I SA/Wa 444/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-01
NSAnieruchomościWysokawsa
uwłaszczenienieruchomościskarboweprawo administracyjnedecyzjanieważnośćwznowienie postępowaniaprawo własności czasowejobrót nieruchomościami

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa stwierdzającą nieważność decyzji uwłaszczeniowej z 1994 r., wskazując na konieczność rozważenia skutków obrotu nieruchomością i wcześniejszej decyzji o nieważności orzeczenia z 1960 r.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji uwłaszczeniowej z 1994 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji. Kluczowe było uwzględnienie skutków prawnych obrotu nieruchomością oraz wcześniejszej decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia z 1960 r. dotyczącego prawa własności czasowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa, która stwierdzała nieważność decyzji Wojewody z 1994 r. dotyczącej uwłaszczenia nieruchomości. Decyzja uwłaszczeniowa została zakwestionowana przez spadkobierców byłego właściciela. Organy administracji, opierając się na wcześniejszym wyroku WSA, stwierdziły nieważność decyzji uwłaszczeniowej z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności praw osób trzecich wynikających z decyzji o nieważności orzeczenia z 1960 r. Skarżąca spółka zarzucała organom zastosowanie niewłaściwego trybu postępowania (nieważnościowego zamiast wznowieniowego) oraz naruszenie zasady praworządności poprzez ocenę decyzji z perspektywy późniejszego stanu prawnego. Sąd, choć uznał skargę za zasadną, wskazał na inne przyczyny niż podniesione przez skarżącego. Podkreślił, że organy administracji były związane oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA, który nie podzielił stanowiska o konieczności zastosowania trybu wznowieniowego. Jednakże Sąd zwrócił uwagę na nowe okoliczności, takie jak zbycie nieruchomości przez stronę postępowania pierwszoinstancyjnego oraz konieczność rozważenia skutków prawnych tej transakcji i decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 2001 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia z 1960 r. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi II instancji ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tych kwestii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ II instancji stwierdził nieważność decyzji uwłaszczeniowej w części dotyczącej działki nr [...], objętej Hip. [...], z powodu rażącego naruszenia prawa, w tym praw osób trzecich wynikających z decyzji o nieważności orzeczenia z 1960 r.

Uzasadnienie

Organ II instancji uznał, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ prawa osób trzecich wynikające z późniejszej decyzji o nieważności orzeczenia z 1960 r. stanowiły przeszkodę do uwłaszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.o.g.g.i.w.n. art. 2 § 1-3

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, w tym praw osób trzecich.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu administracji stosowania się do oceny prawnej i wskazań sądu.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 2 § 1-3

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb wznowienia postępowania jako alternatywa dla stwierdzenia nieważności.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd uznał, że sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji z uwagi na konieczność uwzględnienia skutków obrotu nieruchomością i decyzji Prezesa UMiRM z 2001 r.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia zasady praworządności i zastosowania niewłaściwego trybu postępowania zostały odrzucone przez sąd jako polemika z prawomocnym wyrokiem WSA z 2005 r.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia wobec stwierdzenia nieważności orzeczenia dotyczącego tzw. gruntów warszawskich wystąpił skutek ex tunc i przywrócono istniejący przed wydaniem tego orzeczenia stan faktycznoprawny brak ten może mieć, zdaniem Sądu, istotny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy

Skład orzekający

Iwona Kosińska

sprawozdawca

Jerzy Siegień

członek

Marek Stojanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście związania organów administracji oceną prawną sądu, a także kwestie związane z obrotem nieruchomościami i stwierdzaniem nieważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem gruntów warszawskich i późniejszymi zmianami prawnymi oraz obrotem nieruchomością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z uwłaszczeniem, stwierdzaniem nieważności decyzji i obrotem nieruchomościami, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Nieważność decyzji uwłaszczeniowej: Sąd wskazuje na kluczowe błędy organów i nowe okoliczności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 444/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Kosińska /sprawozdawca/
Jerzy Siegień
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia WSA Jerzy Siegień Asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Marcin Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2007 r. sprawy ze skargi spółki [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nabyciu z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1994 r. nr [...] dotyczącą uwłaszczenia Zakładów [...] nieruchomościami położonymi w W. przy ul. [...] - w części odnoszącej się do działki nr [...], objętej Hip. [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1994 r., wydaną na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, ze zm.), stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2 oraz nabycie własności budynków, budowli i urządzeń położonych na tym gruncie. Dnia 22 kwietnia 2002 r. M. C. i R. C., spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości M. C., złożyli wniosek w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1994 r. - w części odnoszącej się do działki nr [...], o pow. [...] m2, objętej Hip. [...]. Po jego rozpatrzeniu Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego w powyższym zakresie. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 234/05 uchylił przedmiotowe decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd wskazał na braki w zebranym materiale dowodowym, które uniemożliwiają ocenę przedmiotu postępowania oraz wniosku spadkobierców byłego właściciela, a także zwrócił uwagę na nierozważenie przez organy skutków prawnych, jakie wywołała decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r. stwierdzająca nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] maja 1960 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości Hip. [...]. Równocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie podziela stanowiska organu co do możliwości zastosowania w rozpatrywanej sprawie trybu postępowania administracyjnego określonego w art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż wobec stwierdzenia nieważności orzeczenia dotyczącego tzw. gruntów warszawskich wystąpił skutek ex tunc i przywrócony został istniejący przed wydaniem tego orzeczenia stan faktycznoprawny.
Ponownie rozpatrując sprawę, realizując zalecenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2005 r., Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2005 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1994 r. w części odnoszącej się do działki nr [...], objętej Hip. [...]. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem [...] wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Minister Transportu i Budownictwa stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że rozpatrywana sprawa dotyczy zbadania, czy decyzja uwłaszczeniowa, w przedmiotowym zakresie, jest obarczona wadą z art. 156 § 1 kpa, a zwłaszcza z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca podniósł zarzut zastosowania niewłaściwego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji Wojewody [...], tj. nieważnościowego a nie trybu wznowieniowego opartego na art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Powyższy zarzut, jak wyjaśnił Minister, nie może zostać uwzględniony z uwagi na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zajęte w wyroku zapadłym w sprawie, w którym nie podzielono wcześniejszego stanowiska organu co do konieczności zastosowania art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Organ wyjaśnił, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiążą w sprawie organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Minister uznał także, że wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w zaskarżonej decyzji organ odniósł się i wyjaśnił wszystkie aspekty sprawy wskazane w uzasadnieniu wyroku, zwłaszcza co do identyczności przedmiotu sprawy. W tym zakresie Minister Transportu i Budownictwa powołał się na uzasadnienie kwestionowanej decyzji z dnia [...] września 2005 r., z którego wynika, że nieruchomość o nr hipotecznym [...], na którą składają się działki o nr ewidencyjnych [...] i [...], wykazane na mapie sytuacyjnej do celów prawnych, na którą to mapę powołano się w decyzji uwłaszczeniowej, odpowiadają działkom nr [...] i [...] oraz działce bez numeru wykazanymi na mapie nieruchomości z dnia 25 czerwca 1941 r. nadesłanej przez stronę. Decyzją uwłaszczeniową (wynikającą z decyzji Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej b. PRN W. z dnia [...] lutego 1969 r. ustanawiającej prawo zarządu na rzecz jednostki uwłaszczonej) z nieruchomości Hip. [...] została objęta jedynie działka nr [...] o pow. [...] m2, stanowiąca własność Skarbu Państwa. W tej sytuacji wniosek M. C. i R. C. nie mógł dotyczyć działki nr [...]. Potwierdza to, zdaniem organu, pismo wnioskodawców z dnia 9 listopada 2002 r., gdzie wyraźnie wnoszą o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej działki nr [...], objętej Hip. [...].
Równocześnie organ wyjaśnił, że decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1960 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu oznaczonego nr Hip. [...]. Kwestionowana decyzja uwłaszczeniowa dotyczyła natomiast działki nr [...] o pow. [...] m2 objętej Hip. [...], której Skarb Państwa stał się właścicielem w związku z dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279) oraz przepisami ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130). W tej sytuacji organ stanął na stanowisku, że prawa osób trzecich wynikające z powyższej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r., wywołującej skutki ex tunc, stanowiły przeszkodę do stwierdzania uwłaszczenia, w zakresie objętym tą decyzją, zatem decyzja uwłaszczeniowa, w części objętej działką nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. (prawa osób trzecich). Minister Transportu i Budownictwa wyjaśnił również, że z akt sprawy nie wynika, aby w rozpatrywanej sprawie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 158 § 2 kpa.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r.
Na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. W jej bardzo obszernym uzasadnieniu strona skarżąca podtrzymała swoje zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uznając za zasadny zarzut rażącego naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 i art. 156 § 2 kpa a także naruszenie art. 6, 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Strona skarżąca podniosła, że jej zdaniem decyzja Ministra Infrastruktury została podjęta w oparciu o założenie, iż w wyniku wcześniejszego stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] maja 1960 r. odmawiającego byłemu właścicielowi gruntu M. C. prawa własności czasowej do gruntu oznaczonego dawnym nr Hip. [...], decyzja Wojewody [...] nr [...] została podjęta z rażącym naruszeniem prawa. Tak określona przez organ administracyjny podstawa rozstrzygnięcia w I instancji oznacza, zdaniem strony skarżącej, iż zostało ono podjęte z rażącym naruszeniem zasady praworządności, stanowionej w art. 6 kpa. Organ ten ocenił bowiem legalność decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] nie z punktu widzenia stanu prawnego sprawy istniejącego w dacie jej podejmowania (1994 r.), lecz z punktu widzenia przesłanek ukształtowanych dopiero w 2002 r. Jedną z fundamentalnych podstaw zasady praworządności, jak wywodzi skarżący, musi być ocena legalności aktu administracyjnego wydanego w sprawie indywidualnej z punktu widzenia stanu prawnego i faktycznego, istniejących w dacie jego podejmowania. Nie można natomiast dokonywać takiej oceny z punktu widzenia okoliczności istniejących w jakiejkolwiek innej dacie. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje zarówno odrębne tryby postępowania dla tego rodzaju sytuacji (art. 145 § 1 pkt 8), jak również przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (nieodwracalne skutki prawne). Ustawa stanowi więc, zdaniem skarżącego, prawne instrumenty prawidłowego rozstrzygnięcia o sytuacji i bycie prawnym decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...], z których jednak organy obydwu instancji nie skorzystały. Zamiast tego dokonały wykładni stanu sprawy i zastosowały przepisy w sposób z ustawą całkowicie sprzeczny.
Ponadto zdaniem skarżącego zaprezentowana przez organy interpretacja stanu prawnego sprawy oraz wskazana przesłanka podjętego rozstrzygnięcia dokładnie odpowiadają dyspozycji art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Oznacza to, iż w prowadzonym postępowaniu nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. Cała sprawa powinna bowiem być rozpoznana w innym trybie postępowania (trybie wznowieniowym) i dlatego zdaniem skarżącego nastąpiło naruszenie zasady niekonkurencyjności obydwu postępowań nadzwyczajnych. Równocześnie skarżący uznał, że powołanie się przez organ odwoławczy na ocenę stanu sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartą w wyroku z dnia 4 kwietnia 2005 r. (sygn. l SA/WA 234/05) jest rażącym uchybieniem przez ten organ zasadzie praworządności, ponieważ z art. 6 kpa wynika obowiązek dla organu działania na podstawie przepisu prawa. W systemie źródeł prawa polskiego nie ma zaś wyroków sądów administracyjnych. Zdaniem skarżącego zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażona w sprawie przez sąd wiążą organ administracyjny. W żadnym wypadku jednak organ nie może wykonywać takich wskazań całkowicie mechanicznie, a tym bardziej wskazania te nie mogą zastępować przepisów obowiązującego prawa lub uzasadniać rozstrzygnięć całkowicie z tymi przepisami sprzecznych. W tej sytuacji skarżący stanął na stanowisku, że jeżeli organ administracyjny rozstrzyga sprawę w taki sposób, iż obowiązujące przepisy zastępuje wskazaniami sądu administracyjnego, to rozstrzygnięcie takie kwalifikuje się jako podjęte z rażącym naruszeniem prawa.
Dodatkowo skarżący podniósł, że obydwa organy wydające w rozpatrywanej sprawie decyzje naruszyły wymogi wynikających z art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie decyzji Ministra Infrastruktury jest niezwykle ogólnikowe i w istocie nie wyjaśnia dlaczego organ stwierdza nieważność decyzji w sprawie podlegającej rozpoznaniu w trybie wznowienia postępowania. Skarżący stanął na stanowisku, że żaden z organów rozpatrujących sprawę nie spełnił wymogów w zakresie faktycznego i prawnego uzasadnienia podjętych decyzji. Mając powyższe argumenty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności kwestionowanych decyzji, ewentualnie o ich uchylenie w całości.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W trakcie postępowania sądowego spółka [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przesłała, przy piśmie z dnia 28 grudnia 2006 r., dokumenty potwierdzające posiadanie prawa własności do będącej przedmiotem sporu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (działka nr [...]). Jednocześnie poinformowała, że jako właściciel przedmiotowej nieruchomości podtrzymuje w całości skargę z dnia 6 lutego 2006 r. wniesioną przez [...] S.A. (k-134).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, choć z innych przyczyn niż w niej podniesiono.
Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie prowadzone było na skutek złożenia przez M. C. i R. C., spadkobierców byłego właściciela spornej nieruchomości M. C., wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1994 r. dotyczącej uwłaszczenia Zakładów [...] nieruchomościami położonymi w W. przy ul. [...], w części odnoszącej się do działki nr [...], objętej Hip. [...].
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że wydając zaskarżoną decyzję Minister Transportu i Budownictwa, a przed nim Minister Infrastruktury, opierali się na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2005 r. sygn. akt. I SA/Wa 234/05. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jak wynika z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ewentualne naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 powodowałoby konieczność, w razie złożenia skargi, uchylenia zaskarżonej decyzji (bądź innego aktu czy czynności). Stanowi to gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem Sądu. Z kolei związanie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu art. 153 powołanej ustawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97). W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie tak długo, jak wyrok Sądu nie zostanie uchylony w prawem określonym trybie, bądź też nie ulegnie zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania (np. wyrok NSA z dnia 16 października 1997 r., I SA/Po 263/97; wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/1999, nr 1, poz. 2; wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r., IV SA 1177/97; wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., III SA 3377/00; wyrok NSA z dnia 1 października 2001 r., SA/Rz 434/00, Palestra 2002, nr 9-10, s. 199). Oznacza to, że przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy organy administracji wydając decyzje miały obowiązek dostosowania się do oceny prawnej, wyrażonej we wcześniejszym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2005 r., który stwierdził, iż nie podziela stanowiska co do możliwości zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, gdyż wobec stwierdzenia nieważności orzeczenia dotyczącego tzw. gruntów w. wystąpił skutek ex tunc i przywrócono istniejący przed wydaniem tego orzeczenia stan faktycznoprawny. W tej sytuacji za całkowicie niezasadne uznać należy zawarte w skardze zarzuty dotyczące zastosowania przez organy rozpatrujące niniejszą sprawę do weryfikacji ostatecznej decyzji Wojewody [...] niewłaściwego trybu nadzwyczajnego, tj. nieważnościowego (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), zamiast trybu wznowieniowego opartego na treści art. 145 § 1 pkt 8 kpa, na skutek czego, zdaniem skarżącego organy naruszyły zasadę niekonkurencyjności. Przypomnieć jedynie wypada, że jedyną możliwą drogą podnoszenia takich zarzutów było zaskarżenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w trybie skargi kasacyjnej, poprzedniego wyroku Sądu pierwszej instancji. Skoro jednak takie działanie nie zostało podjęte, to obecnie podniesione tych zarzutów stanowi w istocie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2005 r. sygn. akt. I SA/Wa 234/05.
W powołanym wyroku z dnia 4 kwietnia 2005 r. Sąd wskazał również na braki w zebranym materiale dowodowym, które uniemożliwiają ocenę przedmiotu postępowania oraz wniosku spadkobierców byłego właściciela. Z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy poczyniły wystarczające ustalenia umożliwiające, w oparciu o przywołane dokumenty, jednoznaczne określenie, że przedmiotem toczącego się postępowania oraz wniosku spadkobierców byłego właściciela jest zbadanie prawidłowości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1994 r. w części dotyczącej jedynie działki dawnym nr [...], objętej Hip. [...]. Ustalenia te nie były w trakcie obecnego postępowania kwestionowane przez wnioskodawców.
Jednakże w rozpatrywanej sprawie okazało się, że spółka [...] S.A. , będąca stroną postępowania pierwszoinstancyjnego jeszcze przed złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zbyła przedmiotową nieruchomość na rzecz spółki [...] sp. z o.o. (obecnie spółka [...] Sp. z o.o.). Zbycie nieruchomości pociąga za sobą określone skutki prawne dotyczące zarówno określenia stron toczącego się postępowania administracyjnego, jak i konieczności rozważenia ewentualnego powstania nieodwracalnych skutków prawnych, które winny być rozpatrzone. Tych rozważań nie poczynił natomiast organ II instancji, przez co nie w pełni zrealizowane zostały zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2005 r. Brak ten może mieć, zdaniem Sądu, istotny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Ponadto wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeśli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu lub wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, to w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się takie postępowanie administracyjne. Sąd zaś niezwiązany granicami skargi, z urzędu ma obowiązek wziąć pod uwagę fakt naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt b ustawy o ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że przedstawiona sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji, a w szczególności rozważenia skutków prawnych jakie wywołał ujawniony fakt obrotu prawnego przedmiotową nieruchomość oraz decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r. stwierdzająca nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] maja 1960 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do spornej nieruchomości.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI