I SA/Wa 473/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-20
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo własnościprzekształceniezaświadczenieogródek przydomowysądy administracyjnePrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiUstawa przekształceniowa

WSA w Warszawie uchylił postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, uznając istnienie funkcjonalnego powiązania między lokalem mieszkalnym a ogródkiem przydomowym.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Skarżący domagali się wydania zaświadczenia dla działki stanowiącej ogródek przydomowy, która była funkcjonalnie powiązana z ich lokalem mieszkalnym. Organy administracji odmawiały, uznając brak takiego powiązania. WSA uchylił postanowienia organów, stwierdzając, że ogródek przydomowy jest ściśle związany z lokalem mieszkalnym i podlega ustawie przekształceniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy, które odmawiały wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Sprawa dotyczyła działki stanowiącej ogródek przydomowy, która była funkcjonalnie powiązana z lokalem mieszkalnym skarżących. Organy administracji odmawiały wydania zaświadczenia, argumentując, że ogródek przydomowy, będący odrębną działką geodezyjną z własną księgą wieczystą i niezabudowany budynkiem mieszkalnym, nie podlega ustawie przekształceniowej. WSA, opierając się na wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OSK 1738/21), uznał, że ustawa przekształceniowa ma zastosowanie również do gruntów związanych funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, nawet jeśli są one wyodrębnione geodezyjnie i posiadają odrębne księgi wieczyste. Sąd stwierdził, że ogródek przydomowy skarżących jest ściśle powiązany z ich lokalem mieszkalnym i wbrew stanowisku organów, nie może być przedmiotem samodzielnego obrotu. W związku z tym, brak jest przeszkód do wydania zaświadczenia o przekształceniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ogródek przydomowy, który jest funkcjonalnie powiązany z lokalem mieszkalnym, podlega ustawie przekształceniowej, nawet jeśli jest wyodrębniony geodezyjnie i posiada odrębną księgę wieczystą.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni funkcjonalnej ustawy przekształceniowej, zgodnie z którą celem jest umożliwienie przekształcenia gruntów mieszkalnych z towarzyszącą im infrastrukturą. Uznał, że ogródek przydomowy, mimo odrębnego statusu prawnego, jest nierozerwalnie związany z lokalem mieszkalnym i stanowi jego integralną część w rozumieniu funkcjonalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

ustawa przekształceniowa art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

ustawa przekształceniowa art. 1a

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

ustawa przekształceniowa art. 4 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

P.p.s.a. art. 145 § par. 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 217

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 218

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie funkcjonalnego powiązania między lokalem mieszkalnym a ogródkiem przydomowym, które uzasadnia zastosowanie ustawy przekształceniowej. Organ administracji był związany oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1738/21.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji o braku funkcjonalnego powiązania między lokalem mieszkalnym a ogródkiem przydomowym, wynikająca z odrębności geodezyjnej i ksiąg wieczystych.

Godne uwagi sformułowania

nie można wykluczyć istnienia ścisłego związku gruntu z budynkiem mieszkalnym oraz wyodrębnionymi w nim lokalami mieszkalnymi, który przemawiałby za uznaniem spornej nieruchomości za nieruchomość w rozumieniu funkcjonalnym podlegającą przepisom ustawy przekształceniowej nie może o nim przesądzać, jak w rozpoznawanej sprawie, wyodrębnienie gruntu poprzez założenie dwóch ksiąg wieczystych. nie ma przeszkód by dokonać obrotu prawnego niezależnie lokalu mieszkalnego jak i ogródka przydomowego.

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący

Jolanta Dargas

sprawozdawca

Magdalena Durzyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe' w kontekście ustawy przekształceniowej, zwłaszcza w odniesieniu do ogródków przydomowych i innych elementów infrastruktury funkcjonalnie powiązanych z budynkami mieszkalnymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie ogródek przydomowy został wyodrębniony geodezyjnie i posiada odrębną księgę wieczystą, ale jest funkcjonalnie związany z lokalem mieszkalnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, a interpretacja pojęcia 'nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe' w kontekście ogródków przydomowych ma szerokie znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli lokali.

Czy Twój ogródek przydomowy też podlega przekształceniu w prawo własności? Kluczowa interpretacja WSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 473/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Jolanta Dargas /sprawozdawca/
Magdalena Durzyńska
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 916
art. 4 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 lit. a i c oraz  art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. B. i J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 29 listopada 2023 r. nr KOC/4281/Zs/23 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 31 maja 2023 r. nr 22/2023; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz A. B. i J. N. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 listopada 2023 r. nr KOC/4281/Zs/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy postanowienie nr 22/2023 z dnia 31 maja 2023 r. Prezydenta m. st. Warszawy o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul, [...], stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...], uregulowaną w księdze wieczystej nr [...] w prawo własności.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Postanowieniem nr 12/2020 z dnia 17 sierpnia 2020 r. Prezydent m. st. Warszawy odmówił A. B. i J. wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...], uregulowaną w księdze wieczystej nr [...] w prawo własności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, postanowieniem z dnia 23 września 2020 r., nr KOC/4458/Zs/20 utrzymało w mocy powyższe postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2476/20 oddalił skargę, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1738/21 uchylił wyrok z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2476/20, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 września 2020 r., nr KOC/4458/Zs/20 oraz postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy nr 12/2020 z dnia 17 sierpnia 2020 r.
Postanowieniem nr 12/2022 z dnia 20 września 2022 r. Prezydent m. st. Warszawy ponownie odmówił A. B. i J. N. wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...], uregulowaną w księdze wieczystej nr [...] w prawo własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, postanowieniem z dnia 21 lutego 2023 r., nr
KOC/6300/Zs/22 uchyliło zaskarżone postanowienie i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem nr 22/2023 z dnia 31 maja 2023 r. Prezydent m. st. Warszawy ponownie odmówił A. B. i J. N. wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...], uregulowaną w księdze wieczystej nr [...] w prawo własności.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli A. B. i J. N. wskazując, iż organ I instancji zignorował i zakwestionował prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt IOSK 1738/21.
Kolegium rozpatrując sprawę wskazało, że wydając zaskarżone postanowienie organ I instancji związany był wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1738/21, w szczególności postępowanie zapoczątkowane wnioskiem o wydanie zaświadczenia
"w koniecznym zakresie" przeprowadzić wnikliwie, wyłączając konieczność zbadania istnienia i charakteru funkcjonalnych powiązań, zarówno pomiędzy działkami gruntu składającymi się na określoną nieruchomość, jak i pomiędzy odrębnymi nieruchomościami bądź ich częściami. Sąd bowiem wskazał, że nie można wykluczyć istnienia ścisłego związku gruntu z budynkiem mieszkalnym oraz wyodrębnionymi w nim lokalami mieszkalnymi, który przemawiałby za uznaniem spornej nieruchomości za nieruchomość w rozumieniu funkcjonalnym podlegającą przepisom ustawy
przekształceniowej, konieczne jest więc ustalenie terminu, celu i sposobu wyodrębnienia takiego gruntu z nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, jak , również analiza powiązań prawnych i funkcjonalnych pomiędzy istniejącym prawem własności do poszczególnych lokali mieszkalnych, a przypisanym do niektórych lokali uprawnieniem do wyłącznego korzystania z oznaczonego konkretnym numerem "ogródka przydomowego". .
Uwzględniając wytyczne zawarte w ww. wyroku organ I instancji wykazał,
iż aktem notarialnym z dnia 5 lutego 1998 r., Repertorium [...] zawarta została umowa o oddanie nieruchomości gruntowej będącej własnością Miasta [...], położonej przy ul. [...], stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] w użytkowanie wieczyste na 99 lat z jednoczesną sprzedażą położonych na tym gruncie budynków i innych urządzeń należących do zlikwidowanego przedsiębiorstwa pod nazwą [...] na rzecz "[...]"
Sp. z o.o. W akcie tym wskazano, iż nieruchomość zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...] o funkcji mieszkaniowo - usługowej. Następnie "[...]" Sp. z o.o., aktem notarialnym z dnia 8 maja 1998 r. przeniosła własność nieruchomości na rzecz "[...]" Sp. z o.o. Na wniosek "[...]" Sp. z o.o. został zatwierdzony, decyzją z dnia 28 grudnia 1998 r. projekt podziału nieruchomości położonej przy ul. [...], uregulowanej w KW
Nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] na działki nr ew. [...] o pow. 6.008m2 i [...] o pow. 8.107m2. Podział ten został dokonany w celu umożliwienia realizacji projektowanej inwestycji polegającej na budowie zespołu mieszkalno - biurowego. Decyzją nr [...] z dnia 30 listopada 1999 r. Prezydenta m. st. Warszawy zatwierdził projekt zagospodarowania terenu dla zespołu mieszkalno - biurowego z usługami i parkingami na terenie działki nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] i wydał pozwolenie na budowę I etapu ww. zespołu. "[...]" Sp. z o.o. w dniu 15 listopada 2001 r. wystąpił o dokonanie podziału działki nr ew. [...] celem wydzielenia ogródków przymieszkaniowych oraz stacji transformatorowej. Decyzją z dnia 13 czerwca 2002 r. został zatwierdzony podział nieruchomości gruntowej stanowiący działkę nr ew. [...] z obrębu [...] na działki nr [...] o pow. 1,124m2 i nr [...] o pow. 6.983m2. ,
Jak wykazał organ I instancji w treści aktu notarialnego z dnia 10 lipca 2002 r., Repertorium [...] o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego i sprzedaży tego lokalu oraz warunkowej umowy sprzedaży i umowy o sposobie korzystania ze wspólnej nieruchomości, strony wniosły o odłączenie z księgi wieczystej nr [...] działki nr ew. [...] o pow. 1.124m2 i założenie dla niej nowej księgi wieczystej oraz wpisanie do nowo założonej księgi wieczystej dla działki nr ew. [...] jako użytkownika wieczystego "[...]" Sp. z o.o.
Umową z dnia 8 sierpnia 2002 r., zawartą w formie aktu notarialnego Repertorium [...] skarżący nabyli udział wynoszący [...] części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...]. Następnie, aktem notarialnym z dnia 21 lipca 2010 r., Repertorium [...] działający w imieniu [...] J. N. dokonał przeniesienia udziału w użytkowaniu wieczystym przedmiotowej działki do majątku J. N. i A. B. Na tej podstawie kupujący uzyskali prawo do wyłącznego
korzystania z niezabudowanej działki określonej jako ogródek przydomowy nr [...], przyległej do nabytego przez nich lokalu mieszkalnego nr [...].
Działka nr ew. [...] zabudowana jest obecnie ośmiokondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym, w którym na dwóch pierwszych kondygnacjach znajdują się miejsca parkingowe, piwnice oraz lokale mieszkalne i usługowe. Działka nr ew. [...] jest niezabudowana, znajduje się na niej stacja transformatorowa, jednak cała ta działka wykorzystywana jest jako ogródek przydomowy przynależny do niektórych lokali nieruchomości sąsiedniej, w tym do lokalu skarżących.
Z treści umowy z dnia 8 sierpnia 2002 r. (Repertorium [...]) nie wynika, aby udział w ogródku przydomowym był częścią przynależną odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...]. W umowie tej brak jest zapisów aby wyodrębniono własność lokalu mieszkalnego nr [...] wraz z udziałem w ogródku przydomowym. Wyodrębnienie przedmiotowego lokalu nastąpiło wraz z oddaniem udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym posadowiony jest budynek mieszkalny.
Organ I instancji nie wykazał, aby cechy działki ewidencyjnej nr [...] świadczyły o jej ścisłym związaniu użytkowym, funkcjonalnym i nierozerwalnej więzi z budynkiem mieszkalnym położonym na działce ewidencyjnej nr [...]. Wręcz przeciwnie, nie ma przeszkód by dokonać obrotu prawnego niezależnie lokalu mieszkalnego jak i ogródka przydomowego. Zarówno nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym z wyodrębnionymi lokalami mieszkalnymi, jak i nieruchomość wykorzystywana jako ogródek przydomowy mogą funkcjonować jako odrębny byt prawny.
Organ I instancji uwzględnił więc wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wiążącym go orzeczeniu sądu, dokonał oceny możliwości wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i uzasadnił, z jakich powodów nie jest możliwe wydanie wnioskowanego zaświadczenia. Zarzuty zażalenia nie znajdują zatem uzasadnienia.
Skargę na postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. B. i J. N. wnosząc o:
stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania skutkującej niewydaniem w terminie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości o nr ew. [...] w prawo własności, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2022 r. wydanego w tej sprawie;
stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
zobowiązanie organu administracji do wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości o nr ew. [...] w prawo własności w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku;
zasądzenie zwrotu na rzecz Skarżącego opłat za użytkowanie wieczyste od dnia 1 stycznia 2019 r. (na dzień złożenia niniejszej skargi 5140,28 zł), czyli sumy zapłaconych przez Skarżącego kwot:
1285,07 zł w dniu 1 kwietnia 2019 r.,
1285,07 zł w dniu 30 marca 2020 r.,
1285,07 zł w dniu 30 marca 2021 r.,
1285,07 zł w dniu 30 marca 2022 r.,
plus kolejna opłata płatna do 31 marca 2024 r. w wysokości 1285,07 zł, w przypadku wydania wyroku przez WSA po terminie płatności ww. opłaty i konieczności zapłaty ww. kwoty przez Skarżącego w ww. dacie płatności,
wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od ww. daty wpłaty ww. kwot za użytkowanie wieczyste do dnia zwrotu ww. środków na rachunek Skarżącego;
zasądzenie zwrotu na rzecz Skarżących wpłaconej przez nich w dniu 9 listopada 2018 r. kwoty 767,05 zł tytułem zakwestionowanej przez organ administracji bonifikaty z naliczonymi przez organ administracji odsetkami, wraz ustawowymi odsetkami liczonymi od ww. daty wpłaty ww. kwoty do dnia zwrotu ww. środków na rachunek Skarżącego;
przyznanie od organu na rzecz Skarżących kwoty 20 000 złotych na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
zasądzenie od organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ administracji na mocy art. 153 P.p.s.a. był związany oceną prawną dokonaną przez NSA w wydanym wyroku z dnia 12 maja 2022 r., zgodnie z którą działka nr ew. [...], do której Skarżący mają prawo współwłasności w części ułamkowej oraz prawo do wyłącznego korzystania z ogródka przydomowego położonego na działce nr ew. [...], ze względu na zależność funkcjonalną z działką nr [...], zabudowaną budynkiem mieszkalnym, uległa przekształceniu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za zasadną.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowią przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r., poz. 916), zwanej dalej "ustawą". Grunty objęte powyższą regulacją zdefiniowano w art. 1 ust. 2 ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub zabudowane na cele mieszkaniowe budynkami jedno lub wielorodzinnymi wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Przepisy ustawy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie (art. 1a ustawy).
Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, co z kolei wynika z art. 4 ust. 2 ustawy.
Oznacza to, że w aspekcie procesowym do tego rodzaju postępowania znajdzie zastosowanie tryb, o którym mowa w art. 217 i 218 kpa. Postępowanie to ma charakter uproszczony, a organ wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencji i rejestrów. Art. 218 § 1 kpa dopuszcza przy tym możliwość przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego. Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń stanowi zatem rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Postępowanie to sprowadza się do zbadania okoliczności wynikających z ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia czy te dane odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów lub stanu prawnego, którego potwierdzenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia jakiego rodzaju ewidencje lub rejestry, mogą zawierać żądane dane. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, który poprzez nie, potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych.
W ocenie Sądu, występujące w sprawie okoliczności faktyczne i prawne uzasadniają uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia organu I instancji.
Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 1738/21 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2476/20 oraz postanowienia organów obu instancji odmawiających wydania zaświadczenia.
Zgodnie z art. 153 p.p.sa. ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym zaś wyroku stwierdził, że kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje, czy prawo użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajdują się ogródki przydomowe i stacja transformatorowa, uległo przekształceniu w prawo własności, w sytuacji gdy nie posadowiono na nim budynku mieszkalnego, a grunt ten jest wyodrębniony geodezyjnie i ma odrębną księgę wieczystą. Sąd wskazał, że celem ustawy przekształceniowej jest umożliwienie przekształcenia użytkowania wieczystego gruntów mieszkalnych z towarzyszącą im niezbędną infrastrukturą w prawo własności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak wyznaczony cel ustawy powoduje, że za nieruchomość podlegającą procedurze przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności należy uważać nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe w rozumieniu funkcjonalnym. Oznacza to, że nieruchomością podlegającą przekształceniu będzie nie tylko nieruchomość zabudowana domem (domami) mieszkalnymi czy budynkami mieszkalnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, ale także grunt niezabudowany mieszkaniowo, jeżeli jest on związany funkcjonalnie z gruntem zabudowanym mieszkaniowo, będącym również w użytkowaniu wieczystym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 227/21, oraz z 19 października 2021 r., sygn. akt I OSK 557/21). Zaś pojęcie "nieruchomości mieszkaniowej" na potrzeby postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia nie może być interpretowane tylko tak jak pojęcie nieruchomości w przepisach wieczystoksięgowych. Nie może o nim przesądzać, jak w rozpoznawanej sprawie, wyodrębnienie gruntu poprzez założenie dwóch ksiąg wieczystych. Interpretacja odwołująca się do rozumienia wieczystoksięgowego nieruchomości nie uwzględnia stanów faktycznych, w których istnieją na przykład dwie działki wyodrębnione geodezyjnie, które posiadają odrębne księgi wieczyste ale są powiązane ze sobą funkcjonalnie i stanowią przedmiot użytkowania wieczystego jednego podmiotu, gdy na jednej jest usytuowana zabudowa mieszkaniowa, a na drugiej powiązana z nią infrastruktura. Jak już wyżej wskazano, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak rozumianą nieruchomością jest nie tylko grunt zabudowany mieszkaniowo i wyodrębniony poprzez założenie księgi wieczystej, ale może być również grunt niezabudowany budynkami mieszkalnymi i posiadający urządzoną księgę wieczystą, jeżeli jest on związany funkcjonalnie z gruntem zabudowanym mieszkaniowo. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, cechy takiego gruntu może spełniać "ogródek przydomowy" usytuowany na odrębnie wydzielonej w tym celu działce geodezyjnej. Tym bardziej w sytuacji, gdy teren taki został następczo wyodrębniony z działki gruntu, na której usytuowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny, dla zagwarantowania korzystania z tego terenu poszczególnym właścicielom lokali mieszkalnych, do których to lokali przylegają ogródki znajdujące się na tej działce. W takim przypadku nie można wykluczyć istnienia ścisłego związku takiego gruntu z budynkiem mieszkalnym oraz wyodrębnionymi w nim lokalami mieszkalnymi, który przemawiałby za uznaniem spornej nieruchomości za nieruchomość w rozumieniu funkcjonalnym podlegającą przepisom ustawy przekształceniowej. Istotne w takim przypadku pozostaje ustalenie terminu, celu i sposobu wyodrębnienia takiego gruntu z nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, jak również analiza powiązań prawnych i funkcjonalnych pomiędzy istniejącym prawem własności do poszczególnych lokali mieszkalnych, a przypisanym do niektórych lokali uprawnieniem do wyłącznego korzystania z oznaczonego konkretnym numerem "ogródka przydomowego". Nie można wykluczyć, że cechy działki ewidencyjnej nr [...] świadczą o jej ścisłym związaniu użytkowym, funkcjonalnym oraz o istnieniu nierozerwalnej więzi z budynkiem mieszkalnym położonym na działce ewidencyjnej nr [...] oraz wyodrębnionymi lokalami mieszkalnymi w tym budynku.
Organy orzekające ponownie rozpatrując sprawę wskazały, że działka nr ew. [...] jest niezabudowana, znajduje się na niej stacja transformatorowa, jednak cała ta działka wykorzystywana jest jako ogródek przydomowy przynależny do niektórych lokali nieruchomości sąsiedniej, w tym do lokalu skarżących. Z treści umowy z dnia 8 sierpnia 2002 r. (Repertorium [...]) nie wynika zaś, aby udział w ogródku przydomowym był częścią przynależną odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...]. W umowie tej brak jest zapisów aby wyodrębniono własność lokalu mieszkalnego nr [...] wraz z udziałem w ogródku przydomowym. Wyodrębnienie przedmiotowego lokalu nastąpiło wraz z oddaniem udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym posadowiony jest budynek mieszkalny. Organ I instancji nie wykazał, aby cechy działki ewidencyjnej nr [...] świadczyły o jej ścisłym związaniu użytkowym, funkcjonalnym i nierozerwalnej więzi z budynkiem mieszkalnym położonym na działce ewidencyjnej nr [...]. Wręcz przeciwnie, nie ma przeszkód by dokonać obrotu prawnego niezależnie lokalu mieszkalnego jak i ogródka przydomowego. Zarówno nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym z wyodrębnionymi lokalami mieszkalnymi, jak i nieruchomość wykorzystywana jako ogródek przydomowy mogą funkcjonować jako odrębny byt prawny.
Skład orzekający z takim stanowiskiem organów się nie zgodził, uznając, że pomiędzy lokalem mieszkalnym nr [...] stanowiącym własność skarżących, a przylegającym do niego ogródkiem przydomowym nr [...] istnieje powiązanie funkcjonalne.
Przede wszystkim należy zauważyć, że we wniosku z dnia 15 listopada 2001 r. [...] S.A. wystąpił o zatwierdzenie projektu podziału działki nr [...], z której powstała działka nr [...] w celu wydzielenia ogródków przymieszkaniowych oraz stacji transformatorowej. Ponadto jak wynika z treści aktu notarialnego z dnia 8 sierpnia 2002 r. par. 9 ust. 4 skarżący w ramach współużytkowania wieczystego tej działki przeznaczonej na przydomowe ogródki są uprawnieni do wyłącznego korzystania z ogródka przydomowego oznaczonego nr [...] przyległego do nabytego lokalu. Z ust. 6 zaś wynika, że skarżący wyrażają zgodę na dokonanie przez pozostałych współużytkowników wieczystych przedmiotowej działki nr [...] podziału tej nieruchomości gruntowej do korzystania w zakresie ustalenia prawa do wyłącznego korzystania z ogródków przydomowych usytuowanych na tej działce, a także na dokonanie w dziale trzecim księgi wieczystej stosownych wpisów. Jak wynika zaś z treści księgi wieczystej nr [...] wpisy takie zostały dokonane.
W świetle powyższego Sąd uznał, że ogródek przydomowy jest z całą pewnością powiązany funkcjonalnie z lokalem mieszkalnym stanowiącym własność skarżących i wbrew stanowisku organów orzekających nie może być przedmiotem samodzielnego obrotu w oderwaniu od lokalu mieszkalnego, co w konsekwencji oznacza, że brak jest przeszkód do wydania skarżącym zaświadczenia o przekształceniu.
Sąd zauważa, że powoływany przez organy akt notarialny z 10 lipca 2002 r. nie dotyczy lokalu mieszkalnego i ogródka przydomowego skarżących, a innej osoby. Ponadto w aktach sprawy brak jest aktu notarialnego z dnia 21 lipca 2010 r., na który powołują się organy, a mocą którego dokonano przeniesienia udziału w użytkowaniu wieczystym działki nr [...] do majątku skarżących, w wyniku czego skarżący uzyskali prawo do wyłącznego korzystania z niezabudowanej działki określonej jako ogródek przydomowy nr [...], przyległej do nabytego przez nich lokalu mieszkalnego nr [...].
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji załączy do akt sprawy ww. akt notarialny i wyda rozstrzygnięcie odpowiadające prawu, przy uwzględnieniu zaprezentowanego wyżej stanowiska Sądu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c , art. 135 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI