I SA/Wa 469/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowykryterium dochodoweuznanie administracyjnezwrot wydatkówdecyzja administracyjnaprawo administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T.G. na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego na dopłatę do już zakupionego towaru, uznając, że takie żądanie nie mieści się w zakresie pomocy społecznej.

Skarżąca T.G. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania zasiłku celowego na dopłatę do zakupu droższego modelu produktu. Skarżąca podnosiła, że organ pominął jej trudną sytuację życiową i chorobę. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zwrot wydatków na już zakupiony towar nie jest celem zasiłku celowego, który ma charakter doraźnej pomocy w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a jego przyznanie leży w gestii uznania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi T.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania zasiłku celowego na dopłatę do zakupu produktu. Skarżąca domagała się refundacji różnicy w cenie między przyznanym zasiłkiem a faktycznym kosztem zakupu droższego modelu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że żądanie zwrotu wydatku na już zakupiony towar nie jest równoznaczne z koniecznością udzielenia pomocy w oczekiwanym zakresie i pozostaje poza zakresem ustawy o pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organu. Sąd podkreślił, że ustawa o pomocy społecznej reguluje przyznawanie świadczeń, a w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, możliwe jest przyznanie specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku okresowego/celowego pod warunkiem zwrotu, jednakże w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" i w ramach uznania administracyjnego. Sąd uznał, że zwrot wydatków na już zakupiony towar nie mieści się w definicji specjalnego zasiłku celowego, który ma charakter doraźnej pomocy, a nie refundacji poniesionych już kosztów. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani postępowania, oddalając skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zwrot wydatków na już zakupiony towar nie mieści się w zakresie przyznania specjalnego zasiłku celowego, który ma charakter doraźnej pomocy, a nie refundacji uprzednio poniesionych wydatków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, mówiący o szczególnie uzasadnionych przypadkach, czyni ze specjalnego zasiłku celowego instrument, który nie może służyć do zwrotu wydatków uprzednio poniesionych przez wnioskodawcę. Pomoc ta ma charakter szczególnej pomocy doraźnej, a nie refundowania dokonanych zakupów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.s. art. 41 § pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

Przewiduje przyznanie specjalnego zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach, który nie podlega zwrotowi. Sąd interpretuje, że nie służy on do zwrotu wydatków uprzednio poniesionych.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak naruszeń prawa.

Pomocnicze

u.p.s. art. 3 § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Ocena każdej zgłoszonej przez stronę potrzeby bytowej pozostawiona jest uznaniu organu pomocy społecznej.

u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

Określa kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.

u.p.s. art. 41 § pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

Przewiduje przyznanie zasiłku okresowego, zasiłku celowego lub pomocy rzeczowej, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwrot wydatków na już zakupiony towar nie mieści się w zakresie przyznania zasiłku celowego. Zasiłek celowy ma charakter doraźnej pomocy, a nie refundacji poniesionych wydatków. Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w ramach uznania administracyjnego nie jest dowolne, ale musi być oparte na przepisach i okolicznościach sprawy.

Odrzucone argumenty

Organ pominął rzeczywistą sytuację rodzinną skarżącej i jej chorobę (argument skarżącej, nieuznany przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

zwrot wydatku, a nie służy zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych zwrot wydatków na zakupiony towar nie spełnia przesłanki uzasadniającej przyznanie zasiłku celowego zwrot wydatków na już zakupiony towar, zdaniem Sądu, w ogóle nie mieści się w zakresie przyznania specjalnego zasiłku celowego nie może ze swej istoty służyć do zwrotu wydatków uprzednio poniesionych przez wnioskodawcę ma charakter szczególnej pomocy doraźnej

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Monika Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących zasiłków celowych, zwłaszcza w kontekście refundacji wydatków i uznania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu wydatków na już zakupiony towar. Uznaniowy charakter przyznawania świadczeń może wpływać na indywidualne rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje ograniczenia w dostępie do pomocy społecznej, szczególnie gdy wnioskodawca domaga się refundacji już poniesionych wydatków, co jest częstym problemem w praktyce.

Czy pomoc społeczna zwróci Ci pieniądze za zakupy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 469/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Banasiewicz /przewodniczący/
Mirosław Gdesz. /sprawozdawca/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie Sędzia WSA Monika Nowicka Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania T. G. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w miesiącu [...] 2006 r. na dopłatę do zakupu [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że decyzją organu pierwszej instancji odmówiono przyznania T. G. świadczenia w formie zasiłku celowego w [...] 2006 r. na dopłatę do zakupu [...] w wysokości [...]-[...] zł.
Rozpoznając odwołanie T. G. organ drugiej instancji stwierdził, iż zaistnienie przesłanek do udzielenia pomocy w trudnej sytuacji życiowej nie jest równoznaczne z koniecznością udzielenia pomocy w oczekiwanym przez stronę zakresie, a ocena każdej zgłoszonej przez stronę potrzeby bytowej pozostawiona jest uznaniu organu pomocy społecznej – zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.).
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], należy zgodzić się ze stanowiskiem organu pomocy społecznej, iż brak jest podstaw do uwzględnienia żądania udzielenia pomocy na dopłatę do zakupu [...], który został już zakupiony. Tego rodzaju żądanie stanowi bowiem zwrot wydatku, a nie służy zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze skarżąca wskazała, iż organ pominął jej rzeczywistą sytuację rodzinną i nie wziął pod uwagę, że skarżąca jest [...] chora.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ - powołując się na stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 1995 r., sygn. akt SA 1116/95 - podkreślił, iż zwrot wydatków na zakupiony towar nie spełnia przesłanki uzasadniającej przyznanie zasiłku celowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji publicznej orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarga jest bezzasadna, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie podkreślić należy, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca przekracza wysokość kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy r. o pomocy społecznej, tj. 351 zł na osobę w rodzinie. W sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ustawodawca, w art. 41 powołanej ustawy o pomocy społecznej, przewidział przyznanie, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe: 1) specjalnego zasiłku celowego w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłku okresowego, zasiłku celowego lub pomocy rzeczowej, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Z treści powołanego art. 41 ustawy o pomocy społecznej wynika, że świadczenia na podstawie tego przepisu przyznawane są w ramach uznania administracyjnego (władzy dyskrecjonalnej). Wprawdzie nie są to świadczenia obowiązkowe, ale też przyznanie tych świadczeń nie może być dowolne.
Przenosząc te rozważania na okoliczności przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że skarżąca otrzymała w [...] 2006 r. zasiłek celowy w wysokości [...] zł (decyzja z dnia [...] maja 2006 r.) na zakup [...], lecz w związku z tym, iż zakupiła droższy model [...] wniosła o dopłatę różnicy pomiędzy przyznanym zasiłkiem a jego ceną. Należy jednak podkreślić, że zwrot wydatków na już zakupiony towar, zdaniem Sądu, w ogóle nie mieści się w zakresie przyznania specjalnego zasiłku celowego. Przepis art. 41 pkt 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, mówiąc o szczególnie uzasadnionych przypadkach czyni ze specjalnego zasiłku celowego instrument, który nie może ze swej istoty służyć do zwrotu wydatków uprzednio poniesionych przez wnioskodawcę. Ponadto przepis ten wyraźnie mówi, iż forma pomocy społecznej nie jest przewidziana na pokrywanie pełnych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą i refundowania w całości dokonanych przez nią zakupów, lecz ma charakter szczególnej pomocy doraźnej.
Dodatkowo w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego wskazał, iż przy rozstrzyganiu sprawy wzięto pod uwagę zakres przyznanej już pomocy oraz potrzeby wnioskodawczyni, jak również możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w kwestii podjętego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie decyzje zostały wydane w oparciu o obowiązujące przepisy, a o odmowie przyznania świadczenia decydowały nie tylko sytuacja życiowa wnioskodawczyni, ale przede wszystkim rodzaj potrzeb, które w pierwszej kolejności zabezpieczał Ośrodek Pomocy Społecznej, jak również możliwości finansowe tego ośrodka.
W związku z powyższym organy obu instancji dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego i oceny tej dokonały prawidłowo.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.