I SA/WA 461/21

I SA/Wa 461/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Ścieszka /sprawozdawca/
Jolanta Dargas /przewodniczący/
Magdalena Durzyńska
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1302/22 - Wyrok NSA z 2023-03-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej również: Kolegium) decyzją z [...] grudnia 2020 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania P. D. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] W. z [...] października 2020 r. odmawiającą przyznania zasiłku stałego.
Kolegium uwzględniło, że pismem z [...] sierpnia 2020 r. P. D. wystąpiła o przyznanie zasiłku stałego.
Prezydent [...] W. decyzją z [...] października 2020 r. odmówił przyznania zasiłku stałego na rzecz P. D., z uwagi na orzeczenie wobec niej środka zabezpieczającego w postaci pobytu w szpitalu [...].
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wskazywała, że nie przebywa w szpitalu [...] na leczeniu [...] i znajduje się w trudnej sytuacji dochodowej.
Kolegium utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję przywołało treść przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876) wskazując jednocześnie, że zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem ust. 1a. Kolegium podkreśliło, że jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, P. D. legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] lipca 2019 r. zaliczającym do osób [...], wydanym do dnia [...] lipca 2021 r. Aktualnie przebywa w [...] Centrum Zdrowia w P. z uwagi na zastosowanie wobec niej środka zabezpieczającego. Wyrokiem z dnia [...] lipca 2019 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w W. - [...] Wydział Wykonywania Orzeczeń utrzymał, na podstawie art. 204 § 1 k.k.w., stosowanie wobec P. D. środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie [...] orzeczonego postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] października 2018 r. i Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. Ponadto zaświadczenie wydane przez [...] Centrum Zdrowia [...] z dnia [...] listopada 2020 r. potwierdza, że P. D. przebywa w zakładzie [....] od dnia [...] stycznia 2019 r. W ocenie Kolegium, sytuacja skarżącej jest tożsama z sytuacją określoną w art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Co prawda postępowanie karne wobec niej zostało umorzone, jednak orzeczono środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie [...]. Zatem skarżąca została faktycznie pozbawiona [...]. Ponadto, co sama przyznaje, ma zapewnione całodobowe utrzymanie w całokształcie jej sytuacji bytowej i leczniczej.
W skardze na powyższą decyzję P. D. zaznaczyła, że organ błędnie utożsamił leczenie [...] z odbywaniem kary [...][...]. Jej sytuacja jest odmienna, gdyż nie można jej przypisać winy jako osobie chorej [...]. Podkreśliła też, że szpital nie zaspokaja pełnych potrzeb pacjentów. O pomoc zaś w uzyskaniu produktów pierwszej potrzeby nie może prosić rodziny, gdyż ta sama ma kłopoty finansowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Pismem procesowym z [...] listopada 2021 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej podtrzymał w całości złożoną skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Uzupełniając zarzuty skargi wskazał na naruszenie następujących przepisów:
1. art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy pobyt osoby w zamkniętym zakładzie [...] nie może być uznany jako tożsamy z pobytem osoby w zakładzie [...], w szczególności wobec faktu, iż zakład [...] (szpital [...]), odmiennie niż zakład [....], nie zapewnia osobistego ubrania cywilnego, bielizny i obuwia czy środków innych niż podstawowe środki higieny osobistej, a tym samym organ powinien był uchylić decyzję Wojewody [...] i orzec co do istoty sprawy;
2. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na nieuchyleniu decyzji organu I instancji i nieprzyznaniu skarżącej zasiłku stałego pomimo, iż ta spełniła przesłanki do jego otrzymania;
3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewszechstronne i wadliwe zbadanie sytuacji skarżącej w ramach pobytu w zakładzie [...] i niezasadne przyjęcie, że pobyt ten jest tożsamy z pobytem w zakładzie [...] w ramach odbywanej kary [...][...], co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] W. odpowiadają prawu.
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Określając zasady i kryteria przyznawania świadczeń, wśród których najistotniejsze jest kryterium dochodowe oraz niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, w art. 13 ust. 1 ustawodawca wyłączył z kręgu beneficjentów pomocy społecznej osoby obywające karę pozbawienia wolności. Osoby odbywające wymienioną karę tracą prawo do wszystkich świadczeń pomocowych i nie nabywają uprawnień do świadczeń w czasie odbywania tej kary.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną pozostaje, że wobec skarżącej zastosowany został przez Sąd Okręgowy w W. środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie [...]. Postępowanie karne w sprawie przeciwko P. D. zostało umorzone, jednakże z uwagi na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez nią czynu zabronionego podobnego do tych, o które była podejrzana, postanowieniem z [...] lipca 2019 r. Sąd, na podstawie art. 204 § 1 k.k.w., orzekł o konieczności dalszego stosowania powyższego środka zabezpieczającego. Zaznaczyć przyjdzie, że art. 202 k.k.w. określając cele wykonywania środka zabezpieczającego przyjmuje, iż sprawcę, wobec którego wykonywany jest środek zabezpieczający, obejmuje się odpowiednim postępowaniem leczniczym, psychoterapeutycznym, rehabilitacyjnym lub resocjalizacyjnym, którego celem jest poprawa stanu jego zdrowia i zachowania w stopniu umożliwiającym funkcjonowanie w społeczeństwie w sposób niestwarzający zagrożenia porządku prawnego, a w wypadku sprawcy umieszczonego w zakładzie [...] - również dalsze leczenie w warunkach poza tym zakładem.
Nie budzi wątpliwości, iż co do zasady osoba umieszczona w takim ośrodku nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej, nie ma też możliwości ani instrumentów umożliwiających poszukiwanie pracy, czy rejestrację w urzędzie pracy. Trudno też przyjąć, by osoba taka objęta była definicją osoby bezrobotnej. Zauważyć przy tym trzeba, że będąc przymusowo umieszczona przez Państwo w ośrodku zamkniętym, ma zapewnione warunki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a koszty w tym zakresie pokrywane są z budżetu Państwa. Wobec tego przyznanie wnioskowanego świadczenia pieniężnego w sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca nie spełniłoby celu ustawowego określonego w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, gdyż nie służyłoby przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Nie bez znaczenia pozostaje, że izolowana przymusowo skarżąca ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe na koszt budżetu Państwa. Zastosowana wobec skarżącej internacja [...] odpowiada zatem sytuacji ukształtowanej przez ustawodawcę w przywołanym powyżej art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, co skutkuje uznaniem, że organy zasadnie odmówiły skarżącej przyznania zasiłku stałego. Powyższe świadczy o braku zasadności podniesionych w skardze zarzutów obrazy prawa materialnego.
Jeśli chodzi o zarzucane w skardze wadliwości prowadzonego postępowania, jakie pełnomocnik upatruje w naruszeniu przez organy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie sposób zgodzić się ze spostrzeżeniem, jakoby obowiązkiem organu było ustalenie, czy zapewnione w zakładzie izolacyjno-leczniczym warunki pobytu odpowiadają warunkom zabezpieczonym przez Państwo w trakcie odbywania kary [...][...]. Spodziewane odrębności, jakie w tym zakresie występują, a to przez wzgląd chociażby na rodzaj i charakter tych placówek, nie mogą pozbawić słuszności tezy, że pobyt w obu tych zakładach izolacyjnych w całości finansowany jest ze środków publicznych. Niezależnie więc od stanu, położenia, czy sytuacji osobistej osoby izolowanej (osadzonej), która domaga się świadczenia w formie zasiłku stałego, osoba taka – mając już zapewnione podstawowe potrzeby bytowe - bezwzględnie pozbawiona jest prawa do świadczeń z pomocy społecznej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.