I SA/Wa 46/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2015-09-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
dekret warszawskinieruchomościużytkowanie wieczysteprawo rzeczowepostępowanie administracyjneterminyobjęcie w posiadaniewłasność czasowaSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu objętego dekretem warszawskim, uznając, że wnioskodawcy nie złożyli wniosku w ustawowym terminie.

Sprawa dotyczyła odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie, który był objęty działaniem dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów warszawskich. Skarżący twierdzili, że procedura objęcia gruntu przez gminę była wadliwa i że złożyli wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w terminie. Sąd uznał jednak, że procedura objęcia gruntu przez gminę w 1946 r. była nieskuteczna, a właściwy termin na złożenie wniosku rozpoczął bieg w 1948 r. i upłynął w 1949 r. Ponadto, sąd uznał brak wiarygodnych dowodów na złożenie wniosku dekretowego przez poprzednich właścicieli w wymaganym terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. G., M. G., P. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...]. Grunt ten był objęty działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące wadliwej procedury objęcia gruntu przez gminę w posiadanie w 1946 r. oraz błędnego ustalenia terminu do złożenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Sąd analizował datę objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, uznając, że procedura z 1946 r. była wadliwa i nieskuteczna z powodu niezawiadomienia dotychczasowych właścicieli. W związku z tym, zastosowanie znalazło rozporządzenie z 1948 r., a grunt został objęty w posiadanie przez gminę z dniem 25 listopada 1948 r. Sąd uznał, że sześciomiesięczny termin na złożenie wniosku upłynął 25 maja 1949 r. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było ustalenie, czy wnioskodawcy złożyli wniosek dekretowy w terminie. Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym akta nieruchomości, pisma urzędowe i oświadczenia, doszedł do wniosku, że brak jest wiarygodnych dowodów na złożenie takiego wniosku. Podanie o wydanie zaświadczenia o przeznaczeniu gruntu nie było wnioskiem dekretowym, a oświadczenia byłych właścicieli złożone po wielu latach nie mogły podważyć konsekwentnych ustaleń organów opartych na dokumentach. Sąd podkreślił, że brak odwołania od orzeczenia administracyjnego z 1950 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej z powodu niezłożenia wniosku dekretowego, miało istotne znaczenie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, procedura była wadliwa i prawnie nieskuteczna z powodu niezachowania wymogów formalnych, w szczególności § 5 rozporządzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niezachowanie wymogów formalnych, takich jak wysłanie zawiadomienia do właścicieli, czyniło objęcie gruntu w posiadanie na mocy rozporządzenia z 1946 r. prawnie nieskutecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

Dekret warszawski art. 7 § ust. 1 i 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Określa uprawnienie dotychczasowych właścicieli do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (dawniej własności czasowej) w ciągu 6 miesięcy od objęcia gruntu przez gminę.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

Rozporządzenie z 1946 r. art. 8 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy

Uznaje grunt za objęty przez gminę z dniem ogłoszenia o sporządzonym protokole oględzin.

Rozporządzenie z 1948 r. art. 1

Rozporządzenie z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy

Dotyczy gruntów nieobjętych dotychczas przez rozporządzenie z 1946 r.

Rozporządzenie z 1948 r. art. 3

Rozporządzenie z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy

Objęcie gruntów w posiadanie gminy następuje z dniem wydania numeru Dziennika Urzędowego, w którym zamieszczono ogłoszenie.

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada lex retro non agit (prawo nie działa wstecz).

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organu administracji dla dobra strony i praworządności, dążenie do wyjaśnienia stanu faktycznego.

K.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

K.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody i ich ocena.

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

K.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowód z zeznań świadków lub przesłuchania stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność procedury objęcia gruntu w posiadanie przez gminę na podstawie rozporządzenia z 1946 r. z powodu naruszenia § 5. Brak wiarygodnych dowodów na złożenie przez poprzednich właścicieli wniosku dekretowego w terminie. Podanie o wydanie zaświadczenia o przeznaczeniu gruntu nie jest wnioskiem dekretowym.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące wadliwej procedury objęcia gruntu w 1946 r. i błędnego ustalenia terminu rozpoczęcia biegu 6-miesięcznego terminu na złożenie wniosku. Argumenty dotyczące naruszenia zasady lex retro non agit i przepisów KPA. Argument, że termin na złożenie wniosku rozpoczął bieg od daty stwierdzenia nieważności decyzji z 1950 r. (2003 r.). Argumenty dotyczące naruszenia przepisów KPA w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego (brak przesłuchania świadków, stron).

Godne uwagi sformułowania

Objęcie gruntu w posiadanie przez Gminę W. [...] nie można traktować tak, jak wejścia w posiadanie rzeczy w rozumieniu cywilistycznym. Niezachowanie tych wymogów skutkowało objęciem gruntu w tym trybie za dokonane z istotnym naruszeniem § 5 tegoż rozporządzenia i w związku z tym było prawnie nieskuteczne. Brak wiarygodnych dowodów na to, że J. K. i M. G. złożyli wniosek dekretowy, dotyczący nieruchomości przy ul. [...]. Podanie o wydanie zaświadczenia stwierdzającego przeznaczenie planistyczne gruntu nie mogło być zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie prawa własności czasowej.

Skład orzekający

Bożena Marciniak

sędzia

Joanna Skiba

przewodniczący

Przemysław Żmich

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dekretu warszawskiego dotyczących objęcia gruntów w posiadanie przez gminę i terminu do złożenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, a także ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem warszawskim i jego implementacją, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do podobnych spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i jego skomplikowanych konsekwencji prawnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i historii prawa.

Dekret Warszawski: Czy po 70 latach można jeszcze odzyskać prawo do ziemi?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 46/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2015-09-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak
Joanna Skiba /przewodniczący/
Przemysław Żmich /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Sygn. powiązane
I OSK 3291/15 - Wyrok NSA z 2017-09-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi M. G., M. G., P. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania P. K., M. G., M. G. i K. K., decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu, położonego w W. przy ul. [...], stanowiącego obecnie część działki nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Aktualnie dawna nieruchomość hipoteczna stanowi działkę nr [...], będącą własnością W. oraz część działki nr [...], będącą własnością Skarbu Państwa, której użytkownikiem jest spółka E.
W dniu 6 maja 1950 r. Prezydent W. orzeczeniem administracyjnym nr [...] nie przyznał dotychczasowym właścicielom –J. K. i M. G. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazano, że dotychczasowi właściciele nie złożyli w czasie przewidzianym dekretem stosownego wniosku.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność w/w orzeczenia, w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie własność m. W., tj. w odniesieniu do działki nr [...].
Dnia 26 czerwca 2003 r. wnioskodawcy złożyli wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do działki gruntu nr [...].
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Prezydent W. odmówił wnioskodawcom ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu, położonego w W. przy [...], pochodzącego z dawnej nieruchomości nr hip. [...], stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele gruntu, prawni następcy właścicieli będący w posiadaniu gruntu byli uprawnieni do złożenia w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (dawniej prawa własności czasowej) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy. Zgodnie z § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 16 poz. 112) grunt uważa się za objęty przez gminę m. W. z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w organie urzędowym Zarządu Miejskiego ogłoszenia o sporządzonym protokole oględzin chociażby grunt ten znajdował się pod zarządem lub w faktycznym posiadaniu gminy. Ogłoszenie takie ukazało się w Dzienniku Urzędowym Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy Nr 10 z dnia 16 czerwca 1947 r. gdzie pod poz. [...] wymieniono nieruchomość przy ul.[...], wyznaczając dzień oględzin na 15 lipca 1947 r. W wyniku oględzin przedstawiciel Zarządu Miejskiego zobowiązany był do sporządzenia protokołu, co zostało uczynione. Przepis § 5 w/w rozporządzenia stanowił, iż niezależnie od ogłoszenia Zarząd Miejski - w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej - prześle im zawiadomienie o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie.
Z akt sprawy nie wynika jednak, aby zawiadomienie takie zostało przesłane do właścicieli nieruchomości lub osoby jego prawa reprezentującej bądź do osoby prowadzącej w imieniu właścicieli administracje nieruchomości. W ocenie organu I instancji nie można uznać, że objęcie w/w gruntu w posiadanie było skuteczne w świetle przepisów w/w rozporządzenia. A zatem objęcie w/w gruntu przez Gminę nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 27 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy. Jego postanowieniem zostały objęte wszystkie pozostałe, dotychczas nie objęte przez gminę nieruchomości [...] znajdujące się między zachodnim brzegiem Wisły oraz południową, zachodnią i północną granicą miasta. Termin na złożenie wniosku upływał zatem w dniu 25 maja 1949 r.
W dniu 21 kwietnia 1950 r. adw. H. Z., pełnomocnik J. K. i M. G., złożył podanie do Zarządu Miejskiego w m. W. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, jakie jest przeznaczenie według planu zagospodarowania przestrzennego m. W. nieruchomości przy ul. [...]. Na w/w wniosku dokonano adnotacji "wniosek o przyznanie własności czasowej nie został złożony". W w/w rejestrze wpływu nieruchomość przy ul. [...] została dopisana między pozycją [...]. Nie posiada ona w tym rejestrze numeru porządkowego, jak również nie wpisano jej daty objęcia. Rejestr ten ma znaczenie pomocnicze, zaś głównym źródłem informacji o złożeniu wniosku są akta własnościowe nieruchomości.
Wniosek o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, jakie jest przeznaczenie nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 21 kwietnia 1950 r. nie stanowił wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu. Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym prawa materialnego. Przekroczenie tego terminu wywołuje negatywne dla strony skutki w postaci wygaśnięcia roszczeń.
W ocenie organu I instancji dawni właściciele hipoteczni nie złożyli stosownego wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu w terminie prawem przewidzianym.
Od tej decyzji P. K., M. G., M. G. i K. K. wnieśli odwołanie, zarzucając przedmiotowej decyzji błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie § 8 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 112) i § 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), naruszenie zasady lex retro non agit w związku z art. 8 Kpa oraz art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. W ocenie skarżących, bieg terminu do złożenia wniosku dekretowego nie rozpoczął się w wymienionym przez organ terminie bowiem procedura obejmowania przedmiotowego gruntu w posiadanie gminy m. W. obarczona była rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotowy grunt nie mógł być objęty w posiadanie w trybie rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. W. albowiem rozporządzenie to dotyczyło gruntów nie objętych dotychczas przez rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej (Dz. U. Nr 16, poz. 1120), a nie gruntów, wobec których zakończono procedurę obejmowania w posiadanie w sposób rażąco naruszający prawo. Zdaniem skarżących, sześciomiesięczny termin do złożenia wniosku dekretowego rozpoczął bieg w momencie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 1950 r. W tej sytuacji wniosek o przyznanie własności czasowej został złożony W terminie, co uzasadnia przyznanie właścicielom prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] uchyliło decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
Na skutek skargi E. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. l SA/Wa 1679/11 uchylił decyzję SKO w W. z dnia [...] lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził między innymi, że Kolegium powinno uzasadnić swoje stanowisko w kwestii wpisu nieruchomości do rejestru wpływów wniosków dekretowych, a także wskazać jakie akta winny ulec odtworzeniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu, właściciele gruntów na obszarze W., które z dniem wejścia w życie dekretu przeszły na własność gminy m. W., mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (po zmianach własności czasowej, a później użytkowania wieczystego). Jeżeli wniosek taki nie został zgłoszony i nie zostało przyznane prawo wieczystej dzierżawy, budynki znajdujące się na gruncie przechodziły na własność gminy, zaś dotychczasowy właściciel uzyskiwał prawo do odszkodowania na zasadach określonych w dekrecie. Istotne znaczenie miało więc złożenie wniosku o przyznanie wieczystej dzierżawy, a także złożenie tego wniosku w odpowiednim terminie.
Zdaniem Kolegium, z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że w terminie prawem przewidzianym dawni właściciele hipoteczni nie złożyli stosownego wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Z akt sprawy wynika, że w dniu 21 kwietnia 1950 r. adw. H. Z., pełnomocnik J. K. i M. G., złożył podanie do Zarządu Miejskiego w W. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego jakie jest przeznaczenie nieruchomości przy ul. [...] według planu zagospodarowania przestrzennego m. W. Na tym wniosku dokonano adnotacji "Wniosek o przyznanie własności czasowej nie został złożony". Wniosek o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, jakie jest przeznaczenie nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 21 kwietnia 1950 r. nie stanowił wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu. Na złożonym w dniu 21 kwietnia 1950 r. wniosku o wydanie zaświadczenia, który został uznany za wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, istnieje zapis wykonany ołówkiem przez pracownika Zarządu Miejskiego w W., że "Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został złożony". Jak potwierdził [...] Urząd Wojewódzki w piśmie z dnia 3 października 2014 r. w rejestrze wpływu nieruchomość przy ul. [...] została dopisana między pozycją [...]. Nie posiada ona w tym rejestrze numeru porządkowego, jak również nie wpisano daty jej objęcia.
Kolegium zauważyło, że rejestr ten ma znaczenie pomocnicze, zaś głównym źródłem informacji o złożeniu wniosku są akta własnościowe nieruchomości. W w/w rejestrze adw. H. Z. został wpisany, jako osoba składająca wniosek, zaś w aktach sprawy znajduje się substytucja na rzecz adw. H. Z. sporządzona w dniu 29 marca 1950 r. Oznacza to, że czynność podjęta przez adw. H. Z. mogła mieć miejsce po 29 marca 1950 r. W rejestrze tym widnieje zapis świadczący o wydaniu przez organ decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu, zatem zapisy zostały poczynione po dniu 6 maja 1950 r., tj. w dniu wydania orzeczenia odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu.
Z w/w pisma Urzędu z dnia 3 października 2014 r. wynika ponadto, że w [...] Urzędzie Wojewódzkim brak jest innych dokumentów wskazujących na złożenie w/w wniosku. Jedynym dowodem, w którym stwierdzono, że wniosek został złożony przez pełnomocnika późną jesienią 1947 r. jest oświadczenie J. K. z dnia [...] lutego 2003 r. W ocenie Kolegium, jest to dowód niewystarczający by uznać, że taki wniosek został złożony tym bardziej, że nie potwierdzają tego inne dokumenty zebrane w sprawie. W tej sytuacji nie ma znaczenia, kiedy nastąpiło objęcie w/w nieruchomości w posiadanie skoro wniosek nie został złożony.
W kwestii odtworzenia akt Kolegium zauważyło, że analiza akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości wskazuje, iż nie ma potrzeby odtwarzania akt sprawy bowiem z tych akt nie wynika by ich część została zgubiona lub zaginęła.
P. K., M. G., M. G. i K. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucili wydanie jej z naruszeniem: 1) § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej (Dz. U. Nr 16, poz. 112), 2) § 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), 3) - zasady lex retro non agit, wynikającej z art. 8 Kpa, 4) przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 Kpa. W skardze wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o ustanowieniu na rzecz wnioskodawców prawa użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu, położonego w W. przy ul [...], stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego. Alternatywnie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. W uzasadnieniu podnieśli, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie odniosło się w ogóle do zarzutów odwołania, dotyczących naruszenia przepisu § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej (Dz. U. Nr 16, poz. 112) oraz naruszenia przepisu § 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), jak też naruszenia zasady lex retro non agit wynikającej z art. 8 Kpa - w ten sposób Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło w/w przepisy prawa. Poprzez pominięcie zarzutów pełnomocnika wnioskodawców Samorządowe Kolegium 0dwoławcze naruszyło także zasadę dążenia organu administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej - wynikające z art. 7 i art. 8 Kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie odniosło się również do udowodnionych faktów popierających w/w zarzuty pełnomocnika, przez co naruszyło zasadę, zgodnie z którą organ winien w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - wynikającą z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa.
Skarżący wskazali, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przeprowadzono na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej (Dz. U. Nr 16, poz. 112). Zgodnie z § 8 pkt 1 tego rozporządzenia grunt uważa się za objęty przez gminę m. W. w posiadanie z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w organie urzędowym Zarządu Miejskiego ogłoszenia o sporządzonym protokole oględzin. Ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie gminy ukazało się w Dzienniku Urzędowym Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy Nr 10 z dnia 16 czerwca 1947 r. Pod pozycją nr [...] wymieniono nieruchomość przy ul. [...], wyznaczając dzień oględzin na 15 lipca 1947 r. W wyniku dokonanych oględzin przedstawiciel Zarządu Miejskiego zobowiązany był do sporządzenia protokołu (§ 7 ust. 1 w/w rozporządzenia), co zostało uczynione w niniejszej sprawie bowiem w aktach sprawy znajduje się sporządzony w dniu 15 lipca 1947 r. protokół oględzin gruntu i znajdujących się na nim budynków, instancji i urządzeń. O sporządzonym protokole oględzin poinformowano w ogłoszeniu o objęciu gruntu w posiadanie przez Gminę W., które ukazało się w Dzienniku Urzędowym Nr 14 z dnia 14 sierpnia 1947 r. i z tym dniem zakończyła się procedura obejmowania przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę W. Termin zakończenia procedury obejmowania musiał być określony precyzyjnie.
Zdaniem skarżących, w stosunku do przedmiotowego gruntu zakończono procedurę obejmowania w posiadanie gminy W. w dniu 14 sierpnia 1947 r., tj. w dniu zamieszczenia w Dzienniku Urzędowym Nr 14 ogłoszenia o sporządzonym protokole jej oględzin. Jednak procedura ta obarczona była rażącym naruszeniem prawa - § 5 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. Doszło zatem do bezprawnego objęcia gruntu w posiadanie, a nie do nieobjęcia gruntu w posiadanie.
Skarżący uważają, że nowe rozporządzenie regulowało tryb postępowania w odniesieniu do tych gruntów, co do których nie zakończyła się procedura obejmowania ich w posiadanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji nie odniosło się również do zarzutu uznającego za błędną argumentację zawartą w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., że na mocy rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. nie przejęto skutecznie przedmiotowego gruntu w posiadanie i że skutek taki nastąpił z dniem 25 listopada 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 27 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. W., a termin na złożenie wniosku upływał w dniu 25 maja 1949 r. Argumentacja ta kłóci się przede wszystkim z brzmieniem § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. i § 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6 poz. 43) oraz z zasadą lex retro non agit albowiem dopiero w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ po raz pierwszy stwierdził, że w dniu 25 listopada 1948 r. nastąpiło przejęcie przedmiotowego gruntu. Jest to swoisty wybieg prawny i prowadzi to do naruszenia zasady lex retro non agit, co wprost narusza obowiązki organu wynikające z art. 8 Kpa.
W ocenie skarżących, sześciomiesięczny termin do złożenia wniosku dekretowego rozpoczął bieg w momencie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 1950 r., czyli dnia [...] kwietnia 2003 r., w chwili wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2003 r. w odniesieniu do działki nr [..]. Zatem wniosek o przyznanie własności czasowej został złożony w terminie albowiem dnia 26 czerwca 2003 r. Zasadne jest więc przyznanie byłym właścicielom prawa wieczystego użytkowania do działki nr [...].
Zdaniem skarżących, istnieją również proceduralne naruszenia w zaskarżonej decyzji. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie przede wszystkim nie wynika jednoznacznie, że w terminie prawem przewidzianym dawni właściciele hipoteczni nie złożyli stosownego wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Istnieją sprzeczne dowody w tym zakresie. Zaś rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego bagatelizuje lub pomija dowody świadczące na korzyść wnioskodawców i przyjmuje dowody na niekorzyść wnioskodawców jako decydujące w sprawie. W piśmie nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. Wydział Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych [...] Urzędu Wojewódzkiego poinformował, że w rejestrze wpływu wniosków dekretowych (znajdującym się w tut. Wydziale) istnieje zapis dot. złożenia w trybie art. 7 dekretu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] - przez pełnomocnika właścicieli - adw. H. L. (nazwisko adwokata może mieć nieco inne brzmienie). Nie jest możliwe podanie daty złożenia powyższego wniosku, ponieważ tut. Wydział nie dysponuje kompletem rejestrów kancelaryjnych, a rejestr dekretowy nie posiada rubryki, w którą wpisywano datę jego złożenia. Wydaje się wręcz oczywiste, że wzmianka powyższa nie znalazłaby się rejestrze wpływu wniosków dekretowych przypadkowo, gdyby wniosek dekretowy nie wpłynął do Urzędu.
Zbagatelizowanie tego faktu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i niewyjaśnienie do końca tej kwestii jest naruszeniem art. 75 §, art. 76 § 1 i art. 77 § 1 Kpa albowiem w/w pismo jest dokumentem urzędowym, które stwierdza, że wniosek w trybie art. 7 dekretu został złożony. Skoro z niepodważalnego dokumentu urzędowego wynika, że wniosek został złożony, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno zebrać i zbadać wszelkie istniejące dokumenty, by zweryfikować, w jakim terminie wniosek ów został złożony. Takie postępowanie narusza też zasadę dążenia organu administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wynikające z art. 7 i art. 8 Kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji stwierdza, że jak potwierdził [...] Urząd Wojewódzki w W. w piśmie z dnia [...] października 2014 r. w rejestrze wpływu nieruchomość przy ul. [...] została dopisana między pozycją [...]. Nie posiada ona w tym rejestrze numeru porządkowego, jak również nie wpisano daty jej objęcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zajęło się również i tym urzędowym dowodem i nie dążyło do wyjaśnienia kiedy taki dopisek został uczyniony. Jest to również naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 75 §, art. 76 § 1 i art. 77 § 1 Kpa. W aktach znajduje się oświadczenie J. K. z dnia [...] lutego 2003 r., że za poradą adwokata złożyła wraz ze swoim bratem M. G. późną jesienią 1947 r. wniosek o uznanie ich za właścicieli nieruchomości przy ul. [...]. Stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż jest to jedyny dowód na terminowe złożenie wniosku jest oczywistą nieprawdą. Jeśli zaś dowód ten nie jest wystarczający, organ powinien dotrzeć do innych świadków, którzy mogą posiadać wiedzę, czy wniosek o przyznanie wieczystej dzierżawy został złożony i w jakim terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie poszukując innych świadków naruszyło przepisy art. 75 § 1 i art. 77 § 1 Kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze twierdzi, że w rejestrze adw. H. Z. został wpisany, jako osoba składająca wniosek, zaś w aktach sprawy znajduje się substytucja na rzecz adw. H. Z., sporządzona w dniu 29 marca 1950 r. Oznacza to, że czynność podjęta przez adw. H. Z. mogła mieć miejsce po 99 marca 1950 r. Jednocześnie z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], dotyczącej nieruchomości wnioskodawców przy ul. [...], w części działki nr [...] wynika, że w/w pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy, datowane na dzień 29 marca 1950 r. zostało wystawione na adwokata M. F., natomiast jak wskazano wówczas wnioskodawców reprezentował adwokat H. Z. Pominięcie w/w faktu na niekorzyść wnioskodawców jest naruszeniem art. 7, art. 8 oraz art. 75, art. 76 § 1 i art. 77 § 1 Kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze całkowicie pominęło fakt wskazywany przez strony, że część dokumentacji własnościowe] znajdującej się w aktach nieruchomości położonej przy ul. [...], będącej własnością J. G. oraz M. G. dotyczy nieruchomości przy ul. [...]. Stanowi to przede wszystkim naruszenie art. 7, art. 75 Kpa nakazującego organowi administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Skarżący zgadzają się również z opinią wyrażoną w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], że skoro występują trudności w znalezieniu akt własnościowych, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno dopuścić dowód z przesłuchania stron na okoliczność, czy wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu został złożony w terminie. Brak takiej inicjatywy ze strony Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowi naruszenie art. 86 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wni0osło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało prezentowane w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
W niniejszej sprawie spór pomiędzy stronami dotyczy dwóch zagadnień. Po pierwsze – tego, w jakiej dacie nieruchomość [...] przy ul. [...] została objęta przez Gminę m. W. w posiadanie w rozumieniu art. 4 i art. 7 ust. 1 dekretu i w jakim dniu upłynął termin 6-miesięczny, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Po drugie – tego, czy J. K. i M. G. złożyli wniosek dekretowy, a jeżeli tak, to czy został on wniesiony w terminie, o którym mowa w przepisie art. 7 ust. 1 dekretu.
Odnosząc się do pierwszego ze wskazanych wyżej zagadnień Sąd zwraca uwagę, że procedura obejmowania gruntu przy ul.[...] w posiadanie na mocy rozporządzenia z 1946 r. była wadliwa i co do tego nie ma między stronami sporu. Nie zostało bowiem wysłane przeddekretowym właścicielom spornej nieruchomości zawiadomienie o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie, wymagane przez § 5 ust. 1 tegoż rozporządzenia. W konsekwencji objęcie nieruchomości w tym trybie było prawnie nieskuteczne. Nie zmienia tego fakt sporządzenia protokołu z oględzin nieruchomości (§ 7 ust. 1) i ogłoszenie o sporządzonym protokole oględzin (§ 8 ust. 1). Trzeba mieć bowiem na uwadze, że objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę W., o którym mowa w przepisach art. 4 i art. 7 ust. 1 dekretu nie można traktować tak, jak wejścia w posiadanie rzeczy w rozumieniu cywilistycznym (ówczesny art. 296 dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe – Dz. U. Nr 57, poz. 319). Objęcie gruntu w posiadanie w trybie dekretu miało charakter formalny, a nie faktyczny, jak wejście w posiadanie gruntu w rozumieniu prawa cywilnego. Stanowisko skarżących, co do skutecznego objęcia spornej nieruchomości w 1947 r. byłoby słuszne, gdyby objęcie gruntu [...] wiązało się z uzyskaniem przez Gminę m. W. faktycznego władztwa nad nieruchomością, które byłoby faktem niezależnie od wadliwości dokonanej procedury objęcia gruntu w posiadanie. Jednak w sytuacji, gdy obejmowanie gruntów warszawskich w posiadanie na mocy rozporządzenia z 1946 r. uzależniono od spełnienia wielu wymogów formalnych (a nie faktycznych) – zdaniem Sądu – niezachowanie tych wymogów skutkowało objęciem gruntu w tym trybie za dokonane z istotnym naruszeniem § 5 tegoż rozporządzenia i w związku z tym było prawnie nieskuteczne i nie powodowało uruchomienia się 6 – miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu (zob. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2471/00, LEX nr 81771; wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1955/10, LEX nr 1131837). Wobec tego nieruchomości wadliwie objęte w posiadanie na mocy rozporządzenia z 1946 r. należało traktować jako nieruchomości dotychczas nieobjęte formalnie w posiadanie w rozumieniu § 1 rozporządzenia z 1948 r.
Rację ma zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że do objęcia spornego gruntu w posiadanie, o którym mowa w przepisach art. 4 i art. 7 ust. 1 dekretu zastosowanie miał reżim prawny wynikający z rozporządzenia z 1948 r. Ogłoszenie o objęciu gruntów w posiadanie przez m. W. w tym trybie zamieszczone zostało w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. W. Nr [...] z dnia [...] listopada 1948 r. Dotyczyło ono gruntów położonych na obszarze ograniczonym zachodnim brzegiem Wisły oraz południową, zachodnią i północną granicą miasta, a nieobjętych dotychczas w posiadanie gminy m. W. w trybie rozporządzenia z 1946 r. Z dniem wydania Dziennika Urzędowego Nr 27 sporny grunt został objęty w posiadanie przez Gminę W.. Zgodnie bowiem z § 3 rozporządzenia z 1948 r. objęcie gruntów w posiadanie gminy m. W. następowało z dniem wydania numeru Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. W., w którym jest zamieszczone niniejsze ogłoszenie. Rację ma zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że termin 6 – miesięczny, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu upłynął w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] w dniu 25 maja 1949 r.
Błędne jest zatem stanowisko skarżących odnośnie naruszenia przez organ odwoławczy przepisów § 8 pkt 1 rozporządzenia z 1946 r. oraz § 1 rozporządzenia z 1948 r., czy też zasady lex retro non agit oraz przepisu art. 8 Kpa. Nie mają też racji skarżący twierdząc, że termin 6 – miesięczny na złożenie wniosku dekretowego rozpoczął bieg w dniu 28 kwietnia 2003 r., tj. w dacie wydania przez SKO w W. decyzji nr [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia 6 maja 1950 r., w części dotyczącej aktualnej działki nr [...], ponieważ nie wynika to z żadnego przepisu prawa.
Jeżeli chodzi o drugie ze wskazanych wyżej zagadnień, to Sąd również podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., że brak wiarygodnych dowodów na to, że J. K. i M. G. złożyli wniosek dekretowy, dotyczący nieruchomości przy ul. [...]. Zdaniem Sądu, dla wyjaśnienia tego zagadnienia podstawowe znaczenie ma zawartość akt nieruchomości przy ul. [...]. Z akt tych wynika, że w 1947 r. J. K. i M. G. złożyli do Sądu Grodzkiego w W. wniosek o przywrócenie posiadania spornej nieruchomości. W dniu 20 maja 1947 r. Sąd Grodzki w W. przywrócił wnioskodawcom posiadanie nieruchomości o nr hip. [...]. W dniu 24 maja 1947 r. Zarząd Miejski w W. wystawił przeddekretowym właścicielom nakaz płatniczy w zakresie podatku od spornej nieruchomości za rok 1947 r. W dacie 15 lipca 1947 r. został sporządzony protokół oględzin przedmiotowej nieruchomości z udziałem przedstawicieli Gminy W. Z protokołu nie wynika, aby w oględzinach brali udział przeddekretowi właściciele przedmiotowej nieruchomości. W dniu 14 sierpnia 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy Nr 14 ukazało się ogłoszenie o objęciu m.in. spornego gruntu (poz. [...]) w posiadanie przez Gminę [...], na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez Gminę W.. W ogłoszeniu zawarte zostało pouczenie o przysługującym przeddekretowym właścicielom prawie do składania wniosków o przyznanie prawa własności czasowej w terminie 6 - miesięcznym, o którym mowa w przepisie art. 7 ust. 1 dekretu.
W dacie 29 marca 1950 r. M. G. upoważnił adw. M. F. jak podaje pełnomocnik skarżących) do prowadzenia sprawy podatkowej. Na dokumencie pełnomocnictwa znajduje się substytucja dla adw. H. Z. Podaniem z dnia 20 kwietnia 1950 r. adw. H. Z., działając jako pełnomocnik J. K. i M. G., wystąpił do Zarządu Miejskiego w m. W. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego planistyczne przeznaczenie spornego gruntu. Jako cel wydania zaświadczenia wskazał konieczność przedłożenia tego dokumentu władzom skarbowym. Na podaniu dokonano w dniu 28 kwietnia 1950 r. dopisku: wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został złożony. W dniu 2 maja 1950 r. dokonano kontroli stanu zabudowy na przedmiotowej nieruchomości, na zlecenie Kierownika Oddziału Polityki Zabudowy z dnia 25 kwietnia 1950 r. Następnie w dniu [...] maja 1950 r. zostało wydane orzeczenie administracyjne nr [...] o odmowie przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...]. Adresatem niniejszego orzeczenia był adw. H. Z. jako pełnomocnik J. K. i M. G. Z treści tego orzeczenia nie wynika, aby zostało ono wydane na wniosek przeddekretowych właścicieli nieruchomości. Powodem odmowy był brak złożenia wniosku dekretowego. Orzeczenie administracyjne zostało wysłane w dniu 8 maja 1950 r. na adres pełnomocnika przeddekretowych właścicieli nieruchomości i odebrane w dniu 9 maja 1950 r. Pełnomocnik J. K. i M. G. nie wniósł od tego orzeczenia odwołania. Wobec tego wspomniane orzeczenie stało się ostateczne, co stwierdza pismo Prezydium Rady Narodowej w W. w piśmie z dnia [...] grudnia 1950 r., nr [...]. W dniu [...] maja 1950 r. Zarząd Miejski w W. załatwił z kolei wniosek J. K. i M. G. o wydanie zaświadczenia, co dokumentuje zaświadczenie nr [...]. W treści zaświadczenia stwierdzono m. in. że dotychczasowi właściciele gruntu nie złożyli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej i że wobec niezłożenia takiego wniosku przyznanie gruntu (prawdopodobnie zamiennego) jest niemożliwe. W piśmie z dnia 6 stycznia 1970 r., nr [...], skierowanym do Państwowego Biura Notarialnego w W., Prezydium Rady Narodowej m.W. potwierdziło fakt niezłożenia wniosku dekretowego, dotyczącego nieruchomości przy ul. [...].
Z powyżej opisanego stanu faktycznego sprawy wynika, że J. K. i M. G. w okresie do dnia wydania orzeczenia administracyjnego ([...] maja 1950 r.) nie złożyli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] przy ul. [...]. Nie potwierdza tego materiał znajdujący się w aktach nieruchomości wytworzonych do lat 70 – tych XX w. Akta nieruchomości, a zwłaszcza treść orzeczenia dekretowego, nie wskazują, choćby pośrednio, na złożenie przez J. K. i M. G. wniosku dekretowego z żądaniem przyznania prawa własności czasowej do spornej nieruchomości. Przeciwnie, znajdujące się w aktach nieruchomości dokumenty i adnotacje konsekwentnie wskazują na fakt niezłożenia wniosku dekretowego. Znamienne jest to, że przeddekretowi właściciele przedmiotowego gruntu, mimo działania przez profesjonalnego pełnomocnika, nie kwestionowali w trybie odwoławczym orzeczenia administracyjnego, które jako jedyny powód odmowy przyznania prawa własności czasowej wskazywało właśnie fakt niezłożenia wniosku dekretowego.
Trafnie zwróciło uwagę SKO w W., że w aktach nieruchomości znajduje się jedynie podanie o wydanie zaświadczenia stwierdzającego przeznaczenie planistyczne gruntu, które w żaden sposób nie mogło być zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, zwłaszcza, że pismo to sporządził profesjonalny pełnomocnik, który miał świadomość zgłoszonego żądania i jego konsekwencji prawnych. Nie można pominąć i tego, że podanie o wydanie zaświadczenia nie było pismem przygotowawczym w stosunku do wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Z treści tego podania i z zakresu umocowania zawartego w pełnomocnictwie z dnia 29 marca 1950 r. wynika, że zaświadczenie to nie było potrzebne pełnomocnikowi przeddekretowych właścicieli do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, lecz do celów podatkowych (skarbowych).
Rację należało przyznać Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., że oświadczenie J. K. zawarte w piśmie z dnia 4 lutego 2003 r. wskazujące, że za poradą mec. Z. przeddekretowi właściciele spornego gruntu zdecydowali się na złożenie późną jesienią 1947 r. wniosku o uznanie ich za właścicieli nieruchomości przy ul. [...] nie mogło podważyć wyżej opisanych okoliczności, wynikających z akt nieruchomości, świadczących o niezłożeniu wniosku dekretowego. Mając na uwadze znaczny upływ czasu i podeszły wiek J. K. (ponad 90 lat) wydaje się, że fakt złożenia wniosku podany przez J. K. odwołuje się do prowadzonej właśnie w 1947 r. sprawy sądowej o ochronę posiadania bądź sprawy z zakresu podatku od nieruchomości, skoro nakaz płatniczy był wystawiony w 1947 r. To samo dotyczy oświadczenia J. K. z dnia [...] lipca 2010 r.
Sąd zwraca uwagę, że żadne zgromadzone w sprawie obiektywne dowody nie potwierdzają złożenia przez J. K. i M. G. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. W piśmie z dnia 4 listopada 2002 r., nr [...] organ zwrócił się do pełnomocnika J. K., M. G. i M. G. o przesłanie kopii wniosku dekretowego. W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 7 grudnia 2002 r. adw. S. B. wyraźnie wskazał, że mimo jego dociekań, kopii wniosku dekretowego nie mają wnioskodawcy, nie ma go w aktach nieruchomości i w dyspozycji [...] Urzędu Wojewódzkiego.
Sąd zwraca uwagę, że J. K., M. G. i M. G., byli reprezentowani od 1997 r. przez profesjonalnego pełnomocnika – adw. S. B. (pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 1997 r.), a następnie M. G., M. G., P. K. i K. K. - adw. P. S. (pełnomocnictwa z dnia 3 marca 2008 r. i 18 kwietnia 2011 r.). Mimo to, skarżący nie posiadają żadnej wiedzy na temat złożenia w 1947 r. wniosku dekretowego. Skoro wniosku dekretowego nie udało się odnaleźć osobom zainteresowanym w sprawie, to jest to jeszcze jeden argument za tym, że taki wniosek dotyczący nieruchomości przy ul. [...] nie był składany przed wydaniem orzeczenia dekretowego z dnia 6 maja 1950 r.
Trzeba także zauważyć, że w aktach innej nieruchomości [..] przy ul.[...], należącej do J. K. i M. G. nie ma dokumentów dotyczących nieruchomości przy ul. [...], co wynika z pisma organu z dnia 11 października 2004 r., nr [...]. Żadnych dokumentów odnośnie nieruchomości przy ul. [...] nie zawierały również akta osobowe adw. H. Z. (pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...]).
W ocenie Sądu, wiarygodnym dowodem świadczącym o złożeniu przez J. K. i M. G. wniosku o przyznanie własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...] nie mógł być fragment z rejestru wniosków dekretowych. Jak wynika z tego fragmentu nieruchomość przy ul. [..] została dopisana pomiędzy pozycją nr [...]. W tym dopisku widnieje też adnotacja o odmowie przyznania prawa własności czasowej, co sugeruje, że zapis ten powstał po 6 maja 1950 r. i nie miał charakteru informacji o złożeniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do spornego gruntu, ale informacji naniesionej dla potrzeb organu, że w stosunku do tegoż gruntu wydano odmowę przyznania prawa własności czasowej.
Z akt sprawy (podania z dnia 15 września 1948 r.) wynika, że J. K. i M. G. zamierzali ubiegać się o przyznanie prawa własności czasowej jedynie do nieruchomości [...] przy ul. [...], co zapewne uzasadnione było tym, że wnioskodawcy obrali sobie pod tym adresem miejsce zamieszkania. Zatem uzyskanie praw rzeczowych do tej nieruchomości było dla nich realnym celem w totalitarnej rzeczywistości.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zasadnie wskazał Prezydent W. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] (str. 7 uzasadnienia), że brak było podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku pełnomocnika spadkobierców dawnego właściciela przedmiotowego gruntu. Prawidłowo wskazał organ I instancji, że upływ terminu 6 – miesięcznego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu (terminu prawa materialnego) wywołuje dla strony negatywne skutki. Nie budzi wątpliwości Sądu i nie jest między stronami sporne to, że wskazane wyżej stanowisko organu I instancji odnosi się do wniosku sporządzonego przez adw. S. B. z dnia [...] czerwca 2003 r. o ustanowienie, w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...], oznaczonej jako działka nr [...]. SKO w W. w zaskarżonej decyzji trafnie wskazało, że do daty wydania orzeczenia dekretowego ([...] maja 1950 r.) nie został złożony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do spornego gruntu, a wniosek o wydanie zaświadczenia nie mógł być zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa własności czasowej.
Sąd dostrzegł to, że SKO w W. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniosło się do oceny zasadności wniosku z dnia 21 czerwca 2003 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości i błędnie uznało, że dla niniejszej sprawy nie miało znaczenia kiedy doszło do objęcia spornego gruntu w posiadanie przez Gminę m. W.. Naruszenie to – wobec trafnego w tym zakresie stanowiska Prezydenta W., mającego oparcie w materiale dowodowym sprawy – nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, a zatem nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi.
Sąd uznał za niezasadny zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań świadków lub dowodu z przesłuchania stron na okoliczność złożenia przez przeddekretowych właścicieli spornego gruntu w 1947 r. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Sąd zwraca uwagę, że wyjaśnienia w tym zakresie złożyła na etapie postępowania administracyjnego osoba najbardziej zorientowana w powojennych sprawach związanych ze sporną nieruchomością, bo przeddekretowa właścicielka spornej nieruchomości J. K. Jej stanowisko zawarte w pismach z dnia 4 lutego 2003 r. i 30 lipca 2010 r. było znane organom. Przeprowadzenie dowodu w trybie art. 86 Kpa było zatem zbędne. Jeżeli chodzi o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków trudno zarzucić organowi w tym zakresie naruszenie procedury administracyjnej – art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 Kpa, skoro skarżący nie wskazują osobowych źródeł dowodowych, mogących mieć wiedzę, co do złożenia w 1947 r. wniosku dekretowego. Poza tym wątpliwe wydaje się, aby w tym zakresie postępowanie dowodowe przyczyniłoby się do wyjaśnienia tzw. prawdy obiektywnej. Spostrzeżenia osób trzecich w stosunku do stron postępowania, dotyczyłyby okoliczności mających miejsce ponad 60 lat temu. Świadkowie musieliby zeznać o szczegółowych okolicznościach złożenia jakiegoś jednego wniosku, tj. podać kto złożył wniosek, gdzie i do jakiego organu, w jakiej dacie i czego dotyczyło żądanie wniosku. Mało realne jest, aby taki dowód mógł podważyć prawidłowe ustalenia poczynione przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie. Z tych względów Sąd uznał za nieskuteczne zarzuty skargi, dotyczące istotnego naruszenia przez SKO w W. przepisów art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 Kpa.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI