I SA/Wa 469/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-03-12
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamizajęcie nieruchomościkara administracyjnazezwolenie na zajęcielinia wysokiego napięciacel publicznypostępowanie administracyjneWSA

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Wojewody nakładającą karę za zajęcie nieruchomości bez wymaganej decyzji zezwalającej.

Spółka [...] S.A. zajęła nieruchomość w celu modernizacji linii wysokiego napięcia, nie składając wniosku o zezwolenie na czasowe zajęcie. Starosta nałożył karę za zajęcie nieruchomości bez zaistnienia przesłanek uzasadniających takie działanie. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, uchylając ją jedynie w części dotyczącej uznania właścicieli za strony postępowania. Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka nie złożyła wniosku o zezwolenie na zajęcie, co uzasadniało nałożenie kary.

Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] S.A. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty nakładającą na spółkę karę w wysokości 5 000 zł za zajęcie nieruchomości gruntowej bez zaistnienia przesłanek uzasadniających takie zajęcie. Organ I instancji ustalił, że spółka prowadziła prace modernizacyjne na nieruchomości bez wymaganego zezwolenia, a właścicielka zgłosiła sprzeciw. Pomimo wezwania do złożenia wniosku o zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości, spółka tego nie uczyniła, twierdząc, że nie doszło do zajęcia nieruchomości. Starosta nałożył karę na podstawie art. 126 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, uznał, że właściciele nieruchomości nie są stronami postępowania w sprawie nałożenia kary, ale utrzymał w mocy decyzję Starosty w pozostałym zakresie. Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędnego uznania, że nie zaistniały przesłanki do zajęcia nieruchomości (siła wyższa lub nagła potrzeba zapobieżenia szkodzie) oraz braku uwzględnienia celu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie złożyła wniosku o zezwolenie na zajęcie nieruchomości, co samo w sobie uzasadniało nałożenie kary zgodnie z art. 126 ust. 6 i 7 u.g.n. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące przesłanek zajęcia nieruchomości mogłyby być badane jedynie w sytuacji złożenia wniosku, a nie w postępowaniu dotyczącym nałożenia kary za jego brak.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, kara jest zasadna, jeśli podmiot zajął nieruchomość bez zaistnienia przesłanek uzasadniających zajęcie (siła wyższa, nagła potrzeba zapobieżenia szkodzie) i nie złożył wniosku o zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak złożenia wniosku o zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości, w sytuacji gdy faktycznie doszło do zajęcia bez zaistnienia przesłanek z art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n., stanowi podstawę do nałożenia kary zgodnie z art. 126 ust. 6 i 7 u.g.n. Zarzuty dotyczące zasadności samego zajęcia mogłyby być badane jedynie w postępowaniu o wydanie zezwolenia, a nie w postępowaniu o nałożenie kary za jego brak.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.g.n. art. 126 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 126 § 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 126 § 6

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 126 § 7

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka zajęła nieruchomość bez zaistnienia przesłanek uzasadniających takie zajęcie (siła wyższa, nagła potrzeba zapobieżenia szkodzie) i nie złożyła wniosku o zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości w wymaganym terminie. Brak złożenia wniosku o zezwolenie na zajęcie nieruchomości, gdy faktycznie doszło do zajęcia bez podstaw prawnych, uzasadnia nałożenie kary administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Zajęcie nieruchomości było uzasadnione koniecznością realizacji celu publicznego (przebudowa linii wysokiego napięcia). Organ nie uwzględnił słusznego interesu spółki. Organ nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego. Organ dokonał dowolnych ustaleń faktycznych i prawnych.

Godne uwagi sformułowania

Kara ta ma zatem charakter prewencyjny (...) i represyjny (...) oraz środka przymusu (...) właściciele zajętej nieruchomości nie posiadają bezpośredniego interesu prawnego, z którym wiąże się status strony w tym postępowaniu.

Skład orzekający

Joanna Skiba

przewodniczący

Magdalena Durzyńska

członek

Monika Sawa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za zajęcie nieruchomości bez zezwolenia oraz statusu stron w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o zezwolenie na zajęcie nieruchomości, gdy faktycznie doszło do zajęcia bez przesłanek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje prawne zajęcia nieruchomości bez odpowiedniego zezwolenia i podkreśla znaczenie procedur administracyjnych. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Kara za zajęcie nieruchomości bez zezwolenia – kiedy spółka musi zapłacić?

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Sektor

energetyka

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 469/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Skiba /przewodniczący/
Magdalena Durzyńska
Monika Sawa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 608/22 - Wyrok NSA z 2023-04-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2014 poz 518
art. 126 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska, WSA Monika Sawa (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...] (Oddział w [...]), od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., orzekającej nałożenie na [...] S.A. kary w wysokości 5 000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych 00/100) za zajęcie nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości [...], gm. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...] i [...] obr. [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] i nr [...] stanowiącej własność J. Z. oraz E.R., bez zaistnienia przesłanek uzasadniających zajęcie nieruchomości, a także zobowiązującej [...] S.A. do uiszczenia kary w terminie przewidzianym w art. 126 ust. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w punkcie 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej uznaje ona J. Z. i E. A. R. za strony niniejszego postępowania administracyjnego, a w punkcie 2 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ ustalił, że w dniu 25 kwietnia 2018 r. do kancelarii Starostwa [...] wpłynęło pismo E. R. z informacją, że na terenie nieruchomości stanowiącej jej własność oznaczonej jako działki ew. nr [...] i [...] obr. [...] pełnomocnik [...] S.A. firma [...] prowadzi prace związane z modernizacją linii wysokiego napięcia. W piśmie właścicielka nieruchomości poinformowała, że pomimo jej wyraźnego sprzeciwu pracownicy firmy [...] nadal prowadzili swoje prace.
W związku z powyższym Starosta [...] oczekiwał na złożenie przez pełnomocnika [...] S.A, stosownego wniosku zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.) - w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku, na podstawie ust. 2 ustawy, o której mowa w ust. 1, decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał, że w ustawowym terminie nie został złożony powyższy wniosek, w związku z czym Starosta [...] pismem z dnia 9 maja 2018 r. wezwał pełnomocnika [...] S.A. tj. firma [...] do złożenia pisemnych wyjaśnień w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 14 maja 2018 r. pełnomocnik [...] S.A. wyjaśnił, że na niniejszej nieruchomości nie były prowadzone żadne prace, a w dniu 25 kwietnia 2018 r. był zaciągnięty nowy przewód odgromowy pomiędzy słupami nr [...] i [...]. Pełnomocnik wskazał, że powyższe czynności zostały dokonane bez zajęcia nieruchomości. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Starosta [...] orzekł jak wskazano na wstępie w sentencji. W dniu 6 czerwca 2018 r. od powyższej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik [...] – J. G. Odwołanie złożono w terminie. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy wskazał, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 kpa, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę administracyjną, jego rola nie może być ograniczona do wypełnienia funkcji kontrolnej w odniesieniu do decyzji organu I instancji, objętej odwołaniem. Do kompetencji organu odwoławczego należy także zbadanie prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Wojewoda podniósł, że zgodnie z art. 126 ust. 1 ugn - w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z art. 126 ust. 5 ugn - w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości. Zgodnie z art. 126 ust. 6 ugn - w przypadku nie złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, w terminie 3 dni, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji orzeka o nałożeniu kary w wysokości 5000 zł za każdy dzień zwłoki, licząc od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin do złożenia wniosku. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa. Zgodnie z art. 126 ust. 7 ugn - o nałożeniu kary, o której mowa w ust. 6, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzeka również w sytuacji, jeżeli nastąpiło zajęcie nieruchomości, a nie zaistniały przesłanki, o których mowa w ust. 1 i 5, uzasadniające zajęcie nieruchomości.
Przechodząc do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, Wojewoda wskazał, że wyjaśnienia, a także zarzuty pełnomocnika skarżącej spółki sformułowane w odwołaniu od decyzji Starosty [...] nr [...], stoją w sprzeczności z przedstawionymi przez właściciela nieruchomości dowodami, w tym również zdjęciami fotograficznymi, które jednoznacznie wskazują, że na nieruchomości były prowadzone prace przez minimum trzech pracowników firmy [...], którzy pozostawili przewód na takiej wysokości, która utrudniała korzystanie z nieruchomości. Ponadto o zajęciu nieruchomości świadczy nie tylko pozostawienie nisko wiszącego kabla, ale również niekwestionowane przez skarżącego prowadzenie prac na nieruchomości przez pracowników firmy [...] Sp. z o.o.
Zatem w związku z przedstawionymi wyjaśnieniami oraz zgromadzonym materiałem dowodowym Wojewoda uznał, że w związku z prowadzonymi przez [...] pracami modernizacyjnymi doszło do zajęcia nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] i [...] obrębu [...], pomimo niezaistnienia ustawowych przesłanek dokonania takiej czynności.
Wojewoda powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt II SA/Po 1097/15) z dnia 26 lutego 2016 r. gdzie wskazano, że przepisy art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. przewidują jedną z form czasowego ograniczenia prawa własności nieruchomości z uwagi na zaistnienie szczególnych okoliczności wskazanych w tym przepisie. W celu zapobieżeniu nadmiernemu i zbyt pochopnemu stosowaniu możliwości zajęcia nieruchomości na podstawie art. 126 ust. 5 u.g.n. bez uprzedniego uzyskania stosowanej decyzji o której mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n. ustawodawca przewidział sankcje w postaci kary nakładanej na podmiot dokonujący zajęcia. 1 tak zgodnie z art. 126 ust. 6 u.g.n. w przypadku niezłożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, w terminie 3 dni, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji orzeka o nałożeniu kary w wysokości 5000 zł za każdy dzień zwłoki, licząc od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin do złożenia wniosku. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa. Ponadto o nałożeniu kary, o której mowa w ust. 6, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzeka również w sytuacji, jeżeli nastąpiło zajęcie nieruchomości, a nie zaistniały przesłanki, o których mowa w ust. 1 i 5, uzasadniające zajęcie nieruchomości. Kara ta ma zatem charakter prewencyjny (zapobiega nadużywaniu możliwości zajmowana nieruchomości bez uprzedniego wydania decyzji której mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n.) i represyjny (dotyka podmiot, który mimo braku przesłanek zajął nieruchomości bez uprzedniego wydania decyzji) oraz środka przymusu (mobilizuje podmiot do złożenia wniosku o wydanie decyzji w sytuacji określonej w art. 126 ust. 5 u.g.n.) i może być wymierzona jedynie podmiotowi, który powołując się na okoliczności wskazane w ust. 1 dokonał tymczasowego zajęcia nieruchomości./.../Reasumując stwierdzić należy, iż w sprawie wymierzenia kary, o której mowa w art. 126 ust. 6 i 7 u.g.n. właściciele zajętej nieruchomości nie posiadają bezpośredniego interesu prawnego, z którym wiąże się status strony w tym postępowaniu. Interesu prawnego nie można wyprowadzać z zainteresowania właścicieli nieruchomości ukaraniem podmiotu, który dokonał tymczasowego zajęcia przedmiotu ich własności".
Powołując się na powyższe orzeczenie oraz na podstawie 28 kpa, zgodnie z którym stroną postępowania jest każdy kto ma w tym interes prawny, Wojewoda uznał, że J. Z. i E. R. nie są stronami niniejszego postępowania administracyjnego - a wymierzenie (lub niewymierzenie) kary nie wpływa także na możliwość dochodzenia przez właścicieli nieruchomości wynikającej z przepisów prawa cywilnego ochrony prawa własności oraz roszczeń za szkodę wyrządzoną w wyniku bezprawnego działania innych podmiotów.
W ocenie Wojewody w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że [...] nie złożyła w terminie wniosku określonego w art. 126 ust. 5 ugn, co uzasadnia wymierzenie w niniejszym postępowaniu administracyjnym kary administracyjnej określonej w art. 126 ust. 7 ugn.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Spółka Akcyjna (dalej: skarżąca) zaskarżając ją w części utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. [...].; tj. w zakresie pkt 2 decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 126 ust 1, ust. 5 i ust. 6 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65) - dalej "u.g.n." poprzez błędne przyjęcie,
że Skarżący nie złożył stosownego wniosku o czasowe zajęcie nieruchomości, pomimo prowadzenia przez [...] prac związanych z linią wysokiego napięcia, błędnie uznając, iż wykonanie prac na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] wynikało z siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody;
2. naruszenie przepisów postępowania art. 7 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) - dalej "kpa" w zakresie braku uwzględnienia słusznego interesu Skarżącego, jakim jest realizacja celu publicznego polegającego na przebudowie linii wysokiego napięcia 110 kV relacji [...] - [...] wraz z przebudową istniejących stanowisk słupowych;
3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 kpa w związku z art. 7 oraz art. 80 kpa i art. 81 kpa poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez zgromadzenia i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego oraz poprzez poczynienie dowolnych ustaleń faktycznych i prawnych, a także poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na wybiórczej i ograniczonej analizie i w konsekwencji uznanie, iż konieczność podjętych przez Skarżącego działań wynikła z siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody;
4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 kpa poprzez brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych, w szczególności ewentualnych wątpliwości co do podstaw prowadzenia prac przez Skarżącego, polegające na błędnym i nieudowodnionym przez organ uznaniu, że w sprawie wystąpiła siła wyższa oraz nagła potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie, pomimo nie wdania się szczegółowo w okoliczności sprawy i stanu faktycznego, a w konsekwencji naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
5. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 kpa poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji;
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji a następnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 2 i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nakładającej na [...] S.A kary w wysokości 5 000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych 00/100) oraz zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Postanowieniem z 1 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek skarżącej zawarty w skardze odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 p.p.s.a. gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem, natomiast w sytuacji gdy nie uwzględnienia skargi - oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z [...] stycznia 2020 r. nr [...], którą utrzymał on w części w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., tj. w zakresie orzekającej o nałożeniu na [...] S.A. kary w wysokości 5 000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych 00/100) za zajęcie nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości [...], gm. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...] i [...] obr. [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste nr [...] i nr [...] stanowiące własność J. Z. oraz E. R., bez zaistnienia przesłanek uzasadniających zajęcie nieruchomości, a także zobowiązującej [...] S.A. do uiszczenia kary w terminie przewidzianym w art. 126 ust. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Na początku należy wskazać, że przepis art. 126 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1772., dalej: u.g.n.) stanowi, że w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z treścią art. 126 ust. 5 w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości.
Zgodnie z art. 126 ust. 6 w przypadku niezłożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, w terminie 3 dni, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji orzeka o nałożeniu kary w wysokości 5000 zł za każdy dzień zwłoki, licząc od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin do złożenia wniosku. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa.
Zgodnie z art. 126 ust. 7 o nałożeniu kary, o której mowa w ust. 6, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzeka również w sytuacji, jeżeli nastąpiło zajęcie nieruchomości, a nie zaistniały przesłanki, o których mowa w ust. 1 i 5, uzasadniające zajęcie nieruchomości.
Przepisy art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. przewidują zatem jedną z form czasowego ograniczenia prawa własności nieruchomości z uwagi na zaistnienie szczególnych okoliczności wskazanych w tym przepisie. W celu zapobieżeniu nadmiernemu i zbyt pochopnemu stosowaniu możliwości zajęcia nieruchomości na podstawie art. 126 ust. 5 u.g.n. bez uprzedniego uzyskania stosowanej decyzji o której mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n. ustawodawca przewidział sankcje w postaci kary nakładanej na podmiot dokonujący zajęcia. I tak zgodnie z art. 126 ust. 6 u.g.n. w przypadku niezłożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, w terminie 3 dni, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji orzeka o nałożeniu kary w wysokości 5000 zł za każdy dzień zwłoki, licząc od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin do złożenia wniosku. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa. Ponadto o nałożeniu kary, o której mowa w ust. 6, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzeka również w sytuacji, jeżeli nastąpiło zajęcie nieruchomości, a nie zaistniały przesłanki, o których mowa w ust. 1 i 5, uzasadniające zajęcie nieruchomości. Kara ta ma zatem charakter prewencyjny (zapobiega nadużywaniu możliwości zajmowana nieruchomości bez uprzedniego wydania decyzji której mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n.) i represyjny (dotyka podmiot, który mimo braku przesłanek zajął nieruchomości bez uprzedniego wydani decyzji) oraz środka przymusu (mobilizuje podmiot do złożenia wniosku o wydanie decyzji w sytuacji określonej w art. 126 ust. 5 u.g.n.) i może być wymierzona jedynie podmiotowi, który powołując się okoliczności wskazane w ust. 1 dokonał tymczasowego zajęcia nieruchomości.
Z przepisu art. 126 ust. 7 u.g.n. wynika zatem, że starosta zobligowany jest nałożyć karę na podmiot w sytuacji, gdy: podmiot nie złożył wniosku o wydanie decyzji o zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości w odpowiednim terminie, albo podmiot zajął nieruchomość, a nie zaistniały przesłanki uzasadniające jej zajęcie wynikające z art. 126 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. siła wyższa lub nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody.
W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka nie złożyła wniosku gdyż nie zaistniały przesłanki do zajęcia nieruchomości na podstawie art. 126 ust 1 i 5, co wynika wprost także ze skargi.
Bezsporną okolicznością jest bowiem to, że [...] S.A. zajęła bez zezwolenia w dniu 25 kwietnia 2018 r. nieruchomość gruntową, położoną w miejscowości [...], gm. [...] oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...] i [...] obr. [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste nr [...] i nr [...] stanowiącą własność J. Z. oraz E. R., bez zaistnienia przesłanek uzasadniających zajęcie nieruchomości.
Zarzuty skargi, sprowadzają się w głównej mierze do wykazania, że nie wystąpiły przesłanki z art. 126 ust. 1 i 5, a organ nie uwzględnił istnienia po stronie spółki konieczności realizacji celu publicznego polegającego na przebudowie linii wysokiego napięcia z przebudową istniejących stanowisk słupowych jednakże te okoliczności nie mogły być przedmiotem badania ani w postępowaniu administracyjnym ani w postępowaniu sądowym, ponieważ skarżąca spółka nie złożyła wniosku. Twierdzenia skarżącej podnoszone w skardze mogłyby stanowić przedmiot badania w sytuacji, gdy zostałby złożony wniosek na podstawie powołanego przepisu art. 126 ust 1 i 5 lub w trybie art. 124b ustawy (udostępnienia nieruchomości w celu wykonania remontu, konserwacji), ale wówczas zajęcie nieruchomości powinno być poprzedzone decyzją administracyjną.
Podsumowując, w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy podjął w toku postępowania wszelkie wymagane przez ustawodawcę czynności i wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że skarżąca dokonała zajęcia przedmiotowej nieruchomości pomimo braku przesłanek, o których mowa w art. 126 ust 1 i 5 (co sama potwierdza) i w terminie wynikającym z powołanego przepisu nie złożyła wniosku, a motywy decyzji uzasadnił w stopniu umożliwiającym kontrolę zaskarżonego orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę