, że przedmiotem postępowania organów administracji w rozpoznawanej sprawie było uchylenie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2019 r. o skierowaniu S. L. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym można zmienić lub uchylić decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody m.in. jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11 ustawy o pomocy społecznej. W myśl zaś art. 11 ust. 1 tej ustawy, w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego.
Jak wynika z przytoczonych przepisów, stwierdzenie przez organ, że osoba, której przyznano świadczenie, marnotrawi je lub korzysta z przyznanych środków w sposób niezgodny z przeznaczeniem, stanowi przesłankę do uchylenia decyzji przyznającej pomoc.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obydwu instancji zasadnie oceniły wystąpienie wyżej przytoczonej przesłanki i w konsekwencji prawidłowo wydały decyzję uchylającą decyzję Prezydenta [...] o przyznaniu pomocy.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanym przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1167/17 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), niewłaściwe zachowanie w stosunku do pracowników domu pomocy społecznej oraz innych współmieszkańców świadczy o marnotrawieniu przyznanych świadczeń i korzystaniu z nich w sposób niezgodny z przeznaczeniem. Takie zachowanie wskazuje na marnotrawienie przyznanych świadczeń w postaci pobytu w domu pomocy społecznej, co stanowi naruszenie art. 11 ust. 2 ustawy o pomoc społecznej. To stanowisko NSA Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi bowiem wątpliwości, że skarżący swoim dotychczasowym zachowaniem polegającym na nadużywaniu alkoholu, agresji w stosunku do pracowników i mieszkańców dps, wdawaniu się w bójki, naruszaniu spokoju mieszkańców oraz nieprzestrzeganiem regulaminu i zaleceń dyrektora dps i personelu, marnotrawił przyznaną pomoc.
Jak wynika z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc w postaci skierowania do domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. Świadczenie tego rodzaju pomocy wymaga od osoby ją pobierającej pewnego poziomu współpracy, niezbędnej dla zapewnienia efektywnej opieki oraz prawidłowego funkcjonowania domu pomocy społecznej jako całości. Stąd też konieczne jest przestrzeganie regulaminu placówki, zaś jego nagminne i uporczywe łamanie oraz zakłócanie pracy ośrodka czyni przyznaną pomoc jedynie iluzoryczną, a co więcej niejednokrotnie uniemożliwia świadczenie pomocy również innym mieszkańcom. Powyższe oznacza, że opisany wyżej sposób zachowania skarżącego można określić jako marnotrawienie przyznanej pomocy i jej wykorzystywanie niezgodnie z przeznaczeniem, co stanowi – jak wyżej wskazano – przesłankę do uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy.
Należy ponadto podkreślić, że argumentacja skarżącego dotycząca jego stanu zdrowia nie ma zasadniczego wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Organy administracji nie kwestionowały bowiem sytuacji zdrowotnej skarżącego oraz tego, że wymaga on stałej opieki i stałego leczenia. Uchylenie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej nastąpiło zaś nie w wyniku odmiennej oceny stanu zdrowia strony, lecz z powodu uznania przez organ, że przyznana pomoc jest przez skarżącego marnotrawiona. A jak już wyżej wskazano, tę ocenę organu Sąd uznał za prawidłową.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) orzekł jak w sentencji.